Quan sát bắt đầu từ tháng 2 năm 2018. Cập nhật theo các nguồn tin chính thống.
Phần tư liệu lên dần theo thứ tự ngược như mọi khi.
- Ngày 9/2/2018:
"Tại phiên tòa xét xử, bị cáo Cường một lần nữa khẳng định lô đất biệt thự L09 trên núi Sơn Trà là do gia đình cố Bí thư Thành ủy Đà Nẵng nhờ ông Cường đứng tên giúp." (tư liệu 1)
" Theo tài liệu mà Tuổi Trẻ có được, ngày 14-3-2006, Ban quản lý dự án Sơn Trà - Điện Ngọc có tờ trình gửi UBND TP Đà Nẵng về việc đề xuất chọn địa điểm và giao quyền sử dụng đất khu đất ký hiệu L09 cho bà Lê Thị Ngọc Oanh (chị dâu ông Đào Tấn Bằng, nguyên phó chánh văn phòng UBND TP Đà Nẵng, hiện là chánh văn phòng Thành ủy Đà Nẵng) để xây dựng biệt thự và vườn sinh thái. ... Điều ngẫu nhiên, chỉ hai tháng sau khi ông Nguyễn Bá Thanh qua đời, ngày 25-4-2015 Văn phòng đăng ký đất đai quận Sơn Trà đã xác nhận bà Oanh chuyển nhượng quyền sử dụng toàn bộ đất biệt thự L09 cùng tài sản gắn liền trên đất cho ông Lê Hữu Tiến và vợ là bà Võ Thị Thanh Vân. Được biết, ông Tiến là em bà Lê Thị Quý, vợ ông Nguyễn Bá Thanh." (tư liệu 2).
TTO - Quá trình cấp đất biệt thự L09 cho cá nhân để xây dựng ngôi biệt thự trên núi Sơn Trà có dấu hiệu ưu ái. Sau nhiều lần điều chỉnh, hiện tổng diện tích khu đất đã lên đến 12.413m2.
Vừa qua, khi trả lời báo chí, ông Nguyễn Thành Tiến, phó chánh văn phòng UBND TP Đà Nẵng, nói rằng thông tin về lô đất biệt thự L09 ở Sơn Trà là "bí mật", chưa thể công bố.
Vậy ai thực sự là chủ lô biệt thự trên?
Đất cứ "phình" ra
Theo tài liệu mà Tuổi Trẻ có được, ngày 14-3-2006, Ban quản lý dự án Sơn Trà - Điện Ngọc có tờ trình gửi UBND TP Đà Nẵng về việc đề xuất chọn địa điểm và giao quyền sử dụng đất khu đất ký hiệu L09 cho bà Lê Thị Ngọc Oanh (chị dâu ông Đào Tấn Bằng, nguyên phó chánh văn phòng UBND TP Đà Nẵng, hiện là chánh văn phòng Thành ủy Đà Nẵng) để xây dựng biệt thự và vườn sinh thái.
Trong đó ban quản lý đề nghị chuyển quyền sử dụng đất 300m2 và cho thuê đất với diện tích 7.700m2.
Trên cơ sở đề nghị của Ban quản lý dự án Sơn Trà - Điện Ngọc, Văn phòng UBND TP Đà Nẵng lập thủ tục trình lãnh đạo UBND TP xem xét ban hành công văn về việc chọn địa điểm giao đất xây biệt thự và vườn sinh thái.
Trong phiếu trình của văn phòng UBND TP có nêu chủ tịch HĐND TP Đà Nẵng lúc đó là ông Nguyễn Bá Thanh đã có ý kiến thống nhất theo đề nghị của Ban quản lý dự án tại buổi đi kiểm tra thực tế.
Sau đó, UBND TP Đà Nẵng đã có văn bản đồng ý theo đề nghị của Ban quản lý dự án Sơn Trà - Điện Ngọc về việc chuyển quyền sử dụng đất với diện tích 300m2 để bà Lê Thị Ngọc Oanh đầu tư xây dựng biệt thự tại khu đất trên.
Phần diện tích đất 7.700m2 còn lại, bà Oanh được thuê để tiếp tục quản lý sử dụng vườn cây nhằm duy trì và phát triển hệ sinh thái tại bán đảo Sơn Trà.
Ngày 17-5-2006, Sở Tài chính có tờ trình đề xuất giá đất chuyển quyền sử dụng đất lô L09 đối với 300m2 đất xây biệt thự là 2,5 triệu đồng/m2, phần đất còn lại giá thuê đất là 2.000 đồng/m2.
Nhưng đáng nói là sau đó, khu đất biệt thự này được TP Đà Nẵng ưu ái điều chỉnh quy hoạch mở rộng diện tích rất lớn với mục đích "phát triển hệ sinh thái rừng".
Khu biệt thự nhìn từ xa - Ảnh: P.V.
Ngày 27-11-2011, Sở Xây dựng Đà Nẵng có tờ trình phê duyệt điều chỉnh sơ đồ ranh giới sử dụng đất.
Ngay lập tức, văn phòng UBND TP lập thủ tục trình lãnh đạo UBND TP Đà Nẵng ban hành công văn phê duyệt sơ đồ ranh giới sử dụng đất điều chỉnh lô L09 với tổng diện tích sử dụng lên tới 12.413m2, trong đó đất giao phát triển hệ sinh thái rừng là 3.913m2, đất thuê dùng để trồng cây xanh, hồ nước, đường giao thông, phụ trợ là 8.200m2 và đất giao quyền sử dụng đất xây dựng biệt thự là 300m2.
Tiếp đó, năm 2013, Sở Xây dựng TP Đà Nẵng lại có tờ trình đề nghị phê duyệt điều chỉnh ranh giới sử dụng đất. Sau đó, UBND TP Đà Nẵng ban hành văn bản phê duyệt điều chỉnh lô L09 thêm một lần nữa.
Tổng diện tích điều chỉnh là 12.413m2, trong đó tăng đất giao quản lý phát triển hệ sinh thái rừng lên 7.413m2, giảm đất thuê dùng để trồng cây xanh, hồ nước, đường giao thông, phụ trợ còn 4.700m2 và đất giao quyền sử dụng đất để xây dựng biệt thự là 300m2.
Không dừng lại đó, ngày 11-5-2013, bà Lê Thị Ngọc Oanh có đơn kiến nghị liên quan đến mục đích sử dụng đất lô đất L09.
Cũng ngay lập tức, văn phòng UBND TP Đà Nẵng đã có tờ trình và ngày 22-5-2013, lãnh đạo UBND TP ban hành công văn thống nhất mục đích sử dụng đất đối với phần diện tích 4.700m2 (thời hạn sử dụng 50 năm và trả tiền thuê đất một lần) là sử dụng chủ yếu trồng cây xanh phát triển hệ sinh thái rừng khu vực bán đảo Sơn Trà tạo cảnh quan, làm hồ nước tưới cây.
Khu biệt thự L09 Sơn Trà cửa đóng then cài suốt thời gian qua - Ảnh: P.V.
