MỘT NỀN GIÁO DỤC THỐI NÁT HẾT THUỐC CHỮA !

Hoàng Hải Vân
18-7-2018
Thốt lên lời mất dạy này tôi thành thật xin lỗi các thầy giáo và các nhà lãnh đạo có tâm huyết với sự nghiệp giáo dục nước nhà. Chuyện gian lận thi cử vô tiền khoáng hậu vừa diễn ra ở Hà Giang chỉ làm vỡ ra một cái nhọt trong cơ thể ung nhọt đã sưng tấy lên mấy chục năm nay của nền giáo dục, đến nỗi sờ vào chỗ nào cũng thấy đau nhức.

Vào đầu những năm 2000, anh Lương Hoài Nam của Vietnam Airlines có mời tôi tham gia cùng một nhóm nhà báo đi 1 vòng quanh thế giới bằng máy bay, sau đó đi hàng chục chuyến bay nội địa của Mỹ, Pháp, Hàn Quốc…, mục đích là giúp Vietnam Airlines khảo sát các chuyến bay nội địa của các nước nhằm cải tiến dịch vụ. Tôi không còn nhớ mình đã viết những gì, chỉ có chuyện này là không quên : Tiếp viên hàng không Việt Nam có 2 cái nhất thế giới : đẹp nhất thế giới và bằng cấp cao nhất thế giới (phần lớn đều có bằng đại học). Chính 2 cái nhất đó biến thành nhược điểm của người phục vụ : ít chu đáo với hành khách (dĩ nhiên không phải ai đẹp và có học vấn cao đều thiếu chu đáo). Mà hành khách thì cần sự chu đáo chứ không quan tâm người phục vụ có đẹp hay không và có bằng cấp gì. Các tiếp viên hàng không của Mỹ, Pháp phần lớn không đẹp và không có bằng đại học, nhưng họ làm cho hành khách vô cùng dễ chịu.

Câu chuyện diễn ra lâu rồi. Ngày nay tiếp viên của các hãng hàng không Việt Nam có bớt đẹp và bớt bằng cấp để tăng sự chu đáo lên hay không thì tôi không biết. Nhưng chuyện bằng cấp thì không chỉ là vấn đề thời sự mà còn phát triển thành một căn bệnh nan y.

Đương nhiên bằng cấp không có gì xấu nếu như gắn với thực học. Trong lịch sử Việt Nam hiện đại, không tính thời Pháp thuộc và không bàn vấn đề ý thức hệ, hai nền giáo dục mà bằng cấp được coi là có giá trị phổ biến ngang với thực học là nền giáo dục Việt Nam dân chủ cộng hòa dưới thời hai vị Bộ trưởng đáng kính Nguyễn Văn Huyên và Tạ Quang Bửu và nền giáo dục Việt Nam cộng hòa. Sau năm 1975, một “lỗi hệ thống” từ đâu đó đã khiến cho nền giáo dục của nước Việt Nam thống nhất dần dần bị biến dạng. Bằng cấp từ chỗ là một tờ giấy chứng nhận thực học đã biến thành mục đích ngày càng rời xa việc trang bị tri thức. Học không còn để phát triển trí tuệ, để sống khỏe mạnh và tử tế mà để tập trung vào việc lấy bằng, bất kể lấy cái bằng đó để làm gì.

“Đầu têu” của việc sính bằng cấp là các quan chức nhà nước. Sau chiến tranh, một bộ phận khá đông cán bộ phải đi học bổ túc hoặc học tại chức để bổ khuyết trình độ, đó là điều cần thiết. Nhưng dần dần thay vì học để có cho được trình độ, người ta lại học để có cho được cái bằng. Việc “chuẩn hóa” trình độ cán bộ lẽ ra căn cứ vào thực học, lại bị bộ máy quan liêu đem bằng cấp thay thế, việc lấy bằng lại dễ hơn việc học thật nên có không ít người từ lớp 4 lớp 5 học bổ túc và tại chức một lèo lên luôn … tiến sĩ. Ngay từ những năm 80 của thế kỷ trước, có không ít chuyện khôi hài xung quanh các lớp học tại chức. Một giảng viên Trường Đại học Tổng hợp Huế khi chấm bài các sinh viên tại chức đã áp dụng một “nguyên tắc” : Ai qua khỏi đèo Hải Vân đến Huế học đều được thầy đánh giá là ham học, nên bài kiểm tra cho ít nhất 6 điểm, nhưng đã học tại chức thì không bao giờ được 9 điểm. Theo đó, mỗi lần chấm bài thầy không cần đọc, cứ lần lượt chấm 6 -7-8, 6-7-8 điểm… cho hết xấp bài thi. Thậm chí có người còn không buồn ngó đến bài thi mà giao cho “đệ tử” lật từng bài ra đọc tên sinh viên, thầy căn cứ vào tên thân hay sơ mà cho điểm. Học tại chức sau này còn dễ đến mức, sếp “cử” nhân viên đi học hộ, đi thi hộ, sếp chỉ ngồi ở cơ quan mà đợi lấy bằng.

