Quan ngại của người VN

 

Lo lắng lớn nhất của người dân Việt Nam là an toàn thực phẩm, ô nhiễm và tham nhũng, theo một khảo sát mới nhất. Khảo sát này cũng cho thấy chính phủ chưa hành động đủ về những vấn đề này.

An toàn thực phẩm đứng đầu danh sách 13 mối quan ngại với 86% những người được vấn ý đề cập đến trong một nghiên cứu ý kiến công chúng do công ty nghiên cứ thị trường Indochina Research Vietnam Ltd thực hiện hồi cuối tháng Tư. Cùng nằm trong năm mối quan ngại hàng đầu là giáo dục và y tế. Những người thực hiện thăm dò gọi đây là điều ngạc nhiên và thú vị khi mà những kết quả này cũng giống hệt những quan ngại lớn nhất của người Việt trong cuộc thăm dò hai năm trước.

  

“Kết quả này cũng tương tự như hồi năm 2017 và cho thấy những vấn đề mà người dân quan tâm vẫn còn đó và chưa được giải quyết,” Indochina Research, vốn có trụ sở ở thành phố HCM, nhận định.

Mặc dù những vấn đề này tồn tại qua nhiều năm, nhưng nếu xem xét kỹ hơn số liệu sẽ cho thấy có sự khác biệt theo giới tính, thu nhập và địa lý.

  

Ví dụ như vấn đề ô nhiễm, vốn nắm giữ vị trí thứ hai trên toàn bảng tổng sắp. Nhưng người dân ở Hà Nội lo lắng nhiều hơn với 82% người được vấn ý đề cập đến, so với 73% ở thành phố HCM. Vị trí địa lý giải thích cho sự khác biệt này do thủ đô Hà Nội nằm gần hơn với các tỉnh miền Nam Trung cộng vốn đông đúc các nhà máy sản xuất và điều này vẫn luôn tạo ra không khí bẩn nhiều hơn ở Hà Nội so với thành phố HCM.

Tuy người dân trên cả nước xem không khí là nguy cơ ngày càng tăng. Người dân Việt Nam không thể chấp nhận việc các doanh nghiệp kiếm tiền bằng cách làm ô nhiễm môi trường.

  

“Ô nhiễm đã từng được chấp nhận là hậu quả phụ của quá trình phát triển công nghiệp và được đề cập như là tiến bộ kinh tế,” tác giả Thu Vân viết trên một bài xã luận trên tờ Việt Nam News, cơ quan ngôn luận của chính phủ, và kêu gọi các quan chức chính phủ phải hành động.

“Đã đến lúc họ phải xem ô nhiễm là cuộc khủng hoảng sức khỏe của công chúng.”

Tác giả bài báo cho rằng quốc gia đông nam Á này cần phải giảm số lượng xe hơi lưu thông trên đường, buộc các tài xế phải sử dụng nhiên liệu thân thiện với môi trường, trấn áp các xí nghiệp gây ô nhiễm và chuyển hướng ra khỏi các nhà máy nhiệt điện than.

Các câu phản hồi trong cuộc khảo sát của Indochina Research cũng khác biệt theo giới tính.

Công ty này cho biết nữ giới có khuynh hướng bày tỏ quan ngại về quấy rối tình dục, y tế và an toàn thực phẩm nhiều hơn so với nam giới.

Kết quả đó cũng phù hợp với kết quả của một nghiên cứu hồi tháng 3 do Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) đồng tài trợ.

  

“Phụ nữ để ý đến những vấn đề tinh tế hơn,” bà Caterina Meloni, cố vấn về giới tính và hội nhập xã hội của dự án Green Invest Asia của USAID, nhận định. “Họ tìm kiếm những cách tốt nhất để chi tiêu thu nhập của họ để bảo vệ sức khỏe gia đình, sự bền vững của đất nước họ, và sự an lạc của cộng đồng.”

Nghiên cứu của Green Invest Asia cho thấy an toàn thực phẩm là một vấn đề lo lắng ở Việt Nam nhiều hơn ở Indonesia, Philippines hay Singapore.

“An toàn thực phẩm là quan ngại hàng đầu của phụ nữ ở Việt Nam, nơi phụ nữ sẵn sàng trả thêm một số tiền lên đến 30% mức giá cho những thực phẩm hữu cơ được chứng nhận là bền vững và tỷ lệ này cao hơn ở những quốc gia được khảo sát khác,” cơ quan này cho biết trong một thông cáo.

  

Người Việt hàng ngày lo lắng bởi vì họ không biết nguồn gốc thực phẩm của họ. Vấn đề này không chỉ không hề giảm bớt kể từ khi Indochina Research thực hiện cuộc khảo sát của họ hồi năm 2017 nhưng một số nguy cơ mới cũng xuất hiện. Bên cạnh khả năng bị ngộ độc thực phẩm, cho dù là ở tiệc cưới, ở các quán nhậu hay do dịch tả lợn vốn đã lan nhanh ở châu Á trong những tháng vừa qua, trong đó có Việt Nam.

Những quan ngại khác được nêu lên trong khảo sát ý kiến mới nhất của Indochina Research là tiếp cận nước sạch, hiện tượng tăng nhiệt toàn cầu, chất lượng báo chí, cạnh tranh bất bình đẳng và phân biệt giới tính.

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Nữ sinh viên gốc Việt 19 tuổi tốt nghiệp tiến sĩ dược ở Mỹ

Kassidy Vo, 19 tuổi tốt nghiệp tiến sĩ dược lý tại Đại học Chapman vào ngày 17/5.

Nữ sinh gốc Việt, 19 tuổi, ở bang California, Hoa Kỳ là dược sĩ trẻ tuổi nhất vừa tốt nghiệp tiến sĩ dược lý tại Đại học Chapman và là dược sĩ trẻ nhất của bang này.

Cô Kassidy Vo là một sinh viên chăm chỉ ở trường, cô thậm chí không có thời gian để chơi các trò chơi điện tử yêu thích của mình, cũng không đi đến Disneyland là nơi yêu thương nhất trên thế giới đối với cô và cũng không đi dạo dọc theo bãi biển, theo Ocregister.

Cô Kassidy đã có những thành tích học tập xuất sắc ngay từ khi còn rất nhỏ. Cô đã có thể tốt nghiệp mẫu giáo sau một tuần học, khi vào trường cấp ba, cô đã tốt nghiệp sau 2 năm học, lúc đó Kassidy 14 tuổi.*

Kassidy Vo trong khuôn viên trường Đại học Chapman ở Orange, Hoa Kỳ vào thứ Sáu, ngày 10/5/2019.

Sau khi Kassidy vào lớp một, mẹ của cô nhận ra rằng chương trình dạy ở trường không theo kịp theo khả năng tiếp thu của hai con, cho nên bà quyết định cho Andrew và Kassidy học ở nhà.

Kassidy Vo sẽ đến tất cả Disneyland trên thế giới trước khi bắt đầu công việc mới. 

  

Tuy nhiên, mẹ của cô cũng biết rằng cuộc sống cũng có nhiều điều thú vị hơn bên cạnh việc học của con. Khi Kassidy học lớp 5, bà đã cho cô tham gia vào chương trình truyền hình có tên là “Are You Smarter than a 5th Grader?” [tạm dịch: Bạn có thông minh hơn học sinh lớp 5?]. Cô đã được thuê 3 lần cho 3 chương trình.

Vào năm 2015, Andrew, anh trai cô cũng đã nhận bằng tốt nghiệp Đại học Chapman vào năm 19 tuổi, nhưng là bằng cử nhân sinh hóa. Còn bây giờ, khi Kassidy 19 tuổi, cô đã vượt qua anh trai với tấm bằng tiến sĩ dược lý. Mặc dù vậy, nhưng hai anh em không hề ganh đua hay đố kỵ nhau mà đều ủng hộ, giúp đỡ cho nhau.

Trong thời gian đi học, ngoài giờ học cô cũng đi làm thêm 8 tiếng/ngày ở Walgreen trong khoa dược, phòng cấp cứu, phòng chăm sóc đặc biệt, giúp các bác sĩ trong bệnh viện.

Kassidy Vo luôn lạc quan vì biết tạo niềm vui cho mình.

Kassidy cho biết sau khi tốt nghiệp cô sẽ “ngủ bù” và sẽ đi thăm tất cả các Disneyland trên thế giới. Sau đó, cô sẽ quyết định con đường tương lai của mình và chắc chắn đó là trong lĩnh vực y học.

“Tôi vẫn còn rất trẻ, tôi chắc chắn muốn đi xa hơn’, Kassidy nói.

Sức mạnh bí mật đã giúp cô Kassidy luôn vui vẻ là nhờ tính hài hước của mình, cô nói “Nếu không biết khôi hài, thì bạn có vấn đề”. Cô luôn làm việc chăm chỉ và cũng vui chơi hết mình, cô chia sẻ rằng khi làm việc, cô sẽ tập trung 100%, nhưng khi ở Disneyland, cô tập trung 110%.

Nhã Phúc

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Tin vắn 17.05.2019

Một robot sử dụng công nghệ 5G của Hoa Vi trong một cuộc triển lãm quốc tế tại Thiên Tân ngày 16/05/2019.

(AFP) – Hà Lan điều tra nghi án Hoa Vi làm gián điệp

Cơ quan tình báo Hà Lan (AIVD) đang điều tra về Hoa Vi vì nghi ngờ tập đoàn này làm gián điệp cho Nhà nước Trung Quốc. Tờ báo uy tín De Volkskrant hôm 16/05/2019 cho biết như trên. AIVD từ chối trả lời AFP về thông tin này.

 

(AFP) – Baidu lần đầu tiên lỗ lã kể từ 2005

Tập đoàn internet Bách Độ (Baidu) của Trung Quốc trong quý I năm nay lần đầu tiên bị lỗ 327 triệu nhân dân tệ (49 triệu đô la) kể từ khi lên sàn chứng khoán năm 2005, trong bối cảnh kinh tế Trung Quốc xuống dốc. Hôm nay 17/05/2019 Baidu loan báo phó chủ tịch phụ trách hoạt động của công cụ tìm kiếm đã từ chức.

Sau vụ hỏa hoạn, du khách vẫn tìm đến Nhà thờ Đức Bà Paris. Ảnh chụp ngày 29/04/2019.

(AFP) – Pháp lại phá kỷ lục về du khách ngoại quốc

Nước Pháp lại đạt kỷ lục mới với gần 90 triệu du khách nước ngoài trong năm 2018, dù cuối năm qua bị ảnh hưởng bởi phong trào « Áo Vàng ». Thủ tướng Pháp Edouard Philippe hôm nay 17/05/2019 phấn khởi thông báo« Nước Pháp vẫn là điểm du lịch đứng đầu thế giới trong năm 2018 »,tăng 3% so với năm 2017. Chính phủ hy vọng từ nay đến 2020 sẽ đón 100 triệu khách quốc tế.

  

Công an Việt Nam kiểm kê một lượng lớn ma túy vừa tịch thu.

(AFP) – Việt Nam tuyên 10 án tử hình về buôn ma túy

Mười bị cáo gồm 5 nam và 5 nữ hôm nay 17/05/2019 đã bị tòa án Hà Nội kết án tử hình vì đưa 300 ký lô ma túy tổng hợp từ Bắc vào Nam để bán. Trong những tuần lễ gần đây, công an Việt Nam đã tịch thu được nhiều tấn ma túy tổng hợp từ khu « Tam giác vàng » ở vùng biên giới Lào-Thái Lan-Miến Điện đưa sang.

(AFP) – EU lập danh sách đen tin tặc để trừng phạt

Liên hiệp Châu Âu (EU) hôm nay 17/05/2019 quyết định lập ra một danh sách đen để trừng phạt thủ phạm các vụ tấn công tin học từ bên ngoài liên hiệp. Trong số các biện pháp có việc cấm nhập cảnh vào EU, phong tỏa tài sản, cấm các thể nhân và pháp nhân của EU tài trợ cho những cá nhân và cơ quan nằm trong danh sách đen.

Nữ nghệ sĩ Delphine Boël, được cho là con gái của cựu vương Bỉ Albert II.

(AFP) – Cựu vương Bỉ bị buộc thử ADN để nhận con

Cựu quốc vương Bỉ Albert II, 84 tuổi, sẽ phải nộp phạt 5.000 euro mỗi ngày nếu tiếp tục từ chối thử ADN. Tòa án Bruxelles hôm 16/05/2019 quyết định như trên, theo đơn kiện của bà Delphine Boël 51 tuổi, người khẳng định là con rơi của cựu hoàng trong thời gian ông còn là hoàng thái tử.

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Một Tối Vui

Bùi Ngọc Tấn

Posted on Tháng Tám 5, 2009 by CN

Tối hôm ấy vui thật. Ruổm bắt được một con chuột leo bằng cái chuôi dao. Chuột đực, choai choai. Ruổm rất sát chuột. Nói chung Ruổm sát các loại :chuột, thằn lằn, rắn. Chẳng mấy con thoát khỏi tay Ruổm.

Nhóm nằm gần nhà mét (1), sàn trên phải tán tỉnh mãi Ruổm mới đồng ý cho mượn con chuột ấy. Ruổm sợ mất. Cả nhóm phải bảo đảm với Ruổm nếu xảy ra sự cố gì (mất hay chết) sẽ đền một bao thuốc lá Tam Đảo, một thứ ngoại tệ mạnh trong tù. Trước tiên là chiêu đãi Ruổm tại chỗ hai điếu thuốc lào.

Bằng một thanh nứa khô và một ít chỉ, một anh tù nguyên là thợ điện đã chế tạo luôn một thứ dụng cụ để con chuột vẫn sống, vẫn khỏe mạnh mà không phải cầmvào nó, mà mình vẫn hoàn toàn cách điện.

Tay trái anh ta giơ cao con chuột bị treo thõng ngược lên cao, gần chỗ hai dây điện chạy song song ở giữa buồng giam. Một khúc dây điện ngắn đã được ngoặc vào dây trục.

Anh ta dí đầu dây kia vào con vật. Nó giẫy dụa. Nó kêu váng buồng giám. Mọi cặp mắt đều hướng về phía con chuột.

-À! Mày lại còn định chống đối hả ?

Anh thợ điện từng đi tù về tội đánh quả công tơ của xí nghiệp lại nín thở thận trọng đưa một đầu dây điện vào mình con vật. Vừa chạm nguồn điện, con chuột tung vọt lên cao, phi thân như chớp, rồi giật xuống, đánh đu, lồng lộn, giãy dụa trên sợi chỉ xe treo thõng, thét lên những tiếng chin chít man rợ.

Anh thợ điện cười khoái trá, không ngờ trò chơi này lại thú vị như vậy. Chung quanh anh những cặp mắt sáng lên tò mò thích thú.

Tất cả tù xô về phía cửa nhà mét. Một anh thét:

-Gượm. Để lập phiên tòa xét xử cho nó đàng hoàng.

Đám đông reo hò:

-Đúng.

-Chúng ta làm có luật pháp.

-Chúng ta không bắt mà không xét xử.

-Chúng ta không bắt oan cũng không bỏ sót.

-Chúng ta xét xử công bằng. Đúng người, đúng việc, đúng tội.

-Ai làm chánh án ?

-Ruổm đâu ? Ruổm bắt được chuột để Ruổm làm chánh án.

-Chánh án Đồng Văn Ruổm . Hoan hô.

Ruổm không biết chữ. Ruổm làm ở đội chăn nuôi hợp tác. Đánh bạc thua, Ruổm lấy thóc chăn nuôi đi bán. Toàn bán cho cánh lò vôi bên kia sông, kín lắm thế mà cũng lộ. Bị tòa xử ba năm. Đã sắp ở hết án. Không biết đọc, không biết viết nên khi nghe thấy phải làm chánh án, Ruổm ngượng nghịu giẫy nẩy:

-Tôi không làm chánh án đâu.

Vũ Quảng làm chánh án. Vũ Quảng nguyên cán bộ ngành văn hóa, đẹp trai, nhiều tài vặt, dẻo mồm, đàn ngọt, hát hay, “rất có duyên” với vợ bộ đội ở nơi cơ quan sơ tán và bị hai năm tù vì tội “phá hoại chính sách hậu phương quân đội”, làm chánh án. Quảng bước ra giữa sàn, oai vệ ngồi xuống, xếp bằng tròn, râu hùm hàm én, má hóp, sát khí đằng đằng, giơ tay về phía “dân chúng”, cất giọng nam trung sang sảng:

-Bà con giữ trật tự. Phiên tòa đại hình bắt đầu.

Tất cả vụt im phăng phắc.

Quảng hắng giọng :

-Hôm nay mở phiên tòa công khai, xét xử tên Chí Văn Chuột, tuổi 3 tháng. Theo cách tính tuổi của chuột thì tương đương với hai mươi bốn tuổi của người. Tức là đã đến tuổi trưởng thành, can tội. . .

-Tội tham ô!

-Tội phá hoại !

Quảng cao giọng :

-Tội chiếm đoạt tài sản công dân, gọi nôm là ăn cắp. Sau đây tòa công bố cáo trạng. Cáo trạng này đã tống đạt cho bị can. Hồi hai mươi giờ ngày…Tên Chí Văn Chuột đã lợi dụng sơ hở, đột nhập nội vụ anh Chí Sình Quay tha đi một mẩu sắn dài 5 xăng ti mét, một đầu đã bị chảy nhựa. Khúc sắn này là toàn bộ gia sản của anh Chí Sình Quay, khó khăn vất vả, nguy hiểm lắm mới tạt (2)…được trong lúc đi gánh phân bò. Hai ngày sau đó y lại đột nhập nội vụ anh Phạm Văn Nhất tức Nhất-một-tai, cắn nát túi đựng cơm khô của anh Nhất. Nạn nhân đuổi bắt, y còn chống cự lại, cắn vào ngón tay anh Nhất, gây thương tích nghiêm trọng.

Nhiều tiếng thét đầy phẫn nộ:

-Hai mươi năm cấm cố.

-Tập trung cải tạo!

-Chung thân!

Một anh phân tích rất dài dòng:

-Tôi đề nghị dí cho y một cái ốp (3). Ốp xong về thẳng xà lim cấm cố. Không cho gặp mặt. Không cho nhận tắc (4). Chỉ có vậy mới khiến y tỉnh ngộ thôi. Tên này đã mất hết tính chuột. Nó không chỉ ăn cắp của già Nhất là người ngoài. Nó ăn cắp của cả người trong họ, cùng dòng họ Chí nhà nó. Thưa quý tòa ! Chúng tôi đã mở cuộc điều tra. Tên Chí Văn Chuột này chính là cháu ruột anh Chí Sình Quay!

Thế là mọi con mắt lại dồn về Chí Sình Quay, một tên cướp người dân tộc, can tội giết người, lĩnh án chung thân, đã tù được chín năm và cũng đã được giảm xuống mức án hai mươi năm. Hy vọng của Quay là ở tù mười hai năm thì được tha như những phạm nhân án hai mươi năm cải tạo tốt khác.

Thấy mọi người nhìn cả vào mình, Quay chỉ cười. Quay cười nom càng buồn, đôi mắt càng xa vời thăm thẳm, đôi mắt Châu Ro.

Quảng cười ngoác đến tận mang tai và cố làm mặt nghiêm hỏi a Quay:

-Có túng (đúng) vậy không Chí Sình Quay pác à ?

Bình thường có cậy răng Chí Sình Quay cũng không nói một câu, nhưng hôm nay vui quá, Quay cũng lựa theo cách nói của mọi người:
–Lúng ố. Lúng vậy à.

Cười. Cười thả phanh. Ai cũng sợ quản giáo đến nhưng lúc này không còn giữ được nữa. Mắt long lanh quên đi phút chốc thân phận tù đày. Một anh nghẹn ngào như sắp đứt hơi:

-Không được nói thế a Quay à. Phải nói : Páo cáo cái tòa án à. Cái thằng Chí Văn Chuột này lúng là cháu lích tôn của tao ớ. Tao không thích nói dối cái tòa án lâu ớ.

Quảng huơ huơ tay:

-Bà con giữ trật tự! Nghe tòa tuyên án.

Và Quảng e hèm, đọc lời tuyên án bằng một giọng mi ni nơ trầm hùng vừa dõng dạc vừa đau xót:

-Xét tính chất nghiêm trọng của hành vi phạm tội, gây ra những hậu quả không lường hết được, xét nhân thân bị can phạm tội có hệ thống, phậm tội một cách bền bỉ dẻo dai vững chắc, gây ra những tội ác to lớn và béo tốt. Tòa tuyên bố dành cho bị can Chí Văn Chuột mức án cao nhất.

Quảng đột ngột dừng, vênh mặt nhìn cử tọa như để đoán định tác động tâm lý sẽ xảy ra của những tiếng tiếp theo, cảm nhận hết sức nặng của lời phán quyết mình sắp nói, rồi bổ tay xuống không khí, đanh thép:

-Tử hình!

Hình như những bầu máu nóng đã được hâm lên. Cả sự say máu lẫn sự say công lý. Tất cả vỗ tay hưởng ứng rầm rầm.

Quảng lại dõng dạc:

-Bản án có hiệu lực ngay sau khi tuyên án!

Tiếng reo hò tán thưởng khiến toán (5) trưởng phải huơ tay:

-Khẽ chứ. Khẽ chứ. Trực trại đến thì phiền.

Như chỉ đợi lệnh tòa, anh thợ điện giơ con chuột về phía sợi dây điện, định gí điện vào nó, thi hành bản án. Có tiếng thét:

– Dự phiên tòa hôm nay có nhiều bà con người dân tộc. Xin phép cho tôi dịch ra tiếng dân tộc để bà con hiểu.

Chánh án Quảng nhíu mày như đang phải quyết định một điều hệ trọng lắm:

-Được. Về nguyên tắc tòa cho phép.

Thịnh Cốc, người ấy là Thịnh Cốc lĩnh án tù mù (6) đứng lên với giọng tê no (sau này mỗi khi nhắc lại cái đêm thiên tải nhất thì – nghìn năm có một ấy, Quảng lại khẳng định chất giọng Thịnh Cốc lúc đó là chất giọng tê no, cũng như giọng của Quảng khi tuyên án đúng là mi ni nơ trầm hùng) Thịnh dịch cứ văng ra từng cụm từ đầy hăm dọa:

-Ngộ tả nỉ cắng xải.

-Si ẻo cu !

-Li ảo sư !

-Treo !

-Lủng lẳng !

-Cố sải !

-Cắng xải !

-Dâu tí xìn.

Cười. Cười phát đau cả bụng. Nấc. Đói. Dàn nước mắt. Lại nghe tiếng Chí Sình Quay loáng thoáng:

-Không piết cứ pắt chước tiếng dân tộc là lại xẻo cu lảo sư treo lủng lẳng là cái gì ớ. . . Ai cũng nói thế ớ. . .

Đao phủ (anh thợ điện) đứng lênh khênh trên cao tỏ vẻ sốt ruột, cầm mẩu dây có điện 220 vôn giơ lên cùng với con chuột. Con vật mõm nhọn, râu ria, quay đi quay lại nhìn mọi người, mắt nhỏ đen bóng ngơ ngác.

Lại một ý kiến chính xác không ai bắt bẻ được.

-Hãy trông bị can. Bị can chưa hiểu gì hết. Xin phép tòa để tôi dịch ra tiếng chuột cho y biết tội lỗi của y và bản án dành cho y.

Người vừa nói là Hùng. Còn gọi là Hùng Tít, Hùng Chày trong băng “Cơn lốc đường 5”, án hai mươi gậy, mới chưa ở được một năm, vào tù lần này là lần thứ ba, hoàn toàn xăng pha mi (7), không một người thân thích. Hùng nghiêm nét mặt nhìn quanh cử tọa và nhìn vào con chuột, mồm dẩu ra mổ mổ về phía nó như cố làm cho đồ ngu ấy hiểu được cái họa ghê gớm sắp ập xuống đầu nó:

-Chít chít. Chút chút. Chụt chụt. Chí chụt. Chụt chít. Chụt chít chụt. Chí chít. Chết.

Chờ dứt trận cười, anh thợ điện mới ra tay. Phải nói con chuột rất khoẻ. Không ai ngờ con chuột nhỏ mà có sức chịu đựng như vậy. Nó oằn, nó giãy. Nó quàng lên quật xuống. Nó vãi cứt vãi đãi. Vãi cả … Nhưng khi sợi dây điện dời ra mắt nó lại đã long lanh.

Cuộc vui không biết còn kéo dài đến bao giờ nếu không có một hồi kẻng vang lên. Kẻng cấm. Đã đến giờ đi ngủ. Đã đến giờ mặc niệm gia đình. Tiếng kẻng làm mọi người ngơ ngác:

-Đã chín giờ rồi cơ à ?

-Nhanh quá nhỉ.

Lần đầu tiên trong tù thời gian trôi đi nhanh. Phiên tòa vội giải tán. Ruổm nhận lại con chuột còn sống nguyên tuy đã mệt lử và một véo thuốc lào to bằng quả cau, trả vào suất thuê con chuột.

Mọi người vội mắc màn. Rồi chen chúc xô đẩy nhau trong nhà mét. Và chui vào màn. Đèn điện vụt tắt tối om nhưng niềm vui vẫn theo vào tận trong màn. Những tiếng cười khe khẽ trong bóng đêm:

-Hùng ơi. Mày học tiếng chuột bao giờ đấy ?

-Công nhận con ấy khỏe thật. Mấy lần đã tưởng con ấy chết hẳn. Thế mà lại giãy.

-Đ. mẹ. Nó phụt cứt vào giữa mặt con nhà Thịnh Cốc.

-Ruổm ơi. Vứt đi thôi. Chuột chạy điện ăn vào ung thư đấy.

Im lặng lâu. Tưởng đã ngủ cả.

Lại tiếng thì thào:

-Cứ thấy cái gì trăng trắng tia ra. Không phải n ư ớc đ á i. Không phải c ứt. Kinh thật đấy.

-Nó lại nghĩ ra Chí Văn Chuột là cháu ruột Chí Sình Quay thì thánh thật.

Và tiếng cười khinh khích cố nén.

Đêm nay khi đi ngủ người ta không mặc niệm tới gia đình.

Đêm nay người ta chìm vào giấc ngủ với những điều buồn cười và thích thú đến thế.

Chú thích 
(1) nhà xí làm ngay trong buồng giam
(2) ăn cắp
(3) bắt nó đi lao động khổ sai
(4) tiếp tế
(5) một đơn vị lao động trong tù
(6) tập trung cải tạo
(7) không gia đình, tác phẩm nối tiếng của Héc-tô Ma-lô

Phần nhận xét hiển thị trên trang

THƯƠNG THẰNG BẠN MT (mày tao)- LỘC VÀNG.

Trần Định

Nó hơn tôi hai tuổi, vì học cùng trường cùng lớp thuở đeo khăn quảng đỏ thắm vai em đến trường nên chúng tôi cứ mày tao chi tớ đến bây giờ, khi đã ngoài 70. Ngày nó bị nhốt tù vì hát những bản nhạc mà chính quyền là cường quyền không thích thi tôi đang học đại học.
Ngày ra tù, trên đường về, trên dặm dài mưu sinh bằng đủ ngón nghề bốc vác, lái xe, thợ sơn v.v. , trong giá lạnh, trong cô quạnh, trong oi bức nóng nực của mồ hôi, hắn lại nghe đài phát thanh ( radio ), sóng truyền hình ( TV) nhà nước phát đi những ca khúc mà vì hát chúng, nó bị ngồi tù. Những người cùng hát và cùng bị tù với Lộc đã chết dần chết mòn. Người đầu tiên chết là ông trưởng ban nhạc, ông anh, người thầy của nó- Toán Xồm - ra đi. Sau mãn hạn tù 15 năm trở về, Toán Xồm bị người ta tịch thu hết nhà cửa tài sản. Người nghệ sĩ , cây ghitar nổi tiếng lang thang trên hè phố và chết rụi bên lề đường trong tức tưởi và oán hận. Rồi đến người vợ đang là nghệ sĩ của một nhà hát quốc doanh nổi tiếng đã bỏ nhà hát chỉ vì lãnh đạo nhà hát xúc phạm đến chồng của cô ta ra đi, để lại cho nó cảnh gà trống nuôi con. Thỉnh thoảng tôi vẫn chia sẻ với nó giữa bãi tha ma, bên ngôi mộ vợ nó. Nó khóc. Những chiều tha ma đẫm lệ của người chồng nghệ sĩ. Khóc ròng xong, nó lại trở về đi làm. Nó kiếm được tiền để mua nhà, nuôi con và nuôi hát. Nó hát “để phục thù, hát để bảo tồn một dòng nhạc, hát sao cho nâng cánh được cái quý như vàng của dòng nhạc ấy”. Nó thường nói với tôi như thế.
Rồi nó lại bán nhà để hát , để thù lao cho những nhạc công, ca sĩ cùng hát trong những đêm vắng khách ở quán caphe nhạc Lộc Vàng ven mép nước hồ Tây.

Lâu rồi, tôi không đến quán mới, nơi nó hát nữa. Tôi và nó không giận nhau. Nhưng tôi giận người chủ quán đang cho nó và các bạn nó hát không thu tiền rạp 2 tối/tuần.
Nhiều người muốn giúp nó và cưu mang nó lắm. Nhưng người ta sợ. Chỉ có tôi với Nguyễn Đình Toán- những thằng bạn MT một thời là không sợ.
Trong số rất nhiều người không sợ còn có một nữ nhà báo, nhà văn tên Kim Dung đã cùng nó viết tập hồi ký về đời nó hầu mong bán được sách kiếm thêm cho nó ít tiền chợ mua rau. Nhưng khi sách in xong, một hãng sách lớn mới phát hành được vài ngày thì nhận được lệnh cấm phát hành.

Người bạn cuối cùng trong bạn nhạc của nó là Trần Văn Thành cũng đã ra đi về với Thiên Thu cách đây nửa năm.
Nó còn lại một mình. 74 tuổi. Nó chưa chịu bỏ cuộc hát.

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Nhớ Tấn

NHỚ TẤN

Vũ Thư Hiên

Một thế hệ có thể làm nên tất cả. 

Một thế hệ vàng ròng nhưng đã bị làm hỏng và cũng đã góp phần làm hỏng một thế hệ khác. (Dương Tường)

Từ Hà Nội, Dương Tường gọi tôi: “Tấn đi rồi, Hiên ơi, sáng nay, lúc 6 giờ 15. Buồn quá!”

Buồn, chứ lại không ư? Còn hơn thế, Tấn đi. để lại cho mấy thằng bạn còn lại biết bao hụt hẫng, biết bao nuối tiếc.

Tôi muốn khóc, mà không còn nước mắt.

Bấm tay tính lại số bạn bè ngày ấy, thấy chỉ còn vài đốt nữa là hết. Mà tưởng chừng mới đây thôi, lũ chúng tôi, những đứa con của cách mạng, và cũng là những nghịch tử mà đảng muốn thịt bằng hết, không có đủ đốt tay để mà đếm.

Có trời biết vì sao lại rơi vào trong lũ đầu bò đầu bướu chúng tôi ngày ấy một anh chàng củ mỉ cù mì, hiền lành rất mực, là Bùi Ngọc Tấn. Chỉ có thể giải thích theo lý lịch: lũ chúng tôi hầu hết xuất thân tiểu tư sản, nếu không tệ hơn, còn Tấn lại thuộc thành phần nông dân, là thứ được đảng cộng sản coi là quân chủ lực (của đảng, tất nhiên).

Phải nói thêm một chút cho khỏi có sự hiểu nhầm về ngữ nghĩa: cái lối gọi lái “tạch tạch sè” (tiểu tư sản) ở đây hoàn toàn không có nghĩa người có tư sản nhỏ, xí nghiệp hay là tiệm buôn, mà là cái biển tên khinh bỉ được cách mạng gắn cho những kẻ trót dại sinh ra ở thành phố, nhất là những tên có nước da trắng trẻo, lại còn đeo kính trắng.

Đời Bùi Ngọc Tấn nhiều nghịch lý. Điều tôi vừa kể là chỉ là nghịch lý lớn nhất. Tưởng chừng cái nghiệp cầm bút của anh tự nhiên phải gắn liền với thành phần xuất thân của anh. Đi với cách mạng, được cách mạng đào tạo, anh ắt phải trở thành một nhà văn cung đình như những người cùng gốc gác, hoặc những người kiên quyết từ bỏ gốc gác để một lòng theo cách mạng. Những người này hợp thành đội ngũ văn nô chuyên viết tụng ca rổn rảng hoặc tiểu sử hoành tráng đầy chiến công thấn xuất quỷ nhập của các “lãnh tụ” cách mạng…

Giống anh về thành phần, cũng trong lũ chúng tôi, chỉ có Phù Thăng, tác giả cuốn Phá Vây nổi tiếng với những dòng văn bộc trực chống chiến tranh giữa thời thịnh trị của đường lối cách mạng bạo lực, làm cho tướng Nguyễn Chí Thanh, người mưu toan chỉ huy cả đội quân văn chương vô sản, phải nổi điên để ra lệnh cấm.

Người bạn thân nhất của Bùi Ngọc Tấn là Hứa Văn Định. Cũng lại là một tình bạn tréo cẳng ngỗng, một nghịch lý nữa, có thể nói như thế. Hứa Văn Định là một nhà văn tài ba và ngang tàng, tiếc rằng được rất ít người biết đến. Trong khi Bùi Ngọc Tấn chăm chỉ viết những bài báo đầu tay theo văn trào người tốt việc tốt thì Hứa Văn Định đã có những truyện ngắn ngang ngược, bút pháp sỗ sàng, may mà không ai dám in, vì thế mới không bị đánh. Những tác phẩm được xuất bản Định gọi là “thứ văn chương vằn vện ấy mà”, còn những gì không thể in được anh xếp xó, chỉ để cho bè bạn thân thiết đọc. Hơn bè bạn ở chỗ có phòng riêng để ở, khi Tấn mới có tình yêu trong cái thời tình yêu bị dính liền với tội “hủ hoá”, Định nhường chỗ ở của mình cho Tấn và Bích gặp nhau để lang thang nhà này nhà khác, bạ đâu nằm đó.

Tôi quen Tấn là qua Hứa Văn Định, trong ngôi nhà khang trang đường Điện Biên Phủ, được bọn thanh kiếm và lá chắn của đảng tuyên xưng là “câu lạc bộ Pê-tô-phi” của Hà Nội.

Oan cho chúng tôi, vì trong những người thường xuyên lui tới nhà Định không phải chỉ có lũ đầu bò, mà có cả những người về sau này trở thành vai vế trong làng văn chính thống. Đến khi Liên Xô Trung Quốc chửi nhau như mổ bò, thậm chí còn giã nhau ở biên giới, thế giới cộng sản tan thành hai mảnh, mùi binh đao vừa mới phảng phất là những người này biến ngay lập tức, cứ như thể họ chưa từng có mặt.

Còn lại là những kẻ không biết sợ: Kỳ Vân, Mạc Lân, Vũ Huy Cương, Châu Diên. Dương Tường, Phù Thăng, Từ Chi, Tuân Nguyễn, Hoàng Tiến… Mà cả những tên bị coi là đầu bò này cũng chả có gì đáng được coi là có hoạt động chính trị đúng nghĩa. Chẳng qua vì bực mình trước những ngang tai chướng mắt bề bề mà bật ra những lời nói ngược với xã luận báo đảng mà thôi. Gọi là chính trị là cái đó, chứ không phải cái nào khác.

Bùi Ngọc Tấn tránh xa cả cái chính trị vô hại ấy. Anh là người biết sợ. Và biết né. Trong anh không bao giờ có nhu cầu làm người dũng cảm, hoặc ít hơn, người ngang ngạnh. Anh rón rén từng bước trên đường sáng tác để không chạm vào những cấm kỵ, anh lẩn tránh những thứ “có vấn đề” bằng nụ cười hiền hậu, bằng giọng nói rụt rè, dành say mê cho những “con chữ” (nói theo cách Dương Tường). Chẳng bao giờ Tấn khoe với chúng tôi những gì anh đang viết. Chúng tôi chỉ được biết anh viết gì khi sách đã in ra. Văn anh hiền lành như người anh vậy. Thứ văn ấy chúng tôi không đánh giá cao, chỉ mỉm cười khích lệ. Mà Bùi Ngọc Tấn cũng nhút nhát lắm khi nào không thể tránh phải nói về mình trước những ông bạn bặm trợn một khi đã bốc lên rồi thì trời cũng bằng vung.

Đảng cộng sản đã biến con người hiền lành ấy thành cái gì thì giờ đây ai cũng biết.

Bỏ Bùi Ngọc Tấn vào tù, đảng được “Chuyện kể năm 2.000” để phải cấm, phải tiêu huỷ. Rồi khi Bùi Ngọc Tấn nằm xuống thì phải sai lâu la đi giật băng tang trên vòng hoa của những người ái mộ.

Những nhà văn được đảng tống vào tù như Bùi Ngọc Tấn rồi cũng sẽ lại quả cho đảng những món quà đắng.

Xem ra thành công lớn hơn cả của đảng cộng sản là xây dựng rất tốt nền công nghiệp chế tạo kẻ thù.

Bùi Ngọc Tấn vào hồi ấy hiền lành là thế, cho nên khi tôi rơi vào tù rồi, ngồi ngẫm xem ai trong bạn bè có thể cùng chung số phận với mình, thì Bùi Ngọc Tấn là người bị tôi loại ra đầu nước. Thế mà rồi người ta cũng bắt anh đi tù, mới lạ. Mà chẳng nói chắc được anh bị bắt vì cái gì. Biết đâu, trong lúc nào đó, ở nơi nào đó, Tấn đã trót dại nghĩ to một điều gì đó. Và thế là một hồ sơ được lập. Hồ sơ của công an có một đặc điểm, nó chỉ dày lên chứ không khi nào mỏng đi.

Tin Bùi Ngọc Tấn vào tù đến với tôi, cũng đang ở trong tù, rất chậm. Bốn năm sau tôi mới biết tin này.

Trong việc chọn đối tượng cho sự trấn áp, nhà cầm quyền cộng sản nào cũng thế, cũng rất khó hiểu. Nhất là ở bên Tàu. Trong cuộc Đại cách mạng văn hoá vô sản, các Hồng vệ binh đã lùng ra cả đống kẻ thù, từ những nhân vật hoạt động cách mạng trước “người cầm lái vĩ đại” Mao Trạch Đông cho tới chị nông dân sợ giết một con gà.

Có thể nghĩ lẩn thẩn rằng khi thấy trung ương bắt bọn xét lại cấp trung ương thì nhà cầm quyền cấp tỉnh hay cấp thành phố cũng thấy mình phải hối hả xách còng số 8 đi bắt vài tên xét lại địa phương. Cho nó oách.

Mà cũng có thể đoán già đoán non rằng người ta có cách tính khác, vượt xa cái đầu óc thiển cận của người bình thường như tôi. Nếu anh đoán được họ sẽ bắt ai theo một số tiêu chuẩn nào đó về kẻ thù là đúng, thì chỉ có một số nhỏ những ai tự xét thấy mình nằm trong tiêu chuẩn đó phát rét, chứ nếu người ta tóm cả những kẻ không ai nghĩ tới có thể bị bắt, thì cả xã hội sẽ sợ. Cả một xã hội sợ mới là cái nhà cầm quyền muốn có.

Vào cái thời có cuộc trấn áp “bọn xét lại chống đảng” dân chúng không nhiều thì ít đều bực bội với cách cai trị của đảng trong nhiều mặt đời sống. Đến cả Nguyên Hồng, nhà văn được coi là cốt cán của đảng, cũng rơi vào tâm trạng ấy. Tôi có ghi lại câu chuyện sau: Một hôm, Nguyên Hồng bắt gặp Bùi Ngọc Tấn đang đứng dưới tấm bảng lớn bằng cả bức tường để so vé xổ số. Nguyên Hồng thụi cho Bùi Ngọc Tấn một quả: “Cái thằng rõ ngu. Ở đời đã chán vạn cái thất vọng mà mày còn bỏ ra hai hào mua thêm một cái, đắt quá! Ngu!” Ít ngày sau, đến lượt Bùi Ngọc Tấn bắt được quả tang Nguyên Hồng cũng đang so vé số, cũng trước chính bức tường ấy. Tấn khoái lắm, đem câu nói của Nguyên Hồng hôm trước ra đay. Nguyên Hồng làm bộ sửng sốt: “Tao có nói thế à? Không có lẽ. Ở đời toàn là thất vọng, bỏ ra có hai hào mua được cả một cái hi vọng, rẻ ơi là rẻ!”.

Trong một lần ngồi cùng bè bạn, Bùi Ngọc Tấn chỉ tôi: “Tại sao tôi bị bắt á? Tại cái ông này này. Vi tôi chơi với ông ấy. Có vậy thôi. Vía ông ấy nặng lắm!”.

Tấn nói không phải không có lý. Sau này tôi mới biết từng có những lời đồn đoán rằng Hồng Sĩ bị bắt là do chơi thân với Kỳ Vân. Kỳ Vân bị bắt vì chơi thân với Hoàng Minh Chính. Hoàng Minh Chính bị bắt vì kết bè với Vũ Đình Huỳnh, Đặng Kim Giang…

Nếu đúng là thế thì tôi nợ Tấn nhiều lắm.

Không hiểu sao, nhưng từ khi đi tù về, Bùi Ngọc Tấn bỏ hẳn cách mày tao mi tớ với bạn. Chừng anh sợ cả sự quen mui để lỡ lời trong xưng hô có thể mang lại hậu quả xấu. Từ trước Tấn đã không giao du tràn lan, nay lại còn kén chọn riết róng hơn nữa. Tấn không có bạn tào lao. Đến ngay bà vợ bé của “hoàng thượng”, tức tổng bí thư đảng, cùng làm việc với Tấn trong toà soạn tờ Hải Phòng Kiến Thiết, cũng không được Tấn coi là bạn, cho dù sự kết thân ấy chỉ có lợi trở lên.

Tôi không ngờ rồi lại có cuộc gặp mặt Bùi Ngọc Tấn bên trời Tây sau một thời gian xa cách đằng đẵng. Ngồi trên giường, trong căn phòng áp mái 14 thước vuông của tôi tại Paris, nơi không có lấy một bàn trà tiếp khách, Tấn ứa nước mắt “Hề hề, đây là cái mình không ngờ. Cứ tưởng ông sang đây thì…”, Tấn nghẹn ngào bỏ lửng.

Tấn tới Paris lần này đúng vào dịp chị Hồng Ngọc, vợ anh Hoàng Minh Chính cũng từ Roma tới thăm tôi. Hai thằng cựu tù, một vợ tù, rủ nhau đi một chuyến ngao du châu Âu cho bõ những ngày khổ ải. Đó là một chuyến đi rất thú vị – ở đâu chúng tôi cũng được bạn bè đón tiếp nồng hậu. Đó là món quà có thể hình dung được nhưng luôn luôn bất ngờ của những người dân Việt xa xứ dành cho những kẻ ít nhiều dính dáng tới cuộc đấu tranh cho dân chủ hoá đất nước.

Bùi Ngọc Tấn cảm động lắm. Khi cảm động, mắt anh chớp liên tục. Ấy là cách anh ngăn cho những giọt nước mắt khỏi trào ra.

Trên đường từ Munchen đi Vienna, tôi phát hiện thêm một nét khác, hay là một nét thêm, ở Bùi Ngọc Tấn.

Đến Salzburg, thành phố địa đầu của Áo với Đức, sau khi mới đi thăm được vài thắng cảnh, viếng nấm mộ giả tưởng của Mozart, chị Hồng Ngọc bỗng lên cơn đau gì đó, mặt tái nhợt, mồ hôi vã ra. Đã định đưa chị vào bệnh viện, nhưng chị không chịu. Đành quay xe về Munchen. Thế là kế hoạch cho Tấn nghe nhạc giao hưởng ở giữa thủ đô âm nhạc thế giới không thành.

Trên đường, chúng tôi đi ven con hồ Chiemsee mênh mông đúng vào lúc hoàng hôn sắp tắt. Trên mặt hồ tràn trề ánh nắng bạc màu hồng của mặt trời đang lặn là một đàn thiên nga cả ngàn con bồng bềnh. Tấn hét lên: dừng lại!

Lập tức những con con thiên nga ở gần bay lại, ồn ào nhặt những mẩu bánh mì vừa chạm nước. Mặt Tấn rạng rỡ niềm vui kỳ lạ khi những con thiên nga dạn dĩ bơi lại gần anh, tưởng chừng có thể đưa tay vuốt ve bộ lông trắng mượt của chúng.

Bỗng tôi thấy mặt Bùi Ngọc Tấn buồn hẳn, nó xịu đi, đôi mắt lại chớp chớp. Anh lẩm bẩm nói với đàn chim trời: “Thiên nga ơi, thiên nga! Các em mới may mắn làm sao! Các em sinh ra ở phương trời này. Chứ các em ở quê anh ấy à… Thì các em vào nồi từ lâu rồi!”

Quay trở lại xe, suốt đường về, anh ngả người trên ghế, mũ úp lên mặt, không nói câu nào. Tôi chợt hiểu ra: với một tình yêu xót xa với thiên nhiên như thế, thì với con người anh còn xót xa biết bao nhiêu.

Và chỉ với một tình yêu người đau đớn đến rỉ máu, Bùi Ngọc Tấn mới có thể để lại cho chúng ta những tác phẩm đầy lòng nhân ái.

Paris 2014

Tác phẩm để lại:

• Mùa cưới
• Ngày và đêm trên Vịnh Bái Tử Long
• Đêm tháng 10
• Người gác đèn cửa Nam Triệu
• Nhật ký xi măng
• Nhằm thẳng quân thù mà bắn
• Nguyên Hồng, thời đã mất, 1993
• Một thời để mất, 1995
• Một ngày dài đăng đẳng, truyện ngắn
• Những người rách việc, 1996, tập truyện
• Chuyện kể năm 2000, truyện dài
• Rừng xưa xanh lá, 2004, ký chân dung
• Biển và chim bói cá, 2009, tiểu thuyết

Phần nhận xét hiển thị trên trang