Những người khốn khổ 16.9.15

Bạch Cúc

 Tôi ngồi co ro trong một quán nhỏ ven đường, trước mắt tôi là màn mưa dày đặc, một chiếc xe hơi chạy vù qua tạt một lượng lớn nước mưa lên người phụ nữ đi xe đạp đang chở cồng kềnh những bao ve chai, xốp nhựa. Bị hoảng hốt, mất thăng bằng, chị té ngã giữa đường…

Đỡ chị dậy trong cái lạnh tê buốt, chị lập cập run rẩy cảm ơn tôi và như quá ngưỡng của tủi thân, uất ức do bị té ngã, chị òa khóc, tôi cũng bật khóc theo. Những giọt nước mắt đồng cảm, xót thương nhau chan hòa trên khuôn mặt của hai người đàn bà giữa chiều mưa, đã kéo theo nhiều cái nhìn ngỡ ngàng của dòng người qua lại…

Người phụ nữ nghèo khó, bị té ngã giữa đường đã kéo tôi trở lại với hình ảnh ngôi nhà cháy đen, hình ảnh bốn quan tài với di ảnh của bốn cha con trong “Bi kịch một người cha tẩm xăng chết chung với ba con – khi cái nghèo bủa vây” tại Tây Ninh, đã khiến tôi không còn giữ được bình tĩnh để tiếp tục cất giấu những xúc cảm đau đớn vào sâu trong trái tim mình.

Bi kịch bốn mạng người chết vì đói nghèo đã khiến tôi bần thần nhớ về Jean Valjean (Giăng Van-giăng), một anh thanh niên khốn khổ phải ăn cắp bánh mỳ về cho gia đình đang chết đói. Anh bị kết án khổ sai và chỉ được thả sau 19 năm ngồi tù, nhưng phải mang giấy thông hành màu vàng của người đã từng có tiền án, là nhân vật chính trong cuốn tiểu thuyết nổi tiếng “Những người khốn khổ” của đại văn hào Pháp  Victor Hugo.

“Những người khốn khổ” đã miêu tả trần trụi cả một thế giới của những con người nghèo khổ, đó là bức tranh rộng lớn về cuộc sống của những người lao động khốn cùng ở Pháp vào nửa đầu thế kỷ 19.

Vậy ở Việt Nam, đã là thế kỷ 21, đã gần hai trăm năm rồi mà tại sao vẫn còn đầy rẫy những phận người đói nghèo, khốn khổ bần cùng, điều gì đã đẩy họ đến chỗ tùng quẫn, phải tự tử trong bế tắc và tuyệt vọng?

Chắc hẳn mọi người vẫn chưa quên cái chết của chị Nguyễn Thị Mỹ Nhân (48 tuổi, ở ấp 5, xã An Xuyên, TP Cà Mau) vào tháng 4/2013. Đó là một người đàn bà nhỏ bé, bệnh hoạn, mỗi ngày phải tốn tiền thuốc 140.000 đồng, đã treo cổ tự vẫn kết liễu cuộc đời mình, để lại thư tuyệt mệnh với lời nhắn nhủ:

“Em không còn lối thoát… Em chết đi sẽ tiết kiệm được khoản này và còn được mọi người đi phúng điếu sẽ kiếm thêm được chút ít tiền nữa cho chồng con…

Các con đừng trách mẹ, mẹ khổ nhiều lắm. Mẹ chạy tiền cho các con ăn học, bây giờ nợ nhiều lắm. Mẹ đã đi van xin được cấp sổ hộ nghèo để mẹ vay tiền đóng học phí cho các con. Nhưng không ai cho gia đình mình nghèo hết. Mẹ chết để giảm gánh nặng cho cha con, để chính quyền thấy nhà mình thực sự khổ rồi cấp sổ hộ nghèo, vay tiền đóng học phí cho các con…, xin các cấp chính quyền ấp 5 thấu hiểu cho hoàn cảnh không lối thoát của chúng tôi hiện nay mà cấp sổ hộ nghèo cho chồng con tôi để sống những ngày tháng còn lại trên đời!”

Sự nghèo khổ đã khiến người đàn bà này phải bức bách mà đoạn tuyệt cuộc sống, cái chết của chị để lại sự xót xa đau đớn cho người thân và những dấu hỏi ngơ ngác đau đáu trong giữa lòng xã hội.

Và, đất nước này vẫn bất lực chứng kiến, các nhà điều hành xã hội đều lặng im yên, chính quyền không ai chịu nhận trách nhiệm khi tiếp tục để xảy ra thêm hàng loạt những thảm cảnh đau thương vì đói nghèo:

Ngày 13/9/2015 tại Tây Ninh, anh T. đã khóa trái cửa nhà trọ, dùng xăng tự tử cùng ba con nhỏ, để lại lá thư tuyệt mệnh cho người vợ: “Anh không nuôi con nổi nữa nên sẽ đưa chúng đến một nơi tốt hơn…”

Anh T, người chồng, người cha trong bi kịch này đã hoàn toàn bế tắc sau ly hôn với vợ, cộng thêm những khốn khó trong cuộc sống, ông không có nghề nghiệp ổn định, hàng ngày ông đi làm thuê, nhổ mì để kiếm sống và nuôi con, ông bất lực phải cho đứa con đầu của mình nghỉ học vì không có tiền nộp học phí. Những khó khăn chồng chất đã dồn đẩy ông đến sự khốn cùng, buộc ông kết thúc đời mình và đang tâm cướp đi cả mạng sống của ba đứa con nhỏ.

Nhìn hiện trường còn sót lại sau vụ cháy, người ta không khỏi bàng hoàng khi thấy thi thể của bé Nguyễn Xuân Q (chị cả) đang ôm em là Nguyễn Phạm Xuân Q, phía trên là thi thể bé út Nguyễn Phạm Bích T cùng nhiều sách vở của các bé bị cháy còn sót lại…

Ngọn lửa oan nghiệt đã thiêu cháy cuộc đời và giấc mơ học hành của ba em, để lại sự xót xa, đau đớn cho những người còn lương tri, liệu đã đủ chưa để người ta cảm thấy bất nhẫn vỡ mộng về một " thiên đường”, nơi đang tự bộc phát chứa đựng rất nhiều những thảm kịch tàn khốc của những phận người khốn khổ…

Nếu Victor Hugo vẽ lên được chân dung “những người khốn khổ” như một bản cáo trạng đanh thép, lên án xã hội Pháp thời kỳ Napoléon I là một xã hội bất công, vô nhân đạo với cả một mạng lưới luật pháp, tòa án, nhà tù, quân lính, cảnh sát, những kẻ giàu sang… là nguyên nhân gây ra bao cảnh khổ trong nhân dân… thì ở hiện tại, những cái chết oan nghiệt, đau đớn, liên tục và tiếp nối của những phận người khốn khổ là do đâu và vì đâu?

BC

Phần nhận xét hiển thị trên trang