Mỹ đòi Triều Tiên đưa các nhà khoa học hạt nhân ra nước ngoài, số phận 10.000 người sẽ ra sao?
Ước tính Triều Tiên có tới 10.000 nhà khoa học – bao gồm 200 cán bộ lãnh đạo, 2.000 chuyên gia và 6.000 kĩ sư – tham gia nghiên cứu và phát triển chương trình tên lửa, hạt nhân.
“Quân át chủ bài cuối cùng của Triều Tiên“
Triều Tiên đã bắt đầu những bước thiết thực trong lời cam kết giải trừ vũ khí hạt nhân sau khi tuyên bố sẽ phá hủy các cơ sở hạt nhân trước sự chứng kiến của các chuyên gia và giám sát viên nước ngoài.
Tuy nhiên, dù động thái này đã đem lại tín hiệu lạc quan về hòa bình và ổn định khắp vùng Đông Bắc Á, mục tiêu phi hạt nhân sẽ tốn nhiều thời gian để hoàn thành bởi chưa ai biết những số phận những nhà khoa học Triều Tiên sẽ đi về đâu.
Các chuyên gia Hàn Quốc và thế giới tiết lộ rằng việc “giải thể nhân sự nghiên cứu tên lửa và hạt nhân” là một phần trong kế hoạch phá hủy và đóng cửa khu thử nghiệm Punggye-ri vào ngày 23-25/5 tới.
Ước tính, Triều Tiên có tới 10.000 nhà khoa học – bao gồm 200 cán bộ lãnh đạo, 2.000 chuyên gia và 6.000 kĩ sư – tham gia nghiên cứu và phát triển chương trình tên lửa, hạt nhân của nước này.
Korea Times nhận định, nhà lãnh đạo Kim Jong Un sẽ khó lòng đồng tình với kế hoạch nói trên bởi ông coi những nhà khoa học là “quân át chủ bài cuối cùng của Triều Tiên”.
Gặp gỡ người Triều Tiên ở Hà Nội : Ôi vui lắm , sắp thống nhất rồi
Theo Asahi Shimbun, khi Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tới thăm Triều Tiên và gặp mặt ông Kim để đàm phán về cuộc gặp thượng đỉnh sắp tới, Washington đã yêu cầu Bình Nhưỡng đưa các nhà khoa học Triều Tiên ra nước ngoài và hủy toàn bộ kho dữ liệu về chương trình hạt nhân nhằm đảm bảo quá trình phi hạt nhân hóa được thực hiện hiệu quả nhất.
Chính quyền ông Trump mong muốn thực hiện việc giải trừ theo tiêu chí phi hạt nhân hóa “hoàn toàn, giám sát được và không thể đảo ngược” (PVID).
Theo phía Mỹ, nếu các nhà khoa học vẫn còn ở trong nước, Bình Nhưỡng có thể tái khởi động chương trình hạt nhân bất cứ lúc nào. Hôm thứ 2 (14/5), Văn phòng chính phủ Hàn Quốc yêu cầu Bình Nhưỡng phải “hoàn toàn tiêu hủy vũ khí hạt nhân hoặc đưa tàn dư hạt nhân sang một quốc gia thứ ba”.
Bài học lịch sử
Theo các chuyên gia, Bình Nhưỡng có thể công khai các nỗ lực tuân thủ PVID và tận dụng lợi thế này để thu hút đầu tư nước ngoài, cải thiện và thúc đẩy tăng trưởng nền kinh tế Triều Tiên.
Korea Times nhận xét, nếu các nhà khoa học chủ chốt vẫn ở lại, Triều Tiên có thể sẽ khởi động lại chương trình hạt nhân nếu không nhận được đủ viện trợ nước ngoài.
“Tại thượng đỉnh Mỹ-Triều, vấn đề được thảo luận chính sẽ là đàm phán để đưa vũ khí hạt nhân, tên lửa đạn đạo xuyên lục địa, uranium và những nguyên liệu hóa học cần thiết khác cho chương trình hạt nhân của Triều Tiên sang nước ngoài,” Chung Sung-jang – một nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Sejong, Hàn Quốc – dự đoán.