Hiện nay trong trường học từ phổ thông đến đại học, dân chủ học đường thiếu vắng, các hoạt động ngoài nhà trường có ý nghĩa rèn luyện kỹ năng sống như phong trào hướng đạo sinh ngày xưa đã bị bãi bỏ mà không hề có sáng kiến gì mới thay thế. Hoạt động “Đoàn Hội Đội” trước đây mang một số ý nghĩa nay biến thành quan liêu rặt cờ xí khẩu hiệu. Thay cho những hoạt động ý nghĩa, học sinh dành toàn bộ tinh lực cho học thêm để đi thi. Hoạt động ngoại khóa được coi là hồ hỡi nhất hiện nay là “phong trào” tư vấn mùa thi do một số phương tiện truyền thông tổ chức, nó chẳng hề có một ý nghĩa giáo dục thực chất nào. Học sinh, sinh viên bị nhào nặn đến mụ mẫm để nhai nuốt những kiến thức cũ mèm, giáo điều và khập khiễng. Phẩn lớn các học sinh giỏi trở thành tài năng trên các lĩnh vực đều là những em bứt khỏi khuôn sáo của nhà trường để vươn lên tự mình tiếp cận các tri thức đa dạng và phong phú, đó không phải là kết quả của nền giáo dục do nhà nước cung cấp mà là kết quả của những nỗ lực cá nhân.

Trong stt tới tôi sẽ nói về nguyên nhân.

HOÀNG HẢI VÂN

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Đường dây đánh bạc liên quan tướng công an: Hai “ông trùm” hưởng lợi hơn 3.000 tỉ đồng

Tuấn Hợp

Dân Trí - Cơ quan điều tra cáo buộc, 2 “ông trùm” điều hành đường dây đánh bạc qua mạng Internet với tổng doanh thu là 9.800 tỉ đồng. Trong đó 2 “ông trùm” này đã hưởng lợi hơn 3.000 tỉ đồng.

Ngày 18/7/2018, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đã tống đạt Kết luận điều tra, chuyển toàn bộ hồ sơ vụ án và Bản kết luận điều tra đến Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Thọ đề nghị truy tố 92 bị can về 7 tội danh, gồm: Tổ chức đánh bạc; đánh bạc; mua bán trái phép hóa đơn; rửa tiền; đưa hối hộ; sử dụng mạng internet thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản và Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi thành công vụ.

Quá trình điều tra, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đã khởi tố tổng số 105 bị can về 7 tội danh trên, đã tạm đình chỉ điều tra đối với 13 bị can, trong đó, truy nã 12 bị can đang bỏ trốn.

Qua điều tra, đến nay đã có đủ căn cứ kết luận xác định đường dây tổ chức đánh bạc, đánh bạc qua game bài Rikvip/Tip.club do Phan Sào Nam và Nguyễn Văn Dương cầm đầu, gồm 25 “đại lý cấp 1”, 5.877 “đại lý cấp 2” và 42.956.718 tài khoản tham gia đánh bạc; số tiền doanh thu tổ chức đánh bạc trực tuyến đã chứng minh được là 9.800 tỉ đồng.

Sau khi chi phí trả thưởng cho đối tượng đánh bạc, chi phí quản lý, trả lương và nộp thuế của các công ty vận hành là 3.700 tỉ đồng, các cá nhân được hưởng lợi là 4.700 tỉ đồng.

Trong đó, Phan Sào Nam hưởng lợi hơn 1.400 tỉ đồng; Nguyễn Văn Dương - CNC hưởng lợi hơn 1.600 tỉ đồng; nhóm Hoàng Thành Trung, Phan Anh Tuấn và Lê Văn Kiên (đang trốn truy nã) hưởng lợi hơn 1.500 tỉ đồng.

Cơ quan điều tra đã tạm giữ, kê biên của các bị can và những người có liên quan là hơn 1.300 tỉ đồng. Qua điều tra cũng đã có đủ căn cứ đề nghị truy tố nguyên Trung tướng Phan Văn Vĩnh, nguyên Tổng Cục trưởng, nguyên Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm Công nghệ cao (C50, Bộ Công an), phạm về tội “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.

Do tính chất phức tạp của vụ án, Cơ quan điều tra sẽ tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật ở giai đoạn 2 của vụ án đối với các cá nhân, tổ chức có dấu hiệu liên quan hành vi tổ chức đánh bạc, đánh bạc, rửa tiền, mua bán trái phép hóa đơn, đưa và nhận hối lộ, lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ và các hành vi khác vi phạm pháp luật.

Việc khởi tố điều tra vụ án và tống đạt kết luận điều tra nêu trên thể hiện sự kiên quyết của lực lượng Công an nói chung, Công an tỉnh Phú Thọ nói riêng và sự nghiêm minh của pháp luật trong đấu tranh, xử lý tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật.

Phần nhận xét hiển thị trên trang

SỰ LỪA ĐẢO TẬP THỂ

Nguyễn Quang Thiều



Vụ thi cử ở Hà Giang thực sự là một vụ lừa đảo tập thể. Và rất nhiều người trong đó có tôi đã rơi vào sự hoang mang và sợ hãi vô tận khi nghĩ về nền giáo dục của chúng ta và nghĩ về vấn đề quản lý nhà nước trong mọi lĩnh vực.

Đất nước chúng ta từng ngày bị bắn thủng, bị công phá vỡ ra từng mảng lớn bởi chính con người chúng ta ở mọi lĩnh vực, ở mọi tầng lớp.

Tôi nhận thấy sự lừa đảo của một cá nhân đã nguy hiểm nhưng sự lừa đảo tập thể còn nguy hiểm hơn vạn vạn lần. Những kẻ phá hoại đất nước này ở mọi lĩnh vực đã và đang cấu kết với nhau để giết chết dân tộc này một cách "êm ái".

Mới đây chúng ta đã tận mắt chứng kiến sự lừa đảo trong việc phong các học hàm, học vị, sự lừa đảo trong hình thức chuyển giao, mua bán tài sản của đất nước. Chúng ta không thể hình dung được rằng: đã có bao vụ gian lận trong thi cử, trong bổ nhiệm cán bộ, trong các dự án...trót lọt.

Điều nguy hiểm đến kinh hãi là : sự gian lận của một cá nhân sẽ dễ bị bại lộ và dễ bị xử lý. Nhưng sự gian lận của một tập thể đôi khi lại trở thành "cái đúng" trước xã hội. Đấy chính là con đường nguy hiểm nhất dẫn đất nước đến suy tàn

Phần nhận xét hiển thị trên trang

TIN BÃO KHẨN: 18/07 Cơn bão số 3 đổ bộ miền Bắc - Trung hôm nay Gió giật...

Phần nhận xét hiển thị trên trang

CẦN SỰ TRƯỢNG NGHĨA TỪ HAI VỊ TƯỚNG LƯƠNG VÀ KIỀN

Tô Văn Trường

TNc: Cuốn sách ra được là đáng mừng, phải cám ơn những người làm sách. Sai lạc đôi chỗ là chuyện nhỏ trong nghề xuất bản. Báo Nhân Dân có lúc còn in ảnh Nguyễn Trãi thành Phan Thanh Giản. Sai thì sửa có gì mà nặng lời...

Khi cuốn sách : ”Gạc Ma vòng tròn bất tử” vừa được xuất bản đã tạo nên một niềm vui xúc động trong cộng đồng những người kịch liệt lên án sự kiện Trung Quốc chiếm đảo Gạc Ma, nhưng điều gây xôn xao chú ý dư luận, đặc biệt lại là cuộc tranh luận có tính xung đột giữa 2 vị tướng và là Anh hùng lực lượng vũ trang Lê Mã Lương và Hoàng Kiền về số phận của cuốn sách.

Thật buồn và đau

Bạn đọc ngạc nhiên và buồn về một sự kiện lịch sử bi tráng vừa diễn ra mới 30 năm, nhiều nhân chứng trong sự kiện còn đó, vậy mà cuốn sách ghi lại sự kiện đã gây ra sự phản ứng trái chiều gay gắt ngay giữa hai người từng là sĩ quan cao cấp có nhiều chiến công của Quân đội Việt Nam trong chính thời gian xảy ra sự kiện. Liệu đây chỉ là quan điểm riêng của mình hai ông hãy bày tỏ bảo vệ lý lẽ của mình, chắc chắn sẽ được dư luận hoan nghênh, nếu vì lý do khác cũng sẽ rất hữu ích cho nhận thức của cộng đồng.

Tôi chưa gặp cả 2 vị tướng này ở ngoài đời, chỉ xin nêu mấy ý chủ quan dưới góc nhìn riêng của mình về câu chuyện thật đáng buồn và không đáng có nói trên.

Việc thu thập thông tin, dữ liệu để viết là rất công phu của nhiều người và xuất bản cuốn sách là một nỗ lực rất đáng trân trọng. Cuốn sách ghi lại những chi tiết thực về sự kiện Trung Quốc đã dùng vũ lực sát hại và bắt chiến sĩ Việt Nam để chiếm đảo, các chiến sĩ Việt Nam ngoan cường bảo vệ chủ quyền đảo là giá trị không thể phủ nhận của cuốn sách - điều chính đáng mọi người Việt Nam ủng hộ và góp phần đánh thức lương tri và sự cảnh giác của người dân Việt Nam hôm nay về hiểm họa nhãn tiền của đất nước đang đứng trước sự sống còn.

Mặt hạn chế là có vẻ việc tập hợp, ghi và thẩm định thông tin chưa đảm bảo hoàn toàn có những thông tin tốt nhất. Sáng nay, báo Dân Trí có nêu 1 trường hợp chiến sỹ được cho là đã mất nhưng thực ra vẫn còn sống là 1 ví dụ. Lẽ ra, những người biết sự thật (kể cả tướng Hoàng Kiền) nên tham gia đóng góp đầy đủ cho cuốn sách thì tránh được những sai sót không đáng có này. Với những thiếu sót thông tin không nhiều (điều đương nhiên khi hồi tố một sự kiện), không phải sai trầm trọng không làm giảm giá trị và ý nghĩa nói trên của cuốn sách, hơn nữa những người biên soạn sách sẵn sàng có thiện chí tiếp thu sai sót để chỉnh sửa.

Ngẫm suy, đừng để những thế lực hắc ám “đục nước béo cò” hay nói cách khác, Tầu càng cười vào mũi chúng ta và khinh chúng ta: Tụi bay chịu để mất đảo rồi mà còn “đánh lộn” nhau nữa! Tuy nhiên, một vấn đề còn lại: Lịch sử là lịch sử, lúc này chưa làm được cái việc trả lại sự thật cho lịch sử thì chờ tiếp, rồi sẽ có lúc cái việc phải làm này sẽ đến.! .

Nỗ lực của những người viết sách

Việc nhóm tác giả phải rất vất vả mới tìm được nhà xuất bản “dám” in và phát hành cuốn sách cũng cho thấy có lực cản đáng kể từ những nhóm hay thế lực coi sự kiện Gạc Ma và sự xuất hiện cuốn sách ảnh hưởng đến sự nghiệp và uy tín chính trị của họ. Với đa số người dân, những thế lực cản trở việc xuất bản cuốn sách là đi ngược quyền lợi của người dân Việt Nam. Người chủ biên đã có 1 “thương hiệu” mạnh là thiếu tướng, Anh hùng lực lượng vũ trang Lê Mã Lương – một người nổi tiếng rất kiên quyết và là người có công lớn cho việc xuất bản cuốn sách.

Cuộc tranh luận giữa 2 vị tướng nếu chỉ thể hiện 1 sự chia rẽ trong xã hội ta về lịch sử cũng như cách nhìn về quan hệ Việt Trung mới chỉ là nỗi buồn nhỏ, bởi có thể có nhiều dòng chảy quan điểm khác nhau về quan hệ này. Nỗi buồn lớn đáng sợ hơn chính là sự coi lợi ích cái “tôi” cao hơn quyền lợi của cộng đồng và đất nước cũng như văn hóa tranh luận ở Việt Nam, đó là:

Sự chia rẽ

Thế lực Trung Quốc muốn thôn tính chúng ta rất mạnh, chúng ta chỉ dựa vào lẽ phải, công lý và sự đại đoàn kết thì mới đứng vững được mà chỉ một việc như thế này mà dẫn đến mâu thuẫn thế kia thì đúng là ta khó mạnh. Lẽ ra các tướng lĩnh, các quân nhân yêu sự thật, biết sự thật, và hoàn toàn có điều kiện thuận lợi nên cùng nhau chung sức để có cuốn sách tốt nhất, gửi những thông tin chân thực nhất đến bạn đọc. Điều đó, không chỉ nâng cao giá trị cuốn sách mà còn là một minh chứng lịch sử oai hùng của Quân đội nhân dân Việt Nam trong thời gian mà hai ông từng là những chỉ huy cao cấp.

Thiếu cầu thị

Tướng Hoàng Kiền chưa đọc cuốn sách “Gạc Ma vòng tròn bất tử” đã vội vã tấn công tướng Lê Mã Lương theo cách “một cú đánh từ sau lưng” hơn là 1 lời góp ý xây dựng: không trao đổi trực tiếp, không thảo luận trên tinh thần tôn trọng và tung ra như một lời xỉ vả trên FB là điều cộng đồng thấy khó hiểu.

Tình tiết “có lệnh không nổ súng” là đúng hay sai, còn cần có chứng cứ cụ thể nhưng đó không phải là ý chính trong cuốn sách mà chỉ là 1 tình tiết nhỏ trong rất nhiều tính tiết. Cho dù không có lệnh này thì nội dung của cuốn sách cũng như bản chất sự kiện không hề thay đổi. Không thể chỉ vì vài ý chi tiết chưa chuẩn này mà phủ nhận toàn bộ cuốn sách, cho đó là “độc hại và nguy hiểm” có lẽ hơi cực đoan. Hơn nữa, những người biên soạn sách chưa hề từ chối tiếp thu và sửa chữa bổ sung.

Động cơ

Cái rất khó có thể khẳng định vì chỉ có người đó mới biết: Có vẻ như tướng Hoàng Kiền có 1 động cơ khác, 1 lý do khác để tấn công tướng Lê Mã Lương như vậy?. Có 1 dấu hỏi phải chăng tướng Hoàng Kiền cho việc bảo vệ cái người được cho là đứng sau lệnh “không nổ súng” này là quan trọng nhất nên chỉ cần động đến ông ấy là không được, là cần phải vứt bỏ cả cuốn sách công phu và đầy tâm huyết này?. Nếu 2 bên cùng nhìn nhận là sẽ phải kiểm tra xác minh lại tình tiết này để sau này sự thật sẽ được “đính chính” lại cho đúng thì đâu có khó khăn gì.

Sự tôn trọng

Cả 2 đều là tướng, đều là Anh hùng lực lượng vũ trang trong giai đoạn lịch sử hào hùng của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Ở cương vị ấy, công luận trông đợi những cư xử đúng mực, văn hóa và trượng nghĩa, những điều tướng Kiền viết về cuốn sách và về tướng Lương, dư luận cho rằng đó là cú đánh sau lưng rất không thuyết phục.

Lời kết

Làm một cuốn sách, hay một sản phẩm sáng tạo trí tuệ nào dù rất bài bản cũng không thể nào tránh khỏi những chỗ còn sai sót, cần được bạn đọc góp ý, bổ sung, hiệu đính là việc bình thường, huống chi cuốn sách đầy nhậy cảm như “Gạc Ma vòng tròn bất tử”. Cuốn sách này được xuất bản đã nói lên sự dũng cảm, tính hy sinh và công sức của những người tâm huyết với vận mệnh của đất nước phải được hết sức trân trọng.

Về những ý kiến, thái độ thiếu chia sẻ với những chi tiết sai sót của cuốn sách, xin mượn lời nhắn của vị trưởng thượng để kết luận cho bài viết này:” Để giặc chiếm mất Gạc Ma là một nỗi đau đời đời, xin đừng làm gì đau thêm nỗi đau này.”

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Việt Nam nên ứng xử thế nào trong cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung? (Bài đăng trên CafeF, 14/7/2018)

http://cafef.vn/viet-nam-nen-ung-xu-the-nao-trong-cuoc-chien-thuong-mai-my-trung-20180714102027675.chn

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung đang ngày càng gia tăng và có dấu hiệu lan rộng sang cả cuộc chiến tiền tệ khi đồng yuan của Trung Quốc không biết vô tình hay hữu ý đã giảm giá đáng kể so với USD trong mấy tuần gần đây.

Đối mặt với những cuộc chiến này, dư luận ở Việt Nam vẫn chia rẽ trên nhiều khía cạnh.

Về tác động của chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, không ít người thậm chí còn lạc quan, cho rằng đây là cơ hội tốt cho Việt Nam vì dòng thương mại và đầu tư thế giới chuyển dịch theo hướng có lợi cho Việt Nam.

Về cuộc chiến tiền tệ đang có xu hướng hình thành, đa phần nghiêng về phía ủng hộ việc ổn định tỷ giá bởi cho rằng nếu Việt Nam phá giá tiền đồng thì sẽ lạm tăng áp lực lạm phát, đồng thời gây tổn hại cho nền kinh tế vì nền kinh tế Việt Nam phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu, vốn sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực khi tiền đồng yếu đi.

Những ý kiến trên có phần đúng nếu nhìn từ góc độ hẹp. Quả thật, trên nguyên tắc, nếu Mỹ và Trung Quốc gây cản trở đến xuất khẩu của nhau bằng hàng rào thuế quan thì những nước thứ ba sẽ là “ngư ông đắc lợi”. Nhưng vấn đề là Mỹ và Trung Quốc sẽ có nhiều khả năng không chỉ dừng lại ở việc trừng phạt lẫn nhau mà còn trừng phạt cả những nước thứ ba, kể cả đồng minh và/hoặc thành viên của các hiệp định thương mại tự do song phương và đa phương. Bởi nếu xuất khẩu của một nước thứ ba vào Mỹ và/hoặc Trung Quốc tăng lên mạnh, trong khi xuất khẩu của 2 nước này vào nước thứ ba đó không tăng lên tương ứng thì họ sẽ không chịu đứng yên để nhìn nước khác làm “ngư ông”, tận dụng cơ hội trời cho để khai thác thị trường nội địa của họ, bóp nghẹt công nghiệp bản địa, và phải chứng kiến thâm hụt thương mại song phương tăng lên từng ngày, từng tháng, hệt như cách mà Mỹ hiện tại đang nhìn nhận về Trung Quốc.

Đến lượt mình, các nước thứ ba khi bị Mỹ, Trung Quốc và những nước khác áp đặt thuế quan lên hàng hóa xuất khẩu của mình sẽ vận dụng cùng công cụ để trả đũa và bảo vệ thị trường trong nước. Cứ thế nhân lên, cuộc chiến thương mại sẽ sớm chuyển từ song phương (giữa Mỹ và Trung Quốc) lan rộng ra trên quy mô khu vực và toàn cầu, và đây chính là cơ chế nổ ra chiến tranh thương mại từ trước đến nay. Bởi vậy người ta mới đúc kết rằng chiến tranh thương mại thường bị mất kiểm soát, và không mang lại lợi ích cho bất cứ ai, kể cả nước châm ngòi.

Việt Nam cũng không thể nằm ngoài vòng ảnh hưởng tiêu cực của cuộc chiến đang có nguy cơ lan rộng này, và về tổng thể thì vẫn cần thừa nhận và chuẩn bị đón nhận hại nhiều hơn lợi. Dự báo tăng trưởng kinh tế trong những quý tới vì thế cũng cần phải được điều chỉnh thấp đi cho phù hợp chứ không nên lạc quan một cách vô căn cứ.

Về cuộc chiến tiền tệ đang manh nha hình thành, nếu một cuộc chiến như vậy thực sự xảy ra thì, cũng giống như chiến tranh thương mại, sẽ cuốn theo nhiều nước khác và gây hại cho tất cả các bên liên đới, cả trực tiếp lẫn gián tiếp. Như vậy, Việt Nam cũng sẽ không thể đứng ngoài vòng xoáy, với chính sách tiền tệ và tỷ giá theo kiểu “một mình một chợ” được.

Cụ thể, trong bối cảnh có chiến tranh thương mại và/hoặc chiến tranh tiền tệ, khi các nước đua nhau phá giá bản tệ để bảo toàn tính cạnh tranh của xuất khẩu và bảo vệ thị trường trong nước, nếu Việt Nam vẫn khư khư chính sách ổn định tỷ giá như đang được kêu gọi thì chẳng khác gì “tự chặt chân mình”, tự tước đi của mình một trong số rất ít công cụ tự vệ có thể sử dụng được.

Trên hết, cần phải hiểu rằng không phải tự nhiên mà các nước phải chấp nhận và sẵn sàng bị cuốn vào cuộc chiến tiền tệ dù ai cũng hiểu rằng kết cục thì chẳng có nước nào được lợi (khi châm ngòi chiến tranh tiền tệ). Logic của chuyện này đơn giản chỉ là nếu không phá giá bản tệ thì nền kinh tế quốc gia còn bị thiệt hại nhiều hơn, nhanh hơn!

Nếu ai đó vẫn còn băn khoăn, phản đối chuyện phá giá thì cần lật lại lịch sử diễn biến của tỷ giá và những phản ứng chính sách của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) trong vòng chục năm qua để lấy đó làm bài học.

Cũng như hiện tại, trước đây quan niệm về phá giá ở Việt Nam cũng rất nặng nề, luôn nhìn theo chiều hướng tiêu cực để rồi vận động, ủng hộ NHNN can thiệp bằng cách bán USD từ quỹ dự trữ ngoại hối để ổn định tỷ giá. NHNN dưới nhiều áp lực và bản thân cũng có thể có cùng quan niệm nên cũng đã “quyết liệt” bảo vệ tỷ giá. Nhưng cuối cùng thì việc phá giá (mạnh) VND vẫn đã phải diễn ra, và một khi đã diễn ra thì tỷ giá không có mấy khi quay trở lại vạch xuất phát nữa. Điều này có nghĩa là tỷ giá (ổn định) trước đó là không có cơ sở, phi thực tế, phi thị trường nên không thể tồn tại được, dù có muốn duy trì và được bảo vệ đến đâu chăng nữa.

Điều đáng nói ở đây là bất chấp việc phá giá như vậy nhưng tăng trưởng kinh tế và các chỉ số kinh tế vĩ mô lại có chiều hướng được cải thiện chứ không phải xấu đi như luôn được cảnh báo mỗi khi có nguy cơ phải phá giá. Điều đó chứng tỏ rằng phá giá bản tệ không phải là “con ngoáo ộp”.

Và, quan trọng không kém, việc phải chấp nhận phá giá (không chỉ ở Việt Nam mà còn ở nhiều nước trên thế giới) cho thấy khi có áp lực phải phá giá có nghĩa là các điều kiện nền tảng trong và ngoài nước đang diễn ra theo hướng bất lợi cho nền kinh tế bản địa, đòi hỏi nhà quản lý phải có những điều chỉnh kịp thời  trong chính sách của mình theo hướng tối ưu nhất, mà tốt nhất là “nương theo”, chứ không phải là chống lại thị trường.

Khi áp lực phá giá đã mạnh đến một ngưỡng nào đó thì những chính sách cứng rắn như quyết tâm bảo vệ đến cùng tỷ giá bằng cách tung dự trữ ngoại hối ra can thiệp trên thị trường chắc chắn không phải là chính sách tối ưu, khôn ngoan, và thường để lại hậu quả là quỹ dự trữ ngoại hối vốn đã mỏng lại “bốc hơi” gần hết mà rốt cuộc vẫn cứ phải phá giá.

Có thể nhiều người nhìn vào quỹ dự trữ ngoại hối của Việt Nam được công bố lên đến 63 tỷ USD để lập luận rằng NHNN hoàn toàn có đủ khả năng can thiệp, ổn định tỷ giá. Điều này có thể là đúng, nhưng chỉ đúng trong ngắn hạn! Thời gian thực hiện và duy trì được ổn định tỷ giá theo ý muốn, bất chấp đòi hỏi của thị trường như vậy chỉ tính được theo tháng.

Bởi, quỹ dự trữ ngoại hối này cũng chỉ nhỉnh hơn mức an toàn tối thiểu là 3 tháng một chút nên nếu bỏ ra vài tỷ USD trong một, hai tháng để ổn định tỷ giá thì còn được chứ không thể kéo dài cả quý, cả năm được. Ngay như Trung Quốc với quỹ dự trữ ngoại hối vài nghìn tỷ USD mà cũng đã nhiều phen phải chật vật chống đỡ với áp lực phá giá đồng yuan (đặc biệt kể từ nửa sau của năm 2014 khi USD bắt đầu mạnh lên), để rồi cũng phải chấp nhận một đồng yuan yếu đi nhiều sau đó.

Hơn nữa, việc bảo vệ tỷ giá không mang lại lợi ích gì nếu rốt cuộc sau đó một vài tháng vẫn phải phá giá, trong khi, như đã nói ở trên, việc duy trì cứng nhắc tỷ giá trong bối cảnh các nước khác phá giá chỉ tự mình làm thiệt mình mà thôi.

Tất nhiên, khi chấp nhận “nương theo chiều gió”, điều chỉnh tỷ giá để tiền đồng yếu đi một mức độ nào đó, Việt Nam vẫn có, vẫn còn những giải pháp đối phó với các ảnh hưởng tiêu cực của việc điều chỉnh tỷ giá này.

Ví dụ, để giảm áp lực lạm phát do tiền đồng yếu đi, cần tính đến chuyện tăng lãi suất. Hậu quả của tăng lãi suất, nếu có, lên tăng trưởng GDP có thể được bù đắp nhờ xuất khẩu được duy trì còn nhập khẩu thì được kiềm chế (nên nhớ rằng xuất khẩu ròng (= xuất khẩu – nhập khẩu) là một cấu thành, và vì thế là một trong những yếu tố quyết định tốc độ tăng trưởng của GDP).

Phát triển thị trường nội địa và thị trường của các nước thành viên các hiệp định thương mại tự do cũng là hướng đi cho các chính sách đối phó của Việt Nam với chiến tranh thương mại và suy thoái kinh tế toàn cầu.

Về tâm lý nhà đầu tư nước ngoài, nhà đầu tư, đặc biệt là FDI, sẽ an tâm khi nền tảng kinh tế vĩ mô vẫn được giữ ổn định nhờ lạm phát được kiềm chế, xuất khẩu và GDP vẫn tăng trưởng khả quan, không có thâm hụt thương mại vốn dẫn đến áp lực vay nợ nước ngoài và phá giá bản tệ hơn nữa  v.v... Những nền tảng này có được một phần lại chính nhờ việc phá giá bản tệ kịp thời, đúng lúc, đúng mức độ.

Phần nhận xét hiển thị trên trang

THỨ SÁU, NGÀY 13, NĂM 2018

43 năm từ ngày cả nước tiến lên chủ nghĩa xã hội

Huong Doan - Đang đi dạo, về gần đến nhà, ngang qua chỗ một cậu xe máy đang ngồi trên yên chống chân xuống đất. Giọng cậu nhỏ nhẹ: - Cô ơi, cho cháu xin ít tiền cháu đổ xăng, nhà cháu bên Gia Lâm, cách đây 15 cây. Cháu đứng đây lâu lắm rồi mà xin kg ai cho...

Nhìn sang thấy một cậu chừng 30, gày gò, đen đúa, trông rất hiền lành, tội nghiệp. Ái ngại quá, mình bảo cô đi dạo có mang theo tiền đâu. Đi theo cô để cô lên nhà lấy cho.
- Cậu làm gì?
- Cháu đi phụ hồ ngày đầu tiên nhưng chủ quỵt tiền không trả.

- Cậu có gia đình không?

- Cháu có vợ và 2 con nhỏ. Nếu chỉ cách 4-5 cây thì cháu bảo vợ cháu mang ra, nhưng xa quá. Cái thành phố này sợ thật, cháu hỏi nhiều người, có người cho cháu 5 nghìn, có người mười nghìn, có người xem cả CMT xem cả ví của cháu xong gật gù đi chứ cũng chẳng cho. Chẳng bằng vùng quê chỗ cháu ở, tình người ở đây hiếm cô ạ

- À, chắc họ như cô đi dạo không mang tiền

- Không ạ, họ cầm túi ví lủng lẳng đi mua đồ cô ạ.

Cháu mua 1 ít xăng đi hết rồi dắt bộ mãi, lại xin được ít tiền đổ xăng đi gần đến đây thì có cháu bé bảo đi nhờ vào đây nhưng cháu là học sinh cũng không có tiền...mà từ trưa đến giờ cháu cũng chẳng được ăn gì...

- Cậu chờ tôi ở đây nhé. Tôi lên nhà lấy tiền cho cậu

Đoạn, lên nhà thấy trên bàn còn bánh mỳ, bèn lấy túi cho bánh mỳ, fomai bò cười và chai nước vào túi. Mở ví lấy 100k mang xuống bảo:

- Đây, tôi tặng cậu tiền để cậu đổ xăng, còn bánh mỳ cậu ăn đi cho đỡ đói.

Cậu ý rưng rưng:

- Cháu cảm ơn cô, bánh mỳ thì cháu vừa đi vừa ăn, không thì về nhà muộn cô ạ

- Thôi, cậu đi đi, cẩn thận nhé

- Dạ, cháu cảm ơn cô

Cậu ý dắt xe xuống đường, người còng xuống, chắc vừa mệt, vừa đói.

Cậu có biết hôm nay là ngày gì không? THỨ SÁU, NGÀY 13!!!


Phần nhận xét hiển thị trên trang