Chuông nguyện hồn ai?

Mấy chục năm xa, giờ thăm lại

Chùa xưa ngói mới đón sư thầy

Phật tử muôn phương về dựng tượng

Chuông chùa khắc khoải nguyện hồn ai? 

Thuở nhỏ, tôi và em trai tôi thường được ông nội dẫn lên Chùa Tịnh Lâm để học kinh kệ và thắp hương tại chùa. Nhưng sau CCRĐ, sư trụ trì của Chùa Tịnh đã bị đuổi đi, sau nghe nói đã bị đội CCRĐ bắt giam và đã chết trong tù. Cũng từ ngày đó, chính quyền xã đã cho dân tự do đập tượng phá chùa. Hàng trăm bức tượng đồng đen đã bị đánh cắp. Hai pho tượng Ông Thiện và Ông Ác cao tới trần nhà cũng đã bị đập nát. 

Tháng 8 năm 1964, trước khi tôi rời quê để ra Hà Nội học đại học, Chùa Tịnh Lâm chỉ còn lại cái chuông đồng cổ và cái xác Chùa mái ngói đã nghiêng xuống đổ về phía sân Chùa. Cho đến năm 1975 thì Chùa Tịnh Lâm cơ bản chỉ còn lại cái xác đổ nát không còn ai lai vãng.

Sau năm 1990, rất nhiều đồng bào Phật Tử ở Miền Nam ra xin phép địa phương tu bổ lại Chùa nhiều lần nhưng đều bị chính quyền xã, huyện, tỉnh từ chối. Năm 2008, một doanh nhân đã bỏ tiền túi đút lót các cấp chính quyền từ tỉnh đến huyện xã nên mới được phép tu bổ lại Chùa Tịnh Lâm. Sau đó doanh nhân này đã bỏ tiền vốn và kêu gọi quên góp tiền từ các Phật tử quê hương đang làm việc tại Sài Gòn, Hà Nội và khắp nơi trong cả nước được hàng trăm triệu nên mới xây dựng lại được Chùa như ngày hôm nay.

Nhớ thương người em trai đã hi sinh trong cuộc chiến huynh đệ tương tàn và xót xa cho thân phận của Sư Trù Trì Chùa Tịnh Lâm đã bị chết oan khuất trong CCRĐ, tôi xin đăng lại ở đây một bài thơ tôi đã viết vào tháng 9 năm 1963 khi tôi đã cùng em trai Đặng Hồng Ân của tôi lên vãn cảnh Chùa vào đêm Rằm Tháng Bảy năm Quý Mão xa xôi ấy.

CHUÔNG NGUYỆN HỒN AI?
(Mến tặng bà con phật tử chùa Tịnh Lâm, Thạch Hà, Hà Tĩnh)

Lên thăm Chùa Tịnh đêm thanh vắng
Trăng sáng ngày rằm chiếu thảnh thơi
Chuông chùa đã biết bao năm lặng
Và giữa đêm trăng vắng bóng người!

Lên thăm chùa cổ của quê hương
Hồn Tịnh Lâm đây vạn vấn vương
Ta mến yêu người nên mến Phật
Cõi lòng man mác nhớ cùng thương!

Lên thăm chùa Tịnh nhớ người xây
Nhớ tổ tiên xa triệu triệu ngày
Gom góp từng dòng mồ hôi đổ
Đúc thành nền cổ vạn bàn tay

Chùa Tịnh ơi mái hiên ngói đổ
Nơi Phật Đường tượng cổ chẳng còn nguyên!
Chùa Tịnh ơi mái hiên ngói đổ
Giữa đêm rằm sáng quắc ánh trăng xuyên...

Thăm chùa cổ như thăm người cũ
Mái ngói sẫm màu là tóc mẹ dịu hiền
Tường rêu bá, áo bà xưa nhung nhớ
Lá bàng xanh là nhựa sống thanh niên

Cho phải xa quê mấy muôn ngày
Nhớ hoài Chùa Tịnh một đêm nay
Ngự đỉnh Rú Trò trăng soi bóng
Tưởng mình lạc giữa chốn bồng lai!

***

Mấy chục năm xa, giờ thăm lại
Chùa xưa ngói mới đón sư thầy
Phật tử muôn phương về dựng tượng
Chuông chùa khắc khoải nguyện hồn ai?

Chùa Tịnh Lâm, 1963 - 2017.
Đặng Huy Văn

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Hãy thoải mái để vui, khỏe, sống lâu

Có một tỷ phú sống trong căn biệt thư xa hoa. Nhưng một ngày kia mắc bệnh hiểm nghèo, ông chợt nhận ra rằng tất cả những gì là danh vọng, iền tài và vật chất, thực ra đều hư vô như mây khói.

Hãy thoải mái khi bát phố

Vì lo sợ sẽ không sống được bao lâu nữa, ông bèn tìm đến một vị danh y để xin lời khuyên. Sau khi bắt mạch, danh y nói với ông rằng:
“Bệnh của ông ngoài cách này ra thì không thuốc nào có thể chữa khỏi. Tôi sẽ kê cho ông ba đơn thuốc, ông cứ theo đó mà làm, hết đơn thứ nhất thì chuyển sang đơn tiếp theo.”

