Giọt rượu cuối ( Lưu Quốc Hòa )

.

KÍNH VIẾNG HƯƠNG HỒN NHÀ VĂN NGUYỄN DANH KHÔI, BẠN VĂN THÂN YÊU CỦA TÔI - TRƯỚC TUẦN TỨ CỬU.
( Viết lúc 22 h đêm 4/9 đến 3h đêm 5/9 tại trại sáng tác văn học Tuyên Quang)

--------------

NHÀ VĂN NGUYỄN DANH KHÔI(NAM ĐỊNH) TRƯỚC LÚC TỪ TRẦN 3 THÁNG

Nắng loang lổ trên con đường dẫn vào phố huyện. Một con phố giáp biển Lâm Quất. Con đường cấp phối hầm hập cái nóng buổi chiều và những bóng cây xanh cảnh xệch xạc đổ bóng xuống nền đường. Gió biển thổi ràn rạt nên càng làm cái bóng ấy vật vã, tả tơi. Cuộc chơi đầy may rủi của nghề trồng cây cảnh đã vào hồi kết. Những cây xanh bạc tỷ bữa nọ người ta giữ lại để hóng giá, giờ chuẩn bị đốn đi làm củi…Ông bạn láng giềng “tháu cáy” chơi ác quá. Đất này đang hư gia bại sản vì trò đùa giết nhau không gươm không giáo.

Một bóng người cũng xệch xạc, quầy quả đi trên đường. Đầu anh ta đội cái mũ “dạ tá” bộ đội. Cái áo “bay” Liên xô cũ và cái quần lính tuột gấu.
Giá chống gậy thì tốc độ di chuyển trên đường sẽ khá hơn. Anh ta không chống gậy nên bước đi vẹo vọ, có lúc ngoằn ngoèo hình sin, nhấp nhô trên đường. Có lúc “một tiến hai lùi” bả thả. Nói vậy ta cũng biết anh ta say khướt khượt. Đi để mà đi. Vô định hoang hoải trong cơn say nhập nhòa. Nắng hay mưa bất cần. Cứ biết rằng: Say là đi tìm bạn. Mấy thằng bạn cùng viết văn, cùng một thời lính trận, thoát chết trở về.
Anh ta là Khối. Nguyễn Danh Khối. Khối vẫn đùa với bạn lúc say: Tao là thằng Khối. Bỏ chữ I ngắn đi rồi thêm chữ N vào đấy là thằng Khốn. Thằng Nguyễn Danh Khốn. Đọc ngược là Khốn Danh Nguyễn. Mẹ nó chứ! Khốn vì danh. Người ta có danh để lòe thiên hạ mới ăn tiền. Cái danh Nhà văn lòe được đếch ai trên cõi đời này. Càng có danh lại chuốc thêm họa để bán vợ đợ con vì cái danh hàng mã. Mà đời cũng đáng buồn thật. Cùng mang cái danh hàng mã , phận mỏng cánh chuồn mà lắm thằng cũng chẳng biết thương lấy nhau, đá nhau oanh oách để ngã quay đơ ra, thân tàn ma dại.
Khối vừa đi vừa lẩm bẩm: Mẹ kiếp! Đi mãi sao chưa tới nhà thằng Mai nhỉ?. Thằng Mai giờ này đi gõ đầu trẻ thì phải. Kệ xác nó, không gặp thì đến nhà thằng Lã. Thằng Lã vừa làm nhà văn, vừa làm nhà văn, vừa hát cung văn. Vừa gảy đàn tỳ bà, vừa cấu mông đàn bà. Tóc nó xoăn như mì tôm, miệng nó chum chum như thôi lửa. Rượu vào là nó cởi trần cho thoáng để khoe cái xương chả chìa bám vào thành bụng lép kẹp…Thằng Lã là con càng cạc đực. Con càng cạc đậu trên cây xoan cây mít đớp sương ông Giời thả xuống mà sống qua mùa. Thằng Lã thì đớp rượu trần gian để viết văn, để hát cung văn. Hát cung văn để kiếm gạo nuôi con chứ viết văn chỉ chuốc cái khổ vào thân. Không khổ thì không viết được văn. Không viết được văn thì hen tắc cái giọng hát cung văn…Bố khỉ cái đời, nhiêu khê thật.
Khối có ba người bạn gần và có mấy bạn xa, cũng là dân thơ văn đàn sáo đa đoan. Mỗi năm gặp đâu vài lần còn chỉ gặp trên điện thoại. Ốp oáp mấy câu thì máy tắt phụt vì hết tiền. Không có bạn thì còn đâu nỗi sướng mà viết văn. Khổ thế đấy. Thôi thì đi tìm thằng Mai, thằng Lã mà chơi. Hai thằng này bận bịu lắm. Nó mải kiếm cơm nuôi vợ con, có thì giờ đâu mà lang bạt kì hồ như Khối.
Ba anh hay rượu lại là ba cây bút ở phố huyện ai cũng biết mặt biết tên. Họ cùng là hội viên của một hội văn chương một tỉnh có từ trường thi họa vua biết mặt, chúa biết tên. Ngày nào họ cũng tụ tập để uống với nhau vài ba chén. Họ say với nhau chứ chẳng nhiễu nhương với đời, chẳng hạch sách vợ con. Ba gã đàn ông như cái kiềng ba chân, tựa vào nhau để viết. Họ thường vặc nhau, quá khích thì thượng cẳng chân hạ cẳng tay với nhau. Người ta đấm đá nhau vì sinh tồn cơm áo. Ba ông Giời hành lại lại tự hành nhau bởi cái dấu chấm, dấu phẩy giời ơi đất hỡi. Họ xông vào nhau như gà chọi. Trong ba con gà chọi ấy, con nào thua trận là bỏ chạy. Có nghĩa là họ đuổi nhau chạy rình rịch trên đường. Thiên hạ cứ tưởng họ đuổi được nhau thể nào cũng có kẻ đầu rơi máu chảy, thịt nát xương tan. Nhưng đuổi được nhau thì cả ba ôm nhau để …khóc. Khóc hinh hích một hồi lại tiếp tục vặc nhau.
- Tao đã bảo rồi. Chùa Chuông phải viết chữ chuông là xê hát. Mày viết tê e rờ thì thành Truông Bồn trong Quảng Bình à?. Đặt dấu chấm câu chỗ ấy là hỏng, hỏng bét bèn bẹt thằng khỉ ạ. Câu văn cứ như thằng vận quần đùi đi dự đại hội.
- Kệ bố tao! Tao thích như thế. Tao học chưa xong lớp 7 thì vào lính chứ có học đại học Sư phạm như mày đâu mà thông làu ngữ pháp hở Mai. Sao mày hay cà khịa tao thế?
- Nhà văn là người đẻ ra chữ, sáng tạo ra nghĩa lí cho cái đời này thì phải chuẩn mực hơn mấy thằng viết thư tán gái. Viết văn mà khoe cái bằng này bằng nọ là đồ hợm đời. Chả có cái bằng nào hết. Chả có ông thày nào dạy hết. Chỉ có mỗi ông Giời bà Đất dạy. Ông Giời bỡn cợt tròng vào cổ thì thành định mệnh tai ương. Lí của mày là cái lí cù nhầy.
- Tao vả vào cái mồm mày bây giờ! Biết rồi, cứ càm ràm mãi. Biết mà không làm được mới đau. Ở đời này có vô số cái biết mà không làm được.
Cuộc ẩu đả ấy là của Mai với Lã.
Khối thì khác. Đuổi nhau một thôi. Vồ được nhau là anh phượt ra, chống chân gọng bừa mà thở. Chum mỏ vào mà thở. Tiếng thở pho pho, phun phút như huýt sáo. Khối nhìn hai thằng bạn cãi nhau mà cười buồn. Chả biết can rán cách nào. Anh quoài tay lên cổ gãi nhanh nhách. Gãi chán lại xòe bàn tay tụ lại từng đám muối. Thè lưỡi nếm thấy mặn chát! Lạ thật! Muối ở đâu ra thế này?. À! biết rồi. Gió biển, sóng biển tung cái mặn mòi từ khơi xa vào cơn gió. Cơn gió cõng vị mặn bậu vào người và tích lại thành muối. Cũng như cuộc đời này. Bao số phận Người quoăng quật tích lại thành những số phận, vừa đớn đau, vừa hoan lạc. Làm nên những cung bậc bổng trầm ở thế gian.
Nhìn hai bạn văn, bạn rượu ỏm nhả với nhau. Tức khí, Khối đấm thùm thùm vào hai cái lưng rồi gào lên:
- Im mồm tất cả đi! Im đi! Về thôi!...tao thấy những lí luận cao siêu của chúng mày phun ra nhạt thếch. Đời đơn giản ấy mà, văn chương lại càng đơn giản, việc đếch gì mà kêu gào la lối cho nhọc xác. Viết văn cũng như làm tình với đàn bà. Là cái mệt nhọc trong sung sướng. Sung sướng trong cái mệt nhọc.
-----------
Khối là anh lính pháo thủ thời chiến tranh. Làm lính phơi mặt nhìn lên trời bắn máy bay rồi thành sỹ quan kỹ thuật. Hết chiến tranh về phố huyện lấy vợ đẻ con rồi làm táp nham bao công việc kiếm sống. Người ta xong việc là lăn khếnh ra cho khỏe. Khối lại hành xác mình bên cái bàn gỗ mộc mà viết. Nét mặt chau chau, lúc tủm tỉm cười, lúc ướt nhòe hai com mắt. Anh sống không biết giấu mình. Trái tim và khối óc như cái hàn thử biểu trước cuộc đời. Cái miệng thì nhếu nháo cười nhưng cái mắt hấp hem lúc nào cũng trực khóc. Người ta bảo Khối là kẻ dị biệt trên cõi đời. Buồn vui táp vào con người anh nhạy cảm như làn da thiếu nữ trước ái tình. Anh sống hồn nhiên đến tội nghiệp và trải lòng với buồn vui cuộc đời cũng trong vắt, không vụ lợi lấy lòng ai.
Khối viết bao nhiêu chuyện về đời lính trận. Những kẻ thành danh và cả những kẻ thân bại danh liệt anh phơi ra trên trang văn. Bao nhiêu trang viết dung dị về làng quê mang vị mặn mòi, ngang tàng của dân vùng biển…Độc giả nhìn anh với ánh mắt vừa biết ơn, vừa thương hại. Anh như hòn đá thô nháp lấm lem mà những nhà khảo cổ vừa móc lên từ đất. Thô nháp, cũ kĩ. Nằm ục ra dưới nắng gió đất trời.
-------------
Bữa đó cưới con gái đầu nhà Khối.
Gió biển thổi phây phây làm những tấm mành che trong hôn trường tự tạo bên dãy phố dài kêu phần phật. Bạn bè đến dự rất đông. Có cả những người không mời cũng đến. Họ đến vì yêu mến gia đình anh và cũng là dịp thỏa trí tò mò về cái gã nhà văn dựng chuyện rồi kể chuyện trên trời dưới đất và trong mỗi câu chuyện ấy, có bóng dáng của họ lặn vào. Trong cái hỗn mang đời sống. Họ đang chen vai thích cánh cùng nhân quần mà mưu sinh vật vã.
Cứ tưởng ông Nhà văn phong tình ngần ngật ấy, trong ngày trọng đại của con mình sẽ rất quan trọng, sẽ hào hoa tỉnh mỉnh. Sẽ nói những lời véo von có cánh. Họ nhầm tất cả. Khối giản dị trong bộ đồ lính ngày xưa. Cái miệng cười nhưng hai mắt mọng lên. Anh thấy cuộc đời này nhân ái quá. Anh thấy hạnh phúc trong tình người. Cái tình chân mộc mà độc giả dành cho một nhà văn mà họ tin mến.
Cỗ bàn, tiệc tùng bày ra mấy dãy bàn. Khối đi lại bắt tay từng người rồi ngồi lại với mấy bạn văn chương.
Từ cuối dãy có tiếng nhôn nhao.
Người ta truyền tay nhau một tờ giấy có mực đen dấu đỏ như chuyền hòn đất quai đê lấn biển. Có một người nào đó, nhờ chuyển đến tay Khối. Tờ giấy ấy là quyết định khai trừ, xóa tên hội tịch anh trong một tổ chức văn chương chuyên nghiệp mà nhiều năm nay anh gắn bó, đi về như ngôi nhà chung đầm ấm. Cái tin ấy như vết dầu loang trong đám cưới rồi tràn ra phố huyện. Bao nhiêu thêu dệt quanh tờ giấy mỏng tang. Người ta đoán già đoán non quanh mấy câu kết tội mập mờ: Vi phạm nguyên tắc tổ chức, phát ngôn bừa bãi làm mất đoàn kết nội bộ, tha hóa đạo đức lối sống của một nhà văn…Ôi! Toàn những câu kết tội tày đình đến nhân phẩm một con người mà bấy lâu nay được ngưỡng mộ.
Cầm tờ quyết định giữa ngày vui trọng đại khi con gái sắp bước lên xe hoa, giữa bao ánh mắt bạn bè và người thân. Khối như rơi xuống chín tầng địa ngục. Tờ giấy mỏng tang ấy như nhát búa bổ vào đỉnh đầu anh, quật ngã anh trước cuộc đời. Thế mới biết câu nói của một văn sỹ nào đấy rất có lý: Muốn giết bọn văn chương ư? Dễ lắm. Chỉ cần làm cho nó buông bút là xong. Là nó đã chết trong khi đang sống.
Tiễn con lên xe hoa về nhà chồng. Khối vùi trong rượu, trong nước mắt. Bảng hoảng vì mất niềm tin yêu cuộc đời. Trong cơn say. Anh lôi một đống thẻ ra ngắm. Anh thấy nó hợm hĩnh và phù phiến, trơ chẽn với mình. Anh đổ rượu vào đống thẻ xanh đỏ rồi đốt. Cái ngọn lửa xanh lét của cồn trong rượu ma quái cứ uốn lượn nhảy múa sắp bén vào đống giấy con con. Đúng lúc ấy thì Mai và Lã có mặt. Hai người bạn nhanh tay vớt nhúm giấy khỏi chiếc khay và giấu đi. Mai trì triết: Mày là đồ hèn! Gục ngã lúc này là hèn, hèn lắm. Đừng mất niềm tin vào bè bạn, vào cuộc đời. Cái bọn vu oan giá họa chỉ là một nhúm người ác độc chứ không phải là tất cả. Hãy đi bằng chính đôi chân của mình.
Khối đau đớn:
- Tao hiểu! Cái thẻ kia và cả cái danh hàng mã người ta khoác cho mình là điều không mấy ai muốn chọn lựa. Nhưng trót có nó rồi thì phải sống chết với nó. Thà không có thì thôi chứ có mà bị rằng lại vô lí, đấy là điều chúng nó thóa mạ nhân phẩm mình. Chúng nó lấy thịt đè người hèn hạ lắm. Tao có làm hại ai đâu. Tao chỉ bênh vực lẽ phải, bảo vệ chính kiến cho bạn khi tội nó không đáng thế mà bị kết tội rồi rút phép thông công thì uất lắm! Uất lắm mày ạ.
- Quên đi! Quên bố nó đi. Danh hiệu là cái đếch gì. Thế gian này có bao nhiêu thằng lúc nào cũng vỗ ngực xưng tên là “nhà” nhưng với cuộc đời nó nhạt thếch…Bao nhiêu thằng vô danh nhưng như tằm nhả tơ với đời. Thằng cầm bút chỉ có tác phẩm và dư luận. Bao nhiêu giải thưởng nó đang thanh minh nỗ oan cho mày.
Cả ba nâng ly, uống cho vợi nỗi buồn nhưng càng uống Khối càng thấy nỗi buồn thăm thẳm.
----------
Khối vẫn không bỏ bút. Ngày ngày khi xong việc nhà lại chùi tay qua loa rồi ngồi vào bàn viết. Những con chữ vẫn tưng bừng trải lòng trên trang giấy. Khối đối diện với cánh đồng chữ nghĩa trắng lạnh đến rợn người đêm đêm và những cơn say cũng kéo anh về bao hoài niệm cuộc đời chìm nổi. Ba người bạn vẫn quây lấy anh mà khuyến khích.
Thấm thoắt thế mà đã gần chục năm trời. Khối không bước chân vào trụ sở Hội. Chốn ấy với anh đầm ấm bao nhiêu thì bây giờ hoang lạnh bấy nhiêu. Bao gương mặt bạn văn hiện về chập chờn trong cơn say. Họ rất gần và cũng rất xa, rất xa rồi lại rất gần trong anh.
Sức anh yếu lắm rồi. Cái đòn chí mạng cuộc đời cứ như con mọt đục khoét một cây gỗ tạp. Những trận say cũng hiệp sức thêm. Con càng cạc đực đã vào cuối mùa. Có lẽ không phải là con càng cạc. Anh trở thành con ve sầu cánh mỏng kêu ra rả với đất trời đã mãn hạn vòng đời. Chả mấy chốc nữa tàn hơi rụng xuống gốc cây. Hàng đống bản thảo vẫn xếp hàng trong phòng viết. Những con chữ máu thịt được đẻ ra âm thầm nằm im, đau đáu chuyện đời.
Nhiều căn bệnh quái ác xầm xập vây lấy cơ thể làm anh héo mòn. Người ta khuyên anh bỏ rượu nhưng cứ rời cái chai ra anh như người không còn sinh lực. Bao cảm xúc tê liệt, bàng bạc, nhạt nhẽo vô hồn. Những lúc đó anh lại tìm đến rượu, đến bạn cho khuây nỗi niềm. Mai và Lã hiểu điều ấy. Họ đồng cảm với nhau. Đối với một người cầm bút thì tê liệt cảm xúc cũng đáng sợ như cái chết. Con chữ nó bỏ ta, nó chết trước ta thì ta sống cũng ích gì. Không ai muốn đắng cay nhưng cái đắng cay không thể chối từ đã nhập vào người lâu dần lại thành thói quen. Thiếu nó ta hụt hẫng như rơi vào khoảng không vô định. Con chào mào có thói quen ăn ớt cay. Càng cay nó càng hót những tiếng quyến rũ. Cả ba người bạn là những chú chào mào mổ ớt để cất lên giọng hót. Họ có những nỗi niềm riêng mấy ai hiểu thấu. Ngồi đối diện với nhau. Họ lặng lẽ ngắm nhau và biết nguy cơ chả bao lâu nữa sẽ lẻ bạn trong cõi đời. Tất cả sẽ về với đất, người trước, kẻ sau mà thôi. Ông cả bà lớn rồi cũng thế cả. Chẳng ai lớn mả hơn nhau. Cố lớn mả có khi người đời phỉ nhổ là kẻ tham lam những thứ không nên tham.
Khối yếu lắm rồi…Đã cả tuần nay uống rượu khan. Không đủ sức ngật ngưỡng tìm đến nhà bạn. Vợ con nhất quyết bắt đi viện nhưng Khối xua tay. Trong dự cảm, anh biết mình không thể trụ lại với mặt đất đầy duyên nợ đắng cay nên không muốn phiền vợ con, banjv bè. Mai và Lã cũng âm thầm bàn với nhau, chuẩn bị cho bạn ra đi thanh thản. Họ biết sự hỏng nát trong cơ thể bạn đã không còn có cơ hội cứu vãn. Chân tay Khối phát buồn, quờ quạng vật vã. Ánh mắt đã đờ dại. Họ mời Bác sỹ đến thăm khám. Ông Bác sỹ quân đội tóc bạc như cước cầm tay xem mạch. Áp ống nghe xem nhịp tim. Ông quay ra nói nhỏ với mọi người. Tất cả lặng đi. Mệnh đã tận thì chả có thuốc thang nào cứu nổi. Ông vẫy một đứa cháu gái đi thuê bình oxy về và ngồi trực. Chiếc đồng hồ cũng đã đặt đầu giường để biết chính xác cái giây phút Khối trút hơi thở cuối cùng. Mấy ông thày cúng cũng tự động có mặt. Tính đi tính lại mấy lần. Nếu Khối từ trần vào hồi 10 giờ đêm nay thì được hai cái nhập mộ, ra đi mát mẻ lắm.
Khoảng 9 h đêm thì họ quyết định cắt nguồn ô xy trợ thở. Mọi người im lặng chờ cái giây phút vừa mong muốn, vừa không mong muốn ấy diễn ra.
Kỳ lại thay. Khi cái ống cao su rút ra thì Khối hồi lại. Lắp bắp trong miệng nhưng không thành lời. Mai cúi sát mặt bạn nói trong nước mắt:
- Nói đi! Tao đang nghe mày đây, nói đi! Mau lên.
Khối nằm im không nói. Chả biết có phải đắn đo hay sức kiệt không phát âm được. Khối lịm đi như thế qua đêm. Khuôn ngực lép kẹp vẫn nâng lên hạ xuống ngập ngừng. Có lúc không thấy động cựa rồi lại thoi thóp qua lần chiếc áo bay đời lính.
Sốt ruột Lã kéo Mai ra vườn rỉ tai:
- Tao lo nó đi lúc 10 giờ sáng nay thì vào giờ xấu, chẳng được cái nhập mộ nào cả. Những người khi sống bị hàm oan uất hận họ đều chọn giờ không nhập mộ.
Mai ngẩn mặt: Biết sao được. Sinh có hạn, tử bất kì. Có những thứ ta không có quyền lựa chọn…

Chợt có một bóng người hối hả, nhớn nhác đi tìm hai người. Mai và Lã đến bên Khối. Ánh mắt Khối hé mở và ánh mắt ấy tự nhiên linh động., cười cợt.
- Cái gì? Mày muốn nói cái gì với chúng tao?
Khối mấp máy cái môi nhợt nhạt: Xé! Xé!.
Mai đưa mắt nhìn Lã. Nó bảo xé cái gì nhỉ ấy nhỉ? Họ chợt nhớ ra cái quyết định khai trừ cách đây gần chục năm Khối vẫn gấp làm tư bỏ trong ví. Cả hai xòe hết tờ giấy đã úa vàng trước mặt Khối rồi xé vụn tơi. Những mẩu giấy lả tả rơi xuống bộ râu nhôm nhoan của bạn.
Khối lại động đậy môi: Hát ! Hát.
Họ biết Khối sắp ra đi. Lã lôi chai rượu và ba cái cốc đặt cạnh nhau thế chân kiềng. Cây tỳ bà trong tay Lã rung lên những âm thanh cung oán ngâm khúc mà trong những bữa rượu họ vẫn hát cho nhau nghe. Khối cố thè lưỡi. Lã lấy ngón tay nhúng vào chén rượu quệt vào đầu lưỡi bạn. Cái lưỡi nhợt lo le nhận vị cay nồng. Lưỡi Khối lại thè ra dài hơn. Lã và Mai dùng thìa, thi nhau đổ rượu vào miệng. Lã nâng đàn hát trong nước mắt. Những giọt nước mắt lã chã rơi vào cốc rượu, rơi xuống phím đàn: Thưở trời đất nổi cơn gió bụi/ Khách má hồng nhiều nỗi chuân chuyên/ Trách ai làm nên nỗi ưu phiền/ Sống để dạ, chết mang theo khắc khoải.
Đầu Khối ngoẹo dần. Lã gào lên: Quên hết đi! Quên hết chuyện đời đi Khối ơi! Trần gian còn bao nỗi đau. Quên đi! Quên hết đi cho nhẹ gánh.
Khối ngừng thở. Cái miệng nhệch ra như cười cợt nhưng mắt không chịu khép.
Kim đồng hồ chỉ đúng 10 giờ…Cái giờ không nhập mộ.

Phần nhận xét hiển thị trên trang