Truyện ngắn HG
Khi T lên xe được một lúc, một phụ nữ còn trẻ, chạc ngoàii ba mươi, dắt theo một bé trai bước lên xe. Khi ấy T không để ý lắm.
Anh đã phải mất công gần nửa ngày trời chờ đợi ở đây mà xe vẫn chưa chạy. Hỏi – Tài xế nói “Xe đi ngay bây giờ đây chú hai”! Rốt cuộc xe vẫn nằm chình ình tại bến. Chưa có dấu hiệu gì chuẩn bị lăn bánh.
Chốc chốc lại một cô gái bưng theo mẹt hàng di động dí sát chỗ ngồi mời mua đủ thứ thập cẩm trên đời. Cả những thứ T biết có mua cũng chẳng biết dùng vào việc gì. Riêng có một tay trung niên tật nguyền cứ tha thiết mời anh đến hai ba lần. Nể quá, anh đành phải mua cho gã cuốn sách.
Đây là cuốn “Tài dùng binh của Khổng Minh” hình như của một tác giả trẻ người Trung Quốc. Thứ sách in lậu, thông tục dễ bán ở những nơi như thế này.
Sở dĩ anh khẳng định như thế là vì sau khi gã bán sách đi khỏi anh giở sách ra xem, ruột sách in lỗi, thiếu nhiều trang. Đó là những trang trắng, không có chữ.
T định tìm gã bán sách để đổi lại cuốn khác, nhưng không thấy gã đâu nữa. Cứ ngỡ nội dung sách có gì khác biệt với bộ Tam Quốc anh đã đọc, hóa ra toàn chuyện tầm phào vớ vẩn, miêu tả những chi tiết, sự kiện kể cả người chưa đọc Tam Quốc bao giờ vẫn có thể vẫn biết. Cái sự “biết” ấy nhờ ở tập quán tán tụng, lưu truyền miệng trong dân gian. Xem kỹ, thì ra tác giả lại là người Việt, kiến thức đã không đáng chú ý, bố cục sách viết lại quá cẩu thả, ngôn ngữ lủng củng, cốt truyện chắp nối bằng các mối ghép thô thiển, vô lý, lỏng lẻo..
Đúng là loạn. Chưa có thời nào sách in bừa bãi như thời gian gần đây. Nhìn bề ngoài bìa màu mè rất đẹp, nhưng nội dung phù phiếm, tạp nham. Đọc những cuốn sách như thế chẳng giúp ích gì cho bản thân. Có khi gây thêm chút bực dọc cho văn hóa đọc.
Thôi, cứ như mình vừa đánh rơi tiền, không bận tâm đến nữa. T duỗi chân trên cái giường nhỏ hẹp không được thoải mái cho lắm, định chợp mắt một chút cho lại sức. Gọi là xe giường nằm cao cấp nhưng thực chất nó chả khác nào một cái công ten nơ chở hàng. Mỗi hành khách được bố trí khoảng không gian tận dụng, chả khác gì cá hộp xếp ở trong khoang. Lúc mới lên còn có một mụ trắng béo, dáng quý bà ngồi đan len ngồi có vẻ thong thả, nhàn tản. Mỗi khi có khách mới lên xe mụ ngọt nhạt sắp xếp chỗ ngồi, nơi để đồ đạc. Hỏi có cần mua nước uống, khăn lạnh, kẹo cao su hay là thuốc chống say xe. Thấy mụ tự nhiên, chủ động làm mọi việc như thế T cứ tưởng mụ là nhà xe, hay ít ra cũng là nhân viên của tuyến đường dài. Mãi đến lúc xe chạy, mụ lật đật xuống xe, anh mới biết té ra mụ cũng là cánh hàng rong.
T trở thành ngố thực sự vì đã lâu anh không đi xe đường dài, hành trình về phương nam. Nghe người ta nói, anh tưởng xe giường nằm thoải mái cơ, lại nhanh hơn đi tàu hỏa, kỳ thực không phải như vậy.
Anh biết mình đã có một lựa chọn sai lầm. Nếu không đợi xe ở đây, vào ga Hà Nội đi tàu, bây giờ có lẽ đang trên hành trình gần đích tới của mình hơn.
Trên tàu giường nằm cũng có, sinh hoạt có khi còn thoải mái hơn không vướng víu, chật chội như ở trên cái xe, nếu để ý kỹ thì mới biết nó vừa được “mông” lại cho mới này.
Mụ béo trắng ban nãy nói với người hàng ghế trên anh:” Xe này tiện nghị cực mốt, thoải mái, chiều khách hết ý. Không như các xe khác. Đã chậm lại thờ ơ, có khi còn như cãi nhau với khách khi đã ngồi lên xe. Họ chỉ ngọt giọng lúc mời chào thôi. Lên xe rồi, dịu dàng ấy tịt luôn.. Khách muốn ăn, uống đi vệ sinh dọc đường phiền phức lắm. Hôm nọ có chị quá mót tiểu, đề nghị nhà xe dừng lại cho giải quyết, ông ta cứ lờ đi. Cuối cùng mọi người có biết làm sao không? Chị ta chịu không được, vỡ cái bàng quang, phải đi cấp cứu đấy!”.
Chuyện có thật hay không, không ai biết, nhưng nó ngồ ngộ khiến vài người chú ý. Một lão tay trung trung tuổi, mặt bặm trợn, có cái sẹo sát thái dương đế thêm vào: “ Chuyện nhỏ như con thỏ. Xe không đỗ vẫn có cái giải quyết cơ mà, có gì mà phải lo xốn lên?”.
Một cô gái: “cách nào hả chú?” Vẫn mụ trắng béo: “ Đàn ông cần thì cứ bỏ “con giống, con vốn” ấy vào miệng chai, dễ ợt thôi cô nương ạ! “ Rồi quay sang luôn tay trung trung tuổi vừa rồi vẻ láu lỉnh: “Vậy anh trai mua cho em chai nước khoáng. Có mấy loại chai nhựa cơ: Một lít, ba lít, nửa lít cũng có. Vừa dùng rửa mặt dọc đường, vừa được uống..Nếu cần giải quyết theo kiểu anh nói, có cái giải quyết. Quá tiện! Đàn ông các anh hơn bọn đàn bà con gái cái khoản này!”. “Vâng cám ơn. Tôi đã có chuẩn bị. Cô gì vừa nãy có mua thì mua?”
Cô gái ban nãy đỏ mặt, quay ra bên ngoài, làm như không nghe thấy gì.
Câu chuyện ngồ ngộ của họ làm T hết muốn ngủ. Anh bắt đầu để ý đến những người xung quanh. Cô gái trẻ có thằng bé con ban nãy ngồi ngay ghế trước mặt anh. Hai mẹ con chung một giường nằm. Chả biết cô sắp xếp ngồi vào chỗ đó từ lúc nào, giờ đã thiu thiu ngủ.
Khi T lên xe được một lúc, một phụ nữ còn trẻ, chạc ngoàii ba mươi, dắt theo một bé trai bước lên xe. Khi ấy T không để ý lắm.
Anh đã phải mất công gần nửa ngày trời chờ đợi ở đây mà xe vẫn chưa chạy. Hỏi – Tài xế nói “Xe đi ngay bây giờ đây chú hai”! Rốt cuộc xe vẫn nằm chình ình tại bến. Chưa có dấu hiệu gì chuẩn bị lăn bánh.
Chốc chốc lại một cô gái bưng theo mẹt hàng di động dí sát chỗ ngồi mời mua đủ thứ thập cẩm trên đời. Cả những thứ T biết có mua cũng chẳng biết dùng vào việc gì. Riêng có một tay trung niên tật nguyền cứ tha thiết mời anh đến hai ba lần. Nể quá, anh đành phải mua cho gã cuốn sách.
Đây là cuốn “Tài dùng binh của Khổng Minh” hình như của một tác giả trẻ người Trung Quốc. Thứ sách in lậu, thông tục dễ bán ở những nơi như thế này.
Sở dĩ anh khẳng định như thế là vì sau khi gã bán sách đi khỏi anh giở sách ra xem, ruột sách in lỗi, thiếu nhiều trang. Đó là những trang trắng, không có chữ.
T định tìm gã bán sách để đổi lại cuốn khác, nhưng không thấy gã đâu nữa. Cứ ngỡ nội dung sách có gì khác biệt với bộ Tam Quốc anh đã đọc, hóa ra toàn chuyện tầm phào vớ vẩn, miêu tả những chi tiết, sự kiện kể cả người chưa đọc Tam Quốc bao giờ vẫn có thể vẫn biết. Cái sự “biết” ấy nhờ ở tập quán tán tụng, lưu truyền miệng trong dân gian. Xem kỹ, thì ra tác giả lại là người Việt, kiến thức đã không đáng chú ý, bố cục sách viết lại quá cẩu thả, ngôn ngữ lủng củng, cốt truyện chắp nối bằng các mối ghép thô thiển, vô lý, lỏng lẻo..
Đúng là loạn. Chưa có thời nào sách in bừa bãi như thời gian gần đây. Nhìn bề ngoài bìa màu mè rất đẹp, nhưng nội dung phù phiếm, tạp nham. Đọc những cuốn sách như thế chẳng giúp ích gì cho bản thân. Có khi gây thêm chút bực dọc cho văn hóa đọc.
Thôi, cứ như mình vừa đánh rơi tiền, không bận tâm đến nữa. T duỗi chân trên cái giường nhỏ hẹp không được thoải mái cho lắm, định chợp mắt một chút cho lại sức. Gọi là xe giường nằm cao cấp nhưng thực chất nó chả khác nào một cái công ten nơ chở hàng. Mỗi hành khách được bố trí khoảng không gian tận dụng, chả khác gì cá hộp xếp ở trong khoang. Lúc mới lên còn có một mụ trắng béo, dáng quý bà ngồi đan len ngồi có vẻ thong thả, nhàn tản. Mỗi khi có khách mới lên xe mụ ngọt nhạt sắp xếp chỗ ngồi, nơi để đồ đạc. Hỏi có cần mua nước uống, khăn lạnh, kẹo cao su hay là thuốc chống say xe. Thấy mụ tự nhiên, chủ động làm mọi việc như thế T cứ tưởng mụ là nhà xe, hay ít ra cũng là nhân viên của tuyến đường dài. Mãi đến lúc xe chạy, mụ lật đật xuống xe, anh mới biết té ra mụ cũng là cánh hàng rong.
T trở thành ngố thực sự vì đã lâu anh không đi xe đường dài, hành trình về phương nam. Nghe người ta nói, anh tưởng xe giường nằm thoải mái cơ, lại nhanh hơn đi tàu hỏa, kỳ thực không phải như vậy.
Anh biết mình đã có một lựa chọn sai lầm. Nếu không đợi xe ở đây, vào ga Hà Nội đi tàu, bây giờ có lẽ đang trên hành trình gần đích tới của mình hơn.
Trên tàu giường nằm cũng có, sinh hoạt có khi còn thoải mái hơn không vướng víu, chật chội như ở trên cái xe, nếu để ý kỹ thì mới biết nó vừa được “mông” lại cho mới này.
Mụ béo trắng ban nãy nói với người hàng ghế trên anh:” Xe này tiện nghị cực mốt, thoải mái, chiều khách hết ý. Không như các xe khác. Đã chậm lại thờ ơ, có khi còn như cãi nhau với khách khi đã ngồi lên xe. Họ chỉ ngọt giọng lúc mời chào thôi. Lên xe rồi, dịu dàng ấy tịt luôn.. Khách muốn ăn, uống đi vệ sinh dọc đường phiền phức lắm. Hôm nọ có chị quá mót tiểu, đề nghị nhà xe dừng lại cho giải quyết, ông ta cứ lờ đi. Cuối cùng mọi người có biết làm sao không? Chị ta chịu không được, vỡ cái bàng quang, phải đi cấp cứu đấy!”.
Chuyện có thật hay không, không ai biết, nhưng nó ngồ ngộ khiến vài người chú ý. Một lão tay trung trung tuổi, mặt bặm trợn, có cái sẹo sát thái dương đế thêm vào: “ Chuyện nhỏ như con thỏ. Xe không đỗ vẫn có cái giải quyết cơ mà, có gì mà phải lo xốn lên?”.
Một cô gái: “cách nào hả chú?” Vẫn mụ trắng béo: “ Đàn ông cần thì cứ bỏ “con giống, con vốn” ấy vào miệng chai, dễ ợt thôi cô nương ạ! “ Rồi quay sang luôn tay trung trung tuổi vừa rồi vẻ láu lỉnh: “Vậy anh trai mua cho em chai nước khoáng. Có mấy loại chai nhựa cơ: Một lít, ba lít, nửa lít cũng có. Vừa dùng rửa mặt dọc đường, vừa được uống..Nếu cần giải quyết theo kiểu anh nói, có cái giải quyết. Quá tiện! Đàn ông các anh hơn bọn đàn bà con gái cái khoản này!”. “Vâng cám ơn. Tôi đã có chuẩn bị. Cô gì vừa nãy có mua thì mua?”
Cô gái ban nãy đỏ mặt, quay ra bên ngoài, làm như không nghe thấy gì.
Câu chuyện ngồ ngộ của họ làm T hết muốn ngủ. Anh bắt đầu để ý đến những người xung quanh. Cô gái trẻ có thằng bé con ban nãy ngồi ngay ghế trước mặt anh. Hai mẹ con chung một giường nằm. Chả biết cô sắp xếp ngồi vào chỗ đó từ lúc nào, giờ đã thiu thiu ngủ.
Thằng bé vẫn tỉnh táo, ngồi ngay cạnh mẹ nó gần lối đi hẹp trên xe. T để ý nó chả có đồ chơi nào mang theo như những đứa khác trong trường hợp này. Hai tay nó khư khư giữ chặt quai túi đồ mẹ nó mang theo. Đôi mắt của nó sáng lấp lánh, chăm chú nhìn người qua lại,không chớp mắt. T chưa bao giờ thấy đôi mắt nào như đôi mắt của nó, đẹp và trong sáng dễ thương lạ lùng. Nhìn nó người ta sẽ bảo đấy không phải là hai mẹ con, có cái gì đó khập khiễng khó diễn đạt nếu ai đó ưa ví von.
Mẹ nó nét mặt khắc khổ, khô khan, hai nếp hằn rất sâu hai bên khóe miệng. Những sợi gân xanh xao lộ rõ nơi cổ như hiển lộ cuộc sống không lấy gì làm thảnh thơi, sung sướng. Nhưng rõ ràng cô ta còn trẻ. Dáng người, bầu ngực, cặp đùi, hai cổ tay tròn trịa chứng minh điều đó. Hoặc là cuộc sống gian nan mới vừa đây, mới gần đây, chưa đủ tác động đến khu vực khác trên cơ thể cô ngoài nét mặt?
Quan niên tươi và héo bên trong và bên ngoài, không phải là cách nhìn nhận về cô. Thói quen quan sát của T cố hình dung hai mẹ con cô gái thuộc giai tầng nào trong xã hội? Họ đi miền nam chơi hay là có việc gì? Hành lý cu cũ, sơ sài, ngoài cái túi sờn quai bên trong để lỏng lẻo vài ba thứ, có vẻ không có nhiều hành trang.
Cách nhập cuộc tự nhiên, lên cái là ngủ ngay, chứng tỏ hai mẹ con không phải lần đầu đi xe loại này. Có vẻ họ đã quen, thu xếp mau lẹ tự nhiên..
Xe đã chạy được một lúc lâu. Ban đầu T còn chú ý nhìn ra bên ngoài. Cảnh vật thay đổi đến không ngờ.Thành phố phát triển nóng với nhiều biều hiện bất ổn của nó. Quãng quãng lại tắc đường. Nhìn rõ những khu chung cư tường xây dang dở, chưa hoàn thiện nằm rải rác hai bên đường, ngự trị trên cánh đồng từ lâu quy hoạch không còn trồng cấy, cỏ mọc hoang hoải.
Đây đó thấp thoáng một vài đám cây trồng tranh thủ trên các đám đất này. Thị trường bất động sản như đoàn tàu cao tốc dừng đột ngột. Nhà thì bỏ hoang mà trong thành phố thiếu chỗ ở, thiếu trường lớp. Nhất là thiếu nơi yên tĩnh, những bể bơi, những vườn hoa dường như ngày một nhỏ hẹp, ít dần..
Thì vẫn thế. Năm này chồng lên năm khác, vẫn là vấn nạn chưa giải quyết được cho việc quy hoạch thành phố theo phong cách hiện đại, tổng thể rốt ráo. Anh mệt mỏi không muốn nghĩ hay để ý gì thêm. Tốt nhất là nên chợp mắt một lát, đường còn xa..
Mẹ nó nét mặt khắc khổ, khô khan, hai nếp hằn rất sâu hai bên khóe miệng. Những sợi gân xanh xao lộ rõ nơi cổ như hiển lộ cuộc sống không lấy gì làm thảnh thơi, sung sướng. Nhưng rõ ràng cô ta còn trẻ. Dáng người, bầu ngực, cặp đùi, hai cổ tay tròn trịa chứng minh điều đó. Hoặc là cuộc sống gian nan mới vừa đây, mới gần đây, chưa đủ tác động đến khu vực khác trên cơ thể cô ngoài nét mặt?
Quan niên tươi và héo bên trong và bên ngoài, không phải là cách nhìn nhận về cô. Thói quen quan sát của T cố hình dung hai mẹ con cô gái thuộc giai tầng nào trong xã hội? Họ đi miền nam chơi hay là có việc gì? Hành lý cu cũ, sơ sài, ngoài cái túi sờn quai bên trong để lỏng lẻo vài ba thứ, có vẻ không có nhiều hành trang.
Cách nhập cuộc tự nhiên, lên cái là ngủ ngay, chứng tỏ hai mẹ con không phải lần đầu đi xe loại này. Có vẻ họ đã quen, thu xếp mau lẹ tự nhiên..
Xe đã chạy được một lúc lâu. Ban đầu T còn chú ý nhìn ra bên ngoài. Cảnh vật thay đổi đến không ngờ.Thành phố phát triển nóng với nhiều biều hiện bất ổn của nó. Quãng quãng lại tắc đường. Nhìn rõ những khu chung cư tường xây dang dở, chưa hoàn thiện nằm rải rác hai bên đường, ngự trị trên cánh đồng từ lâu quy hoạch không còn trồng cấy, cỏ mọc hoang hoải.
Đây đó thấp thoáng một vài đám cây trồng tranh thủ trên các đám đất này. Thị trường bất động sản như đoàn tàu cao tốc dừng đột ngột. Nhà thì bỏ hoang mà trong thành phố thiếu chỗ ở, thiếu trường lớp. Nhất là thiếu nơi yên tĩnh, những bể bơi, những vườn hoa dường như ngày một nhỏ hẹp, ít dần..
Thì vẫn thế. Năm này chồng lên năm khác, vẫn là vấn nạn chưa giải quyết được cho việc quy hoạch thành phố theo phong cách hiện đại, tổng thể rốt ráo. Anh mệt mỏi không muốn nghĩ hay để ý gì thêm. Tốt nhất là nên chợp mắt một lát, đường còn xa..
T choàng tỉnh giấc vì một giọng loi lói hàng ghế trước mặt. Không phải ai khác, là chính thiếu phụ có thằng con trai khi nãy. Chắc chị chàng ngồi xe buồn tình, muốn buôn dưa lê đây. T nghĩ thế, định không để tâm. Nhưng mỗi lúc, cuộc nói chuyện càng kịch tính làm anh phải chú ý..
-.. Nó nói hòa giải đôi bên là hòa giải như thế nào?
đầu máy bên kia í éo một lúc lâu. Hình như có vụ kiện cáo gì đấy, T không nghe rõ
- Nó lấn đất nhà mình. Cậu mợ có ngu thì ngu vừa thôi. Hòa giải cái gì ở đây? Chắc chắn mẹ mình bị nó tông xe vào. Mà rõ khổ cơ..Già rồi thì ở yên một chỗ. Mới bảnh mắt mò ra đường sớm thế làm gì? Không ngủ được thì cứ nằm yên đấy. Nó đang tranh chấp với nhà mình, hở tý ra là nó .. Không biết à? Bây giờ nằm chỗ, lo chạy thuốc, giải quyết tranh chấp phải bỏ lại, lâu cứt trâu hóa bùn, cậu mợ không hiểu ư?…Thôi bây giờ chị không nói nữa. Phải làm đơn đưa nó ngay ra tòa, không để chậm chễ, mợ nghe chửa? Nhà mình toàn người hèn, không đánh lại được nhà nó đâu. Nó ngang ngược còn có xã hội. Thời bây giờ không thể lấy thịt đè người. Quân này nó gớm, mưu mẹo đầu óc mấy chị em không địch được nó đâu.
- Đấy lúc nào cũng tiền..Tôi có đồng nào đã đưa hết cho cậu mợ. Chỉ để đủ hai mẹ con trở vào trong này. Có ở lại ngoài nhà cũng chẳng giúp được gì. Trăm cái khó bó cái khôn.Nhà mình khá giả không yếu thế chắc không xảy ra chuyện này.
- Không có phải vay. Khi về tôi sẽ trả. Mà bảo chị Bình, cậu Bấn bỏ ngay cái trò trả lễ chú Mường ấy đi. Cha mẹ là cha mẹ chung, đều phải cùng có trách nhiệm, không thể làm ngơ. Cân đường hộp sữa như đi thăm người làng là không được. Dứt khoát phải có trách nhiệm. ờ ờ.. Cậu mợ đứng ra vay..Thuốc men đầy đủ theo yêu cầu của bác sĩ. Cho mẹ ăn uống đàng hoàng, hết bao nhiêu anh chị em cùng đóng góp..Ờ ờ.. như hôm ở nhà tôi nói đấy. Phải ghi rành mạch, cả lúc sau này lại cãi nhau..Ngày giờ, cháo thịt hay mì tôm, một ngìn cũng phải ghi..
T chưa rõ đầu đuôi câu chuyện như thế nào. Cũng là chuyện đời, chuyện người đâu đó, nơi nơi. Nhưng cái giọng của thiếu phụ chua quá, giọng gay gắt chói chiết quá làm anh khó chịu. Nhất là cái đoạn tiền cháo, thịt, mì tôm của chị ta làm anh hoàn toàn mất cảm tình. T định nhắc chị ta giảm “von” xuống một chút nhưng lại thôi. Mọi người xung quanh im lặng cả, mình nhắc chị ta hóa ra nhỏ mọn, hẹp hòi, chấp nhặt, để ý vặt hay sao?
“Khiếp quá, cái nhà cô này “ Một người ghế sau khẽ phàn nàn. Một người khác:” Ở gần nhà tôi, nuôi mẹ hết tháng nào bàn giao tháng đó cho nhau, chị em còn phải cân, thắc mắc hơn kém từng lạng một để tăng hay giảm tiền đóng góp. Cứ bảo đài báo người ta nói quá lên, dựng thành kịch để răn chặn..Thực ra ngoài đời có khi còn hơn”..
Thằng bé con thấy mọi người xung quanh tỏ ý phản đối mẹ nó liền đến mẹ nó giằng cái điện thoại:
- Mẹ nói thế thôi …không hết tiền !
Mẹ nó ẩy nó ra không thèm để ý. Hai mẹ con giằng co, nó ngã ngay trước mặt T, òa khóc. Anh vội đỡ nó dậy. Nó có vẻ ngượng ngịu, không biết cho mẹ nó, hay cho nó. T an ủi:
- Con trai, làm gì phải khóc, cứng cỏi lên chứ?
Bất ngờ nó nhoẻn cười:
- Đâu cháu có khóc đâu? - Bất ngờ hơn nữa nó chỉ cuốn sách anh để bên cạnh:
- Truyện gì đây chú?