Vị tỷ phú về nhà, trong lòng phấp phỏng hy vọng. Ông lấy đơn thuốc đầu tiên ra và đọc:

1 - “Hãy đến một bãi biển và nằm đó khoảng 30 phút, làm liên tục như vậy 21 ngày.”

Mặc dù thấy khó hiểu, nhưng ông vẫn quyết định ra bờ biển. Ông lang thang một vòng rồi ngả lưng nằm trên bãi cát. Bất chợt một cảm giác nhẹ nhàng và khoan khoái vô cùng bao trọn thân thể ông. Vì trước đây công việc bận rộn nên ông không có cơ hội nghỉ ngơi. Nay ông có thể tĩnh tâm lại để lắng nghe tiếng gió thổi vi vu, tiếng sóng biển rì rào hòa lẫn với tiếng kêu thánh thót của đàn hải âu gọi bầy… Trái tim ông bỗng thổn thức, chưa bao giờ ông có được cảm giác thoải mái như bây giờ.

Ngày thứ 22, ông mở đơn thuốc thứ hai, trong đó viết:

2 - “Hãy tìm 5 con cá hoặc tôm rồi thả chúng xuống biển, liên tục như vậy trong 21 ngày.”

Trong lòng ông đầy rẫy những băn khoăn, nhưng vẫn cặm cụi đi mua tôm cá rồi thả chúng ra biển. Ngắm nhìn từng con vật bé nhỏ được trở về với biển khơi, trong lòng ông không nén nổi nỗi xúc động.

Ngày thứ 43, ông đọc đơn thuốc thứ ba:

3 - “Tìm một cành cây và viết những điều khiến ông cảm thấy không hài lòng lên bãi cát.”

Nhưng khi ông vừa viết xong, thủy triều lại cuốn tất cả xuống biển. Ông lại viết, sóng lại cuốn đi, lại viết, lại cuốn đi, rồi lại viết, và lại cuốn đi… ông bật khóc nức nở vì chợt hiểu ra tất cả. Khi về nhà ông cảm thấy toàn thân nhẹ nhàng, tinh thần chưa bao giờ thoải mái và tự tại đến thế, thậm chí ông cũng không còn sợ cái chết nữa.

Thì ra con người ta chỉ cần học được 3 điều trên thì sẽ vui vẻ hạnh phúc:
Thứ nhất: Nghỉ ngơi
Thứ hai: Cho đi
Thứ ba: Buông xuống

1 - Hình 1 : Hãy thoải mái khi nhặt cải:


2 - Hình 2 : Hảy thoải mái khi vô Internet


3 - Hình 3 : Hảy thoải mái khi tắm xong

4 - Hình 4 : Hảy thoải mái khi làm ruộng


5 - Hình 5 : Hảy thoải mái khi ăn phở

http://www.haingoaiphiemdam.net/Thoai-mai-di-thoi-77874

http://tapchisao.vn/doi-song/la-con-nguoi-chi-can-hoc-duoc-3-dieu-nay-thi-se-vui-ve-hanh-phuc-suot-doi.html#utm_source=hotuankiet&utm_campaign=hotuankiet&utm_medium=hotuankiet

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Một ngày tháng Bảy...

Ảnh và bài Griet

"Âu yếm, Lan vuốt vuốt vai áo anh... Đừng bận lòng về em. Đời anh rộng mở, hãy đi và hãy sống cho thỏa... Thôi anh đi đi kẻo muộn. Em sẽ nhớ anh mãi. Còn anh đừng quên hẳn em nhé, anh thân yêu tình cờ của em!"

Nhưng...

"Vì sao anh lại chọn chiến tranh và vì sao nhất thiết phải là nó? Trong chiến tranh, cuộc sống của anh, của bao người khác thật kinh khủng, thậm chí khó có thể bảo đấy là cuộc sống nói gì đến sự tìm kiếm những sắc thái nghệ thuật trong cuộc sống đó...".

(Nỗi buồn chiến tranh | Bảo Ninh)

                        *********

Tuổi trẻ có vô số cơ hội, vô số chọn lựa. Tuổi trẻ được cuộc đời ưu ái dành cho đặc quyền đó. Nhưng tuổi trẻ của chiến tranh chỉ có thể dấn thân cho lý tưởng hoặc chết vinh hoặc sống lay lắt vì thói ích kỷ hoặc chấp nhận bán mình cho sự đớn hèn.

Kiên sau chiến tranh vẫn còn ám ảnh không nguôi: tiếng súng nổ, tiếng bom rơi, tiếng la hét trong khói lửa mịt mù, tiếng đồng đội nấc hơi cuối cùng từ giã cõi đời khi còn quá trẻ, ám ảnh mùi hồng ma đầy ảo giác, mùi tanh của máu của thây người mục rã,... Anh như vẫn còn canh cánh nỗi niềm với người con gái "tình cờ" ấy. Anh đặt ra nhiều lần câu hỏi "Tại sao?" nhưng có hề gì khi mà quá khứ đã lùi xa, chỉ còn để lại bao nhiêu vết tích của sự thương tổn,... Để rồi, trong những giấc mơ cứ chấp chới những bóng dáng, những ký ức như mới hôm qua...