“Vấn đề về các nhà khoa học Triều Tiên sẽ cực kì quan trọng. Tôi nghĩ hai quốc gia sẽ xử lí chuyện này một cách cẩn thận. Lịch sử đã cho thấy việc quản lí các cơ sở và công nghệ hạt nhân sẽ giúp đảm bảo các nhà khoa học không tận dụng chuyên môn của họ để tiếp tục chế tạo vũ khí hạt nhân trở lại.”
Đạo luật Nunn-Lugar, một chương trình hợp tác dựa trên Đạo luật Giảm thiếu Đe dọa Hạt nhân Liên Xô năm 1991, đã giúp tìm việc làm cho 58.000 nhà khoa học từng nghiên cứu về vũ khí, và tạo thêm tổng cộng 580 việc làm công nghệ cao vì mục đích dân sinh.
Trường hợp nhà khoa học hạt nhân người Pakistan Abdul Qadeer Khan cho thấy nếu không quản lí chặt chẽ các nhân sự, nguy cơ chương trình phát triển vũ khí hạt nhân hoạt động trở lại là rất cao.
Trong suốt những năm 1980-1990, Khan đã phát tán các bản thiết kế và những tài liệu liên quan tới việc phát triển công nghệ hạt nhân, bao gồm chu trình làm giàu uranium.
Chính phủ Pakistan đã kết án nhà khoa học này với tội danh phát tán công nghệ vũ khí hạt nhân, và quản thúc tại gia Khan từ năm 2004 tới năm 2009.
Nước Mỹ đã bí mật tiếp nhận hơn 1.600 nhà khoa học, kĩ sư và kỹ thuật viên tên lửa trong giai đoạn năm 1945 và 1959. Nguồn nhân sự nói trên đã cung cấp cho Mỹ một lượng lớn thông tin và nghiên cứu cho dự án bay vào vũ trụ trong cuộc đua với Liên Xô.
theo Thời đại
=======================
Rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran, Mỹ đang nhắm đến Trung Quốc?
Tổng thống Mỹ Donald Trump ký tuyên bố rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran. (Ảnh: Reuters)
Các nhà phân tích cho rằng mối quan hệ lâu dài giữa Iran và Trung Quốc có thể bị ảnh hưởng bởi quyết định rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran của Mỹ.
Ngoại trưởng Iran Javad Zarif đã bắt đầu chuyến công du kéo dài với nhiệm vụ “cứu vãn” thỏa thuận hạt nhân 2015, sau khi Mỹ đơn phương tuyên bố rút khỏi thỏa thuận.
Trả lời Sputnik, các nhà phân tích nhấn mạnh vào mối quan hệ lâu dài của Iran – Trung Quốc từ phương diện kinh tế cũng như chính trị, đồng thời cho rằng đòn tấn công của Washington với Tehran có thể ảnh hưởng đến lợi ích của Bắc Kinh.
Giáo sư, nhà phân tích chính trị tại trường kinh tế Nga, Oleg Matveychev cho rằng bằng cách giáng một đòn mạnh mẽ lên thỏa thuận hạt nhân Iran, hay còn gọi là Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA) được ký năm 2015, cùng với việc tái áp đặt các lệnh trừng phạt lên Iran, Mỹ thực chất đang nhắm đến Bắc Kinh.
Theo ông Matveychev, khi áp đặt các lệnh trừng phạt lên Iran 20 năm trước, Mỹ đã luôn tin rằng điều này cũng tác động mạnh mẽ đến Bắc Kinh.
“Rõ ràng đánh vào Iran luôn luôn có nghĩa là đánh vào Bắc Kinh, vì hai bên là đối tác kinh tế thân thiết. Doanh thu thương mại giữa họ ở khoảng hàng chục tỷ USD rất quan trọng đối với Tehran trong khi Mỹ đang cố gắng cô lập Iran về kinh tế. Rõ ràng trước khi Iran bị cô lập và các lệnh trừng phạt được khôi phục, Tehran cần tranh thủ sự hỗ trợ của Trung Quốc dẫn đến chuyến thăm của Zarif đến Bắc Kinh.” – chuyên gia nói.