Biệt thự đã được chuyển nhượng
Ông Hoàng Đình Bá, nguyên trưởng Ty Lâm nghiệp Quảng Nam - Đà Nẵng, cho biết khu vực mà UBND TP Đà Nẵng đã lập dự án 137 lô biệt thự tại Sơn Trà nguyên trước đây nằm gần khu vực 20ha của Khu nghiên cứu định vị được thành lập từ thời tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng.
Khu vực này trồng cây theo tiêu chuẩn nghiên cứu định vị, khoa học; những lô thực nghiệm tiếp nhận cây, giống của người dân và lãnh đạo cấp cao gửi tặng.
Tuy nhiên, khi rục rịch có chuyện giao đất giao rừng ở Sơn Trà, khu vực này bắt đầu bị phá cây, chiếm đất.
Ông Bá cho biết ban đầu chính quyền địa phương lập là 143 lô biệt thự, nhưng sau đó được sửa lại còn 137 lô. Ông Bá cho rằng có một giai đoạn Sơn Trà xảy ra tình trạng chiếm đất khá ồ ạt.
Chính quyền địa phương không giải quyết được, nên mới có câu chuyện giao đất giao rừng ở Sơn Trà cho cấp xã quản lý nhằm hợp thức hóa việc chiếm đất.
Ông Bá cho rằng khu vực 137 lô đất, gồm cả lô đất L09 được cấp, là khu vực có rừng. Theo ông Bá, Sơn Trà là rừng cấm, rừng quốc gia nên việc giao đất giao rừng, phân lô biệt thự tại đây là phạm luật, chỉ được đầu tư tôn tạo, bảo vệ.
"Đà Nẵng phạm luật khi giao đất giao rừng và hợp pháp hóa việc làm sai, cùng với đó là việc lập quy hoạch du lịch tại đây thì không đúng" - ông Bá nói.
Cũng liên quan đến 137 lô biệt thự tại Sơn Trà, ở cuộc làm việc của UBND TP Đà Nẵng với Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng, ông Huỳnh Tấn Vinh - chủ tịch hiệp hội đã chất vấn lãnh đạo UBND TP Đà Nẵng liên quan đến vấn đề pháp lý của các dự án tại Sơn Trà, các căn biệt thự tư nhân liệu có được đưa vào rà soát hay không.
Tuy nhiên, lãnh đạo UBND TP Đà Nẵng chỉ ghi nhận và cho biết sẽ báo cáo Chính phủ.
Điều ngẫu nhiên, chỉ hai tháng sau khi ông Nguyễn Bá Thanh qua đời, ngày 25-4-2015 Văn phòng đăng ký đất đai quận Sơn Trà đã xác nhận bà Oanh chuyển nhượng quyền sử dụng toàn bộ đất biệt thự L09 cùng tài sản gắn liền trên đất cho ông Lê Hữu Tiến và vợ là bà Võ Thị Thanh Vân.
Được biết, ông Tiến là em bà Lê Thị Quý, vợ ông Nguyễn Bá Thanh.
Cán bộ tham mưu để cấp đất cho bà Oanh
Tìm hiểu của Tuổi Trẻ cho thấy trong quá trình cấp đất, phê duyệt điều chỉnh quy hoạch, ranh giới sử dụng đất, thu hồi đất, giao đất chủ yếu do phòng quản lý đô thị và phòng kinh tế tổng hợp văn phòng UBND TP tham mưu.
Các cá nhân gồm ông Nguyễn Văn Cán (chánh văn phòng UBND TP Đà Nẵng, đã nghỉ hưu), ông Đào Tấn Bằng (nguyên phó chánh văn phòng UBND TP Đà Nẵng, hiện là chánh văn phòng Thành ủy Đà Nẵng), ông Phan Xuân Ít (nguyên phó chánh văn phòng UBND TP, đã nghỉ hưu), ông Nguyễn Viết Vĩnh (trưởng phòng quản lý đô thị).
Trong vụ cấp đất khu biệt thự này cho bà Oanh, nổi bật là vai trò của ông Đào Tấn Bằng (em chồng bà Oanh).
Bị cáo Cường trong vụ án đe dọa giết ông Huỳnh Đức Thơ - Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, khai trước tòa rằng lô biệt thự L09 trên núi Sơn Trà do ông đứng tên giùm.
Ngày 9/2, TAND TP Đà Nẵng mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án hình sự đối với bị cáo Đào Tấn Cường (sinh 1969, trú phường Thanh Bình, quận Hải Châu, TP Đà Nẵng), nguyên Phó Giám đốc Công ty Cổ phần nhiên liệu bay Petrolimex chi nhánh Đà Nẵng - anh trai ông Đào Tấn Bằng - nguyên Chánh Văn phòng Thành ủy Đà Nẵng, về tội đe dọa giết người.
Bị hại trong vụ án là ông Huỳnh Đức Thơ - Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng và ông Trần Phước Sơn - Phó Chánh Văn phòng UBND TP Đà Nẵng.
Theo cáo trạng vụ án, ông Cường soạn tin nhắn có nội dung: "Rồi mày cũng phải trả giá thôi, mày lừa thầy phản bạn, mày sẽ phải hứng lấy quả báo, rồi máy cũng chết bờ chết bụi thôi. Mày còn vợ con nữa đó" và "Nợ máu phải trả máu" rồi gửi đến 2 người trên.
Cường thừa nhận đã đe dọa xâm hại đến tính mạng của ông Thơ và ông Sơn bằng các tin nhắn.
Cáo trạng cho biết bị cáo Cường khai nguyên nhân dẫn đến sự việc trên là năm 2006, bà Lê Thị Ngọc Oanh (sinh 1970, trú phường Thanh Bình, quận Hải Châu, TP Đà Nẵng), là vợ Đào Tấn Cường, đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng lô đất L09 tại khu biệt thự Suối Đá (Bán đảo Sơn Trà).
Lô biệt thự L09 trên bán đảo Sơn Trà.
Theo đó, lô đất biệt thự này vợ Cường đứng thay tên giúp gia đình ông Nguyễn Bá Thanh. Sau khi ông Thanh mất, Đào Tấn Cường đã làm thủ tục trả lại bằng cách lập hợp đồng mua bán với vợ chồng em vợ của ông Thanh.
Tuy nhiên, từ năm 2015 có nhiều đơn tố cáo cho rằng lô đất L09 là của ông Đào Tấn Bằng - Chánh Văn phòng Thành ủy Đà Nẵng (em trai ông Cường), nhờ bà Lê Thị Ngọc Oanh đứng tên giúp.
Ủy ban Kiểm tra Thành ủy Đà Nẵng đã thanh tra, kiểm tra và kết luận không có sự việc như nội dung tố cáo nhưng khi ông Bằng được cân nhắc bổ nhiệm, luân chuyển công tác lại có đơn tố cáo.
Cường cho rằng chính ông Trần Phước Sơn là người tập hợp đơn thư tố cáo và đề xuất ông Huỳnh Đức Thơ ký văn bản đề nghị thanh tra. Do bức xúc nên Cường đã nhắn tin để đe dọa ông Thơ và ông Sơn.
Bị cáo Đào Tấn Cường.
Tại phiên tòa xét xử, bị cáo Cường một lần nữa khẳng định lô đất biệt thự L09 trên núi Sơn Trà là do gia đình cố Bí thư Thành ủy Đà Nẵng nhờ ông Cường đứng tên giúp.
Bị cáo Cường cũng nói gia đình ông đã làm hồ sơ chuyển quyền sử dụng lô L09 trên cho em vợ của cố Bí thư Nguyễn Bá Thanh trước khi xảy ra vụ án. Về vấn đề này, HĐXX hỏi bị cáo có giấy tờ chứng minh việc đứng tên giúp này không, bị cáo trả lời không có.
Trước đó, liên quan đến lô biệt thự L09 trên núi Sơn Trà, ông Nguyễn Thành Tiến - Phó Chánh Văn phòng UBND TP Đà Nẵng, cho biết thuộc dự án Giao đất Trung tâm Phát triển quỹ đất Thành phố đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu biệt thự bán đảo Sơn Trà. Dự án có 137 biệt thự và có xây dựng một biệt thự mẫu tại lô L09.
Tuy nhiên, ông cho hay chỉ mới nhìn thấy từ xa và không biết đang thuộc sở hữu của ai, do ai quản lý, có hay không có người cư trú bên trong. Ông Tiến nói không nắm được thông tin nên xin phép chưa thể nói gì.
Ông Tiến cũng nói rằng Đà Nẵng đang có một kế hoạch rà soát riêng dự án này trong đó có lô L09 với căn biệt thự mẫu.
"Bị cáo gửi lời xin lỗi đến ông Thơ và gia đình. Bị cáo nhắn tin đe dọa chứ không có ý định giết người", ông Đào Tấn Cường khai trước toà.
Ngày 9/2, TAND TP Đà Nẵng mở phiên tòa xét xử sơ thẩm đối với bị cáo Đào Tấn Cường, Phó Giám đốc Công ty cổ phần nhiên liệu bay Petrolimex chi nhánh Đà Nẵng và là anh trai nguyên Chánh Văn phòng Thành ủy Đà Nẵng Đào Tấn Bằng, vì hành vi đe dọa giết người.
Bị hại trong vụ án gồm nhiều người, trong đó có ông Huỳnh Đức Thơ, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng.
Phiên tòa bắt đầu lúc 8h do thẩm phán Phạm Tồn làm Chủ tọa. Ông Tồn đã đọc các quyết định xét xử của tòa án và thực hiện các thủ tục xét xử.
Thẩm phán cho hay các bị hại có đơn xin vắng mặt và có ủy quyền cho người khác tham dự. Đại diện Viện Kiểm sát cho rằng sự vắng mặt của các bị cáo không ảnh hưởng đến phiên tòa.
Các luật sư bào chữa cho các bị cáo nhận định các bị hại vắng mặt là đáng tiếc và mong tòa triệu tập. Tuy nhiên, các luật sự vẫn yêu cầu tiếp tục phiên xét xử.
Đây là lần thứ 2 vụ án được đưa ra xét xử. Trước đó phiên tòa ngày 16/1 đã bị hoãn do bị hại vắng mặt và bị cáo Cường có đơn xin hoãn vì bệnh.
Theo VKS, Cường nhắn "đồ mất dạy, nợ máu trả bằng máu" đến số điện thoại của ông ông Huỳnh Đức Thơ - Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng.
Khoảng một giờ sau, người này nhắn tiếp "đồ lừa thầy phản bạn, rồi mày cũng phải chết bờ chết bụi thôi, mày còn vợ con nữa đó".
Sau khi gửi 2 tin nhắn trên, Cường đập điện thoại rồi vứt xuống sông Hàn.
Cáo trạng cũng cho biết, nhiều người thân trong gia đình vị Chủ tịch TP liên tục bị người lạ theo dõi, tiếp cận. Nhà riêng của ông Thơ liên tục nhận được điện thoại gọi đến nhưng đầu máy không nói gì.
Quang cảnh phiên toà. Ảnh: Đình Thức.
Khi được gọi lên trả lời HĐXX, bị cáo Cường xin ngồi vì mệt và mỏi chân. Ông này cho rằng, việc truy tố tội đe doạ giết người là quá nặng. Cường cho biết những lời khai trong hồ sơ là do điều tra viết và không được giải thích các quyền của bị cáo, bị can. Ông cũng nói trong thời gian giam giữ không bị ép cung.
"Bị cáo nhắn tin cho ông Thơ và bị hại Trần Phước Sơn, Phó chánh VP UBND TP Đà Nẵng, là do rất thân mật", bị cáo khai.
Cường nói, 2 người trên là bạn tâm giao, từng tâm sự những chuyện bí mật với nhau. Tuy nhiên, trong một thời gian Cường gọi điện nhưng 2 người trên không nghe máy, hẹn gặp không được.
Bị cáo Cường cho biết do gọi số quen không nghe nên đến một tiệm điện thoại mua sim mới để nhắn tin cho ông Thơ và ông Sơn, đến giờ không nhớ số điện thoại đã mua.
Ông này nói rằng trong thời gian điều tra, bị cáo tinh thần hoảng loạn nên khai không đúng. Lời khai tại phiên tòa xét xử mới là đúng.
Thẩm phán Phạm Tồn yêu cầu bị cáo Cường nói ý nghĩa, mục đích của 2 tin nhắn đe dọ a. Cường cho biết nội dung tin nhắn "đồ mất dạy…" trước hết là nhắn cho ông Sơn vì ông Sơn có vai vế là em trong cuộc sống. Tuy nhiên, bị cáo bức xúc nhắn chứ không có suy nghĩ gì.
HĐXX tiếp tục hỏi: Động cơ nào bị cáo dùng sim rác nhắn tin cho ông Thơ?
Bị cáo cho rằng, do liên quan đến lô đất LO9 mà bị cáo đứng tên cho ông Nguyễn Bá Thanh. Bị cáo đã đưa hồ sơ về việc chuyển nhượng lô đất trên về lại cho gia đình ông Thanh cho ông Thơ và ông Sơn biết. Tuy nhiên, việc thanh tra lô đất vẫn tiếp tục khiến cho bị cáo và em trai bị ảnh hưởng, mẹ phải đi cấp cứu.
Ngoài ra, bị cáo Cường nói rằng việc chuyển hồ sơ về lại cho gia đình ông Thanh thì có tâm sự với ông Thơ và ông Sơn. Tuy nhiên, những tâm sự đó lại lộ ra ở các cuộc họp nên bị cáo rất tức giận và đã nhắn tin tới 2 người trên.
Bị cáo cho rằng mình có vi phạm pháp luật nhưng chưa từng phạm tội.
Đại diện VKS yêu cầu bị cáo Cường trả lời việc các điều tra viên có ép cung hay không? Ông này khẳng định mình không bị ép cung nhưng có yêu cầu viết theo hướng dẫn của điều tra viên. Các điều tra viên thấy bị cáo bị bệnh nặng nên nói khai nhanh để kết thúc hồ sơ về trị bệnh. Do vậy, bị cáo làm theo hướng dẫn để nhanh.
Bị cáo Cường khai quen ông Thơ từ 2006 trong hội tennis và nhiều lần chở ông đi đó đây, cùng ngồi uống cafe. Ông Sơn là bạn của ông Bằng (anh trai ông Cường - PV). "Bị cáo gửi lời xin lỗi đến ông Thơ và gia đình, không hề có ý giết vị Chủ tịch TP mà chỉ là đe dọa", ông Cường nói.
Bà Vân Anh (áo trắng)
Tại toa, bà Nguyễn thị Vân Anh - vợ ông Huỳnh Đức Thơ, cho hay ko quen biết ông Cường.
Tuy nhiên, luật sư bào chữa cho ông Cường nói có phiếu sửa xe 10 triệu do ông Cường trả cho chiếc xe bà Vân Anh sử dụng.
Về vấn đề này, Bà Vân Anh cho rằng xe này trước do ông Thơ đi, và có thể chồng nhờ sửa nhưng có trả tiền đàng hoàng. Luật sư bào chữa cho rằng nếu là bạn bè thân thiết thì những lời nặng nề hoàn toàn có thể xảy ra với nhau.
Ngày 30/8/2017, Cục Cảnh sát hình sự (C45 – Bộ Công An) đã bắt giữ ông Đào Tấn Cường và di lí ra Hà Nội.
Tại cơ quan điều tra, ông Đào Tấn Cường đã khai nhận việc sử dụng điện thoại nhắn tin có nội dung đe dọa tới điện thoại của ông Huỳnh Đức Thơ và một số lãnh đạo UBND TP.Đà Nẵng.
Theo đó, ông Cường có một số diện tích đất thuộc khu vực bán đảo Sơn Trà. Thời gian gần đây, UBND TP.Đà Nẵng đang tính toán điều chỉnh, rà soát, thu hồi các dự án ở bán đảo Sơn Trà, vì thế ông Cường đã bức xúc, nhắn tin đe dọa Chủ tịch UBND TP.Đà Nẵng.
Cùng vào thời điểm ông Thơ bị nhắn tin đe doạ thì một số lãnh đạo, cán bộ cấp Sở, Văn phòng UBND TP.Đà Nẵng cũng nhận được những tin nhắn tương tự.
Sau khi Chủ tịch UBND TP.Đà Nẵng bị người lạ nhắn tin dọa, Bộ Công an đã khẩn trương vào cuộc, giao cho Cục Cảnh sát hình sự phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ điều tra, làm rõ.
A Defiant Map-Hunter Stakes Vietnam’s Claims in the South China Sea/New York Times
Vũ Quốc Ngữ dịch
Tiến sĩ Trần Đức Anh Sơn cho hay Chính phủ Việt Nam không sử dụng những tài liệu mà ông tìm ra để kiện Trung Quốc. “Do vậy, nhiều tài liệu của chúng tôi không được công bố”.
Đà Nẵng, Việt Nam - 8 năm trước, lãnh đạo Đà Nẵng đã yêu cầu Trần Đức Anh Sơn đi khắp thế giới để tìm kiếm các tài liệu và bản đồ hỗ trợ cho các tuyên bố lãnh thổ của Việt Nam ở Biển Đông.
Tiến sỹ Nguyễn Đức Anh Sơn với một tấm bản đồ Việt Nam với Biển Đông trong phòng làm việc của ông ở Đà Nẵng
Ông đã làm như yêu cầu, và ông kết luận rằng Việt Nam nên kiện Trung Quốc về các hoạt động trong vùng nước xung quanh một số hòn đảo đang tranh chấp ở Biển Đông, như Philippines thành công khi kiện Trung Hoa lên Toà án Trọng tài Quốc tế kết thúc vào năm ngoái. Tuy nhiên, những lãnh đạo của ông đã im lặng.
"Họ luôn luôn nói với tôi rằng ‘Anh Sơn, hãy giữ bình tĩnh’”, ông nói trong một cuộc phỏng vấn tại nhà riêng ở Đà Nẵng, thành phố ven biển, nơi ông là Phó giám đốc một viện nghiên cứu của nhà nước. "Đừng nói xấu về Trung Quốc” là yêu cầu của lãnh đạo đối với ông.
Các nhà lãnh đạo hàng đầu của Việt Nam là "nô lệ" của Bắc Kinh, ông nói thêm một cách cay đắng, khi mưa xối xả đập vào cửa sổ của ông. "Đó là lý do tại sao chúng tôi có nhiều tài liệu không được công bố".
Sứ mệnh của Tiến sĩ Sơn, và thái độ im lặng của ban lãnh đạo là dấu hiệu của các giai đoạn trong đó Việt Nam luôn sống dưới cái bóng của Trung Quốc nhưng muốn một sự độc lập nào đó.
Sự hung hăng của Trung Quốc ở Biển Đông đã gây ra lo lắng cho Việt Nam, coi chủ quyền lãnh thổ là một nguyên tắc thiêng liêng và khuyến khích Chính phủ thúc đẩy các tuyên bố về quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa.
Tuy nhiên, ngay cả khi bằng chứng cho những tuyên bố như vậy được thu thập, Hà Nội không muốn dùng chúng như những vũ khí, theo các nhà phân tích nói. Trung Quốc, quốc gia láng giềng kế cận và đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, đang ngày càng quyết đoán trong việc xây dựng một chuỗi các tiền đồn quân sự trên biển Đông.
Mọi người ở Việt Nam, “chính phủ và các cơ quan phi chính phủ đều chia sẻ một ý nghĩ chung là Trung Quốc nên tránh xa những hòn đảo đó, theo Liam C. Kelley, Giáo sư về lịch sử tại Đại học Hawaii ở Manoa và là người đã nghiên cứu nguồn gốc của mối quan hệ giữa hai quốc gia Trung Quốc và Việt Nam.
Tiến sĩ Trần Nguyễn Anh Sơn cho hay Chính phủ Việt Nam không sử dụng những tài liệu mà ông tìm ra để kiện Trung Quốc. “Do vậy, nhiều tài liệu của chúng tôi không được công bố”.
Nhưng ông nói rằng việc sống dậy chủ nghĩa dân tộc gần đây do sự bành trướng của Trung Quốc ở Biển Đông đặt ra một câu hỏi gai góc “Làm thế nào mà bạn có thể bảo vệ Việt Nam khỏi Trung Quốc khi Bắc Kinh chống lưng Hà Nội?”.
Trung Quốc từng cai trị Việt Nam trong một giai đoạn kéo dài một nghìn năm, để lại nhiều di sản văn hóa tích cực nhưng cũng chuốc lấy sự căm giận từ người dân. Bắc Kinh đã giúp Hà Nội đánh bại Pháp để giành được độc lập năm 1954 nhưng cũng xâm chiếm miền Bắc Việt Nam vào năm 1979, bắt đầu cuộc chiến tranh biên giới ngắn ngủi.
Vào năm 2014, tinh thần chống Trung Quốc bùng nổ khi một công ty dầu mỏ của Trung Quốc kéo một giàn khoan dầu lên vùng biển gần Đà Nẵng, gây ra căng thẳng hàng hải và nhiều cuộc bạo loạn chống Trung Quốc tại một số khu công nghiệp của Việt Nam.
Một chuyên gia cao cấp về luật tại Hà Nội, người không muốn tiết lộ danh tính khi nói về chính trị nhạy cảm, nói rằng sự quan tâm đến chủ quyền lãnh thổ từ lâu đã là "trái tim" của người Việt Nam. Nhưng vụ giàn khoan đã làm tăng thêm sự quan tâm.
Trung Quốc đã kiểm soát Hoàng Sa từ năm 1974 sau một cuộc hải chiến với Việt Nam Cộng hoà. Bắc Kinh gia tăng sự hiện diện ở Trường Sa bằng một chiến dịch xây dựng đảo nhân tạo ở quần đảo này.
Nhiều quan chức và học giả Trung Quốc tìm cách biện minh cho tuyên bố chủ quyền chin đoạn của Bắc Kinh đối với vùng biển bao quanh cả hai quần đảo bằng cách trích dẫn các bản đồ và các bằng chứng khác từ những năm 1940 và 1950.
Nhưng một số ở Việt Nam, như Tiến sĩ Sơn, đang cố gắng thu thập các bằng chứng lịch sử về chủ quyền của quốc gia ở hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa, cho dù họ có ít quyền hạn để ngăn cản Trung Quốc.
Tiến sĩ Sơn, 50 tuổi, và các học giả Việt Nam khác nói rằng triều đại nhà Nguyễn, trị vì Việt Nam từ năm 1802 đến năm 1945, đã kiểm soát hành chính đối với Hoàng Sa bằng cách gửi người đi khảo sát quần đảo này và thậm chí trồng cây trên đó như là một cảnh báo đề phòng tàu đắm. Họ nói rằng điều này đã xảy ra vài thập niên trước khi người Trung Quốc tỏ ra quan tâm đến các hòn đảo này.
"Người Trung Quốc biết rất rõ rằng họ không bao giờ đề cập đến Hoàng Sa hay Trường Sa trong sách lịch sử hoặc bản đồ lịch sử của họ", tiến sĩ Sơn nói.
Ngược lại, ông cho biết, ông đã tìm thấy bằng chứng trong hơn 50 cuốn sách bằng tiếng Anh, Pháp, Hà Lan, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha – về việc một nhà thám hiểm Việt Nam thời Nguyễn đã đặt lá cờ hoàng gia ở Hoàng Sa vào những năm 1850.
Các nhà phân tích cho rằng, trọng tài quốc tế về chủ quyền lãnh thổ chỉ có thể tiến hành nếu hai bên đồng ý, và Trung Quốc đã không quan tâm đến vấn đề này.
Ngư dân chuẩn bị đi biển từ Đà Nẵng. Một giàn khoan dầu của Trung Quốc được kéo vào vùng nước gần đó đã gây ra xung đột hàng hải căng thẳng vào năm 2014 và gây ra nhiều cuộc bạo động chống Trung Quốc
Tuy nhiên, việc quan tâm đến lịch sử hàng hải của Việt Nam kể từ năm 2012 đã tạo ra tiếng vang trên các phương tiện truyền thông nhà nước và có nhiều thú vị bất ngờ.
Một là Trần Thắng, một Kỹ sư cơ khí người Việt Nam sống ở Connecticut. Ông nói qua điện thoại rằng ông đã tặng 153 bản đồ và sách atlases mua chúng trên eBay với giá khoảng 30.000 USD.
Trong số các nhà khoa học Việt Nam nghiên cứu về lãnh thổ và lãnh hải ở Biển Đông, TS. Sơn là một trong số những người nổi bật nhất.
Ông sinh năm 1967 tại Huế, khoảng 50 dặm về phía tây bắc của thành phố Đà Nẵng, và cha của ông đã bị giết chết vào năm 1970 trong khi chiến đấu ở phe Việt Nam Cộng hoà. "Tôi chỉ nhớ đám tang", ông nói.
Ông lớn lên trong nghèo khó, nhưng học xuất sắc trong Trường Đại học Huế, nơi luận án lịch sử của ông đã khám phá đồ sứ thời Nguyễn. Sau đó ông lãnh đạo Viện Bảo tàng Mỹ thuật của Huế và đã nỗ lực trong việc đưa kinh thành Huế trở thành di sản UNESCO.
Tiến sỹ Sơn cho biết, ông muốn sao chụp bản đồ nêu bật các yêu sách lãnh thổ của Việt Nam ở Biển Đông. Vì vậy, khi các quan chức hàng đầu ở Đà Nẵng yêu cầu ông trong năm 2009 thực hiện một nghiên cứu của Chính phủ, ông đã không bỏ lỡ cơ hội.
"Tôi luôn chống lại Trung Quốc", ông nói bằng cách giải thích. “Các học giả Trung Quốc đã và đang tiến hành nghiên cứu tương tự trong nhiều năm với sự hỗ trợ của Bắc Kinh”. Ông thấy công việc của mình không uổng, ông cho biết.
Các quan chức Đà Nẵng đã cho phép Tiến sĩ Sơn tuyển mộ một nhóm hỗ trợ gồm bảy thành viên, nhưng không tài trợ cho chuyến đi quốc tế của ông. Ông nói ông đã phải dùng tiền túi của mình để thanh toán cho một số nghiên cứu mà ông đã tiến hành từ năm 2013 trên khắp châu Âu và Hoa Kỳ, nơi ông là một học giả Fulbright tại Đại học Yale.
Tiến sĩ Sơn, Phó giám đốc Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế - Xã hội thành phố Đà Nẵng, cho biết ông vẫn hy vọng rằng một ngày [nào đó] Việt Nam sẽ đưa Trung Quốc ra tòa.
Nhưng ông không nói nhiều về kết quả cuối cùng nếu có một vụ kiện như thế.
"Tôi không phải là chính trị gia", ông nói thêm. "Tôi là một nhà khoa học”.
Việt Khang tên thật là Võ Minh Trí, sinh năm 1978 tại Tiền Giang. Năm 2012 Võ Minh Trí bị bắt và tuyên án 4 năm tù và 2 năm quản chế về tội “Truyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” theo Điều 88 - Bộ luật Hình sự năm 1999. Nguyên nhân dẫn đến án tù của Trí nằm ở việc sáng tác 02 bài hát “Anh là ai” và “Việt Nam tôi đâu”, đồng thời Trí cũng là thành viên của tổ chức chống chính quyền mang danh “Tuổi trẻ yêu nước”.
Ngày 09/02/2018 vừa qua, Võ Minh Tri sau khi ra tù đã được những thành viên cốt cán trong đám con cháu Ngụy quân, Ngụy quyền và các thành viên cốt cán của tổ chức khủng bố Việt Tân đưa sang Mỹ. Nguyên nhân nào thôi thúc đám con cháu cờ vàng mong muốn đưa Việt Khang sang Mỹ như vậy?
Ngay khi bước xuống đất Mỹ, câu hỏi đầu tiên đặt ra cho Việt Khang là: “Đi hết rồi thì lấy ai đấu tranh?” Câu hỏi này thực sự khó đối với Việt Khang; bởi Khang sang Mỹ tị nạn chính trị là mong muốn một cuộc sống tốt hơn trên đất Mỹ chứ đâu phải đấu tranh cùng bè phái với đám dân chủ trong nước.
Đài SBTN đã phỏng vấn luật sư Thục Minh về trường hợp của Việt Khang, ảnh: internet
Đài SBTN đã phỏng vấn luật sư Thục Minh “Có thể chia sẻ cảm tưởng sau bao nhiêu công khó nhọc vừa qua đã được đền đáp” thì ngay lập thức Thục Minh đã từ chối với lý do “có nhiều thông tin không nên công khai”. Tác giả thực sự tò mò với chi tiết này, liệu rằng khi Việt Khang sang Mỹ có thể trở thành một con bài chiến lược của những người lãnh đạo đám cờ Vàng, bởi với uy tín của Khang thì họ có tha hồ móc túi được thế hệ F1 cờ Vàng, cộng thêm đó là một hiệu ứng truyền thông lớn trên mạng xã hội và đời thực; video livetream đã nhận được 11.500 lượt chia sẻ với hơn 645.000 lượt xem. Đã rất lâu rồi đám cờ Vàng không khuấy động được thông tin gây sự chú ý. Việc đưa Việt Khang sẽ là một hiệu ứng truyền thông tốt làm mờ nhạt đi khung cảnh ảm đạm những thời gian qua kể từ lần Điếu Cày - Nguyễn Văn Hải sang Mỹ.
Thật buồn cho Việt Khang, với một nghệ sĩ sự sáng tác bắt nguồn từ đời sống thực tế trên đất nước mình chứ không biết rằng khi sang Mỹ với cuộc sống sung sướng, nhiều sức ép thì liệu rằng Khang có thực sự vẫn là chính mình. Mặc dù chưa xảy ra nhưng rồi Khang cũng sẽ chìm vào dĩ vãng như Điếu Cày, Cù Huy Hà Vũ và Trần Khải Thanh Thủy mà thôi.
Với bối cảnh của cuộc tranh chấp (hay đấu võ mồm) giữa Tổng Thống Trump Hoa kỳ và Kim Jong Ủn Bắc hàn đe dọa lẫn nhau với vũ khí nguyên tử thì chạnh nghĩ tới hồi chiến tranh lạnh giữa Hoa kỳ và Nga sô viết. Hai bên sửa soạn đánh nhau nào là tối tân hóa vũ khí nguyên tử như bom khinh khí, chuyển động tàu ngầm nguyên tử cùng sửa soạn hỏa tiễn liên lục địa và máy bay thả bom chiến lược. Ngoài ra còn huy động tinh thần dân chúng để phòng ngừa và giảm bớt tác dụng nguy hiểm của các tia phóng xạ bằng cách phổ biến các lời chỉ dẫn trên phát thanh, trên truyền hình và báo chí. Học sinh, sinh viên lẫn dân chúng được chỉ cách chống như núp dưới bàn ghế ở trường hay đi vào phòng trú ẩn (thường ở giữa nhà) và dự trữ thức ăn, nước uống, thuốc men như viên Iodine. Ngân sách được tăng gia để xây dựng các hầm trú ẩn cho dân chúng.
Thời đó Tổng Thống Eisenhower cũng nghĩ tới chỗ trú ẩn cho chính quyền khi bom nguyên tử được thả xuống Hoa Thịnh Đốn. Tổng Thống thì có hầm trú ẩn ở Trại David. Bộ máy chiến tranh và Quốc phòng thì có căn cứ NORAD xây trong lòng núi ở tiểu bang Colorado. Thế còn các nhân vật quan trọng của các nghành lập pháp và tư pháp thì núp ở đâu bây giờ? Trong Đại chiến Thứ 2, vùng rặng núi Alleghany (Blue Ridge Mountain) ở Tiểu bang West Virginia có một nơi nghỉ mát khách sạn rất sang trọng tên là Greenbrier.
Khách sạn đó bị trưng dụng thành một Tổng Y viện để chữa trị cho các quân nhân bị thương ngoài trận địa. Lúc đó Đại tướng Eisenhower có dịp đi về Hoa Thịnh Đốn họp và ghé thăm quân y viện để ủy lạo thương bệnh binh và gia đình. Luôn tiện Eisenhower có dịp đánh golf ở đó (Eisenhower rất mê chơi golf), thành ra khi làm Tổng Thống, Eisenhower có ý định chọn khu du lịch Greenbrier để xây hầm trú ẩn cho Quốc hội Hoa kỳ.
Trước hết khu du lịch Greenbrier ở gần White Sulphur Springs Tiểu bang West Virginia, không nên nhầm với Hot Springs ở Arkansas hay Hot Sulphur Springs ở Colorado hay Hyde Park ở New York (là nhà của Tổng Thống FD Roosevelt đem bạn gái tới du hí được tài tử Bill Murray đóng trong phim Hyde Park on Hudson) cách xa Hoa Thịnh Đốn rất nhiều. Greenbrier rất thính hợp vì cách xa Hoa Thịnh Đốn có 250 dậm vừa gần thủ đô lại vừa xa tầm các tia phóng xạ nếu Hoa Thịnh Đốn bị ném bom trúng đích. Greenbrier lại là ở một thung lũng trong rặng núi Blue Ridge Mountain có luồng gió thiên nhiên thổi ra phía ngoài biển để làm tản mát các tia phóng xạ. Đã thế Greenbrier có sẵn suối nước trong (White Sulphur Springs) và đã có sẵn một hệ thống xe lửa, xe hơi và phi trường đưa khách du lịch của toàn quốc nước Hoa kỳ tới nghỉ mát. Hơn nữa vì là khách sạn nên đã có phòng ngủ có sức chứa cả ngàn người rồi.
Để giữ bí mật trong cuộc điều đình với giám đốc khách sạn. TT Eisenhower lấy cớ mời họp TT Mễ Tây Cơ và TT Gia Nã Đại ở khách sạn Greenbrier để bàn các chuyện dính tới Bắc Mỹ. Đó là bề ngoài còn bề trong là lúc đó TT Eisenhower và chính phủ nghiên cứu thương thuyết với công ty xe lửa đường rầy CSX lúc đó là chủ nhân ông của khu nghỉ mát Greenbrier. Hai bên thỏa hiệp ngầm là khu Greenbrier sẽ được xử dụng làm chổ trú ẩn cho Quốc Hội Hoa kỳ khi chiến tranh nguyên tử xảy ra.
Thế là cuộc xây dựng hầm trú ẩn (Bunker) được thành hình dưới một danh nghĩa là “Project Greek Island” bề ngoài là để xây thêm một cánh nhà (wing) cho khách sạn và xây môt phòng họp lớn (cả khu trú ẩn bí mật rất rộng lớn bằng nhà bán đồ Walmart bây giờ) được khởi sự xây cất vào năm 1958 và hoàn tất vào năm 1961. Hợp đồng ký với chính phủ là khu giải trí Greenbrier sẽ được chính phủ chu cấp chi phí bảo trì bởi một quỹ đen.
Cuộc xây dựng bunker làm rất kín đáo dùng cách “vừa đào vừa giấu” nghĩa là các đất đào dưới đất làm hầm được giấu dưới danh nghĩa là xây sân golf và để lấp bằng các chổ thấp khi nối dài phi đạo của phi truờng nhỏ địa phương của Greenbrier. Thành ra dân vùng đó đâu có biết là có vụ xây hầm đâu đến nỗi cả sử gia Robert Conte của khu nghỉ mát Greenbrier cũng không biết mặc dù ông ta có rất nhiều tài liệu lịch sử của Greenbrier.
Ngoài phi trường được tối tân hóa cho có thể nhận được phi cơ lớn tới cùng với một toà nhà kiểm soát không lưu với kỹ thuật mới toanh của thời đó. Xa lộ được nới rộng (lúc đó đang có chương trình xây xa lộ cho toàn quốc Hoa kỳ) nên khi xây xa lộ ở Greenbrier không bị lộ liễu nhất là phải xây vài khúc xa lộ cho được bằng phẳng dài vài dậm để máy bay có thể đáp xuống hay cất cánh trong trường hợp phi trường Greenbrier bị phá hủy. Cũng nên nhắc đó là công trình xây xa lộ toàn quốc quy mô ở Hoa kỳ lúc đó có thể nói là một thành công kiến trúc không kém 7 kiến trúc kỳ diệu của thế giới. (Hệ thống xa lộ liên bang –Eisenhower Interstate Highway System-).
Khu bunker có đủ tiện nghi văn minh của thời đại đó: có chỗ ngủ, chỗ ăn, bệnh viện nhỏ, máy giặt quần áo, nhà bếp, lò đốt rác, máy biến điện, chỗ khử độc (decontamination) và nơi họp rộng lớn đủ cho tất cả Thượng Nghị Sĩ và dân biểu cùng phòng phát thanh truyền tin.
Bunker có bốn cửa bí mật bằng thép nặng tới 18-25 tấn nhưng xử dụng bằng máy thành ra chỉ cần một người có thể mở cửa ra vào được. Cửa được ngụy trang che dấu với bình phong nghệ thuật và giấy tường không khác lạ với cảnh phòng chung quanh khách sạn. Có hai cánh cửa lớn có thể mở ra cho xe vận tải vào được. Tường bunker làm bằng bê tông cốt sắt có thể chịu đựng được sức phá hoại của bom nguyên tử nổ gần đó nhưng không chịu được nếu bị trúng đích (direct hit).
Hệ thống không khí rất là tinh vi để có thể thanh lọc hay ngăn chận các tia phóng xa làm người viếng thăm cảm thấy như có một luồng gió thu hút khi đi trong bunker. Gió hút đó làm đóng các cánh cửa nhẹ tự động.
Chỗ ngủ là hàng dài giường sắt 2 tầng giống như ở trong trại lính (hay nhà tù?) có thể chứa được 1100 người (gia đình con cái thì được trú ngụ trong các phòng của khách sạn). Thời đó thì phòng ngủ chung nam và nữ vì có rất ít phái nữ lập pháp.
Các giường đều có gắn tên sẵn của các vị lập pháp. Dưới giường có một hộc tủ có khoá để đồ đạc cá nhân. Phòng tắm thì tắm chung 2 người một lúc. Mess hall chỗ ăn có đủ ghế cho 470 người ăn. Một chi tiết nhỏ là để tránh các vị lập pháp quá căng thẳng vì ở trong một nơi tù túng, các gạch đá hoa được chọn mẫu (pattern) làm dịu mát tinh thần. Khu nhà bếp ngay cạnh phòng ăn có phòng dự trữ đồ ăn tươi với máy lạnh. Đồ ăn được thay đổi mổi 2-3 ngày cho được tươi tốt còn lương thực khô (MRE) thì dự trù đủ cho 6 tháng.
Bệnh viện có một phòng chẩn bệnh với các máy y khoa mới nhất của thời đại đó như máy đo tim EKG, máy thở, máy defibrillation thô sơ, máy quang tuyến X, máy khám mắt và một phòng thí nghiệm. Cũng có một bàn ghế chữa răng và một phòng dược liệu chứa đầy đủ thuốc men. Thêm vào đó có một phòng giải phẫu có thể mổ thông thường như cắt ruột dư bị viêm hay đỡ đẻ.
Lò đốt rác trông giống như lò đốt xác chết trong trại Auswitch của Đức quốc xả trong Đại chiến thứ 2, thành ra khi ngó thấy đó với chỗ tắm hương sen để giải độc (decontamination) khi mới bước vào bunker, N. không thể không chạnh nghĩ đến thảm cảnh đau thương Holocaust của người Do thái. N nhận xét là hành lang dẫn tới chỗ tắm hương sen quá chật chỉ đủ cho 1 hay 2 người đi qua thì không hiểu lúc thật sự cần cứu cấp sẽ bị tắc nghẽn vì chen lấn.
Bunker có 3 máy phát điện chạy bằng dầu Diesel với bồn chứa Diesel: sở dĩ có 3 máy là một máy để đang xử dụng, cái thứ hai để đề phòng secours khi máy một bị hư còn có thêm máy thứ ba cho chắc hơn!
Nơi họp cho Quốc hội là một phòng rộng lớn dùng làm Exhibit Hall cho các cuộc triển lãm hay như chỗ cho trình dược viên quảng cáo cho các hãng thuốc mà hàng năm Hội Y sĩ Tiểu bang West Virginia họp. Cũng có 2 phòng họp riêng cho Dân biểu (phòng lớn đủ 435 ghế) và một phòng nhỏ cho các Thượng nghị sĩ họp (125 ghế), ghế có gắn sẵn micro. Lại còn có một phòng truyền tin phát thanh và truyền hình để các nhà lập pháp tuyên bố cho dân chúng, chỗ sau micro có một fond (background) lớn hình Toà nhà Quốc Hội với cảnh thay đổi tùy mùa (như mùa xuân có hoa anh đào, mùa đông có tuyết trắng phủ trên điện Capitol).
Ngoài ra nhà cầm quyền cũng lo nghĩ tới xung đột giữa các nhà lập pháp của 2 đảng Dân chủ và Cộng hòa hay trong trường hợp tranh chấp quyền hành cướp chính quyền. Cứ thử tưởng tượng như các vị lập pháp đối lập đó bị cấm cung suốt 24 tiếng đồng hồ mỗi ngày căng thẳng với tình hình trên thế giới và trong nước cộng với lủng củng cá nhân hay gia đình mà phải đối diện với địch thủ chính trị từng giờ từng phút một (như dân biểu N. Pelosi và C. Schumer đối với Thượng nghị sĩ McConnell thời nay!). Thành ra bunker cũng có phòng cho nhân viên an ninh với đầy đủ súng ống, dùi cui, đạn dược cùng lựu đạn cay mắt, mặt nạ v.v.v.).
Mà tất cả các sự kiện trên không ai biết cả trong 30 năm (tới năm 1992, sẽ viết sau) ngoại trừ vài người quan trọng trong chính quyền tối mật!
Sử gia Robert Conte có kể rằng trong suốt 30 năm khi bunker chưa bị lột mặt nạ chính ông ta cũng không biết là có một bunker bí mật ngay trong khu giải trí Greenbrier mặc dù ông ta là sử gia chính thức của Greenbrier với đầy đủ tin tức về hồ sơ lịch sử của khu đó. Trong 30 năm đó cả hàng chục vạn người đi qua đi lại và ở tại khách sạn mà không ai biết đó có khu trú ẩn bí mật của Quốc hội. Ông ta chỉ nhận có nhận xét là tại sao mà có nhiểu nhà tiểu tiện cho đàn ông thế? (về sau mới hiểu là phần đông các nhà lập pháp là phái nam).
Ông ta cũng để ý là Tổng Thống G. Ford và Phó TT H. Humphrey sao lại thích tới Greenbrier đánh golf như vậy? Ông Conte cũng không hiểu tại sao khách sạn Greenbrier lại cần nhiều nhân viên chuyên môn truyền tin và truyền hình dưới tên một hãng tên là Forsyth Associates trú ngụ tại khách sạn nhưng lại không làm việc cho khách sạn? Hãng đó đúng ra chỉ là bề ngoài cho một nhóm nhân viên an ninh của chính phủ có lời thề giữ clearance tối mật. Các nhân viên đó ngoài lo việc bảo trì hệ thống truyền tin truyền hình còn phải bảo trì hệ thống lọc không khí, thay đổi thức ăn cho tươi tốt, cập nhật thuốc men, dự trữ nước uống, dầu xăng cho đủ dùng cho sáu tháng sinh sống trong bunker.
Tất cả các dịch vụ sinh sống của bunker không một ai biết cả (lẽ dĩ nhiên chỉ có vài nhân vật quan trọng trong chính quyền biết mà thôi trong suốt 30 năm). Ngày 31 tháng năm năm 1992 thì có một bài báo trên Washington Post viết bởi ký giả Ted Gup vạch trần bí mật bunker trên tờ Magazine của W. Post cuối tuần. Ngay chuyện này cũng ly kỳ vì báo Washington Times (đối thủ cạnh tranh với W. Post) đánh hơi tới chuyện hầm bí mật đó nên báo W. Times đăng lên 2 ngày trước báo W. Post nên báo W. Post bị hơi quê vì không phải là một tin mới sốt rẻo. Nghe nói là ký giả Ted Gup lượm được tin này do một viên chức cao cấp giấu tên xì hơi ra. Thời đó khi tin hầm trú ẩn bị tiết lộ các nhà lập pháp lao nhao đòi truy tố ký giả Ted Gup ra tòa vì tội phản quốc nhưng vì chủ nhà báo W. Post là bà Katharine Graham lúc đó rất có thế lực quen biết trong chính phủ nên ngay sau đó chuyện tiết lộ bị cho chìm xuồng luôn.
Chính phủ tức khắc đóng cửa khu bunker ngay và phân tán đồ đạc giường máy móc cho các cơ sở chính phủ khác. Hiện tại một phần bunker được dùng làm để lưu trữ tài liệu thông tin cho một công ty tư nhân.
Trong thời gian 30 năm đó, chưa một lần nào bunker được xử dụng như đúng mục đích của một hầm trú ẩn ngoại trừ một lần duy nhất báo động có thể dùng khi xảy ra vụ hỏa tiễn liên lục địa Nga sô ngắm vào Hoa kỳ ở Cuba thời TT Kennedy.
Hiện nay ngoài một phần dùng cho tư nhân thuê như trên, khu bunker được dùng làm để làm một nơi viếng thăm giải trí. Muốn xem bunker phải ghi tên trước, mua vé giá 34 US đô la cộng với thuế thêm (2017) có người chỉ dẫn đi kèm theo giảng nghĩa chi tiết lịch sử. Thời gian đi xem (tour) dài độ trên một tiếng đồng hồ và họ không cho chụp hình lẫn đem theo cell phone.
Nếu khu bunker đó mà không bị tiết lộ năm 1992 thì có lẽ hiện nay Greenbrier có nhiều phần chắc chắn là vẫn được dùng là nơi trú ẩn cho các nhà lập pháp. Hiện tại thì không ai biết chắc chắn là có bunker mới ở đâu kể cả các Thượng nghị sỉ và Dân biểu (lẽ dĩ nhiên chỉ có vài người biết tin tối mật đó). Có một vài chỗ được nhắc tới như Raven Rock, Mount Weather, NORAD hay ngay tại dưới sân cỏ của Toà Bạch ốc.
Thăm khu giải trí Greenbrier nếu so sánh với các chỗ du lịch sang trọng khác như The Breakers, khách sạn Mandarin, Four Seasons hay khách sạn trình diễn huy hoàng Trump Plaza ở Hoa Thịnh Đốn thì Greenbrier không được tối tân sang trọng nhưng được bù là rẻ hơn và có phần nặng về lịch sử quý phái như đời sống xã hội của các nhà quý tộc miền Nam nước Mỹ thời trước Nam Bắc nội chiến phân tranh. (Southern genteel)
Ngoài Tổng Thống Eisenhower tới ở Greenbrier (ông ta có một villa riêng đặt tên là Eisenhower cottage) còn có các vị TT khác như Grant, Monroe, Wilson, Kennedy, Johnson, Nixon, Ford, Carter, Reagan, GH Bush, Clinton, GW Bush lẫn các quan khách long trọng như Hoàng tử Windsor, Rainier và Grace Kelly, Đại tướng Marshall, đại kỹ nghệ gia Vanderbilt, Conde Nast, Ngoại trưởng Hull cùng các minh tinh màn ảnh như Bop Hope, Elizabeth Taylor, Debbie Reynolds, Eddie Fisher, Bing Crosby, Jane Seymour, Raquel Welch và các thể thao gia như Lou Gehrig, Peter Sampras …. Và sau hết là tên họ của bạn sau khi bạn tới đó thăm viếng.
NHÓM PV ĐÀ NẴNG