Tháng Bảy nào cũng khép lại bằng những cơn mưa. Ngồi ở nhà may cho bạn chiếc áo, đọc sách, ngắm hoa và nghe tiếng mưa lùa trên mái có vẻ như thứ xa xỉ phù phiếm. Nhưng chẳng còn cách nào khác. Khi lòng chẳng thể bình yên thì chỉ thích được phù phiếm như thế. Đó là nơi lẩn tránh tất cả những lo lắng đời thường, nhố nhăng nhặng xị. Nhưng đó không phải là tự cô lập. Thỉnh thoảng thôi, tự cho phép mình như thế.

Người chẳng bao giờ màng đến sách cũng như chẳng bao giờ hiểu có một kẻ yêu thích những gì tinh tế từ trong sách vở. Hà cớ gì làm khô héo tâm hồn khi cuộc đời vẫn cho quyền mơ mộng, cho quyền yêu sống?

Hôm nay, muốn nói về sách. Nhưng sẽ nói với ai? Một cuốn sách nặng trĩu nỗi buồn của Bảo Ninh - Nỗi buồn chiến tranh. Họ đã đi qua một thế hệ đầy đau thương mất mát để giờ phút này, ta chỉ biết bươn bã với cuộc đời cơm áo, quên mất rằng dừng lại một chút để biết nguyên nhân sự tồn tại của chính mình...

Trang sách cuối cùng gấp lại cũng mang mang u uẩn như cơn mưa chiều nay vậy, Người có biết không? Ám ảnh về sự mất mát mà vẫn le lói niềm hy vọng, dẫu mong manh. Giá như Người có thể...

"Những bạn bè đã chết

Cũng sẽ trở về như những bông hoa

Cắt xuân trước, tháng Giêng sau lại mọc

Những bông hoa không chết bao giờ"

(Những bông hoa không chết | Lưu Quang Vũ)

*********

Những ngày ở biển, cùng với Nỗi buồn chiến tranh, lòng cũng rào rào như sóng, sóng của yêu thương, một tình yêu lớn lao, thuần khiết...

Giá...
Người ở cùng, chẳng nói gì, chỉ thầm lặng nhìn nhau và hiểu rằng ta đang có những cơn mưa lành...

27.7.2017
Một miên cảm sau trang sách cuối...

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Hát rong đường phố cực hay chia sẻ để giúp đỡ anh ấy nhé, chấn hưng ch...

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Càng bệ vệ sang trọng, càng là lũ ăn cướp

Một ngày của sao

Nguyễn Đức Hòa - Trong mặc định của xã hội Việt Nam hiện tại, những kẻ cướp thường ăn mặc sang trọng. Càng bệ vệ sang trọng, càng là lũ ăn cướp.

Chàng giật mình dậy, đưa tay nhìn cái đồng hồ Hublot Classic Fusion Zirconium, đã là 9h sáng.
Chàng vội vã vào nhà tắm vệ sinh cá nhân. Giờ này ở quán cafe chàng thường ngồi là cao điểm đông khách. Và chàng đam mê cái cảm giác hàng trăm ánh mắt nhìn chàng trầm trồ khi chàng đậu chiếc Audi R8 Spyder rồi tha thướt bước vào quán. Cuộc đời một gã đàn ông như chàng thì đó là cảm xúc đáng sống nhứt.

Sau khi xịt một ít nước hoa Caron’s Poivre, chàng mặc chiếc áo Gucci và cái quần Jeen của hãng Giorgio Armani, không quên bỏ vào túi chiếc điện thoại Dior Rêverie. Chàng lấy chìa khóa xe ra cửa.

Sau khi nhấp 1 ngụm Capuchino, chàng móc cái Iphone 7 dành riêng để lướt phây, chàng đăng tút " Ngày mới yên bình bên tách Capuchino. Chúc mọi người zui zẻ"

Sau đó chàng lướt web đọc tin chờ like.

Chàng lướt vội qua các tin về Biển Đông, về giá xăng, về xả thải...
Chàng dừng, mắt sáng lên đầy phấn khởi ở bảng tin : " lộ diện bí mật ekip nặn mụn cho Ngọc Trinh". Chàng đọc say mê, thích thú đầy viên mãn.

Bổng chiếc điện thoại Dior Rêverie đổ chuông, chàng vội chạy ra ngoài quán, nơi được nhiều người nhìn thấy. Chàng cầm điện thoại bằng 2 ngón tay, cố ý phơi mình nguyên cái điện thoại.

Chàng lấy giọng thật nhẹ... Anh nghe !

Có tiếng xe gầm rú chạy ngang, chàng hốt hoảng la lớn.. cướp... cướp...