Ông tin rằng khi vấn đề của Iran được thảo luận ở Hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc, Trung Quốc và Nga – hai thành viên thường trực có thể hỗ trợ Tehran. Mặt khác, vị trí của Trung Quốc đối với Iran có thể trở thành vấn đề tranh cãi trong cuộc đối thoại Mỹ-EU. Theo nhà phân tích, các nước châu Âu có thể khiến Washington nhận ra rằng Trung Quốc sẽ không ngừng hợp tác với Tehran dù Mỹ có trừng phạt.
Ngày 13/5, Ngoại trưởng Iran Zarif gặp người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị tại Bắc Kinh trong chuyến công du quốc tế nhằm bảo vệ thỏa thuận hạt nhân. Trung Quốc là một thành viên nhóm P5+1 đã ký thỏa thuận này.
Sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố rút Mỹ khỏi JCPOA ngày 8/5, Bộ Ngoại giao Trung Quốc thông báo vẫn duy trì cam kết này và kêu gọi những bên ký tên khác ủng hộ quan điểm của Bắc Kinh.
Trong khi đó, Tổng thống Iran Hassan Rouhani lên tiếng ngày 13/5 rằng Tehran sẽ tiếp tục tuân theo các điều khoản hạt nhân nếu Trung Quốc, Nga, Anh, Pháp và Đức ở lại trong thỏa thuận.
“Iran đang cố gắng hết sức để cứu thỏa thuận qua con đường ngoại giao” – Yang Danzhi, chuyên gia từ Trung tâm an ninh khu vực thuộc Học viện khoa học xã hội Trung Quốc nói. Theo Yang, Tehran vô cùng xem trọng mối quan hệ với Trung Quốc vì: Thứ nhất, Bắc Kinh có thể tin tưởng được; thứ hai, Trung Quốc là thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an. Hơn nữa Trung Quốc cũng đang duy trì mối quan hệ mật thiết với Iran về chính trị, kinh tế và thương mại.
Ngoại trưởng Iran gặp người đồng cấp Trung Quốc tại Bắc Kinh. (Ảnh: Twitter)
“Từ vị trí của Ngoại trưởng Vương Nghị, Trung Quốc xem trọng mối quan hệ song phương với Iran và cũng hy vọng nước này có thể nhanh chóng vượt qua khó khăn” – Yang chỉ ra Bắc Kinh muốn tránh căng thẳng leo thang ở khu vực Trung Đông.
Mặt khác, “Trung Quốc thuyết phục Iran bám sát giải pháp hòa bình trong khi đối thoại với cộng đồng quốc tế, khiến quốc tế nhìn nhận mong muốn thúc đẩy hòa bình khu vực và tuân thủ các quy định của thỏa thuận hạt nhân là chân thành” – ông Yang cho biết.
Theo học giả Trung Quốc, tuyên bố của ông Rouhani ngày 8/5 về việc có thể khởi động lại quá trình làm giàu uranium “không giới hạn” có thể khiến phương Tây và quốc tế coi là nước này đang khôi phục lại quá trình sản xuất vũ khí hạt nhân. Nếu tình hình phát triển theo hướng này, vấn đề Iran chắc chắn sẽ trở nên cấp thiết và Trung Quốc sẽ càng cảm thấy cần thuyết phục Iran cư xử thận trọng.
Trong khi đó, ngày 14/5, ông Zarif có cuộc gặp với Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov. Ngoại trưởng Nga cho biết họ dự định liên lạc với tất cả các bên liên quan đến thỏa thuận trừ Mỹ trong những ngày tới, ngoài ra nhấn mạnh Matxcơva và những nước khác có lợi ích hợp pháp trong thỏa thuận.
Anh, Pháp và Đức cũng đã đưa ra tuyên bố chung thể hiện sự tiếc nuối khi Washington rút khỏi JCPOA và quyết tâm duy trì các cam kết.
theo VTC New
Phần nhận xét hiển thị trên trang
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét