Nhật Bản nên học hỏi Việt Nam trong việc ứng phó với Trung Quốc
Tờ Toyo Keizai nhận định, Nhật Bản có thể vượt trội hơn Việt Nam về nhiều mặt, nhưng trong quan hệ ngoại giao với Trung Quốc, người Nhật phải học hỏi người Việt Nam.
Trong bài xã luận “Tại sao Trung Quốc nhất định sẽ thua Việt Nam?" đăng trên tuần báo Toyo Keizai của Nhật Bản, tác giả bài viết cho rằng người Nhật nên học hỏi cách ứng xử của người Việt Nam trong tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông. Bài xã luận có đoạn, mặc dù căng thẳng giữa Nhật Bản và Trung Quốc đã "hạ nhiệt" trong thời gian gần đây, thể hiện qua chuyến thăm Trung Quốc của Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe vào tháng 9 tới. Tuy nhiên, giữa hai bên vẫn còn nhiều trở ngại để có thể tiếp tục cải thiện mối quan hệ song phương. Cũng theo bài viết này, cách ứng xử của Việt Nam là một "hình mẫu" để Nhật Bản tham khảo, trong việc duy trì quan hệ tốt với Trung Quốc trong khi vẫn khẳng định được chủ quyền và lợi ích quốc gia.
Tác giả bài viết nhận định, quan hệ Nhật Bản - Trung Quốc tuy phức tạp song không thể so sánh được với quan hệ Việt - Trung. Suốt hàng ngàn năm lịch sử, Trung Quốc liên tục tiến hành xâm lược, thậm chí đô hộ Việt Nam nhiều lần. Nắm rõ tham vọng của người láng giềng phương Bắc, người Việt một mặt chiến đấu ngoan cường để bảo vệ chủ quyền, mặc khác vẫn chấp nhận "ngoại giao hòa hiếu" khi cần thiết để bảo vệ hòa bình.
Ngay trong vấn đề Biển Đông thời gian qua, Việt Nam cũng sử dụng một chiến lược ngoại giao vừa mềm mỏng, vừa kiên quyết khôn khéo; một mặt tranh thủ sự ủng hộ của dư luận trong khu vực và cộng đồng quốc tế, một mặt vẫn tỏ rõ thiện chí để tránh đổ vỡ quan hệ với Bắc Kinh.
Những động thái mới nhất của các quốc gia liên quan cho thấy chiến lược này thực sự hiệu quả: Bắc Kinh đã phải nhượng bộ trước quan điểm và lập trường của Hà Nội, đồng thời Việt Nam đã nhận được sự ủng hộ của ASEAN và rất nhiều nước lớn trên thế giới. Biểu hiện rõ nhất chính là sự kiện giàn khoan Hải Dương 981 xuống Biển Đông. Thất bại trong cuộc chiến ngoại giao và pháp lý, đến ngày 15/7, Trung Quốc đã phải rút giàn khoan này khỏi vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam.
Đối mặt với người láng giềng hùng mạnh, Việt Nam không hề bị lép vế. Theo bài viết trên Toyo Keizai, Việt Nam tuy nhỏ bé nhưng rất lão luyện trong chiến lược ngoại giao và tình báo. Trong quan hệ với các cường quốc, người Việt "không bao giờ cúi đầu quá thấp", thay vào đó Việt Nam thường làm cho những nước lớn phải cúi đầu.
Người Việt cũng tận dụng các chiến thuật tình báo để có thể lấy được thông tin của đối phương, ứng biến linh hoạt để phục vụ cho lợi ích quốc gia. Đây là điều Nhật Bản cần học hỏi, vì trong quan hệ quốc tế, "tinh thần võ sĩ đạo" rất đáng quý nhưng không nên cứng nhắc, giáo điều.
Bên cạnh đó, Việt Nam cũng khéo léo đa dạng hóa quan hệ ngoại giao và thương mại, kề vai sát cánh cùng các thành viên khác của ASEAN, không để rơi vào tình trạng "đơn thương độc mã", cũng không sợ bị "đàn anh" bỏ rơi như một số nước khác.
Chốt lại, tác giả bài viết nhận định rằng dù tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông còn kéo dài và căng thẳng, song chắc chắn "Trung Quốc nhất định sẽ thua Việt Nam".
Có năm nào đó tôi chọc anh Nguyễn Trí Huân, khi đó là tổng biên tập báo Văn Nghệ, rằng anh Huân là người chống lạm phát giỏi nhất Việt Nam. Trong hoàn cảnh cái gì cũng tăng thì anh vẫn kiên định giữ nguyên mức nhuận bút. Nhà Văn Khuất Quang Thụy khi về làm Tổng biên tập thay anh Huân đã làm một việc rất đình đám khi ấy, là quyết nhuận bút một bài thơ từ 70 ngàn “lên hẳn” 100. Nhà thơ Phạm Đương có hai câu thơ vui: Báo Văn Nghệ đứng ngoài cơn bão giá, mấy năm rồi thơ vẫn chỉ một trăm. Tôi chuyển cho nhà văn Khuất Quang Thụy đọc 2 câu này, ông Thụy ứng khẩu ngay: Báo Văn Nghệ sẽ chui vào bão giá, cuối năm này nhuận bút (thơ) sẽ hai trăm. Tôi bảo, thôi bác cố gắng lên trăm hai là tốt rồi, cho nó hòa nhập với cái gì cũng tăng hiện nay, khỏi phải có cái ngoặc đơn trừ nhuận bút báo Văn Nghệ. ---------------------
“Tang thương ngẫu lục” là nói vui, mượn tên một tác phẩm của Phạm Đình Hổ và Nguyễn Án, chứ báo chí văn nghệ thời này quả là có tang thương nhưng cũng chưa đến nỗi tình cờ cũng chưa đến mức bể dâu, có chăng nó... thê thảm hơn những gì người đọc thấy và nghĩ về nó.
Năm một lần, bộ Thông tin Truyền thông lại phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương, Hội Đồng lý luận Văn học Nghệ thuật Trung ương tổ chức một hội nghị riêng về báo chí văn nghệ với sự tham dự của tất cả các tờ báo chuyên về văn nghệ như báo Văn Nghệ, tạp chí Văn Nghệ quân đội, các tờ báo, tạp chí Văn Nghệ các tỉnh thành, các tờ báo chính trị xã hội, báo ngành có trang văn nghệ, các Đài truyền hình trong toàn quốc, một số báo tỉnh đảng bộ...
Năm nay cuộc hội nghị ấy tổ chức tại Vũng Tàu đã thu hút khá đông các báo và các nhà báo, chứng tỏ sự quan tâm đến báo chí Văn Nghệ của giới truyền thông, và cũng không chỉ của giới truyền thông...
Theo thống kê của bộ Thông tin Truyền thông thì hiện nay cả nước có hơn tám mươi cơ quan báo chí văn nghệ thuộc liên hiệp các hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam, các Hội Văn học Nghệ thuật các tỉnh thành và báo chí của một số hội chuyên ngành như Hội Điện ảnh, Mỹ thuật, Âm nhạc, Sân khấu vân vân. Về số lượng phát hành của hệ thống báo chí Văn nghệ, nhiều người cho rằng nó thuộc diện... bí mật quốc gia, rất ít người biết con số thật, hoàn toàn không phải là do... cạnh tranh thông tin, mà bởi đấy là những con số... đau lòng.
Về mặt nào đấy, báo chí Văn nghệ vẫn là một thứ sang trọng trong mắt một số người viết và bạn đọc. Bên cạnh nhà tôi có 2 ông hàng xóm, bỏ tiền túi đặt báo Văn Nghệ, Văn nghệ Quân đội và tạp chí Văn Nghệ Gia Lai. Ngày báo về, các ông trịnh trọng tắm, rồi pha một bình trà, châm một điếu thuốc, rồi mới nghiêm trang giở tờ báo đọc. Có hôm cao hứng, ông lôi bia ra mời tôi sang uống. Còn người viết, nhất là người mới viết, thì vẫn coi những tờ báo Văn nghệ ấy là thánh đường. Chả cần nói đâu cao sang, chỉ là cái tòa soạn tạp chí Văn Nghệ mà tôi đang làm ở đấy, khối người kể trước khi vào phải hít hơi mấy lần, đi qua đi lại mấy lần rồi mới... hùng dũng tiến vào. Là sau này khi quen rồi thì họ hồn nhiên kể thế thì biết thế chứ tôi cũng... chả tin lắm. Lại có một ông khi nào vào cơ quan tôi thì cũng, hoặc là có bó hoa, hoặc là chai rượu, bảo như thế nó mới... văn nghệ. Còn 2 cái địa chỉ ở Hà Nội là 17 Trần Quốc Toản và 04 Lý Nam Đế thì nó đúng là thánh đường của giới cầm bút. Tôi đã từng bao lần tần ngần lại qua trước khi lấy hết can đảm bước vào...
Giờ, cũng giống như các loại báo chí khác, báo chí Văn Nghệ đang đứng trước những thử thách ghê gớm, của thời đại, của công nghệ, của văn hóa đọc... của rất nhiều yếu tố chống lại báo in, chống lại sự đọc dài, đọc phải suy nghĩ, phải đau đáu tư duy, phải ngẫm ngợi... Báo chí các loại thê thảm một thì báo chí văn nghệ thê thảm gấp nhiều lần. Thống kê của bộ Thông tin Truyền thông thì tất cả các tờ báo Văn Nghệ trên toàn quốc đều tụt số lượng phát hành. Còn tụt bao nhiêu thì như phía trên đã nói, là lĩnh vực... bí mật. Cũng may là tiara tụt nhưng nhuận bút thì... giữ nguyên. Có năm nào đó tôi chọc anh Nguyễn Trí Huân, khi đó là tổng biên tập báo Văn Nghệ, rằng anh Huân là người chống lạm phát giỏi nhất Việt Nam. Trong hoàn cảnh cái gì cũng tăng thì anh vẫn kiên định giữ nguyên mức nhuận bút. Nhà Văn Khuất Quang Thụy khi về làm Tổng biên tập thay anh Huân đã làm một việc rất đình đám khi ấy, là quyết nhuận bút một bài thơ từ 70 ngàn “lên hẳn” 100. Nhà thơ Phạm Đương có hai câu thơ vui: Báo Văn Nghệ đứng ngoài cơn bão giá, mấy năm rồi thơ vẫn chỉ một trăm. Tôi chuyển cho nhà văn Khuất Quang Thụy đọc 2 câu này, ông Thụy ứng khẩu ngay: Báo Văn Nghệ sẽ chui vào bão giá, cuối năm này nhuận bút (thơ) sẽ hai trăm. Tôi bảo, thôi bác cố gắng lên trăm hai là tốt rồi, cho nó hòa nhập với cái gì cũng tăng hiện nay, khỏi phải có cái ngoặc đơn trừ nhuận bút báo Văn Nghệ. Lại nhớ mới năm kia, một tờ tạp chí Văn Nghệ của một tỉnh miền Trung in hai bài thơ của tôi, nhân một cuộc đi họp, Tổng biên tập chuyển cho tôi nhuận bút bỏ trong phong bì, ngoài ghi: Nhuận bút 2 bài thơ, 30.000X 2 = 60.000. Tôi lấy bút khuyên thêm một số không rồi giơ cho một số nhà thơ xem, ai cũng lè lưỡi, sao nhuận bút thơ mà cao thế?..
Nó có rất nhiều lý do. Trong đó có một lý do không thể chối cãi, là do chính những người làm báo. Ngay trong đại hội nhà văn vừa rồi, nhà thơ Bùi Hoàng Tám lên diễn đàn nói về báo Văn Nghệ rằng là biên chế quá đông mà người thật sự biết làm báo lại quá ít. Các tạp chí, báo văn nghệ của tỉnh lại còn bi hài hơn. Để làm các báo, chí loại này đòi hỏi những người làm phải vừa là nhà văn vừa là nhà báo, ít nhất cũng biết đọc tác phẩm, phân biệt hay dở. Nhưng trong thực tế, rất nhiều người tay ngang được cử sang làm những công việc này. Nó cũng y như các hội Văn học Nghệ thuật địa phương hiện nay, rất nhiều người được cử sang làm lãnh đạo hội từ các cơ quan như tuyên giáo, báo, mặt trận, cán bộ huyện, giáo dục vân vân... Báo chí văn nghệ thời hiện tại quả là một thực thể vô cùng khó khăn đối với người làm báo, và cả người đọc. Như đã nói, các tạp chí văn nghệ, tiếng là báo văn nghệ chuyên nghiệp, nhưng cũng không phải tờ nào cũng là báo, cũng là chí. Nó phụ thuộc rất lớn vào người làm. Không phải ai đang làm các báo, tạp chí văn nghệ cũng là những nhà văn biết làm báo. Ngay các tờ báo Văn Nghệ lớn cũng không thoát được nghịch lý này. Sự nhanh nhạy với đời sống xã hội, với nhu cầu bạn đọc, với chính sự phát triển nội tại của báo chí rất ít, dẫn đến các tờ báo để... ngắm nhiều hơn để đọc. Sự thụ động, cả bảo thủ trong cái vỏ sang trọng, văn chương thuần túy đã khiến báo chí văn nghệ trở thành những lâu đài nhưng... bỏ hoang. Và các tờ báo có trang văn nghệ nữa, trừ các tờ báo lớn có các ban văn nghệ riêng, các tờ báo Đảng địa phương và một số báo khác, in văn nghệ (tác phẩm và các vấn đề văn nghệ) rất... lơ tơ mơ. In cho đầy trang, cho có. Vì họ không có biên tập viên chuyên nghiệp, không có sự am hiểu thấu đáo... Ngay tôi, thi thoảng lại nhận được cú điện thoại: có bài thơ nào ngăn ngắn cho một bài. Tôi hiểu ngay khi dàn trang, tờ báo ấy thừa một miếng bằng bao diêm, và bài thơ ngăn ngắn kia là để đắp vào chỗ “bao diêm” ấy.
Ở đây không nói về các chương trình văn nghệ trên sóng các đài truyền hình, cả quốc gia và tỉnh. Nói về nó, phải có cả một “chuỗi” bài...
Cũng không nói về các trang báo mạng, coi văn nghệ tức là luôn theo dõi nhất cử nhất động của các “sao”, từ ngồi nằm thế nào, mặc gì, ăn gì, ngủ như thế nào, vòng một vòng hai vòng ba các loại, cho đến nói gì, ở đâu, hồi nhỏ cởi truồng hay mặc quần thủng đít...
Khi nghe tôi chia sẻ về sự “nguy nan” của báo chí văn Nghệ hiện nay, nhà văn Đỗ Tiến Thụy, trưởng ban văn xuôi tạp chí Văn Nghệ quân đội nhắn tin cho tôi: “Văn nghệ quân đội không nguy nan nhé, chỉ... sắp nguy nan thôi”. Còn nhà văn Khuất Quang Thụy, Tổng biên tập báo Văn Nghệ thì ví von: “Báo chí văn nghệ giờ nó như cái cúc áo ấy, không có cúc người ta vẫn... mặc áo, nhưng mặc như thế nó không ra người tử tế”.
Cái ví von của anh Thụy rất là hay và thấm. Nhưng hiện tại hình như đang có thời trang không cài cúc, thậm chí rất nhiều người cởi trần đi ngoài đường. Và, hình như họ vẫn là người tử tế. Hình như có năm nào đó, bộ Công an từng có dự định ra quy định không được cởi trần ra ngoài đường, chính xác là ai cởi trần ra đường sẽ bị phạt 200 ngàn đồng. Dự định này đã chìm vào quên lãng, còn người cởi trần vẫn rất đông...
Cái thời báo Văn Nghệ, Văn nghệ quân đội là thứ gối đầu giường, xé ra chia nhau đọc, cái thời được in một bài thơ, một truyện ngắn trên báo văn nghệ tỉnh sướng âm ỉ cả tuần... cỏ vẻ như đang trở thành cổ tích. Hôm nay, những người làm báo chí Văn nghệ gặp nhau toàn kể chuyện tiếu lâm về nghề mình xen giữa những tiếng thở dài cố ép lại...
Nhưng vẫn có những người tự tin bảo: giao cho tôi làm, không dưới 5 vạn bản/kỳ tôi không phải là tôi. Và tờ Văn Nghệ công an của nhà thơ Phạm Khải và nhà văn Nguyễn Thế Hùng nghe nói tira vẫn 3 vạn...
Một số tờ báo, tạp chí Văn nghệ trên bàn của tớ ngay lúc này
Tác giả: Tansen Sen | Biên dịch: Phạm Thị Huyền Trang
Gần đây, các báo đài bắt đầu đưa tin về khái niệm đầy lãng mạn “Con đường Tơ lụa” lịch sử mà các đoàn lữ hành trên lưng lạc đà đã đi qua giữa những ngọn núi và sa mạc Trung Á, cũng như tọa đàm về việc tái lập các mạng lưới hàng hải trên Ấn Độ Dương mà Đô đốc hải quân Trung Quốc Trịnh Hòa đã bảy lần dẫn hạm đội của mình băng qua. Nhằm nhấn mạnh vai trò lịch sử của Trung Quốc như là biểu tượng của hòa bình và thịnh vượng, các nhà lãnh đạo Trung Quốc đang ra sức thúc đẩy các tuyến đường thương mại cổ xưa, gần đây nhất là trong các chuyến thăm của Chủ tịch Tập Cận Bình tới các nước Trung và Nam Á.
Tuy nhiên, có một vấn đề trong chiến dịch dựa trên lịch sử này của Trung Quốc: lịch sử đang bị bóp méo.
Tháng Chín năm 2013, chưa đầy một năm sau khi đảm nhận vị trí Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Tập Cận Bình đưa ra sáng kiến chính sách đối ngoại mới được gọi là “Vành đai Kinh tế Con đường Tơ lụa.” Trong một bài diễn văn tại Đại học Nazarbayev ở Kazakhstan, nhằm kêu gọi hợp tác và phát triển khu vực Á-Âu thông qua sáng kiến Con đường Tơ lụa mới này, Tập Cận Bình đã nêu ra năm mục tiêu cụ thể: tăng cường hợp tác kinh tế, cải thiện kết nối đường bộ, xúc tiến thương mại và đầu tư, tạo thuận lợi cho chuyển đổi tiền tệ, và thúc đẩy sự giao lưu giữa người dân với nhau.
Một tháng sau, tại Hội nghị thượng đỉnh ASEAN-Trung Quốc lần thứ 16 được tổ chức ở Brunei, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường đã đề xuất việc xây dựng một “Con đường Tơ lụa trên biển” thế kỷ 21 để cùng nhau thúc đẩy hợp tác hàng hải, kết nối, nghiên cứu khoa học và môi trường, và các hoạt động khai thác hải sản. Vài ngày sau đó, trong bài phát biểu trước Quốc hội Indonesia, Tập Cận Bình đã lên tiếng ủng hộ ý tưởng này và tuyên bố Trung Quốc sẽ đóng góp kinh phí để “phát triển mạnh mẽ quan hệ đối tác hàng hải trong một nỗ lực chung nhằm xây dựng Con đường Tơ lụa trên biển của thế kỷ 21,” kéo dài từ bờ biển Trung Quốc đến Địa Trung Hải.
Trong cả hai bài phát biểu trên, Tập Cận Bình đều nhấn mạnh mối liên kết hữu nghị trong lịch sử giữa Trung Quốc với các nước trong khu vực và ám chỉ rằng những đề xuất của ông đều hướng đến việc thiết lập lại các mối quan hệ hữu nghị cổ xưa trong một thế giới toàn cầu hóa và hiện đại. Tại Kazakhstan, ông cho rằng sứ thần Tây Hán Trương Khiên đã “gánh vác sứ mệnh hòa bình và hữu nghị,” đồng thời mở ra cánh cửa liên lạc Đông-Tây và thiết lập nên “Con đường Tơ lụa.” Tại Indonesia, ông đã tán dương Đô đốc Trịnh Hòa nhà Minh vì đã để lại “những câu chuyện đẹp về mối giao lưu hữu nghị giữa dân tộc Trung Quốc và Indonesia.”
Thế nhưng, Tập Cận Bình đã không hề đề cập đến những bi kịch xung đột và nỗ lực nhằm truyền bá một trật tự thế giới dĩ Hoa vi trung (lấy Trung Quốc làm trung tâm – NBT). Đồng thời, nhằm khắc họa quá khứ như là một giai đoạn lịch sử không tưởng, mục đích chuyến đi của sứ thần Trương Khiên tới các nước được gọi là Tây Vực cũng bị bóp méo.
Nhà Hán đã phái Trương Khiên đi tìm đồng minh nhằm chống lại Liên minh Hung Nô hùng mạnh, địch thủ hàng đầu của Đế chế Tây Hán. Với các chính sách bành trướng, nhà Hán đã góp phần biến những người Hung Nô du mục thành một thực thể bán nhà nước[1] vốn đã luôn đối đầu với các lực lượng người Hán. Năm 138 TCN, nhà Hán phái Trương Khiên tới Trung Á để tìm người Nguyệt Chi[2] theo hành trình của người Hung Nô trước đó. Tuy nhiên, sứ mệnh của ông đã thất bại, ông bị người Hung Nô cầm tù và bị ép hôn với một nữ nhân trong tộc. Trốn thoát sau 10 năm bị giam cầm, ông nhận ra rằng người Nguyệt Chi không hề quan tâm đến việc thành lập liên minh quân sự (với nhà Hán để chống người Hung Nô). Đóng góp duy nhất của Trương Khiên cho triều đình nhà Hán là biểu tấu về các thể chế và tộc người trong khu vực Trung Á.
Tương tự, hình ảnh của Đô đốc Trịnh Hòa như là một sứ thần của hòa bình và hữu nghị cũng có vấn đề. Trên thực tế, Đô đốc Trịnh Hòa đã sử dụng vũ lực trong bảy chuyến thám hiểm từ năm 1405 đến năm 1433 tại các vùng lãnh thổ mà nay là Indonesia, Malaysia, Sri Lanka, và Ấn Độ, nhằm phong chư hầu và kiểm soát hành lang chiến lược trên Ấn Độ Dương. Trịnh Hòa đã can thiệp vào việc triều chính của Sri Lanka và Indonesia, sau đó đưa tù nhân về Nam Kinh, kinh đô nhà Minh. Thực tế ban đầu Hoàng đế Vĩnh Lạc phái Trịnh Hòa ra biển Tây là để nhằm truy lùng đứa cháu trai đã bị chính Vĩnh Lạc soán ngôi, đồng thời truyền bá nền văn minh Trung Hoa. Trong quá trình thám hiểm, Trịnh Hòa đã thu phục rất nhiều vị vua chúa về làm chư hầu dưới trướng của Vĩnh Lạc cùng với các vật phẩm triều cống. Các chuyến đi này sau đó đã bị dừng lại bởi chúng hóa ra là quá tốn kém và, dưới góc nhìn của các triều thần, đã trao quyền quá mức cho một hoạn quan như Trịnh Hòa.
Đế chế Hán đã sử dụng chiến thuật tương tự tại Trung Á, đặc biệt là tại các vị trí chiến lược trên những tuyến đường thương mại. Do đó, chẳng có tuyến đường bộ hay hàng hải nào, gọi chung là Tuyến đường Tơ lụa, cho thấy sự giao lưu hòa bình hoặc thúc đẩy tình hữu nghị thông qua sự hiện diện của Trung Quốc như các bài phát biểu đã nêu.
Cũng có một vấn đề với thuật ngữ “Con đường Tơ lụa” hay “Tuyến đường Tơ lụa.” Nhà địa lý người Đức Ferdinand von Richthofen đặt ra thuật ngữ này vào năm 1877 để chỉ các tuyến đường bộ thương mại cổ xưa xuyên qua Trung Á. Kể từ đó, nhiều tuyến đường kết nối Trung Quốc với thế giới bên ngoài đều được gọi là “Con đường Tơ lụa” hay “Tuyến đường Tơ lụa,” cho dù tơ lụa không phải là sản phẩm đầu tiên, cũng không phải là sản phẩm được giao dịch nhiều nhất trên bất kỳ tuyến đường nào. Ngoài ra, được các học giả Trung Quốc ra sức sử dụng, thuật ngữ này đã đề cao vai trò của Trung Quốc trong các tương tác liên khu vực cận đại một cách vô căn cứ. Điều này là kết quả của việc phớt lờ các ảnh hưởng ngoại lai tới xã hội và kinh tế Trung Quốc trong suốt 2000 năm qua.
Có lẽ, như nhiều người Trung Quốc khác, quan điểm của Tập Cận Bình về Con đường Tơ lụa được định hình bởi hệ thống giáo dục của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa không chấp nhận việc phân tích phê phán và diễn giải xác đáng các nguồn sử liệu. Có thể Tập Cận Bình chịu ảnh hưởng bởi nguồn gốc gia đình xuất thân gần kinh đô Tây An của Trung Quốc cổ đại, hay còn được biết đến trong lịch sử là Trường An, địa danh được sử sách công nhận là điểm khởi đầu của con đường tơ lụa trên bộ. Hoặc Tập Cận Bình không nhận thức được những phản ứng tiêu cực mà việc sử dụng chủ nghĩa tượng trưng văn hóa Trung Quốc trong lĩnh vực chính sách đối ngoại đã gây ra ở ngoại quốc. Hoặc cũng có thể ông kiên quyết tiến hành sáng kiến này đến cùng, với sức mạnh kinh tế Trung Quốc đã đạt được trong nhiều thập kỷ qua.
Thế nhưng, một số quốc gia vẫn sẵn sàng chấp nhận những câu chuyện lịch sử bị bóp méo vì những lý do kinh tế.
Ví dụ, năm ngoái Chính phủ Sri Lanka đã tiếp nhận một bức tượng Trịnh Hòa mạ vàng như một món quà từ Hiệp hội Quản lý Du lịch Quốc tế của Trung Quốc. Hai bên tuyên bố rằng Trịnh Hòa và các cuộc thám hiểm của ông đại diện cho những mối quan hệ thương mại và hòa bình cổ xưa giữa Trung Quốc và Sri Lanka. Các chi tiết lịch sử quan trọng đã bị bỏ qua như việc Trịnh Hòa đã thay đổi chế độ vốn có trong khu vực; bắt cóc quốc vương Alaskawera; áp giải ông này về Nam Kinh như một tù nhân. Trịnh Hòa cũng chiếm đoạt Xá lợi răng Phật nổi tiếng tại Kandy, một biểu tượng xa xưa về chủ quyền của Sri Lanka.
Xung đột quân sự cũng đã xảy ra ở Indonesia, nhưng một số tờ báo của quốc gia này lại hoan nghênh đề xuất của Tập Cận Bình và ghi nhận rằng các đề xuất này có thể mang lại “những cơ hội to lớn cho sự phát triển của khu vực.” Một thực tế đã không được nhắc tới là vào năm 1407, Trịnh Hòa đã thay đổi chế độ trên đảo Sumatra bằng cách bắt cóc Trần Tổ Nghĩa, thủ lĩnh địa phương người Trung Quốc bị triều đình nhà Minh coi là cướp biển. Sau khi bị hành hình công khai ở Nam Kinh, Trần Tổ Nghĩa bị thay thế bởi một người đại diện cho lợi ích của triều đình nhà Minh trong khu vực. Cũng năm đó, Trịnh Hòa còn can thiệp vào công việc nội bộ của Vương quốc Majapahit trên đảo Java, dường như để làm suy yếu cường quốc khu vực này của Đông Nam Á.
Cũng giống như những xung đột diễn ra trong các khu vực khác với cùng một mục đích là mở ra một trật tự thế giới hài hòa dưới trướng Trung Hoa Thiên tử, những can thiệp quân sự này mới là mục tiêu của các cuộc thám hiểm do Trịnh Hòa dẫn đầu.
Với dòng tiền và đầu tư dồi dào, sáng kiến Con đường Tơ lụa của chính phủ Trung Quốc có thể thúc đẩy nền kinh tế của nhiều quốc gia châu Á và châu Âu, miễn là các nước này tự nguyện tuyên bố có mối liên kết với đế chế Trung Quốc cổ đại. Còn đối với Trung Quốc, sự thành công của sáng kiến này sẽ mở ra con đường mới cho việc đầu tư nguồn dự trữ tiền tệ khổng lồ của mình, đánh dấu một bước tiến lớn trong công cuộc tái lập trật tự thế giới Trung Quốc cổ đại được biết đến dưới tên gọi thiên hạ, đó là, mọi nơi được biết đến trên thế giới này đều thuộc về một thiên mệnh hoàng đế của Trung Hoa. Trật tự thế giới mới này sẽ không chỉ đơn giản là luận điệu suông, mà còn mang những ý nghĩa quan trọng về địa chính trị.
Tansen Sen (Thẩm Đan Sâm) là phó giáo sư tại trường Đại họcBaruch, Đại học Tổng hợp Thành phố New York. Chuyên ngành của ông là lịch sử và các tôn giáo châu Á, ông đặc biệt quan tâm về lĩnh vực quan hệ Ấn Độ-Trung Quốc, thương mại Ấn Độ Dương, Phật giáo, và khảo cổ học về Con đường Tơ lụa. Ông là tác giảcuốn“Buddhism, Diplomacy, and Trade: The Realignment of Sino-Indian Relations, 600-1400” (University of Hawai’i Press, 2003) và đồng tác giả (với Victor H. Mair) của cuốn“Traditional China in Asian and World History” (Association for Asian Studies, 2012).
Tác giả: Tansen Sen | Biên dịch: Phạm Thị Huyền Trang
Liên Xô sụp đổ dễ dàng bởi nắm quyền lực là những kẻ cũng như Mỹ - Chúng dường như là đối thủ chính chống lại chính Liên Xô. Vấn đề là ở chỗ, khi những gã con buôn nắm quyền, thì đất nước chỉ còn đơn giản là bị mua và thâu tóm bằng 1 số tiền qui định. Liên Xô đã bị mua bởi chóp bu Do Thái Mỹ ở chóp bu Liên đoàn Do Thái.
Chúng đã bán Liên Xô như thế nào?
Một trong những đầu trò vụ bán chác này là gã Gorbachev – không ngạc nhiên khi hắn được bầu là “danh tiếng thứ 30” của thế kỷ XX, được gắn mề đay Nobel, được ném cho rất nhiều tiền.
Có sự kỳ lạ ở Ủy ban khẩn cấp tháng 8 (Государственныйкомитет по чрезвычайному положению - gọi tắt là UBKC). Ngày này, chúng ta là nhân chứng với những gì đang xảy ra ở Kiev, khi quyền lực bị chuyển vào tay đám chiến binh Maidan, thì rõ ràng, không chỉ những quan chức Ukr tham nhũng trơ tráo, mà trước tiên, là sự yếu đuối của quyền lực, đã kích thích các chiến binh đến chỗ vô luật lệ. Các sự kiện ở Kiev năm 2014, một lần nữa làm người ta nhớ sự kiện Moskva tháng 8 1991. Thái độ chần chừ và thiếu dứt khoát của giới quan chức an ninh đứng đầu là lãnh đạo KGB Vladimir Kryuchkov làmUBKCthấtbại. Thậm chí là khi đó họ có thể dựa vào hầu hết quần chúng, cần phải nhắc làtháng 3 1991, 70%dân chúng vẫn ủng hộ nhà nước liên bang.
Ảnh: Chỉ huy dù Pavel Grachyov và soái không quân Evgeny Shaposhnikov
đóng vai trò không phải là cuối cùng trong việc UBKC thất bại và các sự kiện sau đó.
Bắt Yeltsin – nhưng đợi "chỉ đạo"
Như người ta biết, đặc nhiệm "Nhóm A" của KGB do anh hùng Xô Viết V. F. Karpukhin chỉ huy vào tối 18 rạng sáng 19 tháng 8 1991 đang ở Arkhangelsk. Nhưng mệnh lệnh cô lập Yeltsin, bất chấp có nhiều cuộc điện đàm của "Nhóm A" về Sở chỉ huy, đã không được thi hành. Về điều này có thể dẫn lời người trực tiếp tham gia vào sự kiện, là chủ tịch Hội cựu chiến binh quốc tế của sư đoàn chống khủng bố "Alpha", đại biểu Hội đồng nhân dân Moskva, ông Sergey Goncharov:
"Karpukhin báo cáo về Sở chỉ huy rằng chúng tôi đang ở vào vị trí và sẵn sàng thực hiện mệnh lệnh. Mệnh lệnh cuối cùng mà tôi nghe rõ ràng: "Đợi chỉ đạo!". Trời bắt đầu sáng. Tôi nói với Karpukhin: "Fyodorych! đ/c hãy báo cáo về Sở chỉ huy – sắp bình minh rồi". Một lần nữa có lệnh: "Đợi! Sẽ liên lạc sau". Chỉ huy của chúng tôi phản ứng: "Thế đợi cái gì!", và chúng tôi tái bố trí đến 1 ngôi làng gần Arkhangelsk. Những người hái nấm đến… Họ thấy binh lính trong trang phục bất thường – ngụy trang và súng trong tay, đã sợ hãi và đứng sững lại khi chúng tôi né sang bên, họ đi về nhà.
Như tôi hiểu, thông tin đã đến với Korzhakov. Tôi nói: "Fyodorych, hãy gọi lại đi! Tất cả hiểu, chúng tôi đã được ra ám hiệu!" Karpukhin tìm chỉ dẫn. Người ta đưa ra cho ông mệnh lệnh mới: "Chuyển sang vị trí của phương án No. 2". Đó là lúc tiến công đánh chiếm. Chúng tôi đưa quân ra, lên xe và tiến lên trước độ 2 km, chúng tôi bắt đầu đeo trùm đầu. Nhưng có thể làm điều đó như thế nào với 1 lượng quân như thế này? Dân nông thôn nhìn chúng tôi rất dè dặt, họ không dám cả đi ra ngoài lấy nước…
Ảnh: Anh hùng Xô Viết Victor Fyodorovich Karpukhin (1947-2003).
Chính ông là chỉ huy “Nhóm A” của KGB khi đợi lệnh bắt Boris Yeltsin.
Nhưng đã không nhận được cái lệnh ấy.
Được thôi. Đã nghiên cứu chiến dịch, làm thế nào để chặn đoàn xe, Karpukhin báo cáo đã sẵn sàng. Lúc 6 h, trời sáng, tất cả đã nhìn rõ, đoàn tàu hỏa đang đi về Moskva. Từ Sở chỉ huy lại 1 lần nữa: "Đợi chỉ đạo, sẽ có lệnh!"
7 h, có 1 đoàn xe công tác cùng bảo vệ bắt đầu kéo nhau đến Arkhangelsk. Chúng tôi thấy có một số nhân vật cỡ bự. Dĩ nhiên, đã cử người đi điều tra. Có vẻ là Khasbulatov, Poltoranin và 1 số kẻ khác đến. Chúng tôi báo cáo. Lại có lệnh: "Chờ chỉ đạo!" Tất cả! Chúng tôi không hiểu họ có muốn và tiến hành chiến dịch như thế nào!
Đến khoảng 8 h sáng, trinh sát cho biết: "Đoàn xe – 2 chiếc ZIL bọc thép, 2 Volga với bảo vệ của Yeltsin và những kẻ đã đến đang đi trên đường. Chuẩn bị hành động!" Karpukhin gọi về Sở chỉ huy 1 lần nữa và nghe: "Đợi mệnh lệnh!" – "Đợi cái gì, đoàn xe sẽ đi qua trong vòng 5 phút!" – "Đợi mệnh lệnh!" Khi chúng tôi nhìn thấy bọn chúng, Fyodorych 1 lần nữa nhấc ống nghe: "Đợi mệnh lệnh!"
Mệnh lệnh đã không đến. Tại sao? Các nhân vật ở UBKC, gồm cả Kryuchkov, đã không có câu trả lời rõ ràng cho câu hỏi này cũng như đã không ra lệnh. Rõ ràng, không ai trong các nhà tổ chức của ông ta muốn rủi ro chịu trách nhiệm. Cũng chẳng có ai trong nội các (đảo chính) của Valentin Ivanovich Varennikov, nhưng điều như thế đã có ở Kiev mà không thể ảnh hưởng đến sự tiến triển của sự kiện.
Hoặc là, có lẽ,đã xảy ra một số phức tạp kép và trò chơi tay ba. Tôi không rõ, rất khó cho tôi để phán xét… Chủ tịch Hội đồng tối cao cuối cùng của Liên Xô, Anatoly Lukyanov trong cuộc phỏng vấn với báo Nga nói rằng, UBKC được thành lập tại cuộc họp vớiGorbachev ngày 28 tháng 3 1991. Còn Gennady Yanayev thì nói, tài liệu của UBKC được soạn theo yêu cầu cũng tất cả từ Gorbachev.
Sau đó, đoàn xe hộ tống của Yeltsin đã phóng rất nhanh vượt qua chúng tôi, Karpukhin nhấc điện thoại: "Làm gì bây giờ?" – "Chờ, chúng tôi sẽ gọi lại!" Đúng 5 phút sau: "Giữ bộ phận các sĩ quan của anh bảo vệ Arkhangelsk". – "Để làm gì?!" – "Thực hiện điều đã ra lệnh cho anh! Những chuyện khác – thuộc đơn vị khác!".
Vào lúc mà UBKC có thể thắng, thì đã bỏ lỡ nó 1 cách vụng về. Yeltsin đã có được thì giờ quí báu để huy động lực lượng phe cánh mình và bắt tay vào các hành động chủ động. Vào 10 hay 11 h, chúng tôi trở lại hẻm N-sky, nơi đóng quân tạm thời. Còn trên kênh TV chính, thay vì phát đi Bản tuyên bố đảo chính thì đã chiếu vở "Hồ Thiên Nga". Tấn bi kịch quốc gia biến thành trò hề".
… Tiếp theo, tất cả tình hình sụp xuống như ngôi nhà bằng giấy. Yeltsin đã trèo lên xe tăng trước Nhà Trắng (tòa nhà CP) và tuyên bố các hành động của UBKC là vi hiến. Vào buổi chiều, trên TV phát đi các bản tin đặt dấu chấm hết cho UBKC. Đóng vai trò cũng là bởi cuộc họp báo thất bại của nhóm UBKC. Nói đúng hơn, không chỉ riêng UBKC, mà là tất cả lũ tâm thần. Thực tế diễn ra là lặp lại tình hình ở Vilnius tháng 1 1991. Trong khi biết rằng, KGB luôn luôn chuẩn bị cho hoạt động của mình 1 cách kỹ lưỡng. Những pha đầu trong việc đưa quân đội vào Czech và Afghan luôn luôn là trách nhiệm của họ. Tất cả được tính toán kỹ đến từng phút.
Tuy nhiên, sau đó đã có nhiều thứ trở nên rõ ràng hơn, khi nó rõ hơn thì “2 kẻ thù không đội trời chung” – Gorbachev và Yeltsin đã thực sự làm việc cùng nhau trong 1 “đường dây”.Cựu bộ trưởng Thông tin và báo chí Nga, Mikhail Poltoranin đã công khai điều này trên tờ "Komsomolskaya Pravda" (số ra ngày 18 tháng 8 2011). Chắc chắn, lãnh đạo KGB đã biết hay đoán ra đường dây này, khi xác định tính 2 mặt lạ lùng của nó. CònV. Kryuchkov, xét theo cuộc nói chuyện của ông ta với lãnh đạo PGU (điều tra) của KGB là Leonid Vladimirovich Shebarshin, vào tháng 6 1990 đã quyết định đứng cùngYeltsin. Vì thế, Vladimir Aleksandrovich cũng không thể tránh khỏi cảm giác có trách nhiệm cá nhân trước Gorbachev. Kết quả, cách sử xự của ông là 1 ví dụ rõ rệt của việc theo đuổi nguyên tắc "tôi và anh". Nhưng trong chính trị, quan điểm nước đôi như thế, theo qui luật, là bị trừng phạt. Điều này đã xảy ra.
Chứng thực của Shcherbatov
Boris Yeltsin, kẻ đóng vai dưới trong “đường dây”, hiểu rằng đảo chính cho ông ta cơ hội hiếm có để kết liễu Gorbachev. Thật không may, tìm cách lật đổ Gorbachev là 1 ván bài chính trị lớn của Yeltsin, đồng thời vì nó, ông ta chẳng tiếc gì từ bỏ Liên Xô. Đồng thời, cũng cần phải nhớ hành vi phản bội của Gorbachev trước tình cảnh bộ 3 lãnh đạo Nga-Belarus-Ukraina, Yeltsin-Shushkevich-Kravchuk họp riêng với nhau ở Viskulyakh và tuyên bố Liên Xô chấm dứt hoạt động như một chủ thể quốc tế. Hành động này là vi hiến và hoàn toàn là tuyên bố đơn phương của bộ 3. Khi đó, bộ 3 mưu gian này hiểu rõ đó là phạm tội và đã gặp nhau trong cánh rừng Bialowieza, để nếu có biến còn chạy bộ sang Ba Lan lánh nạn.
Sau Viskulyakh, Yeltsin không dám quay về điện Kremlin vì sợ Gorbachev. Ông ta chắc rằng sẽ có lệnh bắt giữ mình, thế nhưng Gorbachev đã chọn cách bỏ mặc việc này. Ông ta chấp nhận tình trạng Liên Xô sụp đổ, như thể trong tình hình này, khả năng để ông ta bị đem ra công lý vì những tội lỗi đã biến mất.
Ảnh: 2 “tử thù” Mikhail Gorbachev và Boris Yeltsin chung vai diễn kết liễu Liên Xô.
Trước đây, tôi cũng đã viết rằng trong thời kỳ này, suy nghĩ của Gorbachev không phải là làm thế nào để giữ gìn Liên Xô mà là làm sao để bảo đảm tương lai cho mình không thiếu thốn: hàng hóa, rượu và nhà. Không phải là tình cờ mà sĩ quan an ninh lâu năm của ông ta là tướng KGB Vladimir Timofeyevich Medvedev nhấn mạnh 1 cách chuẩn xác: tư tưởng chính của Gorbachev là giữ cho mình sống còn.
Thật tệ hại, nhiều quan chức Liên Xô và giới tướng lĩnh cao cấp chỉ cố để lo tương lai vật chất cho mình. Cần phải nói rằng, cho đến 1991, người Mỹ đã mua sạch tận gốc giới bề trên Liên Xô, giúp Yeltsin tiến đến quyền lực. Tôi cung cấp chứng thực của hoàng tử Alexey Pavlovich Shcherbatov (1910-2003) từ dòng họ Ryurik, chủ tịch Hội quí tộc Nga bắc và nam Mỹ.
Trong ngày "đảo chính”, Shcherbatov đến Moskva từ Mỹ để tham dự Hội nghị đồng hương. Ông bày tỏ ấn tượng của mình về chuyến đi trong hồi ký “Lịch sử hoàn toàn không xa. Chuyến đi về Nga đầu tiên". Như thể số phận Shcherbatov xuất hiện trong các dày đặc sự kiện tháng 8 1991. Ông, như 1 công dân Mỹ có ảnh hưởng, đã gặp gỡ trực tiếp đại sứ Mỹ tại Liên Xô Robert Strauss, 1 người rất thông thạo. Bởi vẫn mang tinh thần Nga yêu nước, Shcherbatov đã phải chịu đựng sự sắc nhọn của các sự kiện tháng 8 1991. Bởi vậy ông đã quan tâm đến mọi thứ liên quan.
Trong tư liệu xuất bản trên tờ báo Chính thống giáo "Vera" – "Esk" (No. 520), Shcherbatov viết:"… Tôi cố để tìm hiểu nhiều chi tiết của sự chuẩn bị lật đổ. Và trong 1 vài ngày đã tự mình biết rõ: Người Mỹ, CIA đã đem tiền đến qua đại sứ ở Nga, Robert Strauss, đã sử dụng quan hệ của ông ta để mua chuộc giới quân đội: Sư đoàn dù Tamansky và Dzerzhinsk cần phải đứng về phía Yeltsin. Một lượng tiền lớn đã được đưa đến cho con của soái Shaposhnikov và bộ trưởng QP Grachyov.Shaposhnikov giờ có trang viên ở miền nam Pháp, nhà ở Thụy Sĩ.
Tôi nghe từ George Bailey, bạn cũ của tôi, nhiều năm làm việc cho CIA rằng, để làm tan rã Liên Xô, một lượng tiền lớn hơn 1 tỷ USD đã được đem vào. Ít người biết năm 1991, những chiếc máy bay đặc biệt dưới chiêu bài ngoại giao đã chở tiền đến sân bay Sheremetyevo, các kiện hàng của chúng là các tập đô la mệnh giá 10, 20, 50 được phân phát cho các đầu não chính phủ và quân đội. Những kẻ này về sau tiếp tục tham gia vào quá trình tư nhân hóa. Ngày nay tất cả điều này đều đã biết rõ.
Tham gia vào đảo chính là các cựu đại biểu dự hội nghị ở Shatagua: tướng Chervov giữ vai trò phân phát tiền trong giới quân đội, một trong số các giám đốc "Banks Trust of Company" là John Kristall như tôi biết, đã chuyển tiền giúp CIA qua ngân hàng. Tỏ ra là, khi tạo cho các quan chức Liên Xô 1 cơ hội tốt để nhận đút lót, thì làm tan rã Liên Xô không phải là việc khó…”
Cần phải thêm rằng, cuộc nói chuyện của phóng viên với hoàng tử Shcherbatov, người gọi mình là “con người-huyền thoại của lịch sử Nga", được thực hiện ở nhà ông, Manhattan - New York mùa hè 2003.
Shevardnadze phản bội
Phản quốc đã trú ngụ trong điện Kremlin từ lâu. Vào ngày 14 tháng 2 năm 2014, kênh TV Russia 1 cho phát sóng bộ phim có tên "Afghan" của phóng viên Andrey Kondrashov. Trong phim, 1 trong những thân tín của thủ lĩnh Mujahideens Ahmad Shah Masoud nói rằng phần lớn các hoạt động quân sự của Liên Xô chống Mujahideens đều không mang lại kết quả bởi ông ta, Masoud đã nhận được kịp thời thông tin về các hoạt động này từ Moskva.
Ở NATO người ta luôn luôn hiểu, Eduard Shevardnadze là đồng minh
thân cận nhất của Gorbachev, do đó họ chấp nhận ông ta như
khách quí và không thể bỏ qua.
Trong phim còn đưa ra 1 thực tế khác về sự phản bội rõ ràng của giới chức hàng đầu Liên Xô. Người ta biết rằng trước khi Liên Xô rút quân ra khỏi Afghan và đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn với Ahmad Shah Masoud. Tuy nhiên, theo yêu cầu của bộ trưởng ngoại giao Shevardnadze và chỉ đạo của chỉ huy tối cao Gorbachev, quân đội Liên Xô trong các ngày 23-26 tháng 1 1989 đã ồ ạt tấn công tên lửa và không kích vào vùng nằm dưới sự kiểm soát của Ahmad Shah Masoud. Đó không chỉ là quyết định phản bội của Kremlin, mà còn là tội phạm chiến tranh.
Afghanistan hoàn toàn có cơ sở để buộc tội Gorbachev và Shevardnadze cũng như đòi hỏi xét xử ở tòa án quốc tế.
Sự phản bội của Shevardnadze không chỉ ở Afghan. Biết rằng tháng 4 1989, ông ta giúp BCT ngay lập tức thiết lập lại trật tự với các cuộc biểu tình ở Tbilisi và xét xử thủ lĩnh đối lập Gruzia Zviad Gamsakhurdia. Tuy nhiên, khi xảy ra sự kiện bi kịch ngày 9 tháng 4 1990, Shevardnadzebắt đầu đổi giọng về hành động quân sự không tương xứng khi giải tán biểu tình, nhấn mạnh căng thẳng là do lính dù sử dụng xẻng công binh tấn công người biểu tình. Nhưng phim do KGB quay, lại chỉ thấy họ bị tấn công bằng gạch đá và chai.
Tôi nhớ cuộc họp BCT tháng 3 1990 về vấn đề Litvia ly khai, Shevardnadze là duy nhất trong đó đòi áp dụng biện pháp mạnh chống ly khai và duy trì trật tự hiến pháp. Nhưng ông ta và A. Yakovlev lại thường xuyên cung cấp tin tức cho lãnh đạo Litvia Landsbergis.
Ngày 1 tháng 6 1990,Shevardnadze đã hành động phản bội tổ quốc ghê gớm khi đi thăm Washington với chức vụ bộ trưởng ngoại giao Liên Xô. Cùng ngoại trưởng Mỹ J. Baker, ông ta ký thỏa thuận mà theo đó Mỹ tự nhiên được hơn 47 nghìn km2 mặt nướcbiển Bering giàu có nguồn cá và hydrocarbons.
Không nghi ngờ gì, chính Gorbachev đã được báo về sự thông đồng này. Ngược lại, ở Moskva, Shevardnadze chẳng được ai chúc mừng. Nói cách khác, Gorbachev đã ngăn chặn mọi hành động thừa nhận sự "chuyển giao" này là bất hợp pháp. Người Mỹ biết lãnh đạo Liên Xô sẽ có phản ứng như vậy, họ nhanh chóng chiếm lấy vùng nước này và kiểm soát nó. Dường như vì sự “giúp đỡ” này mà Shevardnadze và Gorbachev đã được thưởng công rất nhiều tiền.
Rõ ràng, lãnh đạo KGB Kryuchkovbiết về thỏa thuận đáng ngờ này, nhưng ông ta chẳng thèm bận tâm công khai tuyên bố Gorbachev và Shevardnadze phản bội Liên Xô. Đành rằng 2 kẻ này kiếm được nhiều tiền vì “bán nước”, nhưng tại sao Kryuchkov im lặng? Ngoài ra, Nga ngày nay cũng có sự "thông đồng im lặng" về biến cố này.
Những năm gần đây, thực tế tham nhũng của giới cai trị nước Mỹ “tự do độc lập” đã rất hiệu quả và ghê gớm. Iraq, Afghanistan, Tunisia, Libya, Ai Cập … và ví dụ gần đây nhất là Ukraina. Các nhà khoa học chính trị Nga cho rằng, vị thế không chắc chắn của Yanukovych trước cơn thịnh nộ Maidan gây ra bởi cái mà nhiều kẻ cho là tham vọng muốn cất giấu 1 tỷ tờ “bạc xanh” ở Mỹ. Những niềm hy vọng vô ích. Ở Mỹ chẳng có tiền nào của cựu vương Iran M. Reza Pekhlevi, của cựu TT Philippines F. Marcos, cựu TT Iraq Saddam Hussein, hay cựu TT Ai Cập H. Mubarak và các cựu “bạn bè” khác của Mỹ.
Hoàn cảnh và khả năng làm ăn không tồi xung quanh các đời TT Ukraina. Phần lớn giới bề trên đã giã từ quê hương mình ở Kiev đến các "bãi đáp dự phòng" tương tự như “nhà yêu nước Ura Nga”, cựu thị trưởng Moskva Yury Luzhkov đã tạo cho mình ở Áo và London. Không có gì phải nghi ngờ là phần lớn giới bề trên Nga, trong trường hợp tình hình xấu đi cũng sẽ theo gương các “đồng nghiệp” Ukraina. Tiện lợi là các "bãi đáp dự phòng" của họ cũng đã thực sự có từ lâu.
Giải bạc thứ 30 của Gorbachev
M. Gorbachev cũng đã kiếm được những món tiền lớn nhờ phản bội tổ quốc. Điều này là như thế nào đã rõ từ 2007 qua lời kể của ông Paule Creg Roberts– nhà kinh tế và nghiên cứu người Mỹ, cựu trợ lý tài chính cho CQ Reagan trên tờ Izvestiya. Ông Roberts nhớ lại thời kỳ khi 1 lãnh đạo nghiên cứu của ông được bổ nhiệm làm trợ lý thư ký QP Mỹ về các vấn đề quốc tế (lúc đó Melvin Laird là BT). Chớp cơ hội, ông Roberts đã hỏi, làm thế nào để Mỹ buộc 1 quốc gia phải nhảy múa theo điệu nhạc của họ? Câu trả lời đơn giản: “Chúng ta cho lãnh đạo của họ tiền. Chúng ta mua lãnh đạo của họ!".
Có thể lấy cựu Ttg Anh Tony Blair làm ví dụ cho ông Roberts. Ngay khi ông ta từ chức, Tony Blair được bổ nhiệm làm cố vấn 1 tập đoàn tài chính với lương 5 triệu bảng. Ngoài ra, Mỹ giúp ông ta tổ chức 1 loạt các buổi đọc diễn văn, mỗi buổi ông ta kiếm 100-250 nghìn đô. Biết rằng, bộ ngoại giao Mỹ cũng thu xếp các chương trình tương tự như vậy cho cựu Gorbachev.
Tuy nhiên, Gorbachev giải thích ông ta tham gia vào các hoạt động quảng cáo là do thiếu tiền cho quĩ Gorbachev. Có thể, có thể là… Tuy nhiên người ta biết Gorbachev đã nhận được khoản bồi thường không hề nhỏ từ Yeltsin vì đã "không gây sự" với điện Kremlin. Tháng 9 2008 Gorbachev nhận huân chương Tự do vì "kết thúc chiến tranh lạnh" từ Mỹ kèm 100 nghìn đô la. Thêm vào cái huân chương Nobel hòa bình năm 1990 vì đã "xin xỏ" R. Reagan. Tuy nhiên không phải nghi ngờ, đó chỉ là phần biết đến của sự giàu có vật chất mà Mỹ đã chu cấp cho cựu TT duy nhất của Liên Xô.
Khả năng tài chính của ông cựu Gorbachev được chứng tỏ trong đám cưới tân thời của cô cháu Ksenia năm 2003, tại nhà hàng sang trọng ở Moskva "Gostiny dvor", vây quanh là hàng rào cảnh sát, và đăng tải trên media là "không kiểu cách". Trên bàn tiệc lạnh là hình trái tim được xếp bằng gan ngỗng sống và quả vả, trứng cá đen trên khay đá với bánh kếp nóng, gà nấu nấm bọc bột xốp mỏng. Gà gô nướng và lưỡi nai. Bánh cưới 3 tầng cao 1 mét rưỡi.
Năm 2007, thiên hạ thật ấn tượng khi thấy Gorbachev sống trong lâu đài ở Bavaria.Lâu đài Hubertus trước đây là 1 trong 2 công trình lớn làm trại trẻ mồ côi Bavaria, trên giấy tờ nó thuộc về cô con gái ông ta, Irina Virganskaya. Ngoài ra, ông ta còn sở hữu 2 ngôi nhà khác, 1 ở San Francisco và 1 ở Tây Ban Nha (gần nhà ca sĩ V. Leontyev). Ông ta vẫn còn bất động sản ở Nga - nhà nghỉ Dacha ngoại ô Moskva "Moskva River 5" rộng 68 ha.
Cần nói thêm, năm 2011 ông ta tổ chức sinh nhật lần thứ 80 xa hoa của mình với 1 dàn siêu sao tên tuổi thế giới, chỉ mỗi tội là ở London. Đã lâu ông ta không dám về nước vì sợ nhiều thứ.
Chẳng nghi ngờ gì ông ta còn có thể tổ chức đám cưới xa hoa cho 1 số cô cháu nữa. Nhưng ông ta bị trừng phạt cả cuộc đời còn lại, như ông ta phải chịu đựng. Ngoài tòa án lương tâm, còn có các tòa án khác sớm hay muộn muốn xét xử người hùng bạc thứ 30 của thế kỷ XX nhưng thực chất là tội đồ phản bội kinh tởm nhất của Liên Xô và các nước cựu XHCN. Lúc đó, Mỹ cũng chẳng giúp được quí ông Gorbachev.
TP - Vào quãng đầu năm 2007, lúc Yahoo! 360o còn đang phát triển mạnh, giới thanh niên say mê chơi blog, tôi tình cờ lạc vào blog của một cái nick là 5xu, nghe rất vớ vẩn, rẻ tiền.
Thực ra khi đó ở một vài diễn đàn mạng, cái nick 5xu cũng khá nổi, gắn liền với câu châm biếm: “Rẻ vừa thôi, rẻ quá ai chịu nổi!”.
Nguyễn Phương Văn (trái) và dịch giả Trần Đĩnh Ảnh nhân vật cung cấp.
5xu tên thật là Nguyễn Phương Văn, đồng tác giả với GS. Ngô Bảo Châu, vừa ra mắt cuốn tiểu thuyết toán hiệp Ai và Ky ở xứ sở những con số tàng hình – bán hết veo vạn bản ngay tuần đầu phát hành.
Đọc những bài viết “chém gió” của gã viết trên blog, tôi không sao dứt ra được, bởi lối viết tinh quái, hài hước, ngôn ngữ bình dân, về đủ mọi thứ trên giời dưới biển.
Từ văn học nghệ thuật, kinh tế, cho đến những mẩu chuyện vớ vỉn kiểu như mẹo mực làm thế nào để luôn thắng độ bạn nhậu bia bọt vỉa hè, cho đến những nguyên tắc chăm sóc… bướm, rồi thì lan man giễu nhại sang thói mê tín, tật xấu người Việt.
Blog của 5xu rất đắt khách, thường khiến tôi cười rúc rích. Bèn lân la làm quen. Hồi đó tôi có cái quán cà phê ở phố Hồng Phúc, gần công ty của hắn. Mời mọc hẹn hò mãi, một hôm tôi thấy một gã đầu tròn, mắt cũng tròn xoe như bi ve, người tròn nốt, cưỡi một chiếc xe cà tàng Dream hay Wave gì đấy, đỗ xịch cửa quán. Anh là 5xu đây, gã nói, mắt cười cười chớp chớp. Sau đó câu chuyện hai thằng cứ thế chả dứt ra được.
Câu chuyện đời hắn cũng không quá phức tạp. Hắn sinh năm 1973, hơn tôi 1 tuổi, lớn lên giữa một thư viện sách gia đình thừa hưởng từ người cha. Học khoa Lý, Đại học Tổng hợp, ra trường có thời gian buôn bán vào Nam ra Bắc, chạy việc loăng quăng trong ngạch showbiz, rồi mở công ty kinh doanh thiết bị viễn thông.
Thời điểm tôi gặp, hắn đã có vợ và cô con gái nhỏ. Sau giai đoạn đó, tôi bỏ kinh doanh, quay về viết văn, hắn giới thiệu tôi với bạn bè viết lách, bảo nên tìm đọc cái gì, ở đâu.
5xu chính là tên một nhân vật chính trong cuốn tiểu thuyết Đảo Cát Trắng của tôi xuất bản năm 2008, hắn gần như nguyên mẫu vậy. Đến cuối 2008, hắn nhảy sang làm PR, mánh mung, đầu têu và thực hiện các dự án ngắn hạn cho các mạng xã hội. Làm đủ thứ, miễn là ra xèng, cày cuốc tứ tung, gánh nặng kiếm tiền trĩu hai vai.
Hồi hắn còn ở gần, có hôm đi câu cá về tôi ghé qua biếu mẹ hắn con chép con rô, lần khác ghé thăm cái thư viện của hắn, cơ man là sách, thôi rồi là sách. Đọc nhiều thế thảo nào mà cái quái gì cũng biết!
Lần gần nhất tôi gặp hắn đâu như đầu năm 2010 ở cái quán cà phê cóc yêu thích gần nhà, hắn đạp xe đến và bảo: Đạp xe hay lắm mày ạ, khỏe người, lành mạnh, giờ đi đâu anh cũng đạp xe thôi.
Cuộc sống nhiều bất ngờ, hiện hắn đã chuyển hẳn vào Sài Gòn sinh sống làm ăn, có thêm một cậu con giai kháu khỉnh. Hắn gom các bài viết blog lại in thành cuốn sách với cái tên Thời tiết đô thị bút danh Phương Cẩm Sa (tên cô con gái rượu). Cuốn sách được nhiều người yêu thích, đa phần là giới trẻ.
Mới đây nhất, hắn cùng một số người bạn xúc tiến dự án “Góp chữ thành sách”, nhằm gây quỹ dịch thuật xuất bản e-book miễn phí, một dự án táo bạo. Tôi tin dự án thành công, bởi Văn vốn thông minh lại có những người bạn tài năng, tâm huyết.
Hắn nói nhanh như bắn súng liên thanh, tư duy nhanh, chặt chẽ, logic, thuần lý tính. Ấy thế nhưng đôi khi không thiếu những bài viết của hắn lại lãng đãng chậm rãi và thanh khiết như sương sớm, như thiền sư nhập định, biến ảo khó lường.
Ý tưởng siêu hình khó nắm bắt, nhưng biết dùng ngôn ngữ để diễn tả những suy tư đó, về thời gian, về bản chất của tồn tại, về cái đẹp và điều thiện.
Trực giác của tôi mách bảo ngay từ đầu rằng hắn là người dễ thương. Nhiều người khác có lẽ lại khá ác cảm với cách ăn nói văng mạng, cả ngoài đời lẫn trên mạng của hắn.
Chả có gì ngạc nhiên, khi hắn chấp bút cùng GS. Ngô Bảo Châu viết cuốn tiểu thuyết toán hiệp với lời văn trong trẻo. Vẻ đẹp toát ra từ những câu văn trong cuốn tiểu thuyết kia, nó bắt nguồn từ một tâm hồn đẹp, thiện tâm, tôi tin như vậy, và đó chính là một 5xu - Nguyễn Phương Văn mà tôi biết.
Làm sao viết được bằng một cái đầu trống rỗng? Câu hỏi kỳ quái này chắc chắn không chỉ mình tôi gặp phải lúc này, mà rất nhiều người khác nữa. Ngôn ngữ, sau một chặng đường dài phát triển, đã đến lúc suy tàn. Chúng, những nguyên âm phụ âm và các thanh các dấu, đã có dấu hiệu cận kề cái chết.
Trong bóng chiều nhập nhoạng sắc màu ma mị, chúng ngồi vạ vật như những bộ xương trưng bày trong nhà bảo tàng các chứng tích về một nạn đói khủng khiếp nào đó của dân tộc...
Những người tử tế đã ít dần đi trong buổi xế chiều này, những con chữ tử tế cũng không còn chỗ trú ngụ, như những pho tượng nhà mồ chơ vơ trong nghĩa địa hoang vu. Những kẻ cơ hội và say máu khoác lên mình các ký tự một mớ trang sức gươm dao và bắt chúng khom lưng oằn mình chịu đựng. Mà chúng, bọn chữ nghĩa ấy, thì chân yếu tay mềm!
Rồi chúng nỉ non, vang rền, hùng hồn, nhấm nhẳng... chết. Chúng chết hàng loạt như mắc phải virus dịch tả, và nằm đè lên nhau. Chữ A đè lên chữ L, chữ I bị sứt đầu, dấu ? nằm co quắp, chữ Y dạng chân ra, máu chảy giữa hai đùi...
Khủng khiếp!
Tôi nhặt những thi thể chữ đẫm máu, đặt lên giữa bàn tay, nghe mùi cái chết tanh xông lên mũi. Làm sao để chúng sống lại, vui đùa, hoan hỉ, dịu dàng như cũ? Không phải là một phù thuỷ tài ba, tôi chẳng qua là một gã nhà quê đứng bên ngoài cánh đồng văn chương vốn chỉ dành cho những tay chơi cự phách. Tôi ngậm ngùi nhìn chữ nghĩa bị phanh thây và cưỡng hiếp, mà đành bất lực.
Tôi lay gọi: “Này, dậy đi thôi, đừng chết!”
Tôi khóc to: “Này, thôi đừng chết nữa!”
Lũ chữ vẫn không nhúc nhích. Chúng chết thật rồi...
Như cậu bé nhà nghèo ngồi nhìn những chú búp-bê thân thương bị vặt tay bẻ cổ và giẫm bẹp dí, tôi chẳng biết làm sao. Tôi nghĩ: Ước gì mình có phép màu khiến cho người chết có thể sống lại! Nhưng Phật và các thánh thần đã từ lâu không còn vãng lai cõi trần chật hẹp và hỗn láo này. Điều ước mãi mãi không thành hiện thực. Chiều đổ bóng âm thầm trên nền đất cát còn vương vãi thịt da và hình bóng của cái chết. Tôi tẩn mẩn nhặt từng mẩu tay chân thịt da của các ký tự, đem ghép vào nhau. Trăng đột ngột hiện ra chiếu ánh hào quang xuống mặt đất hoang tàn, như một ngọn hải đăng rạng ngời trong mắt người đi biển. Tôi nghĩ: Hay chờ trăng lên cao chút nữa, soi thật sáng chỗ này, tôi sẽ âm thầm làm một cuộc cải tử hoàn sinh...
Bạn có khi nào để ý đến cách diễn đạt của những nhân vật mặt mày sáng láng trên các kênh truyền hình không? Những con chữ được nhả ra từ tốn, nhẹ nhàng, khi phấn khởi, lúc băn khoăn trăn trở, khi nhấn mạnh, khi kéo dài ra... Những âm điệu uốn lượn lên bổng xuống trầm như khói thuốc. Lúc ấy, ngôn ngữ đang đóng vai những diễn viên múa, uốn éo, làm dáng. Chúng bị làm tình làm tội bởi con người, những con người đầy tham vọng bá quyền và tráo trở. Cả cộng đồng uốn éo theo những bờ môi đĩ thoã khiến ngôn ngữ cũng bị đoạ đày. Không chỉ có con người khổ, chữ nghĩa cũng khổ lây, thật đấy!
Trong khi đó, trong một hoàn cảnh khổ đau không kém, những ký tự thoát khỏi rào chắn răng lưỡi của lũ trẻ trâu, các ký tự lại bị nhai, bị cắn, bị vặn cho méo mó không còn ra hình dáng ban đầu. Lũ trẻ trâu tha hồ hành hình chữ nghĩa: chúng viết lộn ngược, viết không dấu, viết tắt có chèn hình, làm đủ trò nhào lộn khiến cho chữ nghĩa bị què cụt, thậm chí chấn thương sọ não, chết hàng đống trong các tin nhắn, các phản hồi trao đổi trên mạng, thậm chí trong các bài tập chính tả, làm văn trong lớp học. Đến nỗi, cùng sống chung một thời đại, cũng sử dụng tiếng mẹ đẻ làm ngôn ngữ chính, mà tôi đọc đi đọc lại nhiều lần, vẫn không tài nào hiểu được chúng muốn nói gì...
Bây giờ thì, chúng nằm đây, lăn lóc như sọ người sau nạn diệt chủng. Trăng thì vẫn sáng trên đầu. Tôi ôm lấy từng cơ thể lạnh ngắt, rồi ghé miệng truyền hơi ấm vào. Những vòm ngực bắt đầu phập phồng trở lại. Thì ra chúng vẫn còn thoi thóp, chưa chết hẳn.
Ánh mặt trời lột hết những mặt nạ đóng thế đêm qua, trả lại nguyên vẹn màu tươi xanh trên trái đất. Một chú gấu đi qua dừng lại nhìn chúng tôi, ánh mắt trìu mến chứa chan rồi bước đi, để lại một ít sữa ngọt ngào. Bầy ong mật bay qua, dừng lại hỏi han, để lại một ít mật ngọt lành trước khi bay tiếp. Bầy kiến đang xây tổ, dừng lại nhìn chúng tôi, và sau đó để lại những trứng kiến vàng ươm béo ngậy. Tôi lấy sữa gấu mật ong và trứng kiến bón cho lũ chữ vừa tỉnh lại. Chúng há miệng ra nuốt lấy và gắng gượng ngồi dậy. Cứ thế, ngày này, qua ngày khác, những tháng ngày bất tận.
Giờ thì lũ chữ đã khoẻ hơn, chúng đang hồi phục từng ngày. Chữ Y dắt chữ A, chữ L tựa vào vai chữ H, chữ K chống gậy, dấu ? tập ngồi thiền... chúng đang tập đi, tập nói tập cười. Tiếng cười nói xôn xao cả một khoảng trời mênh mông...
TTO - Ông Quách Bá Hùng, nguyên phó chủ tịch Quân ủy trung ương Trung Quốc vừa bị khai trừ Đảng và truy tố vì dính líu tham nhũng.
Ông Quách Bá Hùng, nguyên phó chủ tịch Quân ủy trung ương Trung Quốc vừa bị truy tố vì tội tham nhũng - Ảnh: AFP
Theo AFP, hôm qua (30-7), các nhà lãnh đạo Trung Quốc đã giao vụ điều tra những cáo buộc tham nhũng liên quan đến ông Quách Bá Hùng cho các công tố viên quân đội xử lý.
Ông Quách bị cáo buộc đã lợi dụng chức vụ và ảnh hưởng của mình để nhận tiền hối lộ và cất nhắc chức vụ cho một số cán bộ trong quân đội.
Cựu quan chức quân đội 73 tuổi từng là phó chủ tịch Quân ủy trung ương trong suốt 10 năm từ 2002 đến 2012. Đây là một trong số những tướng lĩnh quân đội cao cấp nhất bị “ngã ngựa” trong chiến dịch truy quét tham nhũng quy mô lớn dưới thời ông Tập Cận Bình.
Hãng tin Tân Hoa cho biết: “Các điều tra cho thấy ông Quách đã lợi dụng chức vụ để giúp người khác thăng chức, trục lợi và nhận lại tiền hối lộ trực tiếp hoặc thông qua gia đình ông ta”.
Việc truy tố ông Quách ngay trước dịp kỷ niệm 88 năm thành lập quân đội nhân dân Trung Quốc sẽ diễn ra vào ngày mai (1-8) đã được dự đoán kể từ thời điểm ông này bắt đầu bị điều tra từ tháng 4 năm nay.
Vụ việc của ông Quách được giao cho các công tố viên quân đội xử lý cho thấy ông này gần như chắc chắn sẽ phải ra tòa và chịu án tù.
Con trai ông Quách, một sỹ quan hải quân cũng đã bị bắt giam hồi đầu năm nay.