Chàng rượt theo, một số người trong quán cũng chạy theo sau, tiếng la cướp... cướp vang dội cả đất trời.

Chạy tới ngã tư, mấy người xe ôm lao ra đấm đá chàng túi bụi, vì họ tưởng chàng là cướp. Vì chàng chạy trước và có một nhóm nguời chạy sau.

Trong mặc định của XH hiện tại, những kẻ cướp thường ăn mặc sang trọng. Càng bệ vệ sang trọng, càng là lũ ăn cướp.

Sau khi bị đánh bầm dập và được mọi người giải oan, chàng buồn bã quay về quán.

Vừa đưa tay bật công tác, cái đồng hồ mất tiêu. Chàng thở hắt ra khi phát hiện mất 2 kiếng chiếu hậu.

Quá phẫn uất, chàng thét lên...

Địt mẹ! Xui VL

....

Nguyễn Đức Dũng Đậu xe rồi, chàng gọi PCT và trưởng CAP ra trông xe mới đúng kiểu.

Thanh Ngô Thằng ăn cướp bị thằng khác cướp... Thế thôi..😀..

Quang Nguyen Càng sang trọng càng cướp công khai và nhiều hơn!

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Giáo sư Nguyễn Lân Dũng: Xấu xa đừng đậy lại

GIÁO SƯ NGUYỄN LÂN DŨNG (GDVN) - Vì sao người Mỹ đã công khai nói lên toàn bộ sự đàn áp hết sức dã man trong một thời gian dài đối với những người da đen được mua hay bị bắt từ Châu Phi sang? Ảnh Bảo tàng Quốc gia về Lịch sử và Văn hóa người Mỹ gốc Phi tại Thủ đô Washington, Hoa Kỳ. (Ảnh: EPA/TTXVN)

LTS: Chia sẻ cảm nhận sau chuyến tham quan Bảo tàng Quốc gia về Lịch sử và Văn hóa người Mỹ gốc Phi tại Thủ đô Washington, Hoa Kỳ, Giáo sư Nguyễn Lân Dũng cho độc giả thấy tinh thần dám nhìn thẳng vào sự thật của người Mỹ. Theo Giáo sư, nước Mỹ để cho mọi người thấy rõ sự xấu xa, tàn ác của nạn phân biệt chủng tộc trong gần 200 năm lịch sử cũng là cách để họ quyết tâm đấu tranh cho sự bình đẳng.

Tòa soạn trân trọng gửi đến độc giả bài viết.

Tại Washington D.C., tôi vô cùng phấn khích khi được vào thăm Bảo tàng Quốc gia về Lịch sử và Văn hóa người Mỹ gốc Phi đặt tại 1400 Constitution Avenue, NW, Washington, D.C., giữa Madison Drive và Constitution Avenue và giữa đường phố 14 và 15.

Việc vào cửa là miễn phí nhưng vô cùng khó khăn, bởi vì phải đăng ký qua mạng và mỗi ngày chỉ có khoảng 3.000 người được vào thăm.

Bảo tàng mới mở cửa từ tháng 9 năm ngoái mà đã có hơn 1 triệu người tham gia.


GS Nguyễn Lân Dũng: Rất nhiều người Việt ham tiền, vô cảm, hèn nhát

May sao tôi được sự ưu tiên hỗ trợ của một tiến sĩ lịch sử nguyên là phu nhân của Phó Đại sứ Mỹ tại Hà Nội thì mới vào nổi qua một cửa riêng.

Đây là bảo tàng quốc gia duy nhất dành riêng cho tài liệu về cuộc sống, lịch sử và văn hóa của người Mỹ gốc Phi.

Nó được thành lập theo Đạo luật của Quốc hội vào năm 2003, sau nhiều thập kỷ nỗ lực để thúc đẩy và nêu bật những đóng góp của người Mỹ gốc Phi.

Đến nay, Bảo tàng đã thu thập được hơn 36.000 hiện vật và gần 100.000 cá nhân đã trở thành thành viên Bảo tàng theo đăng ký.

Bảo tàng mở cửa cho công chúng vào ngày 24/9/2016, là bảo tàng thứ 19 và mới nhất của Viện Smithsonian.

Bảo tàng giúp cho mọi người thấy được câu chuyện lịch sử và nền văn hoá của châu Phi cùng với sự xâm nhập của người gốc Phi vào Mỹ trong suốt hơn 200 năm qua.

Nó khám phá ý nghĩa của việc trở thành một người Mỹ và chia sẻ những giá trị của Mỹ như khả năng phục hồi, lạc quan và tâm linh được phản ánh như thế nào trong lịch sử và văn hoá Châu Phi.

Đây là nơi hợp tác vượt ra ngoài Washington D.C. để thu hút khán giả không chỉ toàn nước Mỹ mà cả khách du lịch khắp thế giới.

Nó tập hợp được tư liệu từ vô số các Viện bảo tàng và các cơ sở giáo dục, những nơi đã khám phá và bảo tồn được các tư liệu lịch sử quan trọng về chủ đề này.

Bảo tàng này là một bảo tàng công cộng dành cho tất cả mọi người, nơi mọi người được chào đón tham gia, cộng tác và tìm hiểu thêm về lịch sử và văn hoá của người Mỹ gốc Phi.


Đại học Washington qua lời kể của giáo sư Nguyễn Lân Dũng

Theo những lời của Lonnie G. Bunch III, giám đốc sáng lập của Bảo tàng, "có những sự kiện mạnh mẽ và quan trọng như một dân tộc, như một quốc gia đang lấp đầy trong lịch sử của nước Mỹ".

Bảo tàng này sẽ kể câu chuyện của Mỹ thông qua các ống kính lịch sử và văn hoá của người Mỹ gốc Phi.

Đây là câu chuyện của Mỹ và bảo tàng này dành cho tất cả những người muốn hiểu về một khía cạnh của nước Mỹ hùng mạnh như ngày hôm nay.

Xem hết một ngày trời tôi đã ghi lại được biết bao hình ảnh quý giá nhưng không sao ghi được rất nhiều video chiếu liên tục trên khắp các bức tường phía trên cao của Bảo tàng.

Tôi không sao kể lại hết được nội dung của Bảo tàng vì quá rộng lớn, quá phong phú.

Tôi chỉ thấy hiện lên trong đầu một cảm nghĩ: Vì sao người Mỹ đã công khai nói lên toàn bộ sự đàn áp hết sức dã man trong một thời gian dài đối với những người da đen được mua hay bị bắt từ Châu Phi sang để lao động nông nghiệp, làm đường, làm lao công và mọi công việc nặng nhọc khác?.

Họ đã góp phần tạo nên cuộc sống tốt đẹp của cả nước Mỹ như ngày hôm nay. Tôi xúc động đến rơi nước mắt khi thấy hình ảnh những người da đen bị kìm kẹp, đánh đập, khinh bỉ từ phía những người da trắng.

Bảo tàng mở cửa cho công chúng vào ngày 24/9/2016, là bảo tàng thứ 19 và mới nhất của Viện Smithsonian. (Ảnh: washington.org)

Thực ra những người da trắng cũng chỉ là những người nhập cư từ Anh, từ Pháp, từ Tây Ban Nha sang mảnh đất do Columbo khám phá ra châu lục này.

Chúng ta nhớ lại rằng đây là sự kiện lịch sử được đánh dấu bằng thời điểm đoàn thám hiểm do Cristoforo Colombo làm trưởng đoàn đã đặt chân đến châu Mỹ vào ngày 12/10/1492.

Theo lệnh của vua Fernando và hoàng hậu Isabel xứ Castilla và Aragón, đoàn thám hiểm đã xuất phát từ cảng Palos xứ Andalucía.

Trong 2 tháng và 9 ngày sau đó, đoàn đã vượt qua biển Đại Tây Dương và đến một số đảo thuộc lục địa châu Mỹ, cụ thể là các đảo thuộc quần đảo Bahamas hiện nay.

Khi trở về, Colombo đã thông báo cho châu Âu biết về sự tồn tại của một Thế giới mới.

Đây là một trong những sự kiện quan trọng nhất trong lịch sử nhân loại, là sự tiếp xúc giữa hai thế giới vốn phát triển tách biệt nhau kể từ buổi bình minh của nhân loại.

Theo Wikipedia thì người da đen ở Mỹ có hơn 40 nhóm chủng tộc đến từ ít nhất 25 vương quốc ở Phi châu bị đem bán đến vùng đất mới Bắc Mỹ thuộc Đế quốc Anh trong thời kỳ buôn nô lệ qua Đại Tây Dương.

Các vương quốc Phi châu hùng cường dọc bờ biển thường bán những nhóm người này cho các thương buôn người Âu để đổi lấy các loại hàng hoá như hàng dệt và vũ khí.

Người Phi bị bán và trao đổi như những nô lệ và bị đem lên tàu vượt biển sang Hoa Kỳ đến từ tám khu vực buôn nô lệ ở Phi châu, bao gồm các nước nay là Sénégal, Gambia, Guinée và Guiné-Bissau, Liberia Côte d'Ivoire, Ghana, Togo, Bénin và Tây Nigeria, Nigeria, Cameroon và Guinea Xích đạo, Gabon, Angola, Cộng hoà Dân chủ Congo và Mozambique.


Giáo sư Nguyễn Lân Dũng kể chuyện đi thăm Đại học Georgia

Những người nô lệ Phi châu đã mang theo họ tín ngưỡng, ngôn ngữ và văn hoá khi bị cưỡng bức lên tàu đến Tân Thế giới.

Tuy nhiên, những thương buôn và chủ nô đẩy mạnh những chiến dịch tàn bạo và có hệ thống nhằm tước bỏ bản sắc châu Phi, dần dần tiến đến việc loại bỏ hoàn toàn tên, ngôn ngữ và tín ngưỡng nguyên thuỷ của họ.

Khi có thêm các phương tiện nô dịch, giới chủ nô cố ý sắp xếp nô lệ nói các ngôn ngữ khác nhau sống chung tại các nông trang và cấm họ sử dụng bất cứ ngôn ngữ nào khác ngoài tiếng Anh cũng như cấm họ học đọc học viết.

Dần dà, người Phi ở Mỹ hình thành một bản sắc mới tập chú vào các điều kiện tương tác tại vùng đất mới đối nghịch với những ràng buộc lịch sử và văn hoá với châu Phi.

Khoảng năm 1860, có 3,5 triệu người nô lệ bị đem vào miền Nam Hoa Kỳ, cùng với 500.000 người Phi đang sống tự do ở khắp đất nước.

Chủ trương bãi bỏ nô lệ có tiến triển và lên đến đỉnh điểm khi Abraham Lincoln đắc cử Tổng thống Hoa Kỳ năm 1860, dẫn đến hành động ly khai của Liên bang miền Bắc, và bùng nổ cuộc Nội chiến Mỹ (1861-1865).

Tất nhiên phần sau của Bảo tàng là cả một lịch sử đấu tranh giành quyền bình đẳng cho toàn bộ người Mỹ gốc Phi.

Điều này tôi thấy quá rõ tình trạng hiện nay trên khắp các đường phố và trong các trường đại học mà tôi có dịp đến thăm.

Tôi chỉ muốn nói lên về một quan niệm của nhiều người chúng ta là “Đẹp đẽ phô ra, xấu xa đậy lại”.

Đấy là một quan niệm thiếu trong sáng, thiếu dân chủ, thiếu khách quan và làm cản trở sự tiến bộ của cả dân tộc.

Chỉ khi nào thấy rõ cái sai, dù là trong bất cứ hoàn cảnh lịch sử nào, mà chúng ta dám mạnh dạn vạch ra, mạnh dạn phân tích và mạnh dạn phê phán thì chúng ta mới có thể mạnh mẽ tiến lên được.

Có lẽ đó là một bài học lịch sử mà nước Mỹ mãi đến sau năm 1970 khi người phụ nữ da màu được quyền bầu cử mới hoàn toàn được thực thi.

Việc Tổng thống da màu Obama được dân chúng không chỉ nước Mỹ mà cả ở nhiều nước khác cổ vũ một cách thực sự nhiệt tình cho thấy rõ tiến bộ đích thực của sự xóa bỏ phân biệt chủng tộc ở nước Mỹ.

Phải chăng đó cũng có nguồn gốc từ việc làm cho mọi người thấy rõ sự xấu xa, tàn ác và phi nhân tính của tệ phân biệt chủng tộc trong gần 200 năm lịch sử của nước Mỹ?.

Giáo sư Nguyễn Lân Dũng

http://giaoduc.net.vn/Goc-nhin/Giao-su-Nguyen-Lan-Dung-Xau-xa-dung-day-lai-post178481.gd

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Công khai bản án: Ai sợ, ai không?

Công khai bản án là bước tiến lớn thúc đẩy tiến trình cải cách tư pháp để mỗi bản án tiệm cận với công lý và lẽ công bằng.

Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao vừa ban hành nghị quyết về việc công bố bản án, quyết định trên cổng thông tin điện tử của tòa án và đã triển khai trên thực tế. Nhận định về việc này, đại biểu Quốc hội - luật sư Trương Trọng Nghĩa (ảnh) nói: “Việc công khai bản án theo nghị quyết của TAND Tối cao là phù hợp với nguyên tắc xét xử công khai”.

Bước tiến lớn trong lĩnh vực tư pháp

. Phóng viên: Thưa ông, việc công khai bản án phù hợp với nguyên tắc xét xử công khai được hiểu là gì?

+ Đại biểu Quốc hội Trương Trọng Nghĩa: Điều này có nghĩa là việc xử án công khai thì logic của nó là bản án cũng được công khai. Ở nhiều quốc gia, việc công khai bản án là điều tất nhiên. Nhà nước có trách nhiệm thành lập hệ thống lưu trữ để người dân thuận tiện nghiên cứu bản án.

. Vậy vì sao ở Việt Nam giờ mới thực hiện việc công khai bản án?

 

+ Trước hết, có thể do điều kiện chiến tranh, kéo theo yêu cầu bảo mật nên việc công khai bản án đã không được thực hiện. Bởi ở thời chiến thì ngay cả điều kiện xét xử công khai cũng bị hạn chế. Điều kiện kinh tế chậm phát triển cũng là một lý do khi không có đầy đủ những điều kiện về xét xử, lưu trữ. Nhiều bản án thời xưa còn phải viết trên những tờ giấy không tốt… Đó là những lý do khách quan.

. Vậy còn những điều kiện chủ quan thì sao?

+ Chủ yếu nhất vẫn là nhận thức, quan điểm về nguyên tắc xét xử công khai chưa đầy đủ. Đã từng có những quan niệm rằng: Việc xét xử đã công khai rồi, thế thì không cần đặt ra vấn đề công khai bản án. Xét xử công khai là mọi người cũng đến, cũng xem xét xử nhưng lưu trữ bản án để mọi người có thể truy cập lại là chuyện khác.

Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao ra nghị quyết về công khai bản án thì cũng có nghĩa là mọi bản án phải được lưu trữ tốt hơn và mọi người có quyền tiếp cận các bản án. Đây là một bước tiến rất lớn trong lĩnh vực tư pháp của Việt Nam.

. Theo ông, việc công khai bản án có gây áp lực nhiều hơn với các thẩm phán, hội thẩm và các cơ quan tố tụng khác không?

+ Đương nhiên rồi. Khi công khai bản án thì yêu cầu đối với công tác xét xử, với HĐXX, với từng thẩm phán, kể cả hội thẩm nhân dân cũng cao hơn. Nhưng theo tôi, công bố bản án mới chỉ là bước đầu. Vì theo nguyên tắc công khai, minh bạch thì ngay cả những biên bản phiên tòa cũng phải công khai. Bởi có như vậy thì mọi hoạt động của tòa án, từ việc thẩm vấn, tranh tụng, thẩm tra chứng cứ… mới được bộc lộ ra hết.

Ở một số nước thì ngay cả ý kiến thiểu số của HĐXX cũng được in luôn trong bản án để khi mọi người đọc thì hiểu rằng: Bản án được thông qua là do đa số thông qua. Ý kiến của thiểu số được ghi nhận trong bản án là một áp lực cho công tác xét xử.

. Vậy khi bản án được công khai thì công tác xét xử chắc phải thay đổi, thưa ông?

+ Trước hết, khi chuẩn bị công tác xét xử phải thật khoa học, hiệu quả, từ đó bản án mới có chất lượng tốt. Bởi khi mọi thành phần trong phiên tòa, từ HĐXX, công tố, luật sư… không được tổ chức tốt thì không thể có một bản án tốt được.

Khi công bố bản án thì đương nhiên những luận cứ của bản án sẽ được xem xét kỹ hơn. Nó lý giải vì sao bị cáo đó không bị kết tội cố ý gây thương tích mà lại bị kết tội giết người; vì sao bị cáo ấy không bị tuyên tội hiếp dâm mà chỉ bị tuyên tội giao cấu với người chưa thành niên…

Công khai bản án, quyết định sẽ khiến HĐXX cẩn trọng hơn. Ảnh: HOÀNG GIANG

Thẩm phán và… kỹ năng viết án

. Nhưng không phải lúc nào đọc một bản án tôi cũng có thể thấy sự mạch lạc như ông vừa đề cập?

+ Đây là vấn đề liên quan đến án văn, hay là cách hành văn, trình độ hành văn của các thẩm phán. Hiện nay, ngay cả ở những tòa cấp cao, nhiều bản án vẫn sai ngữ pháp, từ vựng… Bây giờ khi các bản án được công khai thì các thẩm phán phải nâng cao trình độ hành văn (án văn) của mình lên. Vì nếu không thì người dân đọc bản án sẽ không biết thẩm phán nói gì và công chúng bị tác động một cách tiêu cực. Và công chúng sẽ biết ngay thẩm phán nào kém, thẩm phán nào giỏi.

Nhưng điều đáng lưu ý nữa là khi công khai bản án, công chúng sẽ biết được bản án đó có công bằng không, có đảm bảo công lý hay không. Án văn là một áp lực về hình thức nhưng luận cứ, lập luận của bản án lại là một áp lực về nội dung. Hai áp lực này không thể tách rời.

Nhiều thẩm phán vận dụng pháp luật rất tốt nhưng nếu không hành văn được thì những luận cứ, lập luận cũng không toát ra được. Những yếu tố kỹ thuật viết án văn sẽ có tác động rất sâu rộng.

. Nhưng không phải một sớm một chiều mà năng lực của thẩm phán, nhất là về án văn có thể nâng cao ngay được...

+ Điều này tạo ra một áp lực cho công tác đào tạo thẩm phán. Những kỹ năng về án văn, hùng biện, mạch lạc… để thuyết phục công chúng sẽ phải được chú trọng hơn. Và chắc chắn công tác này sẽ được hoàn thiện hơn trong tương lai.

Nhưng tôi muốn nhấn mạnh đến một vấn đề khác, đó là nguyên tắc án lệ. Việc công khai bản án sẽ thúc đẩy các án lệ hình thành nhanh chóng hơn, sát với thực tiễn hơn. Việt Nam đã cho phép áp dụng án lệ trong tranh tụng và xét xử. Thế thì muốn có án lệ thì phải nghiên cứu bản án.

TAND Tối cao đã công bố các án lệ. Nếu các luật sư nghiên cứu, tìm thấy các bản án không nằm trong số án lệ nhưng có giá trị với lập trường, quan điểm bào chữa của họ thì họ được quyền dẫn chứng.

Ví dụ, tôi đi tìm kiếm những vụ án về cố ý gây thương tích, về tai nạn giao thông thì sẽ có những bản án cho thấy kết luận điều tra và cáo trạng trái với những bản án đó. Khi đó luật sư, bị can, bị cáo được quyền sử dụng những luận cứ trong các bản án đó để soi rọi trường hợp của mình, của thân chủ mình. Nó giúp cho việc hình thành án lệ nhanh chóng, phong phú, tiệm cận với thực tế xét xử tốt hơn.

Sức ép đối với thẩm phán

. Không chỉ “ép phê” với thẩm phán, mà ngay cả công tác đào tạo ở các trường luật cũng sẽ có tác dụng tích cực chứ, thưa ông?

+ Đúng vậy. Việc đào tạo cử nhân luật từ trước tới nay vì không có bản án nên chủ yếu thông qua lý thuyết hoặc một số ví dụ trên báo chí. Khi các bản án được công khai thì việc đào tạo cử nhân luật sẽ sát với thực tiễn nghề nghiệp tương lai của các sinh viên luật. Chính các sinh viên luật trong quá trình học đã tiếp cận, nghiên cứu các bản án thì cử nhân luật sẽ bớt đi tính lý thuyết hơn. Công tác nghiên cứu ở bậc cao như thạc sĩ, tiến sĩ cũng sẽ thực tế hơn.

.Và công tác tuyên truyền pháp luật đến người dân cũng sẽ tốt hơn, thưa ông?

+ Đó là một tác động xã hội to lớn. Người dân có thể tự mình nghiên cứu các bản án để tích lũy kinh nghiệm cho bản thân đối với các tình huống pháp luật. Chẳng hạn một doanh nhân sẽ tìm các bản án về ngân hàng để rút kinh nghiệm, tránh những sai phạm trong lĩnh vực này.

Báo chí từ đây cũng có thể truy cập được các bản án, việc phản ánh các vụ án sẽ có sự so sánh, đối chiếu và đưa ra những nhận định, đánh giá về các vụ án.

Riêng đối với ngành tòa án, việc công khai bản án là một sức ép nhưng là một sức ép lành mạnh để ngành tòa án ngày càng xứng đáng với sứ mạng của mình, đó là bảo vệ công lý và công bằng xã hội.

. Xin cám ơn ông.

Kỹ năng tranh tụng của luật sư sẽ tốt hơn Khi công khai bản án thì người dân sẽ tin tưởng hơn vào hoạt động xét xử, tin vào công lý; và tòa án mới trở thành trung tâm, và hoạt động xét xử mới trở thành trọng tâm của cải cách tư pháp như Nghị quyết 49 đặt ra. Việc công khai bản án sẽ giảm dần và hạn chế tối đa án oan, sai. Dĩ nhiên, đây không phải là công cụ hữu hiệu nhất bởi nguyên nhân oan, sai thì rất nhiều và xét xử để ra được một bản án chỉ là một khâu trong quá trình tố tụng. Tất nhiên, khi công khai bản án thì HĐXX sẽ phải thận trọng hơn, tuân thủ pháp luật tốt hơn để có những bản án đúng người, đúng tội và đúng pháp luật. Mỗi quyết định của HĐXX sẽ có tác động không chỉ đối với bị cáo mà còn đối với xã hội. Về phía luật sư, việc công khai bản án sẽ làm cho mỗi luật sư tham gia tranh tụng có thể đánh giá được mức độ tham gia bảo vệ công lý, bảo vệ pháp chế của mình đến đâu. Từ đó, các luật sư biết làm thế nào để nâng cao năng lực, kỹ năng tranh tụng để bảo vệ công lý tốt hơn. Khi bản án được công khai thì xã hội không chỉ đánh giá về hoạt động xét xử của tòa án mà còn nhận xét về hoạt động tranh tụng của luật sư. Điều này sẽ giúp cho chất lượng của đội ngũ luật sư được nâng cao hơn mỗi ngày. TS ĐỖ NGỌC THỊNH, Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam Công khai bản án sẽ giảm oan, sai Việc công khai bản án sẽ nâng cao trách nhiệm của HĐXX và thẩm phán chủ tọa. Khi xét xử, thẩm phán sẽ ý thức rằng việc xét xử này được giám sát. Sản phẩm là bản án của thẩm phán sẽ được công luận đánh giá. Chất lượng xét xử vì vậy sẽ được nâng lên. Án oan, sai cũng vì vậy mà giảm bớt đi khi trách nhiệm của HĐXX và thẩm phán được nâng cao và được giám sát sâu rộng hơn. Dĩ nhiên, oan, sai có nhiều nguyên nhân và có cách hạn chế là thúc đẩy, nâng cao chất lượng tranh tụng tại phiên tòa. Vì vậy, nâng cao trách nhiệm của HĐXX và thẩm phán chủ tọa cũng là một biện pháp tốt để giảm oan sai trong quá trình xét xử. Ông TỐNG ANH HÀO, nguyên Phó Chánh án TAND Tối cao

CHÂN LUẬN thực hiện

(Nguồn: PLO)

Phần nhận xét hiển thị trên trang