Bạn viết, và bạn nghĩ...

 

Bạn sẽ làm như thế nào? Để có thể thêu dệt ngôn ngữ thành con đường nhưng luôn phải né tránh dấu chân của người đi trước. Bạn muốn làm mọi người bất ngờ, còn bạn lại sợ hãi, vì con đường đã chi chít dấu chân... Bạn biết ai cũng ghét những sáo ngữ, những ý tưởng cũ rích bắt họ phải nghe. Bạn làm thế nào để ngôn ngữ khi kết hợp với nhau sẽ ngân vang, có thể làm cho mọi người nhớ và quên, vui cười rồi trách móc... Bạn phải làm tất cả, nhiều khi chỉ là hy vọng, rồi tuyệt vọng khi bạn chỉ nhận về tiếng thở dài trong đêm của vợ bạn...

 

Viết và nghĩ...

 

Nhưng khổ nhất là khi ý nghĩ của ai đó bám víu vào tâm trí của bạn, bạn vẫn nghĩ chúng là riêng của bạn. Bạn thành kẻ trộm, bạn mang về nhà mình một món quà mà Thượng Đế đã ban cho người khác. Đôi khi bạn bị oan vì món quà ấy thực sự không cần thiết cho bạn. Nó chỉ là tấm thiệp mừng sinh nhật, hay ngày thôi nôi của một em bé nào đó của ai đó, mà Thượng Đế đã gửi, riêng cho họ...

 

Như cơn gió, đôi khi nó chỉ là những sáo ngữ...

 

Bạn vẫn viết, và nghĩ...

 

Vì bạn biết bạn không phải tên trộm, bạn luôn luôn muốn mình đi, tìm và để lại trên con đường những dấu chân như những âm vang. Bạn không chịu lội vào vũng nước như những kẻ không dám để lại dấu chân. Âm thanh của trang giấy như chữ ký của bạn. Tiếng vang nghe như tiếng khóc của bạn, một nhà thơ.

 

 

Mười ba bài thơ ăn cắp

và một chiếc tàu khu trục xâm lược

 

 

1.

 

bài thơ chỉ đặt tên là: bài thơ...

nó không muốn đánh cắp thêm chữ nào nữa

nên nó buồn

và trống rỗng

 

nó có tông màu

của mây và gió

mát mẻ và chim

bay và tìm xuống

 

nó làm

đôi mắt của bạn

như hai hạt bụi

lọt vào mê sảng

 

đôi khi

tất cả mọi thứ

của bài thơ

dường như

làm chúng ta không nhớ...

 

và tình cờ

bạn đánh cắp một bài thơ

 

 

2.

 

là nhà thơ

bạn chính là kẻ trộm

nhưng bạn không được đánh cắp ngôn ngữ

bạn đánh cắp trái tim

của những người đã lỡ đọc

bạn...

 

 

3.

 

là nhà thơ

bạn phải đánh cắp cả mặt trời

để mọi người

có bóng đêm

tình tự...

 

 

4.

 

là nhà thơ

bạn cứ tưởng mình nắm thật chặt

nhưng bạn thường làm rơi

nước mắt

và những giấc mơ

mà bạn vẫn hay đánh

cắp của mọi người...

 

 

5.

 

một nhà thơ mệt nhọc, ngồi

dưới mái hiên nhà không ánh

sáng, chàng nhấm nháp ly rượu

và đánh cắp chữ:

đêm

 

chàng sẽ mang về các ngôi sao

mà chàng đã đánh cắp

thành một từ:

lạnh

 

trong suy nghĩ của

mình, chàng đã đánh cắp từ:

sấm,

chớp

 

chàng sẽ chui vào bài

thơ chàng đã viết, đánh cắp bí

mật của âm

thanh

 

sau đó, chàng sẽ phát đi sấm chớp

chàng sẽ ủ ấm các ngôi sao

chàng sẽ uống hết ly rượu

trong lúc vẫn ngồi yên dưới mái

hiên nhà...

 

và chàng tan rã

như một ý nghĩ thoáng qua trong đầu bạn, vì

chàng biết bạn luôn nghĩ chàng là

một tên trộm buồn hiu...

 

 

6.

 

khi bạn nhìn thấy

chiếc lá

rơi

bạn (và cả tôi)

cùng đánh cắp hình ảnh ấy

và bài thơ ra đời:

 

Chiếc lá rơi

nó kêu vang: “cứu tôi

tôi bị té”

 

Một cô gái ngồi trong chiếc xe

hơi, nhìn nó té và cười

 

“Cứu tôi

tôi bị té”

 

Nhưng chiếc là làm sao biết được

cả bạn và tôi

cùng tranh nhau nhìn cô gái đang cười

biết mùa thu đang tới

mơ một nụ hôn môi

 

Cả bạn và tôi

đều không nghĩ mình là kẻ giết người

khi chiếc lá rơi

hay bị té

vào chiếc xe

và cô gái

 

 

7.

 

để làm bài thơ Quá Khứ

chàng đánh cắp chữ: quên

nhưng làm sao chàng có thể quên

những cái đã quên...

 

 

8.

 

khi bị mất giọng nói

chàng đánh cắp chữ: âm thanh

nhưng chàng nghe vị mặn

hoá ra chàng đã đánh cắp nhầm

chữ: nước mắt

 

chàng nghe mùi của chữ đã lấy nhầm

mùi mưa mùi tóc nắng

chàng chỉ còn có thể nghe thấy mùi

vì chàng viết trong bóng tối...

 

 

9.

 

để hôn lên giọt nước mắt của nàng

chàng đánh cắp chữ: đôi môi

nhưng có chút rắc rối

đôi môi luôn dính chặt với miệng nàng

 

vì vậy chàng phải uống cạn

và tan

như một gã say...

 

 

10.

 

để kết thúc bài thơ

chàng đánh cắp chữ: ngón tay

 

chàng nắm chặt ngón tay

đeo nhẫn của nàng

làm bài thơ kêu cứu

vang vang

 

 

11.

 

để sống

chàng đánh cắp chữ: quên

và chàng ngồi im

như một hòn đá...

 

chàng cố gắng để quên

như thể chàng còn thừa thời gian

như thể mọi người

vẫn quên đi cái chết

 

 

12.

 

để nghịch dại

chàng không chờ bầu trời khuyến mãi

mà đánh cắp chữ: gió

làm mùa thu cứ ngỡ chàng

mất trí

 

nhưng gió luôn tỉnh táo

nó thở dài nhìn bầu trời

xanh như bức tranh

mặt trời treo mềm mại

mà chàng không thấy

 

vì chàng đang muốn đánh cắp thêm chữ: đám mây

cho bài thơ bay

theo nó...

 

 

13.

 

chàng là một nhà thơ

bị còng tay vào đêm

bị nhốt trong cô đơn

bị tước đoạt giấc ngủ

 

chàng là một nhà thơ

mỗi bài thơ là một nguy cơ

vì chàng phải đánh cắp ánh sáng của ngôi sao

và mực in là linh hồn chàng đổ ra trên giấy

 

chàng là một nhà thơ

đó là lý do để chàng vẫn sống

 

Bạn biết có những gã không chỉ ăn cắp thơ, mà còn ăn cắp cả chiếc tàu khu trục xâm lược trong thơ...

 

Bạn ngồi trên chiếc ghế đá trong công viên, và phát hiện một gã ăn cắp thơ vì gã cứ thì thầm: “Kìa, hãy nhìn cái cây của bạn, nó không phải là cái cây của tôi. Kìa, hãy nhìn những chú sóc của bạn, nó đang leo về, thật an bình...”

 

Bạn nhìn gã cúi xuống cho những chú chim bồ câu ăn.

 

Nhưng thật ra gã không ăn cắp thơ, gã chỉ ăn cắp chiếc tàu khu trục của bọn xâm lược trong thơ. Bạn biết, gã đã nhìn thấy những chiếc tàu khu trục “lạ” mà gã và đồng bọn của gã được nhà nước cho ra xem miễn phí để mang sự bình yên hoang tưởng từ biển khơi về cho mọi người. Gã còn ăn cắp cả phần còn lại của yên bình là màu xanh của biển cả và màu trắng của mây để làm bài thơ, giờ phải chịu thân phận nằm im giữa những hạt thóc vàng gã đang vờ rải cho chim câu.

 

Bạn không ăn cắp thơ, bạn chỉ ăn cắp chính gã và mang gã thả trở lại ra biển khơi với những chiếc tàu khu trục “lạ” mà gã giả vờ không thấy. Bạn biết là khi không được núp sau người khác, gã sẽ không dám ưỡn cái áo thun yêu nước có ngôi sao của gã, không còn tha hồ ca hát biển ơi đảo ơi xanh ơi mây ơi. Gã co rúm người lại và lắp bắp: tàu khu trục nhục nhục nhục...

 

Bạn biết gã là một nhà thơ có tài, vì gã không bao giờ bị mất vần

 

 

Lê Vĩnh Tài

Phần nhận xét hiển thị trên trang

TẬP CẬN BÌNH NÓI GÌ SAU PHÁN QUYẾT CỦA TÒA?

Tập Cận Bình nói về phán quyết vụ kiện Biển Đông của PCA 

Soha
Thủy Thu
12/07/2016 18:55

Sau phán quyết từ Tòa trọng tài thường trực (PCA) về vụ kiện biển Đông, tờ Nhân dân Nhật báo đã đăng tải một phát biểu của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Ông Tập Cận Bình tuyên bố trắng trợn: "Từ cổ chí kim, các đảo ở Biển Đông đều là lãnh thổ Trung Quốc. Trong bất cứ tình hình nào, chủ quyền lãnh thổ và các quyền, lợi ích hàng hải của Trung Quốc trên Biển Đông đều không chịu ảnh hưởng từ phán quyết của PCA. 

Trung Quốc không chấp nhận bất cứ chủ trương và hành động nào xuất phát từ phán quyết từ PCA.

Trung Quốc luôn duy trì theo luật pháp quốc tế cùng công bằng và chính nghĩa, duy trì đi theo con đường phát triển hòa bình.

Chúng tôi kiên định dốc sức bảo vệ hòa bình và ổn định ở Biển Đông đồng thời dốc sức cùng các bên liên quan dựa trên cơ sở lịch sử và luật pháp quốc tế, thông qua đàm phán để giải quyết hòa bình những tranh chấp liên quan".

Phát ngôn ngang ngược trên được ông Tập đưa ra ngày hôm nay (12/7) trong cuộc hội kiến Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker tại nhà khách Điếu Ngư Đài, thủ đô Bắc Kinh.

Tuy nhiên, tờ báo cơ quan ngôn luận của đảng Cộng sản Trung Quốc đã "ém" thông tin này lại và đăng tải sau khi PCA ra phán quyết vụ kiện biển Đông lúc 17h chiều nay (giờ Bắc Kinh).

Tuyên bố của Tập Cận Bình ngay lập tức được truyền thông Trung Quốc đăng tải rộng rãi như một "phản ứng chính thức" của ông này đối với phán quyết của PCA.

Trong văn kiện phán quyết, PCA đã bác bỏ cơ sở pháp lý của Trung Quốc đối với yêu sách "Đường chín đoạn" mà nước này áp đặt trên biển Đông, cũng như khẳng định Bắc Kinh không có chủ quyền lịch sử ở biển Đông.

Phần nhận xét hiển thị trên trang

THỨ TRƯỞNG VÕ TUẤN NHÂN RẤT XẤC LÁO, MẤT DẠY!

Hoàng Dũng

XẤC LÁO, MẤT DẬY !

Võ Tuấn Nhân - Thứ trưởng Bộ Tài Môi là một thằng thứ trưởng rất xấc láo và mất dậy..

12/7, khi phóng viên báo Người Đưa Tin gọi điện hỏi về thông tin Formosa chôn chất thải rắn ra môi trường, Nhân đã trả lời: “Mình có công văn đâu. Anh chỉ đạo Tổng Cục Môi trường có công văn, Sở TN&MT xác minh làm rõ, nếu không đúng lấy thẻ của thằng nhà báo đó lại”.


Rất xấc láo và mất dậy! Và đây không phải lần đầu. 

Tối 27/4, cắt ngang câu hỏi của phóng viên Thanh Niên: “Thưa ông trong cái kiểm nghiệm gần đây nhất của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thừa Thiên – Huế, chỗ có một loạt các bè cá chết, thì họ có nói trong nước kiểm nghiệm ra có kim loại nặng. Vấn đề ở đây là trong thời gian tới, chúng tôi muốn là mình có thể trong một thời gian ngắn, vì mùa du lịch sắp tới rồi, mà cá thì…” Nhân nói: "Em hỏi câu đó làm tổn hại cho đất nước của mình”

Đây mới chỉ là 2 ví dụ nhỏ tính từ khi Nhân lên thứ trưởng. Trước đó thì vô kể.

Quý vị có thấy hạnh phúc khi có một thứ trưởng mất dậy và xấc láo với phóng viên báo chí, với dân thế này không?

------------------------

Formosa chôn chất thải:
Thưa Thứ trưởng, làm lãnh đạo đừng nôn nóng!

Người đưa tin

13.07.2016 | 07:18 AM

 

Hỏi Thứ trưởng Bộ TN&MT về Formosa chôn chất thải rắn trong trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường, ông dọa... “nếu không đúng thu thẻ của thằng nhà báo đó lại”. 

Những phóng viên báo Người Đưa Tin bất chấp nguy hiểm, hơn một tháng ròng điều tra, thận trọng đăng tải bài viết thông tin chấn động chất thải từ Formosa được chôn tại trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường- Đô thị thị xã Kỳ Anh (tỉnh Hà Tĩnh). 

Bài báo xuất bản đã được dư luận hoan nghênh. Nhiều độc giả đã gửi những dòng động viên, khuyến khích những nhà báo, phóng viên chân chính dám dấn thân để đưa ra ánh sáng sự thật đường đi của chất thải rắn Formosa. 

Sự thật ấy, nếu không có người dân tố giác, báo chí và cơ quan chức năng vào cuộc có lẽ nó cũng bị chôn vùi như hàng trăm tấn chất thải độc hại. 

     

Formosa đổ lén chất thải ở một trang trại trong rừng của ông Giám đốc  Công ty Môi trường - Đô thị thị xã Kỳ Anh (tỉnh Hà Tĩnh).

Dư luận hướng lòng tin về báo chí, Bộ trưởng Thông tin Truyền thông Trương Minh Tuấn cũng ghi nhận thông tin, động viên những người cầm bút dũng cảm. Nhưng một sự thật xuất phát từ lãnh đạo Bộ Tài Nguyên & Môi trường, ngành quản lý Nhà nước cao nhất về môi trường lại khiến những người cầm bút khó hiểu và chạnh lòng.

Chúng tôi xin nhắc đến cuộc trao đổi PV báo Người Đưa Tin qua điện thoại với ông Võ Tuấn Nhân - Thứ trưởng Bộ TN&MT chiều 12/7, liên quan tới thông tin Formosa chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường - Đô thị thị xã Kỳ Anh (tỉnh Hà Tĩnh). 

Không giống với kỳ vọng của phóng viên sẽ nhận được thông tin chỉ đạo xử lý vấn đề tồn tại về môi trường, ông Nhân vội vàng, nôn nóng quy chụp phóng viên. 

Trước câu hỏi của phóng viên, phía Bộ TN&MT đã nắm được thông tin này chưa? Ông Nhân nói: “Nắm được thông tin trên tờ báo. Bọn anh giao cho Tổng cục Môi trường viết ra (thảo-PV) công văn để Sở TN&MT tỉnh điều tra, xác minh để trả lời cho Bộ về vụ việc này. Giờ anh đang công tác ở Hậu Giang. 

Khi phóng viên hỏi tiếp: “Phía Bộ đã có công văn rồi ạ?”, ông Nhân cho hay: “Mình có công văn đâu. Anh chỉ đạo Tổng Cục Môi trường có công văn, Sở TN&MT xác minh làm rõ, nếu không đúng lấy thẻ của thằng nhà báo đó lại”. 

Chúng tôi thật sự bất ngờ trước phát ngôn của vị lãnh đạo Bộ TN& MT. Cũng có thể ông đang bận nhiều việc, nhưng trước thông tin được đăng tải trên báo chí ông nên kiểm chứng. Ông cũng có thể hẹn phóng viên thời gian thích hợp gọi lại để xác minh thông tin cụ thể. Như thế phóng viên sẽ thấy mình đã được tiếp xúc với một vị lãnh đạo có tâm, có trách nhiệm với việc chung. Nhưng ông Thứ trưởng lại quá nôn nóng “nếu không đúng lấy thẻ của thằng nhà báo đó lại” thì quả thật chúng tôi thấy ông thật khó hiểu!? 

Phóng viên cố hỏi để nắm được thông tin phía Bộ yêu cầu Sở TN&MT tỉnh Hà Tĩnh gửi báo cáo về Bộ trước ngày bao nhiêu, ông Nhân chỉ chào phóng viên “bye”. Điều này khiến phóng viên thấy bất ngờ và hụt hẫng, thậm chí pha chút hậm hực trước sự nóng vội, quy chụp của vị lãnh đạo của Bộ TN&MT. 

Tuy nhiên, khoảng 15 phút sau, ông Nhân gọi lại cho phóng viên với thái độ, giọng nói nhẹ nhàng hơn để xác nhận lại tên và địa chỉ công tác của phóng viên. Đồng thời ở cuộc gọi thứ 2 này, ông Nhân cũng xác nhận lại một lần nữa: “Cũng nhận thông tin đó từ trên báo, anh đang xử lý bằng cách yêu cầu Giám đốc Sở TN&MT tỉnh xác minh làm rõ sự việc để báo cáo Bộ”. 

Cuộc điện thoại gọi lại, phóng viên cảm nhận thấy mình được gặp ông Thứ trưởng thực sự cầu thị trước thông tin của báo chí nêu. Ông lấy lại niềm tin trong những người làm báo, rằng sự thật sẽ được xác minh, làm rõ dù phóng viên phải chờ 15 phút sau. Vậy cũng là đáng mừng! 

Những người làm báo, những phóng viên trẻ chúng tôi hiểu một vị lãnh đạo bận nhiều việc nhưng chỉ mong ông đừng quá vội vàng làm tổn thương những người mang bầu nhiệt huyết hết lòng vì cuộc sống tốt đẹp hơn. 

Xác minh chuyện chôn chất thải từ Formosa, chúng tôi cũng muốn sát cánh cùng Bộ TN&MT, cùng ông bảo vệ môi trường sống của người dân. Chúng tôi mạo muội góp ý với ông trong việc cụ thể này cũng là trên tinh thần xây dựng. Một lãnh đạo hãy bình tĩnh, lắng nghe, cầu thị đừng nôn nóng làm tổn thương những người mang tinh thần xây dựng cao cả. 

Minh Khánh

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Trung Quốc cố gắng "hiểu" đi nha! (Đúng là tâm thức của nhà thơ Việt )!

Nguyễn Đức Đát

4 giờ · 

BỌN PHẢN ĐỘNG ĐỪNG CÓ MƠ

Thế là cuối cùng Tòa Trọng tài thường trực ở La Hay (Hà Lan) PCA đã phán quyết: “yêu sách của Trung Quốc về "các quyền lịch sử" đối với các vùng biển nằm trong "đường 9 đoạn" là trái với với Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển 1982 (UNCLOS). Phán quyết khẳng định Trung Quốc đã gây ra những nguy hại lâu dài đối với hệ sinh thái dải san hô ở quần đảo Trường Sa. Trung Quốc không có căn cứ lịch sử nào về vùng biển ở Biển Đông và Bắc Kinh không có cơ sở pháp lý để đưa ra những tuyên bố về "các quyền lịch sử" đối với những nguồn tài nguyên trong cái mà Bắc Kinh gọi là "đường 9 đoạn". PCA cũng nhấn mạnh Trung Quốc đã can thiệp vào các quyền đánh bắt truyền thống của Philippines tại bãi Scarborough trên Biển Đông”.

Chính phủ và nhân dân thế giới (nhất là các nước Đông Nam Á) vô cùng phấn khích trước phán quyết trên của PCA. Việt Nam thông qua người phát ngôn Bộ ngoại giao Lê Hải Bình khẳng định: “Việt Nam hoan nghênh việc Tòa trọng tài đã đưa ra phán quyết cuối cùng ngày 12/7/2016. Việt Nam sẽ có tuyên bố về nội dung phán quyết". Trong khi đó, giới lãnh đạo Trung Quốc cực lực bác bỏ phán quyết của PCA và kêu gào chuẩn bị chiến tranh.

Dư luận Việt Nam và thế giới bình luận sôi nổi về sự kiện trọng đại này. Tại VN, truyền thông cả lề trái lẫn lề phải đều đưa tin và rất phấn khích. Trong chính giới thì một bộ phận im lặng vì còn ngại. Không biết chính phủ liệu có ra tuyên bố về vấn đề này không? Còn phải chờ...
Nhiều ý kiến ca ngợi sự dũng cảm của Philippin và đặt vấn đề Việt Nam nên đưa đơn kiện Trung Quốc xâm chiếm chủ quyền ở Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam ra Tòa án quốc tế.
Chúng ta có nên kiện Trung Quốc hay không? Câu hỏi lớn nhân dân đặt ra và trông chờ nhà nước quyết định?

Theo tôi, Việt Nam sẽ không kiện Trung Quốc vì những lý do sau:
- Trung Quốc và Việt Nam đều chung ý thức hệ cộng sản, đều lấy chủ nghĩa Mác - Lê nin làm mục tiêu phấn đấu. Không lẽ người cộng sản anh em lại kiện nhau? Những va chạm giữa TQ và VN thời gian qua chỉ là va chạm nhỏ giữa anh em ruột thịt trong gia đình, đâu có gì to tát. Nhiều lãnh đạo VN đã khẳng định rất rõ điều này.
- Kinh tế Việt Nam phụ thuộc nhiều vào TQ. 90% các dự án lớn, quan trọng đều nằm trong tay TQ. Ta kiện TQ tức là ta kiện ta. Trung Quốc sẽ cho ta một bài học ngay. Trên khắp Việt Nam nơi nào cũng có người TQ, nhất là những địa bàn quan trọng, nhạy cảm. Ta khó mà có hành vi trái với ý của TQ được.
- Hai Đảng, hai Quốc hội, hai Chính phủ luôn gắn bó keo sơn. Bất cứ sự kiện lớn nào ở VN xảy ra, các đồng chí TQ đều cử người sang giúp đỡ và cho ý kiến để ta tham khảo. Ngược lại, ta cũng thường xuyên cử đoàn sang TQ để thắt chặt tình hữu nghị lâu đời. Quân đội hai nước lại càng gắn bó. Cán bộ trung, cao cấp quân đội VN theo định kỳ sang TQ tập huấn. Hàng năm, Bộ quốc phòng hai nước có cuộc gặp gỡ thân mật ở biên giới trên tinh thần “tình thương mến thương”. Lực lượng hải quân, biên phòng, cảnh sát biển hai bên đã ký kết hợp tác cùng tuần tra chung trên biển. “Tình hình Biển Đông không có gì lạ”.
- Lãnh đạo Đảng ta rất khôn khéo. Chúng ta không liên minh với ai để chống Trung Quốc. Đến một lúc nào đó, TQ sẽ hiểu tấm lòng của ta và tình nguyện trả lại Hoàng Sa và một số đảo của Trường Sa cho chúng ta. Trước đây, lãnh tụ Mao Trạch Đông cũng đã bàn giao đảo Bạch Long Vỹ cho ta vậy. Bây giờ lực lượng ta yếu, TQ mạnh, họ bảo vệ Biển Đông cho ta là tốt rồi. Đúng ý nguyện của chúng ta.

Vậy, đòi hỏi ta phải kiện Trung Quốc thì không có đâu.
Bọn phản động đừng có mơ. Tôi đồ rằng tất cả điều này đều có bàn tay của bọn Việt Tân, nhằm chia rẽ quan hệ hữu nghị anh em giữa Việt Nam và Trung Quốc.
Đả đảo bọn phản động Việt Tân !
Tình hữu nghị anh em Việt - Trung muôn năm!

-----

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Sau phán quyết PCA, Trung Quốc không thể viện cớ chủ quyền để tấn công ngư dân Việt Nam

Một Thế Giới

13/07/2016 11:24 

Trung Quốc tấn công tàu cá ngư dân Việt Nam rất nhiều lần.

“Phán quyết của Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) sẽ củng cố vị thế pháp lý của Việt Nam và sẽ giúp Việt Nam trong việc vận động sự ủng hộ của thế giới khi Trung Quốc tiếp tục vi phạm vùng độc quyền kinh tế của Việt Nam hay đe dọa sự an toàn của ngư dân Việt Nam trên biển cả như Trung Quốc đã từng làm”- GS Ngô Vĩnh Long (khoa lịch sử, Đại học Maine, Mỹ) cho hay. 

Liên quan đến phán quyết của Tòa PCA về vụ kiện giữa Philippies và Trung Quốc đối với một số vấn đề tại Biển Đông, báo điện tử Một Thế Giới đã có cuộc trao đổi với GS.Ngô Vĩnh Long (khoa lịch sử, Đại học Maine, Mỹ) về vấn đề này.

Củng cố vị thế pháp lý của Việt Nam tại Biển Đông 

- Tòa Trọng tài Thường trực vừa đưa ra phán quyết trong vụ kiện giữa Philippies với Trung Quốc. Theo ông, kết quả này có ảnh hưởng như thế nào đến Việt Nam? Liệu vị thế pháp lý của Việt Nam trên Biển Đông có được củng cố sau vụ kiện này không?

Phán quyết của Toà được trình bày rất kỹ và chi tiết (501 trang tiếng Anh) và gồm 5 điểm chính. Hai điểm đầu là quan trọng nhất, không những đối với Philippines mà còn đối với các nước khác trong và ngoài khu vực Biển Đông.

Điểm thứ nhất khẳng định vùng độc quyền kinh tế (EEZ) của Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS, năm 1982) đối với các nước ven biển. Từ đó kết luận rằng Trung Quốc không có cơ sở pháp lý để đòi chủ quyền và các tài nguyên ở các khu vực biển trong phạm vi đường chín đoạn, tức “đường lưỡi bò.”

Điểm thứ hai cho biết là các cấu trúc hiện đang tranh chấp trong toàn vùng Trường Sa tự nó là dạng tự nhiên không có khả năng nuôi dưỡng con người và đời sống kinh tế, cho nên tối đa chỉ có được 12 hải lý chủ quyền lãnh hải.

Phán quyết còn nhấn mạnh thêm rằng toàn bộ Trường Sa không có vùng độc quyền kinh tế (Exclusive Economic Zone, EEZ) 200 dặm.

Như thế tất cả các vùng biển nằm ngoài 12 hải lý của các cấu trúc đang được tranh chấp đều là vùng nước quốc tế.

Hai điểm trên rất có lợi cho Việt Nam vì đường lưỡi bò không những đã lấn chiếm EEZ của Việt Nam nhiều nhất mà còn đe doạ an ninh của Việt Nam trên biển cả cũng như các đảo và bãi ngầm đang quản lý.

Phán quyết này sẽ củng cố vị thế pháp lý của Việt Nam và sẽ giúp Việt Nam trong việc vận động sự ủng hộ của thế giới khi Trung Quốc tiếp tục vi phạm vùng độc quyền kinh tế của Việt Nam hay đe doạ sự an toàn của ngư dân Việt Nam trên biển cả như Trung Quốc đã từng làm.

- Trong bối cảnh Trung Quốc đang tăng cường ảnh hưởng lên các nước ASEAN thì tác động của vụ kiện tới các bên tranh chấp khác và các nước thành viên ASEAN như thế nào? Thưa ông?

Trung Quốc đã và sẽ tăng cường ảnh hưởng trên vài ba nước ASEAN không có lợi ích trực tiếp đối với hồ sơ Biển Đông nhưng có lợi ích kinh tế với Trung Quốc.

Tuy nhiên, các nước có lợi ích trực tiếp ở Biển Đông có thêm sự hỗ trợ pháp lý để vận động các nước khác trong khu vực và ngoài khu vực hòng ngăn ngừa sự leo thang của Trung Quốc. Việc này cần kiên nhẫn và thời gian cũng như tuỳ thuộc phản ứng của Trung Quốc trong tương lai.

GS Ngô Vĩnh Long - khoa lịch sử, Đại học Maine, Mỹ

- Người phát ngôn ngoại giao Mỹ John Kirby nói phán quyết có tính ràng buộc với cả hai phía và Mỹ hy vọng Trung Quốc và Philippines tuân thủ. Tuy nhiên, để buộc các bên tôn trọng phán quyết của tòa là một điều rất khó khăn. Điều tương tự từng xảy ra khi Australia không chấp nhận phán quyết trong vụ tranh chấp lãnh thổ với Đông Timor. Ông đánh giá thế nào về hiệu quả pháp lý của phán quyết này? Nếu Trung Quốc không chấp nhận như họ tuyên bố thì sẽ thế nào?

Đúng là phán quyết có tính cách ràng buộc trên phương diện pháp lý nhưng Toà án không có thực lực để bắt Trung Quốc thực thi. Tuy nhiên, vấn đề Biển Đông là vấn đề an ninh chung của khu vực và thế giới, khác với vấn đề Đông Timor nơi một nước lớn có thể ăn hiếp một nước nhỏ mà các nước khác không thấy lợi ích thiết thực để phải ra tay trực tiếp bảo vệ.

Các cường quốc trên thế giới, trong đó có Mỹ, EU, Nhật, Ấn Độ, và Úc đã cảnh báo Trung Quốc là phải tuân thủ và thực thi phán quyết. Lẽ dĩ nhiên là Trung Quốc đã lớn tiếng bác bỏ phán quyết, nhưng toà án công luận thế giới sẽ gây sức ép nếu Trung Quốc vẫn tiếp tục ngoan cố.

Theo đó, Trung Quốc dần dần sẽ tự cô lập hoá mình và sẽ làm cho thế giới thấy là một nước không đáng tin cậy, nếu không nói là một nước “côn đồ quốc tế”.

Có thể kiện nếu Trung Quốc đâm chìm tàu ngư dân

- Nhiều ý kiến cho rằng, kết quả vụ kiện cũng không hoàn toàn có lợi cho Việt Nam. Theo ông, những rủi ro, mâu thuẫn quyền lợi mà Việt Nam có thể gặp phải là gì?

Một số thực thể mà Việt Nam đang chiếm đóng ở Trường Sa là trong khu vực EEZ của Philippines và Malaysia và Việt Nam sẽ khó có thể đòi hỏi hơn 12 hải lý từ các đảo đó. Việt Nam có thể sẽ phải đàm phán với với hai nước này. Tuy nhiên, phán quyết của Toà án có lợi cho Việt Nam hơn là có hại.

- Theo nhận định của ông, phán quyết này có ảnh hưởng thế nào đối với hoạt động của ngư dân các nước liên quan như Việt Nam, Philippies… bởi vì những ngư dân này thường xuyên bị Trung Quốc tấn công, bắt bớ? Nếu sau phán quyết, họ vẫn bị tấn công tại vùng biển Trung Quốc không có chủ quyền thì sẽ thế nào?

Xin nhắc lại là điểm 2 của phán quyết đã đề cập đến ở trên khẳng định là tất cả các thực thể ở Trường Sa, trong đó có đảo Itu Aba (Ba Bình) là đảo có tranh chấp lớn nhất không chỉ ở Trường Sa mà cả đối với Hoàng Sa, cũng chỉ được 12 dặm chủ quyền vùng biển chung quanh.

Do đó Trung Quốc không thể viện cớ là có chủ quyền ở Hoàng Sa để tiếp tục đe doạ các thuyền bè hay đánh đắm tàu cá của ngư dân khi đến gần Hoàng Sa như Trung Quốc đã từng làm.

Từ giờ trở đi khi tàu bè Trung Quốc tấn công các tàu bè ở những khu vực Trung Quốc không có chủ quyền thì chính phủ các nước có công dân bị thiệt hại có thể đem Trung Quốc ra kiện trước Toà án Công lý Quốc tế (International Court of Justice, ICJ) và những cơ quan pháp quyền quốc tế khác.

- Thưa ông, phán quyết này của Tòa Thường trực liệu có khuyến khích Việt Nam tiến hành một vụ kiện tương tự với Trung Quốc được không? Vì sao?

Việc này còn tuỳ lãnh đạo chính phủ Việt Nam, nhưng tôi nghĩ các chuyện gia Việt Nam đã chuẩn bị để sẵn sàng bảo vệ lợi ích của đất nước và dân tộc.

Trí Lâm (thực hiện)

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Trung Quốc Xuất khẩu Nội Loạn ..

Phần nhận xét hiển thị trên trang