Mẹ nó bấy giờ đã thôi không “buôn” điện thoại nữa, quay sang mắng nó:
- Mày láo, gọi bác chứ, sao gọi chú!
Nó thản nhiên:
- Bác, cháu xem được không?
- Truyện người lớn cháu xem làm gì không hiểu được đâu. Mà mày làm gì đã biết chữ? – T đưa cho thằng bé mấy cái kẹo cao su. Nó lại thản nhiên đút vào túi áo ngực. Miệng nói:
- Để lát cháu ăn. Đây đúng phải ông Khổng Minh không bác? Cháu chưa biết chữ chứ không phải không biết chữ, Nhưng cháu biết xem tranh, sách này có nhiều tranh không hở bác? Bố cháu cũng có mấy quyển như này. Từ ngày bố cháu bị gãy chân phải ngồi nhà không đi đâu được, tuyền đọc sách này thôi..- Giọng nó có vẻ tin cậy, khiến T cảm thấy mến. Mà con trẻ đứa nào mặt mày sáng sủa, thông minh, lanh lợi người ta ai cũng thích cả, dù nó không phải là con của mình, T không ngoại lệ. Anh ngồi xích vào bên trong lấy chỗ cho nó ngồi. Nó leo lẻo kể cho T nghe. Nào bố nó là thợ xây “vừa xây vừa trát” ra làm sao, bị ngã dáo như thế nào. Giờ chỉ còn mẹ nó kiếm tiền nuôii cả nhà.. Nó đang hào hứng kể, mẹ nó quát:
- Thằng Minh, mày trẻ con biết gì, kể lể vớ vẩn.. Để yên bác nghỉ, lẻo mép vừa vừa thôi. Đưa trả sách cho bác. Mày biết chữ đâu mà đòi xem? Hay xem ô tô đổ, có thấy cái nào đổ trong đấy không?
- Mẹ đổ ý.. – Nó cãi thế nhưng vẫn đưa sách trả cho T. Mẹ nó bắt chuyện:
- Bác xuống chỗ nào ạ?
- Tôi xuống Khánh Hòa. Còn cô?
- Em cũng xuống đấy.. Thế thì may quá. Đang sợ lúc tới bến giữa đêm khuya chỉ có hai mẹ con. Thế bác ở trong ấy hay vào chơi?
- Tôi vào đi công chuyện mấy ngày. Cô làm gì trong đấy?
- Em bán hàng hoa quả ở chợ. Nhưng dạo này tình hình căng, hoa quả Trung Quốc khó bán vì người mua tẩy chay. Có khi vào rồi tìm việc khác..
- Tiệm quán hoa quả bỏ cho ai?
- Em chỉ đứng bán thuê cho người ta. Làm công thôi chứ mình đâu có tiền thuê sạp hàng?
Cô lặng đi một lúc, mặt buồn rười rượi, hai khóe miệng như sâu thêm. Ý chừng không muốn tiếp tục câu chuyện. Cô bảo thằng bé về chỗ, nó có vẻ không muốn. Vì mấy chiếc kẹo cao su hay vì T mến nó, anh cũng không biết nữa. Mẹ nó đành để nó ngồi lại.
Mấy người xung quanh thấy vậy thân mật hơn với nó. Người đưa nó trái xoài, người cho bịch kẹo. Nó linh hoạt hẳn lên, khác hẳn vẻ ỉu xìu ban nãy.
-.. Nó nói hòa giải đôi bên là hòa giải như thế nào?
đầu máy bên kia í éo một lúc lâu. Hình như có vụ kiện cáo gì đấy, T không nghe rõ
- Nó lấn đất nhà mình. Cậu mợ có ngu thì ngu vừa thôi. Hòa giải cái gì ở đây? Chắc chắn mẹ mình bị nó tông xe vào. Mà rõ khổ cơ..Già rồi thì ở yên một chỗ. Mới bảnh mắt mò ra đường sớm thế làm gì? Không ngủ được thì cứ nằm yên đấy. Nó đang tranh chấp với nhà mình, hở tý ra là nó .. Không biết à? Bây giờ nằm chỗ, lo chạy thuốc, giải quyết tranh chấp phải bỏ lại, lâu cứt trâu hóa bùn, cậu mợ không hiểu ư?…Thôi bây giờ chị không nói nữa. Phải làm đơn đưa nó ngay ra tòa, không để chậm chễ, mợ nghe chửa? Nhà mình toàn người hèn, không đánh lại được nhà nó đâu. Nó ngang ngược còn có xã hội. Thời bây giờ không thể lấy thịt đè người. Quân này nó gớm, mưu mẹo đầu óc mấy chị em không địch được nó đâu.
- Đấy lúc nào cũng tiền..Tôi có đồng nào đã đưa hết cho cậu mợ. Chỉ để đủ hai mẹ con trở vào trong này. Có ở lại ngoài nhà cũng chẳng giúp được gì. Trăm cái khó bó cái khôn.Nhà mình khá giả không yếu thế chắc không xảy ra chuyện này.
- Không có phải vay. Khi về tôi sẽ trả. Mà bảo chị Bình, cậu Bấn bỏ ngay cái trò trả lễ chú Mường ấy đi. Cha mẹ là cha mẹ chung, đều phải cùng có trách nhiệm, không thể làm ngơ. Cân đường hộp sữa như đi thăm người làng là không được. Dứt khoát phải có trách nhiệm. ờ ờ.. Cậu mợ đứng ra vay..Thuốc men đầy đủ theo yêu cầu của bác sĩ. Cho mẹ ăn uống đàng hoàng, hết bao nhiêu anh chị em cùng đóng góp..Ờ ờ.. như hôm ở nhà tôi nói đấy. Phải ghi rành mạch, cả lúc sau này lại cãi nhau..Ngày giờ, cháo thịt hay mì tôm, một ngìn cũng phải ghi..
T chưa rõ đầu đuôi câu chuyện như thế nào. Cũng là chuyện đời, chuyện người đâu đó, nơi nơi. Nhưng cái giọng của thiếu phụ chua quá, giọng gay gắt chói chiết quá làm anh khó chịu. Nhất là cái đoạn tiền cháo, thịt, mì tôm của chị ta làm anh hoàn toàn mất cảm tình. T định nhắc chị ta giảm “von” xuống một chút nhưng lại thôi. Mọi người xung quanh im lặng cả, mình nhắc chị ta hóa ra nhỏ mọn, hẹp hòi, chấp nhặt, để ý vặt hay sao?
“Khiếp quá, cái nhà cô này “ Một người ghế sau khẽ phàn nàn. Một người khác:” Ở gần nhà tôi, nuôi mẹ hết tháng nào bàn giao tháng đó cho nhau, chị em còn phải cân, thắc mắc hơn kém từng lạng một để tăng hay giảm tiền đóng góp. Cứ bảo đài báo người ta nói quá lên, dựng thành kịch để răn chặn..Thực ra ngoài đời có khi còn hơn”..
Thằng bé con thấy mọi người xung quanh tỏ ý phản đối mẹ nó liền đến mẹ nó giằng cái điện thoại:
- Mẹ nói thế thôi …không hết tiền !
Mẹ nó ẩy nó ra không thèm để ý. Hai mẹ con giằng co, nó ngã ngay trước mặt T, òa khóc. Anh vội đỡ nó dậy. Nó có vẻ ngượng ngịu, không biết cho mẹ nó, hay cho nó. T an ủi:
- Con trai, làm gì phải khóc, cứng cỏi lên chứ?
Bất ngờ nó nhoẻn cười:
- Đâu cháu có khóc đâu? - Bất ngờ hơn nữa nó chỉ cuốn sách anh để bên cạnh:
- Truyện gì đây chú?
Mẹ nó bấy giờ đã thôi không “buôn” điện thoại nữa, quay sang mắng nó:
- Mày láo, gọi bác chứ, sao gọi chú!
Nó thản nhiên:
- Bác, cháu xem được không?
- Truyện người lớn cháu xem làm gì không hiểu được đâu. Mà mày làm gì đã biết chữ? – T đưa cho thằng bé mấy cái kẹo cao su. Nó lại thản nhiên đút vào túi áo ngực. Miệng nói:
- Để lát cháu ăn. Đây đúng phải ông Khổng Minh không bác? Cháu chưa biết chữ chứ không phải không biết chữ, Nhưng cháu biết xem tranh, sách này có nhiều tranh không hở bác? Bố cháu cũng có mấy quyển như này. Từ ngày bố cháu bị gãy chân phải ngồi nhà không đi đâu được, tuyền đọc sách này thôi..- Giọng nó có vẻ tin cậy, khiến T cảm thấy mến. Mà con trẻ đứa nào mặt mày sáng sủa, thông minh, lanh lợi người ta ai cũng thích cả, dù nó không phải là con của mình, T không ngoại lệ. Anh ngồi xích vào bên trong lấy chỗ cho nó ngồi. Nó leo lẻo kể cho T nghe. Nào bố nó là thợ xây “vừa xây vừa trát” ra làm sao, bị ngã dáo như thế nào. Giờ chỉ còn mẹ nó kiếm tiền nuôii cả nhà.. Nó đang hào hứng kể, mẹ nó quát:
- Thằng Minh, mày trẻ con biết gì, kể lể vớ vẩn.. Để yên bác nghỉ, lẻo mép vừa vừa thôi. Đưa trả sách cho bác. Mày biết chữ đâu mà đòi xem? Hay xem ô tô đổ, có thấy cái nào đổ trong đấy không?
- Mẹ đổ ý.. – Nó cãi thế nhưng vẫn đưa sách trả cho T. Mẹ nó bắt chuyện:
- Bác xuống chỗ nào ạ?
- Tôi xuống Khánh Hòa. Còn cô?
- Em cũng xuống đấy.. Thế thì may quá. Đang sợ lúc tới bến giữa đêm khuya chỉ có hai mẹ con. Thế bác ở trong ấy hay vào chơi?
- Tôi vào đi công chuyện mấy ngày. Cô làm gì trong đấy?
- Em bán hàng hoa quả ở chợ. Nhưng dạo này tình hình căng, hoa quả Trung Quốc khó bán vì người mua tẩy chay. Có khi vào rồi tìm việc khác..
- Tiệm quán hoa quả bỏ cho ai?
- Em chỉ đứng bán thuê cho người ta. Làm công thôi chứ mình đâu có tiền thuê sạp hàng?
Cô lặng đi một lúc, mặt buồn rười rượi, hai khóe miệng như sâu thêm. Ý chừng không muốn tiếp tục câu chuyện. Cô bảo thằng bé về chỗ, nó có vẻ không muốn. Vì mấy chiếc kẹo cao su hay vì T mến nó, anh cũng không biết nữa. Mẹ nó đành để nó ngồi lại.
Mấy người xung quanh thấy vậy thân mật hơn với nó. Người đưa nó trái xoài, người cho bịch kẹo. Nó linh hoạt hẳn lên, khác hẳn vẻ ỉu xìu ban nãy.
Đến Thanh Hóa, nhà xe dừng cho khách ăn cơm. Mẹ nó không xuống. Chị ta bảo có mang theo cơm nắm ăn đường. Suốt từ sáng tới giờ cơm hẳn đã thiu. T bảo cô ta đừng ngại, cô cứ xuống ăn cơm, suất ăn anh sẽ mua cho, đừng dùng cơm nắm nữa. Vé ăn của T đã mua kèm theo khi mua vé xe, anh sẽ nhường lại cho. Người mệt có lẽ mình chỉ gọi thêm bát phở nữa, không muốn ăn cơm.
Kinh nghiệm đi đường xa, ăn càng ít càng tốt. Nhất là người hay say xe. T không bị say xe nhưng ăn no đi đường ấm ách, rất khó chịu.
Thiếu phụ dứt khoát không đi. Chú bé đã lỏn xuống xe tự lúc nào.Nó đứng dưới đất ngay cửa xe, thấy T xuống cười nhỏn nhẻn: “ Cháu đi với bác”. Mẹ nó gọi với theo:
- Minh muốn sống quay lại ngay, đừng phiền bác!
- Trẻ con ăn được bao nhiêu? Cô cứ mặc cháu!
Kinh nghiệm đi đường xa, ăn càng ít càng tốt. Nhất là người hay say xe. T không bị say xe nhưng ăn no đi đường ấm ách, rất khó chịu.
Thiếu phụ dứt khoát không đi. Chú bé đã lỏn xuống xe tự lúc nào.Nó đứng dưới đất ngay cửa xe, thấy T xuống cười nhỏn nhẻn: “ Cháu đi với bác”. Mẹ nó gọi với theo:
- Minh muốn sống quay lại ngay, đừng phiền bác!
- Trẻ con ăn được bao nhiêu? Cô cứ mặc cháu!
Đúng như T dự đoán, sang đến đất Nghệ An xảy ra sự cố làm mọi người vừa tức, vừa buồn cười. Mẹ thằng bé đau bụng dữ dội. Mấy bà có tuổi trên xe người cho mượn lọ dầu xoa, người đưa mấy viên thuốc. Mặt cô ta tái xanh, mồ hôi bết hai bên thái dương. Cô ta ngượng ngịu nói muốn xuống đi ngoài. Trên xe không có toalet, không biết giải quyết bằng cách nào. Mọi người chưa biết xử trí ra làm sao ?
Có người ngồi cạnh cô ta kêu lên:
- Ông tài ơi, có người cấp cứu, dừng xe, dừng xe..e..
Người ta có câu:”Quảng nam hay cãi”, quả không sai. Căn vặn mãi, người nhà xe nói giọng Quảng mới chịu đỗ xe. Thiếu phụ trẻ lao vội xuống đám cây lúp xúp bên vệ đường, giải quyết hậu quả khẩn cấp của bữa ăn dọc đường mình tự mang theo.
Tiếng cười ồ lên từ đám mấy người trẻ tuổi.
Thật vô duyên, T nghĩ không thấy có gì buồn cười cả. Anh chỉ thấy may cho chị ta. Nếu xe dừng chậm chút nữa, điều gì xảy ra?
Anh nhìn tay lơ xe đang cằn nhằn văng một câu rất tục mà không mấy cảm tình. Bắt gặp ánh nhìn ấy, gã lầu bầu nhỏ hơn một chút đi ra cửa gọi váng lên, dọa không nhanh lên, xe chạy liền bây giờ. Thằng bé có vẻ lo lắng cho mẹ nó hỏi mẹ nó đi đâu rồi khóc rấm rứt, định chạy ra cửa xe. T phải dỗ khéo nó mới chịu ngồi lại bên cạnh anh.
Rồi mọi sự cũng qua. Thiếu phụ trở lên xe nét mặt bơ phờ, nom như hốc hác hơn. Chị ta ngồi thụp xuống ghế, không nói câu nào, có lẽ ngượng vì “sự kiện” vừa rồi. Thằng bé len lén đến cạnh mẹ nó. Hai bàn tay nhỏ bé của nó bóp lên hai bên thái dương xâm xấp mồ hôi của mẹ nó.
T từng biết thế nào là “Tào Tháo đuổi”. Anh nghĩ cô đang rất mệt. Mà mình cũng đang rất mỏi trong tư thế nằm không ra nằm, ngồi không ra ngồi trên xe. Giấc ngủ chập chờn đến lúc nào T cũng không rõ,
Khi anh tỉnh dậy bởi tiếng la của người lơ xe, T không thấy hai mẹ con thằng bé đâu nữa. Gói bánh thằng bé đòi anh mua cho nó khi nghỉ ăn cơm dọc đường để gần ngay chỗ anh ngồi.
Rõ ràng là anh đã thấy nó cất vào cái túi vải của mẹ nó rồi, sao lại để lại đây? T nói bâng quơ như thế. Một chị ngồi hàng ghế đối diện bảo chính mẹ thằng bé bắt nó trả lại anh để ở đó. Hai mẹ con chị ta vừa xuống cách đây vài ba cây số. Tại T ngủ mệt quá nên anh không biết.
T cứ phân vân vì sao chị ta lại làm như vậy. Anh còn nhớ rõ ra là chị ta đã hẹn với T cùng xuống một bến vì ngại đêm hôm khuya khoắt. Sao bây giờ lại xuống một mình?
Hay chị ta mắc cỡ vì sự cố không được hay vừa rồi? Ai mà chẳng có lúc nhỡ nhàng như thế.
Con người một lần da tới thịt, có phải gỗ đá, thánh thần cả đâu? Lại thêm gói bánh này để lại? Mình bằng lòng cho thằng bé chứ nó đâu bắt buộc? Nó có hỏi xin thật, nhưng anh vui vẻ mua cho nó cơ mà, đâu có miễn cưỡng?
Hẳn là hai mẹ con nó không chê, để lại là muốn anh không có ý nghĩ sợ người khác đánh giá là lợi dụng?
T một mình xuống ngã tư. Từ đây đến địa điểm tập kết chừng chục cây số. Nếu không vướng cái giá vẽ và chút đồ đạc cồng kềnh, anh có thể thả bộ cũng đến nơi. Mới hơn ba giờ sáng. Tốt nhất là ghé vào một hàng ăn đêm, ăn qua quýt chút gì đấy, chờ cho đến sáng. Taxi ở thành phố này lúc đấy mới chạy.
***
Ỏ nhà sáng tác gần một tuần, T vẫn chưa vẽ được bức tranh nào ra hồn. Mấy bức vẽ về biển khơi, về tháp Bà, viện Hải Dương đều không ưng ý. Có gái gì đó sáo mòn, nhạt nhẽo của các tác phẩm này. Hội họa ngày nay đâu còn trong quá trình mô phỏng, sao chép những hình ảnh ngoài đời, dù là nó đẹp đến mức nào thì cũng vây. Hiện thực chủ nghĩa chỉ là phương tiện cần mà chưa đủ.
Nghệ thuật là cái gì cao hơn, xa hơn những cái mà ta có thể nhìn thấy nó bằng mắt thường. Vậy nó là cái gì, đang ở đâu?
Cuộc đuổi bắt ý tưởng và nỗ lực bản thân làm T cảm thấy mệt mỏi. Hay khả năng cảm thụ cuộc sống, nắm bắt sáng tạo của mình có vấn đề?
Ta trở nên ù lì, chai sạn cảm xúc, thậm chí vô cảm rồi sao? Đời sống hỗn tạp, đa dạng, nhiều chiều tâm tưởng đã làm bản thân ta mất hứng thú, sai lệch phương hướng?
T hoảng sợ trước những câu hỏi ấy về bản thân mình.
Không phải lần đầu tiên anh đến với biển. T đã đến đây và các nơi khác dọc bờ biển nhiều lần. Thậm chí anh đã có lần ra các đảo. Không hẳn là anh chưa đi xa, chỉ loanh quanh mãi ở trên bờ. Sao chưa có ấn tượng, ý tưởng nghệ thuật nào đến với mình? Chả lẽ chuyến đi khổ công này không có kết quả?
Mấy đêm liền T trằn trọc không chợp được mắt. Ở nhà lâu lâu lại gọi điện vào hỏi khi nào về? Cứ làm như T ở hẳn trong đây, không về nữa!
Chưa khi nào T thất vọng về bản thân mình như thế
Có người ngồi cạnh cô ta kêu lên:
- Ông tài ơi, có người cấp cứu, dừng xe, dừng xe..e..
Người ta có câu:”Quảng nam hay cãi”, quả không sai. Căn vặn mãi, người nhà xe nói giọng Quảng mới chịu đỗ xe. Thiếu phụ trẻ lao vội xuống đám cây lúp xúp bên vệ đường, giải quyết hậu quả khẩn cấp của bữa ăn dọc đường mình tự mang theo.
Tiếng cười ồ lên từ đám mấy người trẻ tuổi.
Thật vô duyên, T nghĩ không thấy có gì buồn cười cả. Anh chỉ thấy may cho chị ta. Nếu xe dừng chậm chút nữa, điều gì xảy ra?
Anh nhìn tay lơ xe đang cằn nhằn văng một câu rất tục mà không mấy cảm tình. Bắt gặp ánh nhìn ấy, gã lầu bầu nhỏ hơn một chút đi ra cửa gọi váng lên, dọa không nhanh lên, xe chạy liền bây giờ. Thằng bé có vẻ lo lắng cho mẹ nó hỏi mẹ nó đi đâu rồi khóc rấm rứt, định chạy ra cửa xe. T phải dỗ khéo nó mới chịu ngồi lại bên cạnh anh.
Rồi mọi sự cũng qua. Thiếu phụ trở lên xe nét mặt bơ phờ, nom như hốc hác hơn. Chị ta ngồi thụp xuống ghế, không nói câu nào, có lẽ ngượng vì “sự kiện” vừa rồi. Thằng bé len lén đến cạnh mẹ nó. Hai bàn tay nhỏ bé của nó bóp lên hai bên thái dương xâm xấp mồ hôi của mẹ nó.
T từng biết thế nào là “Tào Tháo đuổi”. Anh nghĩ cô đang rất mệt. Mà mình cũng đang rất mỏi trong tư thế nằm không ra nằm, ngồi không ra ngồi trên xe. Giấc ngủ chập chờn đến lúc nào T cũng không rõ,
Khi anh tỉnh dậy bởi tiếng la của người lơ xe, T không thấy hai mẹ con thằng bé đâu nữa. Gói bánh thằng bé đòi anh mua cho nó khi nghỉ ăn cơm dọc đường để gần ngay chỗ anh ngồi.
Rõ ràng là anh đã thấy nó cất vào cái túi vải của mẹ nó rồi, sao lại để lại đây? T nói bâng quơ như thế. Một chị ngồi hàng ghế đối diện bảo chính mẹ thằng bé bắt nó trả lại anh để ở đó. Hai mẹ con chị ta vừa xuống cách đây vài ba cây số. Tại T ngủ mệt quá nên anh không biết.
T cứ phân vân vì sao chị ta lại làm như vậy. Anh còn nhớ rõ ra là chị ta đã hẹn với T cùng xuống một bến vì ngại đêm hôm khuya khoắt. Sao bây giờ lại xuống một mình?
Hay chị ta mắc cỡ vì sự cố không được hay vừa rồi? Ai mà chẳng có lúc nhỡ nhàng như thế.
Con người một lần da tới thịt, có phải gỗ đá, thánh thần cả đâu? Lại thêm gói bánh này để lại? Mình bằng lòng cho thằng bé chứ nó đâu bắt buộc? Nó có hỏi xin thật, nhưng anh vui vẻ mua cho nó cơ mà, đâu có miễn cưỡng?
Hẳn là hai mẹ con nó không chê, để lại là muốn anh không có ý nghĩ sợ người khác đánh giá là lợi dụng?
T một mình xuống ngã tư. Từ đây đến địa điểm tập kết chừng chục cây số. Nếu không vướng cái giá vẽ và chút đồ đạc cồng kềnh, anh có thể thả bộ cũng đến nơi. Mới hơn ba giờ sáng. Tốt nhất là ghé vào một hàng ăn đêm, ăn qua quýt chút gì đấy, chờ cho đến sáng. Taxi ở thành phố này lúc đấy mới chạy.
***
Ỏ nhà sáng tác gần một tuần, T vẫn chưa vẽ được bức tranh nào ra hồn. Mấy bức vẽ về biển khơi, về tháp Bà, viện Hải Dương đều không ưng ý. Có gái gì đó sáo mòn, nhạt nhẽo của các tác phẩm này. Hội họa ngày nay đâu còn trong quá trình mô phỏng, sao chép những hình ảnh ngoài đời, dù là nó đẹp đến mức nào thì cũng vây. Hiện thực chủ nghĩa chỉ là phương tiện cần mà chưa đủ.
Nghệ thuật là cái gì cao hơn, xa hơn những cái mà ta có thể nhìn thấy nó bằng mắt thường. Vậy nó là cái gì, đang ở đâu?
Cuộc đuổi bắt ý tưởng và nỗ lực bản thân làm T cảm thấy mệt mỏi. Hay khả năng cảm thụ cuộc sống, nắm bắt sáng tạo của mình có vấn đề?
Ta trở nên ù lì, chai sạn cảm xúc, thậm chí vô cảm rồi sao? Đời sống hỗn tạp, đa dạng, nhiều chiều tâm tưởng đã làm bản thân ta mất hứng thú, sai lệch phương hướng?
T hoảng sợ trước những câu hỏi ấy về bản thân mình.
Không phải lần đầu tiên anh đến với biển. T đã đến đây và các nơi khác dọc bờ biển nhiều lần. Thậm chí anh đã có lần ra các đảo. Không hẳn là anh chưa đi xa, chỉ loanh quanh mãi ở trên bờ. Sao chưa có ấn tượng, ý tưởng nghệ thuật nào đến với mình? Chả lẽ chuyến đi khổ công này không có kết quả?
Mấy đêm liền T trằn trọc không chợp được mắt. Ở nhà lâu lâu lại gọi điện vào hỏi khi nào về? Cứ làm như T ở hẳn trong đây, không về nữa!
Chưa khi nào T thất vọng về bản thân mình như thế
Sáng nay anh dậy sớm hơn mọi khi. Ngoài bãi biển nhiều tốp mặc đồng phục đang tập các bài thể dục dưỡng sinh, tập thể hình.. Áo vàng có, áo xanh có. Cả những bài tập uyển chuyển đẹp như nghệ thuật múa, rất chuyên nghiệp. T ghé vào quán cà phê sớm bên vỉa hè, đối diện với ngôi nhà anh đang ở, phục vụ người đi dạo bãi biển buổi sớm, gọi một ly.
Buổi sáng ở đây thật sinh động. Người xe như những đàn bướm nhiều màu tỏa đi các nơi phấp phới, nhộn nhịp.
T để ý quan sát, nhưng rõ ràng cái mà anh muốn tìm chưa phải.
Bình minh đang lên trên mặt biển. Thấp thoáng những con thuyền bé nhỏ ra khơi, dập dệnh trên ngọn sóng. Tự nhiên thấy nhớ những con tàu đánh bắt xa bờ được báo chí loan tải dồn dập một thời. Bây giờ những con tàu đó đang ở nơi nào trên thăm thẳm đại dương? Cả những khu lưới giăng giăng nuôi hải sản quá quen thuộc, cũng chưa phải là cái anh muốn thấy, muốn tìm..
Chợt từ phía bãi cát phía xa có mấy bóng người làm T để ý. Họ đang lom khom nhặt thứ gì đó ngay bên mép nước, nơi sóng biển ào ào từng đợt chồm tới rồi lại lùi xa. T trả tiền cà phê đi về phía ấy. Mấy người ngồi gần anh tỏ ý ngạc nhiên khi thấy tách cà phê nóng của anh vẫn còn nguyên, chưa kịp bỏ đường..
Người ta tìm kiếm gì vào buổi sáng mai bình yên nơi cửa bể? Ý nghĩ tò mò ấy đưa T đến gần họ.
Một cậu bé lon ton chạy phía trước thỉnh thoảng cúi xuống nhặt thứ gì đấy rồi giơ lên hỏi thiếu phụ đi sau / mẹ nó. Lúc thiếu phụ gật đầu, lúc xua tay. Chị vắt sau vai cái bao gai nước nhỏ ròng ròng.
T không tin ở mắt mình nữa: Đúng là hai mẹ con thằng bé đi cùng với anh chuyến xe hôm vừa rồi.
Cô cũng ngạc nhiên không kém T:
- Chào bác, sao lại gặp bác ở đây?
- Tôi trọ gần đây mà. Còn cô làm gì sớm ngoài này vậy?
- Em đi nhặt tảo về chợ bán. Phải đi sớm mới có. Ban đêm sóng đánh dạt lên bờ. Đi muộn người khác nhặt hết, nếu có cái nào sót lại gặp nắng nó tự teo đi, người ta không mua..
Cậu bé đã nhận ra anh. Nghe mẹ nó nói thế nó liền nhặt lên cho anh xem một chùm. T không nghĩ là thứ tảo bắt gặp ở nhà hàng lại là thứ có thể nhặt được ở nơi như thế này. Trông nó giống như chùm nho xanh nho nhỏ, chính xác hơn giống như chuỗi hạt màu xanh lơ, trong suốt. Thứ sản vật nhỏ nhoi chẳng ai ngờ lại có lúc đỡ đần con người lúc cơ nhỡ khó khăn.
Người ta nghĩ đến thềm lục địa có trữ lượng dầu có giá trị to lớn. Nghĩ đến những luồng cá ngoài khơi xa, đến ngọc trai muôn màu, đến san hô và bao thứ quý giá. Mấy ai nghĩ đến tảo, đến rong biển lại có thể có ích cho con người lúc khó khăn?
Thiếu phụ kể cho anh nghe vì sao cô ra đây. Buôn bán khó khăn người chủ quầy không thể thuê thêm người. Bà ta nói chờ chị về chăm mẹ quá lâu, đã phải thuê người khác. Hai mẹ con đang lo không biết làm cách nào để ra bắc trở lại thì có người mách cho công việc này.
Buổi sáng ở đây thật sinh động. Người xe như những đàn bướm nhiều màu tỏa đi các nơi phấp phới, nhộn nhịp.
T để ý quan sát, nhưng rõ ràng cái mà anh muốn tìm chưa phải.
Bình minh đang lên trên mặt biển. Thấp thoáng những con thuyền bé nhỏ ra khơi, dập dệnh trên ngọn sóng. Tự nhiên thấy nhớ những con tàu đánh bắt xa bờ được báo chí loan tải dồn dập một thời. Bây giờ những con tàu đó đang ở nơi nào trên thăm thẳm đại dương? Cả những khu lưới giăng giăng nuôi hải sản quá quen thuộc, cũng chưa phải là cái anh muốn thấy, muốn tìm..
Chợt từ phía bãi cát phía xa có mấy bóng người làm T để ý. Họ đang lom khom nhặt thứ gì đó ngay bên mép nước, nơi sóng biển ào ào từng đợt chồm tới rồi lại lùi xa. T trả tiền cà phê đi về phía ấy. Mấy người ngồi gần anh tỏ ý ngạc nhiên khi thấy tách cà phê nóng của anh vẫn còn nguyên, chưa kịp bỏ đường..
Người ta tìm kiếm gì vào buổi sáng mai bình yên nơi cửa bể? Ý nghĩ tò mò ấy đưa T đến gần họ.
Một cậu bé lon ton chạy phía trước thỉnh thoảng cúi xuống nhặt thứ gì đấy rồi giơ lên hỏi thiếu phụ đi sau / mẹ nó. Lúc thiếu phụ gật đầu, lúc xua tay. Chị vắt sau vai cái bao gai nước nhỏ ròng ròng.
T không tin ở mắt mình nữa: Đúng là hai mẹ con thằng bé đi cùng với anh chuyến xe hôm vừa rồi.
Cô cũng ngạc nhiên không kém T:
- Chào bác, sao lại gặp bác ở đây?
- Tôi trọ gần đây mà. Còn cô làm gì sớm ngoài này vậy?
- Em đi nhặt tảo về chợ bán. Phải đi sớm mới có. Ban đêm sóng đánh dạt lên bờ. Đi muộn người khác nhặt hết, nếu có cái nào sót lại gặp nắng nó tự teo đi, người ta không mua..
Cậu bé đã nhận ra anh. Nghe mẹ nó nói thế nó liền nhặt lên cho anh xem một chùm. T không nghĩ là thứ tảo bắt gặp ở nhà hàng lại là thứ có thể nhặt được ở nơi như thế này. Trông nó giống như chùm nho xanh nho nhỏ, chính xác hơn giống như chuỗi hạt màu xanh lơ, trong suốt. Thứ sản vật nhỏ nhoi chẳng ai ngờ lại có lúc đỡ đần con người lúc cơ nhỡ khó khăn.
Người ta nghĩ đến thềm lục địa có trữ lượng dầu có giá trị to lớn. Nghĩ đến những luồng cá ngoài khơi xa, đến ngọc trai muôn màu, đến san hô và bao thứ quý giá. Mấy ai nghĩ đến tảo, đến rong biển lại có thể có ích cho con người lúc khó khăn?
Thiếu phụ kể cho anh nghe vì sao cô ra đây. Buôn bán khó khăn người chủ quầy không thể thuê thêm người. Bà ta nói chờ chị về chăm mẹ quá lâu, đã phải thuê người khác. Hai mẹ con đang lo không biết làm cách nào để ra bắc trở lại thì có người mách cho công việc này.
Mỗi buổi sáng phải dậy từ lúc bốn giờ sáng. Công việc tìm kiếm chỉ trong ba tiếng đồng hồ. lát nữa là phải về. Có muốn ở lại nhặt thêm cũng không có nữa để mà nhặt. Biển cho không món quà này vô tư, nhưng không vô số, vô hạn.
May mà thời gian còn lại chị có việc làm thêm cho một hàng ăn ngoài chợ trung tâm. Cũng chính sự khôn ngoan như già dặn trước tuổi của thằng bé mà người ta chú ý nhận chị vào làm.
T hỏi thằng bé sao bữa trước lại bỏ quên gói bánh lại. Nó bảo nó không quên..nhưng mà.. Câu tiếp theo, gặng thế nào nó cũng không nói nữa. T thấy lòng mình như chùng xuống. Thằng bé có nét gì thân thiết như thằng con trai anh ở nhà. Chúng chạc tuổi nhau, nhưng thằng này nhanh nhẹn, khỏe mạnh và đen hơn. Hôm trước anh cứ ân hận mãi là đã quên không chụp cho cậu bé bức ảnh. Phần vì trên xe chật chội, phần đêm tối dọc đường không có có nào ánh sáng thích hợp.
Bây giờ là lúc bình minh, bầu trời hồng lên sắc màu huyền ảo, xa kia mặt biển muôn ngàn con sóng bạc đầu. Cảnh vật không lúc nào có thể đẹp hơn lúc này.
May mà thời gian còn lại chị có việc làm thêm cho một hàng ăn ngoài chợ trung tâm. Cũng chính sự khôn ngoan như già dặn trước tuổi của thằng bé mà người ta chú ý nhận chị vào làm.
T hỏi thằng bé sao bữa trước lại bỏ quên gói bánh lại. Nó bảo nó không quên..nhưng mà.. Câu tiếp theo, gặng thế nào nó cũng không nói nữa. T thấy lòng mình như chùng xuống. Thằng bé có nét gì thân thiết như thằng con trai anh ở nhà. Chúng chạc tuổi nhau, nhưng thằng này nhanh nhẹn, khỏe mạnh và đen hơn. Hôm trước anh cứ ân hận mãi là đã quên không chụp cho cậu bé bức ảnh. Phần vì trên xe chật chội, phần đêm tối dọc đường không có có nào ánh sáng thích hợp.
Bây giờ là lúc bình minh, bầu trời hồng lên sắc màu huyền ảo, xa kia mặt biển muôn ngàn con sóng bạc đầu. Cảnh vật không lúc nào có thể đẹp hơn lúc này.
T bảo cậu bé đứng lên một mỏm đá nhô ra sát bờ nước để anh chụp cho nó một kiểu. Nó đồng ý với điều kiện anh phải gửi cho nó một tấm ảnh.
Đúng là trẻ con, hai mẹ con nó cứ như chim trời cá nước thế này biết họ ở đâu để gửi. T thoáng lúng túng nhưng vẫn gật đầu.
Đã có cách, khi T chợt nhớ sáng nào nó cũng ra đây. Chiều nay anh sẽ ra hiệu in ảnh, việc gửi cho nó tấm ảnh đó đâu có gì khó?
Đang lúc anh chuẩn bị góc chụp tốt nhất, bất ngờ thằng bé giơ lên trước mặt nó một chùm tảo. Ánh sáng mặt trời phản chiếu vào chùm tảo còn ướt nước biển tạo nên khúc xạ ánh sáng lung linh đến bất ngờ. Ngoài mong muốn của T.
Anh đâu có bố trí, chuẩn bị gì. Thằng bé vô tình hay là nó quá thông minh, T cũng không biết nữa.
Một bức ảnh tuyệt đẹp. Cậu bé đứng bên mẹ nó như chào đón ngày mặt trời lên trên biển. Đôi mắt nó phản chiếu ánh nắng mai như phụ họa thêm vào chùm ánh sáng từ chùm tảo nó cầm trước mặt.
Ngoài kia biển mênh mông thế, ẩn chứa bao điều. Nơi đây hai mẹ con cậu bé đang nương tựa vào nhau, nương tựa biển sau một chuỗi dài vất vả từ miền quê xa xôi phương bắc về đây..
Còn có thể tưởng tượng ra nhiều ý nghĩa khác nữa để gắn cho hình ảnh anh vừa ghi được
Đúng là trẻ con, hai mẹ con nó cứ như chim trời cá nước thế này biết họ ở đâu để gửi. T thoáng lúng túng nhưng vẫn gật đầu.
Đã có cách, khi T chợt nhớ sáng nào nó cũng ra đây. Chiều nay anh sẽ ra hiệu in ảnh, việc gửi cho nó tấm ảnh đó đâu có gì khó?
Đang lúc anh chuẩn bị góc chụp tốt nhất, bất ngờ thằng bé giơ lên trước mặt nó một chùm tảo. Ánh sáng mặt trời phản chiếu vào chùm tảo còn ướt nước biển tạo nên khúc xạ ánh sáng lung linh đến bất ngờ. Ngoài mong muốn của T.
Anh đâu có bố trí, chuẩn bị gì. Thằng bé vô tình hay là nó quá thông minh, T cũng không biết nữa.
Một bức ảnh tuyệt đẹp. Cậu bé đứng bên mẹ nó như chào đón ngày mặt trời lên trên biển. Đôi mắt nó phản chiếu ánh nắng mai như phụ họa thêm vào chùm ánh sáng từ chùm tảo nó cầm trước mặt.
Ngoài kia biển mênh mông thế, ẩn chứa bao điều. Nơi đây hai mẹ con cậu bé đang nương tựa vào nhau, nương tựa biển sau một chuỗi dài vất vả từ miền quê xa xôi phương bắc về đây..
Còn có thể tưởng tượng ra nhiều ý nghĩa khác nữa để gắn cho hình ảnh anh vừa ghi được
Và rồi, bố cục, cảnh sắc, đường nét.. bức tranh đến với anh như một tia chớp, đến bất ngờ.
T như người mất hồn giây lát. Nhất định anh phải vẽ kỳ được bức tranh này. Cảm giác nao nao như người vừa ra khơi về say sóng..
Lúc anh bình tâm trở lại, hai mẹ con cậu bé đã đi tự lúc nào. Như một ảo giác, như một hình ảnh không có thực. Làm sao gặp lại mẹ con chú bé ấy ở đây được nhỉ?
Nhưng dấu chân hai mẹ con thằng bé để lại là có thực, không thể lẫn được. Những dấu chân in hằn trên cát, thành hai đường ngoằn ngèo song song về phía xa, còn rất mới..
Như một minh chứng hình ảnh cậu bé có đôi mắt ngời sáng, nhìn ra biển khơi
==========
T như người mất hồn giây lát. Nhất định anh phải vẽ kỳ được bức tranh này. Cảm giác nao nao như người vừa ra khơi về say sóng..
Lúc anh bình tâm trở lại, hai mẹ con cậu bé đã đi tự lúc nào. Như một ảo giác, như một hình ảnh không có thực. Làm sao gặp lại mẹ con chú bé ấy ở đây được nhỉ?
Nhưng dấu chân hai mẹ con thằng bé để lại là có thực, không thể lẫn được. Những dấu chân in hằn trên cát, thành hai đường ngoằn ngèo song song về phía xa, còn rất mới..
Như một minh chứng hình ảnh cậu bé có đôi mắt ngời sáng, nhìn ra biển khơi
==========
Phần nhận xét hiển thị trên trang
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét