Trước tình hình rất nhiều người lo sợ rằng mình đang bị virus mà không biết, các sản phẩm kit test nhanh COVID-19 trên thị trường, đặc biệt là từ các nhà sản xuất Trung Quốc lại trở nên hấp dẫn vì người dùng có thể tự kiểm tra ở nhà, kết quả có nhanh, không cần máy móc hay đào tạo gì. Chỉ việc lấy 1 giọt máu đầu ngón tay, nhỏ lên một cái khay nhựa nhỏ xíu và đọc vạch xuất hiện sau 10 phút là biết kết quả.
Nếu mình không hiểu gì về những kit này hay không nắm được quy trình chẩn đoán thì có khi cũng mua về để đó, nhỡ có triệu chứng lo ngại thì thử cái cho nó an tâm.
Nhưng thực ra nó không giải quyết được vấn đề gì mà còn làm bạn chuốc lo lắng vào người, hoặc tai hại hơn là làm bạn mất cảnh giác.
Như bài viết trước của mình về các loại kit test nhanh (phải thực sự là nhanh nhé, chứ không phải kit PCR để dùng trong lab, chúng ta không thể tự làm được đâu) thì loại kit phổ biến nhất hiện nay là kit dựa trên phản ứng kháng nguyên - kháng thể (immunoassay). Nó thực sự nhanh và tiện để tự phát hiện virus, giống như que thử thai. Tuy nhiên, nó dựa vào việc phát hiện kháng thể IgM và/hoặc IgG, là kháng thể sinh ra trong máu khi cơ thể bị nhiễm trùng, nhiễm virus, tức là một cách phát hiện gián tiếp SARS-CoV-2. Điều này cũng có nghĩa là chỉ khi lượng virus đủ nhiều để kích thích hệ miễn dịch sinh ra nhiều IgM/IgG thì test mới xác định được sự có mặt của virus. Ngoài ra, chất lượng của kit này phụ thuộc vào khả năng của nhà sản xuất, nên khoảng độ nhạy, độ đặc hiệu của nó có thể rất rộng, cũng có nghĩa là "hàng chợ" có thể chỉ đúng được 60% mà hàng "cao cấp" có thể đạt trên 80%.
Với những lý do trên, bạn sẽ gặp các tình huống sau:
1. Nếu kết quả ra dương tính: bạn vẫn không thể chắc chắn mình bị COVID-19 hay không, bạn phải đi bệnh viện có chức năng xét nghiệm COVID-19 để xét nghiệm "chính thức" mới biết được. Nếu bạn đúng là dương tính thật thì cả gia đình, chung cư, khu phố, chỗ làm ... của bạn sẽ bị cách ly ngay lập tức, và người ta sẽ phải tra ra tại sao bạn lại đi khám khi chưa có triệu chứng, sẽ lòi ra bạn mua 1 sản phẩm chưa được thẩm định, rồi người bán cho bán, người nhập sản phẩm cũng sẽ bị xử phạt.
2. Nếu bạn test nhanh ra dương tính và bạn chưa có triệu chứng gì, thực ra khả năng 1 là gần như không có vì sẽ không có cơ sở nào test cho bạn khi chưa có triệu chứng gì đâu. Nên rốt cục bạn vẫn chẳng biết mình bị bệnh hay không, mất ăn mất ngủ, ảnh hưởng cuộc sống từ A tới Zét.
3. Nếu bạn đã có triệu chứng rồi thì dùng test nhanh làm cái gì nữa, đi thẳng tới cơ sở được chỉ định hoặc gọi 115 thôi.
4. Nếu bạn không có triệu chứng mà âm tính thì cũng chẳng khẳng định được bạn không mang virus (đọc phần dưới). Nếu bạn chủ quan vì nghĩ mình không mang virus thì biết đâu bạn lại thành nguồn lây virus cho đủ mọi người.
5. Nếu bạn có triệu chứng mà của mấy loại cúm, nhiễm trùng khác thì test vẫn lên, ra cơ sở chỉ định thì một là bị trả về, hai là test xong không ra gì bạn cũng phải bị cách ly cho nó chắc. Mà ngay cả khi bị trả về, việc đến cơ sở test cũng là một nguy cơ tự dưng bạn phải chuốc thêm vào người.
Thế rốt cục, dương hay âm đều chết. Vậy thì bạn mua để làm gì?
Mới đây, một lô 150.000 kit test nhanh của Trung Quốc đã được bán cho Cộng hòa Séc, nhưng được phản hồi là 80% test này ra kết quả sai. Khả năng cao do Bộ Y tế Séc cũng sử dụng bộ kit này ... sai mục đích. Kit test nhanh của Trung Quốc cũng là kit IgM/IgG nên nó không thể phát hiện bệnh sớm được, nên nếu dùng nó để sàng lọc cả người chưa có triệu chứng thì chuyện sai là đương nhiên. Vì thế nên những kit này chỉ phù hợp nhất để kiểm tra những người ở giai đoạn cuối của điều trị hoặc những ngày cuối của cách ly, sau đó vẫn phải khẳng định lại bằng realtime RT-PCR.
Link: https://www.tienphong.vn/.../sec-phat-hien-80-dung-cu-xet...
Như trong trường hợp bài báo này mô tả trường hợp một người phụ nữ Đài Loan trở về từ Macao đã test dương tính với kit IgM/IgG (ALLTEST 2019-nCoV IgG/IgM Rapid Test Cassette) có độ nhạy 100%, độ đặc hiệu 98% và độ chính xác 98% (theo quảng cáo) thì khi kiểm tra với người phụ nữ này, phải đến thứ ngày 11 từ sau khi nhập viện (khoảng 18-21 ngày sau khi nhiễm virus) thì mới có kháng thể IgG. Nói cách khác, phải biểu hiện bệnh chán chê rồi test mới ra dương tính...
Link: https://www.sciencedirect.com/.../pii/S1684118220300608
Vậy khi nào thì kit test nhanh có thể dùng được?
Đó là khi kit test nhanh phải hoạt động đồng bộ với kit chẩn đoán, được đánh giá cẩn thận, được Bộ Y tế công nhận và có cách phối hợp sử dụng thống nhất của Bộ Y tế. Tức là khi bạn có kết quả kit test nhanh, bạn hoàn toàn có thể được tư vấn của các cơ sở xét nghiệm hoặc đội phản ứng nhanh để tiến hành bước xác minh tiếp theo. Kit test nhanh như hiện nay tốt nhất là nên để cho các phòng xét nghiệm lưu động thực hiện tại các khu đông dân cư để lấy kết quả sàng lọc nhanh, thay vì để mỗi người tự làm lấy.
Lê Minh
Phần nhận xét hiển thị trên trang
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét