Phuocbeo's Blog: Sẽ có một Điện Biên Phủ khác!?

    Phuocbeo's Blog: Sẽ có một Điện Biên Phủ khác!?: >> Kiện cái gì ở Hoàng Sa? >> Hành động xung quanh HD-981 >> Biển Đông, Việt Nam và Trung Hoa những trò chơi chính trị ... Phần nhận xét hiển thị trên trang

Giọt rượu cuối ( Lưu Quốc Hòa )

.

KÍNH VIẾNG HƯƠNG HỒN NHÀ VĂN NGUYỄN DANH KHÔI, BẠN VĂN THÂN YÊU CỦA TÔI - TRƯỚC TUẦN TỨ CỬU.
( Viết lúc 22 h đêm 4/9 đến 3h đêm 5/9 tại trại sáng tác văn học Tuyên Quang)

--------------

NHÀ VĂN NGUYỄN DANH KHÔI(NAM ĐỊNH) TRƯỚC LÚC TỪ TRẦN 3 THÁNG

Nắng loang lổ trên con đường dẫn vào phố huyện. Một con phố giáp biển Lâm Quất. Con đường cấp phối hầm hập cái nóng buổi chiều và những bóng cây xanh cảnh xệch xạc đổ bóng xuống nền đường. Gió biển thổi ràn rạt nên càng làm cái bóng ấy vật vã, tả tơi. Cuộc chơi đầy may rủi của nghề trồng cây cảnh đã vào hồi kết. Những cây xanh bạc tỷ bữa nọ người ta giữ lại để hóng giá, giờ chuẩn bị đốn đi làm củi…Ông bạn láng giềng “tháu cáy” chơi ác quá. Đất này đang hư gia bại sản vì trò đùa giết nhau không gươm không giáo.

Một bóng người cũng xệch xạc, quầy quả đi trên đường. Đầu anh ta đội cái mũ “dạ tá” bộ đội. Cái áo “bay” Liên xô cũ và cái quần lính tuột gấu.
Giá chống gậy thì tốc độ di chuyển trên đường sẽ khá hơn. Anh ta không chống gậy nên bước đi vẹo vọ, có lúc ngoằn ngoèo hình sin, nhấp nhô trên đường. Có lúc “một tiến hai lùi” bả thả. Nói vậy ta cũng biết anh ta say khướt khượt. Đi để mà đi. Vô định hoang hoải trong cơn say nhập nhòa. Nắng hay mưa bất cần. Cứ biết rằng: Say là đi tìm bạn. Mấy thằng bạn cùng viết văn, cùng một thời lính trận, thoát chết trở về.
Anh ta là Khối. Nguyễn Danh Khối. Khối vẫn đùa với bạn lúc say: Tao là thằng Khối. Bỏ chữ I ngắn đi rồi thêm chữ N vào đấy là thằng Khốn. Thằng Nguyễn Danh Khốn. Đọc ngược là Khốn Danh Nguyễn. Mẹ nó chứ! Khốn vì danh. Người ta có danh để lòe thiên hạ mới ăn tiền. Cái danh Nhà văn lòe được đếch ai trên cõi đời này. Càng có danh lại chuốc thêm họa để bán vợ đợ con vì cái danh hàng mã. Mà đời cũng đáng buồn thật. Cùng mang cái danh hàng mã , phận mỏng cánh chuồn mà lắm thằng cũng chẳng biết thương lấy nhau, đá nhau oanh oách để ngã quay đơ ra, thân tàn ma dại.
Khối vừa đi vừa lẩm bẩm: Mẹ kiếp! Đi mãi sao chưa tới nhà thằng Mai nhỉ?. Thằng Mai giờ này đi gõ đầu trẻ thì phải. Kệ xác nó, không gặp thì đến nhà thằng Lã. Thằng Lã vừa làm nhà văn, vừa làm nhà văn, vừa hát cung văn. Vừa gảy đàn tỳ bà, vừa cấu mông đàn bà. Tóc nó xoăn như mì tôm, miệng nó chum chum như thôi lửa. Rượu vào là nó cởi trần cho thoáng để khoe cái xương chả chìa bám vào thành bụng lép kẹp…Thằng Lã là con càng cạc đực. Con càng cạc đậu trên cây xoan cây mít đớp sương ông Giời thả xuống mà sống qua mùa. Thằng Lã thì đớp rượu trần gian để viết văn, để hát cung văn. Hát cung văn để kiếm gạo nuôi con chứ viết văn chỉ chuốc cái khổ vào thân. Không khổ thì không viết được văn. Không viết được văn thì hen tắc cái giọng hát cung văn…Bố khỉ cái đời, nhiêu khê thật.
Khối có ba người bạn gần và có mấy bạn xa, cũng là dân thơ văn đàn sáo đa đoan. Mỗi năm gặp đâu vài lần còn chỉ gặp trên điện thoại. Ốp oáp mấy câu thì máy tắt phụt vì hết tiền. Không có bạn thì còn đâu nỗi sướng mà viết văn. Khổ thế đấy. Thôi thì đi tìm thằng Mai, thằng Lã mà chơi. Hai thằng này bận bịu lắm. Nó mải kiếm cơm nuôi vợ con, có thì giờ đâu mà lang bạt kì hồ như Khối.
Ba anh hay rượu lại là ba cây bút ở phố huyện ai cũng biết mặt biết tên. Họ cùng là hội viên của một hội văn chương một tỉnh có từ trường thi họa vua biết mặt, chúa biết tên. Ngày nào họ cũng tụ tập để uống với nhau vài ba chén. Họ say với nhau chứ chẳng nhiễu nhương với đời, chẳng hạch sách vợ con. Ba gã đàn ông như cái kiềng ba chân, tựa vào nhau để viết. Họ thường vặc nhau, quá khích thì thượng cẳng chân hạ cẳng tay với nhau. Người ta đấm đá nhau vì sinh tồn cơm áo. Ba ông Giời hành lại lại tự hành nhau bởi cái dấu chấm, dấu phẩy giời ơi đất hỡi. Họ xông vào nhau như gà chọi. Trong ba con gà chọi ấy, con nào thua trận là bỏ chạy. Có nghĩa là họ đuổi nhau chạy rình rịch trên đường. Thiên hạ cứ tưởng họ đuổi được nhau thể nào cũng có kẻ đầu rơi máu chảy, thịt nát xương tan. Nhưng đuổi được nhau thì cả ba ôm nhau để …khóc. Khóc hinh hích một hồi lại tiếp tục vặc nhau.
- Tao đã bảo rồi. Chùa Chuông phải viết chữ chuông là xê hát. Mày viết tê e rờ thì thành Truông Bồn trong Quảng Bình à?. Đặt dấu chấm câu chỗ ấy là hỏng, hỏng bét bèn bẹt thằng khỉ ạ. Câu văn cứ như thằng vận quần đùi đi dự đại hội.
- Kệ bố tao! Tao thích như thế. Tao học chưa xong lớp 7 thì vào lính chứ có học đại học Sư phạm như mày đâu mà thông làu ngữ pháp hở Mai. Sao mày hay cà khịa tao thế?
- Nhà văn là người đẻ ra chữ, sáng tạo ra nghĩa lí cho cái đời này thì phải chuẩn mực hơn mấy thằng viết thư tán gái. Viết văn mà khoe cái bằng này bằng nọ là đồ hợm đời. Chả có cái bằng nào hết. Chả có ông thày nào dạy hết. Chỉ có mỗi ông Giời bà Đất dạy. Ông Giời bỡn cợt tròng vào cổ thì thành định mệnh tai ương. Lí của mày là cái lí cù nhầy.
- Tao vả vào cái mồm mày bây giờ! Biết rồi, cứ càm ràm mãi. Biết mà không làm được mới đau. Ở đời này có vô số cái biết mà không làm được.
Cuộc ẩu đả ấy là của Mai với Lã.
Khối thì khác. Đuổi nhau một thôi. Vồ được nhau là anh phượt ra, chống chân gọng bừa mà thở. Chum mỏ vào mà thở. Tiếng thở pho pho, phun phút như huýt sáo. Khối nhìn hai thằng bạn cãi nhau mà cười buồn. Chả biết can rán cách nào. Anh quoài tay lên cổ gãi nhanh nhách. Gãi chán lại xòe bàn tay tụ lại từng đám muối. Thè lưỡi nếm thấy mặn chát! Lạ thật! Muối ở đâu ra thế này?. À! biết rồi. Gió biển, sóng biển tung cái mặn mòi từ khơi xa vào cơn gió. Cơn gió cõng vị mặn bậu vào người và tích lại thành muối. Cũng như cuộc đời này. Bao số phận Người quoăng quật tích lại thành những số phận, vừa đớn đau, vừa hoan lạc. Làm nên những cung bậc bổng trầm ở thế gian.
Nhìn hai bạn văn, bạn rượu ỏm nhả với nhau. Tức khí, Khối đấm thùm thùm vào hai cái lưng rồi gào lên:
- Im mồm tất cả đi! Im đi! Về thôi!...tao thấy những lí luận cao siêu của chúng mày phun ra nhạt thếch. Đời đơn giản ấy mà, văn chương lại càng đơn giản, việc đếch gì mà kêu gào la lối cho nhọc xác. Viết văn cũng như làm tình với đàn bà. Là cái mệt nhọc trong sung sướng. Sung sướng trong cái mệt nhọc.
-----------
Khối là anh lính pháo thủ thời chiến tranh. Làm lính phơi mặt nhìn lên trời bắn máy bay rồi thành sỹ quan kỹ thuật. Hết chiến tranh về phố huyện lấy vợ đẻ con rồi làm táp nham bao công việc kiếm sống. Người ta xong việc là lăn khếnh ra cho khỏe. Khối lại hành xác mình bên cái bàn gỗ mộc mà viết. Nét mặt chau chau, lúc tủm tỉm cười, lúc ướt nhòe hai com mắt. Anh sống không biết giấu mình. Trái tim và khối óc như cái hàn thử biểu trước cuộc đời. Cái miệng thì nhếu nháo cười nhưng cái mắt hấp hem lúc nào cũng trực khóc. Người ta bảo Khối là kẻ dị biệt trên cõi đời. Buồn vui táp vào con người anh nhạy cảm như làn da thiếu nữ trước ái tình. Anh sống hồn nhiên đến tội nghiệp và trải lòng với buồn vui cuộc đời cũng trong vắt, không vụ lợi lấy lòng ai.
Khối viết bao nhiêu chuyện về đời lính trận. Những kẻ thành danh và cả những kẻ thân bại danh liệt anh phơi ra trên trang văn. Bao nhiêu trang viết dung dị về làng quê mang vị mặn mòi, ngang tàng của dân vùng biển…Độc giả nhìn anh với ánh mắt vừa biết ơn, vừa thương hại. Anh như hòn đá thô nháp lấm lem mà những nhà khảo cổ vừa móc lên từ đất. Thô nháp, cũ kĩ. Nằm ục ra dưới nắng gió đất trời.
-------------
Bữa đó cưới con gái đầu nhà Khối.
Gió biển thổi phây phây làm những tấm mành che trong hôn trường tự tạo bên dãy phố dài kêu phần phật. Bạn bè đến dự rất đông. Có cả những người không mời cũng đến. Họ đến vì yêu mến gia đình anh và cũng là dịp thỏa trí tò mò về cái gã nhà văn dựng chuyện rồi kể chuyện trên trời dưới đất và trong mỗi câu chuyện ấy, có bóng dáng của họ lặn vào. Trong cái hỗn mang đời sống. Họ đang chen vai thích cánh cùng nhân quần mà mưu sinh vật vã.
Cứ tưởng ông Nhà văn phong tình ngần ngật ấy, trong ngày trọng đại của con mình sẽ rất quan trọng, sẽ hào hoa tỉnh mỉnh. Sẽ nói những lời véo von có cánh. Họ nhầm tất cả. Khối giản dị trong bộ đồ lính ngày xưa. Cái miệng cười nhưng hai mắt mọng lên. Anh thấy cuộc đời này nhân ái quá. Anh thấy hạnh phúc trong tình người. Cái tình chân mộc mà độc giả dành cho một nhà văn mà họ tin mến.
Cỗ bàn, tiệc tùng bày ra mấy dãy bàn. Khối đi lại bắt tay từng người rồi ngồi lại với mấy bạn văn chương.
Từ cuối dãy có tiếng nhôn nhao.
Người ta truyền tay nhau một tờ giấy có mực đen dấu đỏ như chuyền hòn đất quai đê lấn biển. Có một người nào đó, nhờ chuyển đến tay Khối. Tờ giấy ấy là quyết định khai trừ, xóa tên hội tịch anh trong một tổ chức văn chương chuyên nghiệp mà nhiều năm nay anh gắn bó, đi về như ngôi nhà chung đầm ấm. Cái tin ấy như vết dầu loang trong đám cưới rồi tràn ra phố huyện. Bao nhiêu thêu dệt quanh tờ giấy mỏng tang. Người ta đoán già đoán non quanh mấy câu kết tội mập mờ: Vi phạm nguyên tắc tổ chức, phát ngôn bừa bãi làm mất đoàn kết nội bộ, tha hóa đạo đức lối sống của một nhà văn…Ôi! Toàn những câu kết tội tày đình đến nhân phẩm một con người mà bấy lâu nay được ngưỡng mộ.
Cầm tờ quyết định giữa ngày vui trọng đại khi con gái sắp bước lên xe hoa, giữa bao ánh mắt bạn bè và người thân. Khối như rơi xuống chín tầng địa ngục. Tờ giấy mỏng tang ấy như nhát búa bổ vào đỉnh đầu anh, quật ngã anh trước cuộc đời. Thế mới biết câu nói của một văn sỹ nào đấy rất có lý: Muốn giết bọn văn chương ư? Dễ lắm. Chỉ cần làm cho nó buông bút là xong. Là nó đã chết trong khi đang sống.
Tiễn con lên xe hoa về nhà chồng. Khối vùi trong rượu, trong nước mắt. Bảng hoảng vì mất niềm tin yêu cuộc đời. Trong cơn say. Anh lôi một đống thẻ ra ngắm. Anh thấy nó hợm hĩnh và phù phiến, trơ chẽn với mình. Anh đổ rượu vào đống thẻ xanh đỏ rồi đốt. Cái ngọn lửa xanh lét của cồn trong rượu ma quái cứ uốn lượn nhảy múa sắp bén vào đống giấy con con. Đúng lúc ấy thì Mai và Lã có mặt. Hai người bạn nhanh tay vớt nhúm giấy khỏi chiếc khay và giấu đi. Mai trì triết: Mày là đồ hèn! Gục ngã lúc này là hèn, hèn lắm. Đừng mất niềm tin vào bè bạn, vào cuộc đời. Cái bọn vu oan giá họa chỉ là một nhúm người ác độc chứ không phải là tất cả. Hãy đi bằng chính đôi chân của mình.
Khối đau đớn:
- Tao hiểu! Cái thẻ kia và cả cái danh hàng mã người ta khoác cho mình là điều không mấy ai muốn chọn lựa. Nhưng trót có nó rồi thì phải sống chết với nó. Thà không có thì thôi chứ có mà bị rằng lại vô lí, đấy là điều chúng nó thóa mạ nhân phẩm mình. Chúng nó lấy thịt đè người hèn hạ lắm. Tao có làm hại ai đâu. Tao chỉ bênh vực lẽ phải, bảo vệ chính kiến cho bạn khi tội nó không đáng thế mà bị kết tội rồi rút phép thông công thì uất lắm! Uất lắm mày ạ.
- Quên đi! Quên bố nó đi. Danh hiệu là cái đếch gì. Thế gian này có bao nhiêu thằng lúc nào cũng vỗ ngực xưng tên là “nhà” nhưng với cuộc đời nó nhạt thếch…Bao nhiêu thằng vô danh nhưng như tằm nhả tơ với đời. Thằng cầm bút chỉ có tác phẩm và dư luận. Bao nhiêu giải thưởng nó đang thanh minh nỗ oan cho mày.
Cả ba nâng ly, uống cho vợi nỗi buồn nhưng càng uống Khối càng thấy nỗi buồn thăm thẳm.
----------
Khối vẫn không bỏ bút. Ngày ngày khi xong việc nhà lại chùi tay qua loa rồi ngồi vào bàn viết. Những con chữ vẫn tưng bừng trải lòng trên trang giấy. Khối đối diện với cánh đồng chữ nghĩa trắng lạnh đến rợn người đêm đêm và những cơn say cũng kéo anh về bao hoài niệm cuộc đời chìm nổi. Ba người bạn vẫn quây lấy anh mà khuyến khích.
Thấm thoắt thế mà đã gần chục năm trời. Khối không bước chân vào trụ sở Hội. Chốn ấy với anh đầm ấm bao nhiêu thì bây giờ hoang lạnh bấy nhiêu. Bao gương mặt bạn văn hiện về chập chờn trong cơn say. Họ rất gần và cũng rất xa, rất xa rồi lại rất gần trong anh.
Sức anh yếu lắm rồi. Cái đòn chí mạng cuộc đời cứ như con mọt đục khoét một cây gỗ tạp. Những trận say cũng hiệp sức thêm. Con càng cạc đực đã vào cuối mùa. Có lẽ không phải là con càng cạc. Anh trở thành con ve sầu cánh mỏng kêu ra rả với đất trời đã mãn hạn vòng đời. Chả mấy chốc nữa tàn hơi rụng xuống gốc cây. Hàng đống bản thảo vẫn xếp hàng trong phòng viết. Những con chữ máu thịt được đẻ ra âm thầm nằm im, đau đáu chuyện đời.
Nhiều căn bệnh quái ác xầm xập vây lấy cơ thể làm anh héo mòn. Người ta khuyên anh bỏ rượu nhưng cứ rời cái chai ra anh như người không còn sinh lực. Bao cảm xúc tê liệt, bàng bạc, nhạt nhẽo vô hồn. Những lúc đó anh lại tìm đến rượu, đến bạn cho khuây nỗi niềm. Mai và Lã hiểu điều ấy. Họ đồng cảm với nhau. Đối với một người cầm bút thì tê liệt cảm xúc cũng đáng sợ như cái chết. Con chữ nó bỏ ta, nó chết trước ta thì ta sống cũng ích gì. Không ai muốn đắng cay nhưng cái đắng cay không thể chối từ đã nhập vào người lâu dần lại thành thói quen. Thiếu nó ta hụt hẫng như rơi vào khoảng không vô định. Con chào mào có thói quen ăn ớt cay. Càng cay nó càng hót những tiếng quyến rũ. Cả ba người bạn là những chú chào mào mổ ớt để cất lên giọng hót. Họ có những nỗi niềm riêng mấy ai hiểu thấu. Ngồi đối diện với nhau. Họ lặng lẽ ngắm nhau và biết nguy cơ chả bao lâu nữa sẽ lẻ bạn trong cõi đời. Tất cả sẽ về với đất, người trước, kẻ sau mà thôi. Ông cả bà lớn rồi cũng thế cả. Chẳng ai lớn mả hơn nhau. Cố lớn mả có khi người đời phỉ nhổ là kẻ tham lam những thứ không nên tham.
Khối yếu lắm rồi…Đã cả tuần nay uống rượu khan. Không đủ sức ngật ngưỡng tìm đến nhà bạn. Vợ con nhất quyết bắt đi viện nhưng Khối xua tay. Trong dự cảm, anh biết mình không thể trụ lại với mặt đất đầy duyên nợ đắng cay nên không muốn phiền vợ con, banjv bè. Mai và Lã cũng âm thầm bàn với nhau, chuẩn bị cho bạn ra đi thanh thản. Họ biết sự hỏng nát trong cơ thể bạn đã không còn có cơ hội cứu vãn. Chân tay Khối phát buồn, quờ quạng vật vã. Ánh mắt đã đờ dại. Họ mời Bác sỹ đến thăm khám. Ông Bác sỹ quân đội tóc bạc như cước cầm tay xem mạch. Áp ống nghe xem nhịp tim. Ông quay ra nói nhỏ với mọi người. Tất cả lặng đi. Mệnh đã tận thì chả có thuốc thang nào cứu nổi. Ông vẫy một đứa cháu gái đi thuê bình oxy về và ngồi trực. Chiếc đồng hồ cũng đã đặt đầu giường để biết chính xác cái giây phút Khối trút hơi thở cuối cùng. Mấy ông thày cúng cũng tự động có mặt. Tính đi tính lại mấy lần. Nếu Khối từ trần vào hồi 10 giờ đêm nay thì được hai cái nhập mộ, ra đi mát mẻ lắm.
Khoảng 9 h đêm thì họ quyết định cắt nguồn ô xy trợ thở. Mọi người im lặng chờ cái giây phút vừa mong muốn, vừa không mong muốn ấy diễn ra.
Kỳ lại thay. Khi cái ống cao su rút ra thì Khối hồi lại. Lắp bắp trong miệng nhưng không thành lời. Mai cúi sát mặt bạn nói trong nước mắt:
- Nói đi! Tao đang nghe mày đây, nói đi! Mau lên.
Khối nằm im không nói. Chả biết có phải đắn đo hay sức kiệt không phát âm được. Khối lịm đi như thế qua đêm. Khuôn ngực lép kẹp vẫn nâng lên hạ xuống ngập ngừng. Có lúc không thấy động cựa rồi lại thoi thóp qua lần chiếc áo bay đời lính.
Sốt ruột Lã kéo Mai ra vườn rỉ tai:
- Tao lo nó đi lúc 10 giờ sáng nay thì vào giờ xấu, chẳng được cái nhập mộ nào cả. Những người khi sống bị hàm oan uất hận họ đều chọn giờ không nhập mộ.
Mai ngẩn mặt: Biết sao được. Sinh có hạn, tử bất kì. Có những thứ ta không có quyền lựa chọn…

Chợt có một bóng người hối hả, nhớn nhác đi tìm hai người. Mai và Lã đến bên Khối. Ánh mắt Khối hé mở và ánh mắt ấy tự nhiên linh động., cười cợt.
- Cái gì? Mày muốn nói cái gì với chúng tao?
Khối mấp máy cái môi nhợt nhạt: Xé! Xé!.
Mai đưa mắt nhìn Lã. Nó bảo xé cái gì nhỉ ấy nhỉ? Họ chợt nhớ ra cái quyết định khai trừ cách đây gần chục năm Khối vẫn gấp làm tư bỏ trong ví. Cả hai xòe hết tờ giấy đã úa vàng trước mặt Khối rồi xé vụn tơi. Những mẩu giấy lả tả rơi xuống bộ râu nhôm nhoan của bạn.
Khối lại động đậy môi: Hát ! Hát.
Họ biết Khối sắp ra đi. Lã lôi chai rượu và ba cái cốc đặt cạnh nhau thế chân kiềng. Cây tỳ bà trong tay Lã rung lên những âm thanh cung oán ngâm khúc mà trong những bữa rượu họ vẫn hát cho nhau nghe. Khối cố thè lưỡi. Lã lấy ngón tay nhúng vào chén rượu quệt vào đầu lưỡi bạn. Cái lưỡi nhợt lo le nhận vị cay nồng. Lưỡi Khối lại thè ra dài hơn. Lã và Mai dùng thìa, thi nhau đổ rượu vào miệng. Lã nâng đàn hát trong nước mắt. Những giọt nước mắt lã chã rơi vào cốc rượu, rơi xuống phím đàn: Thưở trời đất nổi cơn gió bụi/ Khách má hồng nhiều nỗi chuân chuyên/ Trách ai làm nên nỗi ưu phiền/ Sống để dạ, chết mang theo khắc khoải.
Đầu Khối ngoẹo dần. Lã gào lên: Quên hết đi! Quên hết chuyện đời đi Khối ơi! Trần gian còn bao nỗi đau. Quên đi! Quên hết đi cho nhẹ gánh.
Khối ngừng thở. Cái miệng nhệch ra như cười cợt nhưng mắt không chịu khép.
Kim đồng hồ chỉ đúng 10 giờ…Cái giờ không nhập mộ.

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Để hạn chế lao động trái phép?

Trả lời Tuổi Trẻ, bà Chutathip Chareonlar, giám đốc Tổng cục Du lịch Thái Lan (TAT) tại TP.HCM, thừa nhận thông tin này là đúng sự thật. Cửa khẩu Poipet đề cập ở đây được phía Thái Lan gọi là Aranyaprathet, phòng nhập cảnh Thái Lan đã ban hành quy định về việc khách du lịch nước ngoài khi nhập cảnh Thái Lan phải mang theo số tiền mặt tối thiểu là 700 usd hoặc 20.000 baht, và phải trình ra cho hải quan khi làm thủ tục nhập cảnh nếu được yêu cầu. Quy định này mới được áp dụng cho tất cả du khách nước ngoài khi nhập cảnh Thái Lan theo kiểu visa du lịch chứ không chỉ với du khách VN, do ngày càng nhiều người nhập cảnh Thái Lan dưới hình thức visa du lịch để làm việc sai quy định.

Tuy nhiên, bà Chutathip Chareonlar cũng cho biết do số lượng người cầm hộ chiếu VN nhập cảnh vào Thái Lan dưới dạng visa du lịch nhưng thật sự là lao động trái phép (không có giấy phép lao động) ngày càng nhiều, gây khó khăn cho việc quản lý của quốc gia nên phòng nhập cảnh buộc phải nghiêm chỉnh trong việc cấp phép nhập cảnh theo quy định (đặc biệt đối với nhóm du lịch tự túc) chứ không có bất kỳ sự phân biệt đối xử hay miệt thị người VN ở đây. TAT chỉ là cơ quan xúc tiến du lịch trong và ngoài nước, không phải là cơ quan ban hành luật định trên.

Bà Chareonlar cũng thông tin việc yêu cầu du khách phải cầm số tiền 700 USD hoặc 20.000 baht để hải quan chụp lại số xêri được in trên tiền, phòng trường hợp cho người khác mượn lại số tiền đó. Và việc này hoàn toàn trong quyền hạn của hải quan khi làm thủ tục nhập cảnh và du khách nước ngoài (bất kể quốc gia nào) khi được yêu cầu phải tuân theo.

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Anh Ba sàm bị bắt rùi, nói thêm nữa lầm giề?

Quê Choa: Đôi lời về Anh Ba Sàm: Gò Cỏ May Theo blog Gocomay's   Anh Ba Sàm “tác nghiệp chéo” với đài TH Hà Nội   (...) Không tốn một đồng xu ngân khố quốc gia,... Phần nhận xét hiển thị trên trang

Nhân cách

Truyện ngắn

Hòa Văn

Năm mươi tuổi Kha Luân đang là cây bút trẻ!. Đỗ đại học kiến trúc, học ra trường theo ngành nghề đi Đông đi Tây đến cùng Nam tới cực Bắc làm nên biết bao công trình đẹp và nổi tiếng. Danh phận có dư là bà nầy bà nọ tuy vậy không rõ tại duyên phận hay do tính nết của sếp mà cho đến nay khi đã nghỉ việc Kha Luân vẫn là nữ tướng “phòng không”!. Chuyện của Kha Luân tự thân đã là truyện nên từ ngày quẳng cây bút chì, quên các lập trình đồ họa trên máy vi tính cô chúi mũi vào một công việc mới không ai tưởng viết văn. Ban đầu viết cho khuây khoả lúc rỗi việc ở nhà quanh quẩn chăm mấy chậu lan, chậu cúc thế mà giống như cô gái đương lớn tràn đầy sức trẻ với bao ham muốn khám phá bao điều kỳ bí của cuộc sống chung quanh Kha Luân ôm chiếc laptop ngày nầy qua ngày khác chẳng khác gì ôm anh chàng điển trai trẻ trung yêu mến rầm rầm rì rì không nên lời chỉ toàn chữ với chữ... Ông trời không phụ công. Kha Luân nổi lên với những truyện ngắn thu hút độc giả nhiều tờ báo tiếng tăm. Truyện ngắn của nhà văn – bây giờ được mọi người gọi thêm một danh xưng mới nhà văn rồi! – Truyện ngắn của nhà văn Kha Luân viết tưng tửng ngó bộ dễ ợt như được móc ra từ cái túi ba gang của câu chuyện cổ tích “Ăn khế trả vàng” xa xưa... Tức là nhà văn kể câu chuyện sao mà nó gần gũi... như thế mà lâu nay bao nhà văn trăn trở không biết lấy đâu ra đề tài để viết, đến khi Kha Luân viết độc giả mà nhất là đồng nghiệp mới à thì ra “biết rồi”!. Tôi biên tập viên văn nghệ báo... đến sang năm sẽ đến tuổi hưu. Đáng lẽ như nhiều ông bà sắp hưu khác tôi sẽ tành tành hưởng những giây phút cuối của cuộc đời “sáng xách ô đi tối xách ô về” đàng này hơn một năm qua phải “lăn lộn” trên từng trang bản thảo của Kha Luân gởi tới tòa soạn. Sáng nay vô mail đọc thêm một truyện ngắn mới của Kha Luân “Chó sữa”. Cũng văn phong không khúc mắc chẳng chải chuốt y bỡn cợt y viết cho vui mà lôi cuốn... Khoan ghi lại truyện ngắn, tôi kể vài chi tiết về bút danh của Kha Luân. Số là trong truyện ngắn đầu tiên có cái nhan đề dài ngoằn “Anh chỉ giùm em cách em xa anh thật nhanh mà không còn chút gì để nhớ!” người đàn bà tự giới thiệu “Thưa Ban biên tập. Em (đúng tác giả xưng hô như vậy) người đàn bà năm nay đã năm mươi tuổi đang sống ở  phố Hàn gởi truyện ngắn nầy đến mong Ban biên tập để ý xem giùm nếu được lên báo thì em vui lắm!”. Tiếp sau “em” giới thiệu bút danh có kèm theo tên thật, số điện thoại... Tôi chưa đọc vội truyện ngắn mà để ý đến bút danh Kha Luân Con, sao lại Kha Luân Con?. Theo số điện thoại “em” gởi kèm tôi bấm 0905111... điện thoại không đổ chuông mà nổi lên bài hát của Trịnh Công Sơn “Tình nhớ” với giai điệu và lời ca thiết tha... Không lâu sau đó “em” bắt máy: “Dạ. Dạ em nghe!”. “Em” là tác giả truyện ngắn...” Khi hỏi tôi phải nhìn chăm chăm vào màn hình vi tính mới đọc đầy đủ tên truyện “Anh chỉ giùm em...”. Như mũi tên phóng ra khỏi cung sau khi người xạ thủ lẩy cò, “em” vồn vã cho tôi biết “em” là tác giả và giải thích về bút danh cũng không kém thú vị (chữ thú vị là tôi tự ngẫm nghĩ chứ không nói cho “em” biết). Đó là “em” có ước muốn làm một điều gì đó cho văn chương cỡ như nhà thám hiểm Kha Luân Bố ngày xưa (năm 1492 – chú thích của tôi) đã vượt Đại Tây Dương tìm ra vùng đất mới Châu Mỹ. À ra vậy...  Tôi ngã người ra phía sau ghế thoả thích với ý tưởng khá mạnh bạo của “em” tác giả Kha Luân Con. Tuy vậy đến khi cho chạy bài tôi lại đề nghị Kha Luân Con thôi cứ giữ ý tưởng tốt đẹp ấy trong tâm tưởng còn báo sẽ đăng truyện “Anh chỉ giùm em...” với bút danh Kha Luân. “Em” đồng ý. Và vậy là Kha Luân thường xuyên xuất hiện trên trang văn nghệ của báo... tôi phụ trách và nhiều truyện nữa cũng đăng trên nhiều báo, tạp chí trung ương và địa phương. Heo sữa thì rõ rồi... là heo con nuôi đến lúc chuẩn bị dứt sữa người chăn nuôi bán cho người buôn heo xác họ đưa heo sữa đến các lò quay. Những con heo mơn mỡn u ú non nớt thật đáng yêu thế mà qua các công đoạn làm thịt tẩm gia vị và nướng lửa than trở thành một món ăn “khoái khẩu” thịt heo sữa ở các nhà hàng, quán nhậu. Ban đầu có tiếng bấc tiếng chì nào là “tội nghiệp” nhưng thời buổi cái gì có lợi có kinh tế là thiên hạ làm ngang xương lòng chứ “tội tình chi”. Có một chuyện ở gia đình nông dân X bà vợ thì ưng bán heo sữa bởi nếu tính toán chi li thị trường mà chạy cứ nuôi nhiều heo nái cho đẻ gối vụ sẽ cho ra nhiều lứa heo sữa mỗi lứa chi ít cũng mười con, năm con nái mỗi năm đẻ hai lứa hai mươi con vị chi sẽ có cả trăm con heo sữa, lợi... lợi hơn so với cắc củm nuôi đến heo tạ lỡ gặp bệnh dịch hoặc giá cả ế ẩm mất cả công lẫn cám!. Ông chồng vốn “ăn hiền ở lành” thấy vậy “tội” cho heo con quá nên không chịu thế là hai vợ chồng lục đục cả năm. Về sau do heo sữa rớt giá mối bất đồng mới được giải toả, gia đình vợ chồng nông dân X êm ấm trở lại. Đàng nầy...                                                                 * * * “Tôi – đứa con gái vừa tròn năm mươi tuổi”. Kha Luân mở đầu truyện như vậy. Tôi –  biên tập viên trang văn nghệ – đang chăm chú đọc từng con chữ vi tính cỡ 12, nhỏ nhắn chứa trong đó từng chi tiết... Chi tiết nào ít nhiều cũng có lý thú. Điều nầy chắc truyện đăng lên mặt báo bạn đọc sẽ đồng ý với tôi còn bây giờ có thể có bạn nghi nghi ngờ ngờ. Việc nầy không có gì khác thường vì đúng như vậy. Độc giả luôn được cái quyền khen hoặc không khen, thích hoặc chưa thích một tác phẩm văn học nghệ thuật nói chung, truyện nói riêng. Tác giả ít nhiều phải hiểu rõ và luôn giữ tâm thế sẵn sàng đón nhận mọi phản hồi từ bạn đọc quý mến của mình từ khi đứa con tinh thần được sinh nở. Tôi không biết Kha Luân đã chuẩn bị trạng thái khen - chê?. Trong văn chương có điều lạ đôi khi tác phẩm viết nhanh nhất ít “đầu tư” nhất lại được “khen hay”ngược lại đôi khi một tác phẩm hao công tổn sức nhiều thì chẳng những không đạt mà còn mang đến bao phiền hà  ngoài ý muốn. Đó là chưa kể có lúc có người chưa tiếp xúc với tác phẩm đã bình với luận! và gắn lên tác phẩm những điều nầy nọ theo chủ ý bắt nguồn từ suy diễn nọ nầy... Những điều trên đây là tôi rút ra từ trong truyện “Chó sữa” của Kha Luân chứ không phải tự tôi nói như thế. “Có một hôm sau khi viết xong cái mở đề của một truyện mới tôi (Kha Luân) nhận cuộc điện thoại từ anh bạn hồi còn trung học phổ thông. Anh Hốt (đúng tên anh như vậy) tên giữ chữ đặt dù không hay không đẹp như tên Hùng, như Tuấn hoặc đơn giản gọi theo thứ như Ba chẳng hạn nhưng Hốt chưa bao giờ thổ lộ với ai việc anh thích hay không thích cái tên do cha mẹ anh không rõ lý do gì lại đặt như vậy. Chính thái độ nghiêm túc rất bất thường trên đã khiến cho bạn bè trong lớp trong trường không ai có ý (hay không dám có ý) nói lời gì “trêu ghẹo” anh, trái lại lâu nay còn có cảm giác phục anh Hốt học giỏi nhất lớp, nổi tiếng cả trường!. Hốt điển trai. Hồi tôi đang học năm cuối bậc phổ thông trung học đã nhận biết như vậy và đã từng ước mơ... ước mơ được Hốt dành cho riêng mình một tình cảm gì đó đặc biệt... “Dạ!. Em có nghe dì Năm nói lại.” “Dạ!. Dì Năm nói anh đến tìm em để làm gì ấy...” “Dạ!. Anh về quê bao giờ?” “Dạ!. Dạ!...” Qua điện thoại Hốt nói có khi là giọng SàiGòn có khi quê kiểng chân chất... Tất thảy đều nhẹ nhàng từ tốn y như ngày xưa. Anh hẹn gặp tôi vào buổi chiều. Mùa đông mà buổi chiều thì bạn biết rồi. Thời gian chạy nhanh như trốn ai đó điều gì. Mới bốn giờ rưỡi mà không gian lờ mờ kiểu như chạng vạng của mùa xuân hay mùa hạ. Bờ sông Hàn bữa nay tịnh gió nhưng nước dâng đầy và còn rơi rớt lại đôi cảnh vật xơ xác bởi liên tiếp hai cây bão ập vào cách đây một tháng. Những cây xanh trốc gốc được dựng lại chưa kịp nẩy lộc. Nghe nói loại sưa vàng dễ tái sinh nhưng không ít cây ở đây có thể sẽ không vượt qua nổi sự tàn phá của gió bão vỏ cây bắt đầu khô héo... có màu xám chứ không xanh như vốn có. Ngồi ở quán cà phê nhìn ra sông tôi thấy anh thoáng vẻ buồn buồn chứ không vồn vã như hồi mới gặp. Tôi hỏi: “Anh... về có một mình?” Anh quay lại nhìn chăm chăm vào đôi mắt tôi. Ánh mắt vẫn dịu và ẩn chứa bên trong sự réo gọi gì đó của thời áo trắng. Không trả lời Hốt lại hỏi tôi: “Nếu anh về một mình?” Một thoáng bối rối chợt ùa đến trong tôi. Cảm giác mà có lẽ từ bao lâu rồi mất hẳn. Sự đời luôn cho tôi những thích ứng mang tính có qua có lại len lỏi vào tôi không rõ từ đâu và lúc nào nhưng chắc chắn không mới. Đã quen rồi với trọng vọng từ mọi người đến khi xa rời nó lui về với góc khuất riêng mình tôi mới thấm thía những gì đã qua cứ ngỡ như vật chất chỉ cần tiền là có. Lúc nầy tôi nhớ một ai đó có lần nói “Điều gì mua được bằng tiền thì không khen và cũng đừng nên thưởng!”. Xác suất trúng sai của ý nghĩ trên là bao nhiêu tôi chưa ngẫm nghĩ kỹ theo tôi trong một số trường hợp xác suất đúng hơi nhiều. Hốt học giỏi đỗ cao nhưng sau chiến tranh anh không sử dụng việc anh giỏi giang ở trường lớp vào sự nghiệp công danh như kẻ khác. Điều nầy là lạ và có người bảo lập dị. Tôi thì nghĩ khác. Đúc kết sự học có một nghịch lý rất nhiều bạn cùng trương lứa ngày đi học xuất sắc lắm ra đời lại hẫng hụt ngược lại lực học trung bình nhiều khi yếu lại năng động chớp lấy thời cơ về sau làm ông kia bà nọ... tóm lại họ thành đạt. Ở quê tôi có người học hành chẳng ra gì mà trở thành đại gia ở thành kia tỉnh nọ. Anh nhắc tôi dùng cà phê và cười cười. Nụ cười từng làm tôi mất ngủ nhiều đêm hồi xa xưa nay vẫn thế. Mỗi lần anh cười khuôn mặt rạng rỡ lên gấp bội lần. Tôi lí nhí: “Anh cũng uống cà phê chứ!. Tại anh...” Tôi bỏ dở câu nói bưng ly cà phê được chủ quán mua hạt về tự rang tự xay ngay ở quầy cho khách nhìn thấy sản phẩm chính hiệu không có sự pha chế theo kiểu “cà phê mà không phải chỉ có cà phê”- loại cà phê tự rang và  tự xay này có mùi vị ngon tuyệt. Hớp một ngụm cà phê định nói tiếp, anh lại nói: “Về một mình và định nhờ em (anh bao giờ cũng gọi tôi thân mật như thế) một việc...”                                                                  * * * Cái việc mà anh nhờ tôi có thể nói là thường tình thôi nhưng có điều hơi lạ. Con trai của anh cùng “dân kiến trúc” với tôi, học ra trường đã mấy năm. Theo anh nếu nó đồng ý xin việc theo kiểu ngoài quen biết kèm theo “nầy nọ...” thì chẳng có gì phải bàn. Đàng nầy “con công không giống lông cũng giống cánh” y chang tính khí của cha, Tín (tên con của anh) nói: “Con ở nhà nuôi "chó sữa”!” Và tưởng nói chơi nó làm thật. Mảnh vườn trên năm mươi mét vuông phía sau nhà được rào chắn chung quanh bằng lưới B40, phần sát mặt đất lên hơn một mét được che chắn thêm lưới ni lon ken dày để chó con không rúc ra ngoài. Thế là không rõ từ đâu nó mang về hàng chục con chó và nuôi... Anh kể tiếp vợ chồng anh lo lắm mà không lo sao được khi thiên hạ dẫu tốn tiền muôn bạc vạn cũng lo chạy cho con chỗ nầy chỗ nọ làm gì cũng được miễn có chút tiếng tăm “ông kia bà nọ” là được. Ai mà lo nghĩ việc thanh với bạch tốt với xấu có đạo hay vô đạo...”. Anh dừng kể và nói với tôi: “Giờ mẹ nó – Mẹ của Tín trước đây với tôi học cùng trường Nữ trung học, tuy không thân thiết lắm nhưng là bạn – Giờ mẹ nó có viết cho em lá thư nội dung chính nhờ em cố gắng tìm cho nó một nơi làm việc mà không cần “lệ phí”, chỉ có như vậy nó mới đi làm...”. Cầm lá thư nét chữ thân quen của bạn, tôi thật sự khó liệu tính. Nếu nhận lời giúp theo kiểu “nói nước bọt” không biết được không khi nay tôi đã “hạ cánh” còn chối từ thẳng thừng thì “thương” anh quá!. Thấy tôi chần chừ anh giục: “Em giúp anh nghe!” Nếu... Nếu ngày xưa ấy anh nhờ em bất kỳ điều gì kể cả “yêu anh” em trả lời ngay không một giây suy nghĩ. “Dạ! Dạ! em nghe anh!”. Nhưng bây giờ mọi việc đã an bài. Có thể anh nói “Em hãy giúp anh bao nhiêu tiền...” còn dễ hơn vì em không thiếu tiền nhưng... Truyện của Kha Luân bao giờ cũng vậy, hay, đơn giản, nhẹ nhàng với những tình huống tưởng khơi khơi mà ám ảnh mà đau đáu. Vẫn có người như Tín để còn hi vọng. Nhưng đau hơn là sự bất lực... Kha Luân sẵn sàng đến tận cùng...?. Cuối truyện Kha Luân cho biết dạo nầy món “chó sữa” đang thịnh hành...  Tín có tham gia không?.             P/S: Truyện ngắn "Chó sữa" của Kha Luân đăng lên trang Văn nghệ Chủ nhật của báo... với nhan đề NHÂN CÁCH.

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Bạn Khanh Tran An, bạn có chú ý đến dòng chữ ở góc trái không?

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Có tí lí đới,nhưng nghe mà buồn!

Việt Nam nên là cái bếp của thế giới

Bình Lê

Trong nền kinh tế toàn cầu để xác định sức mạnh và lợi thế cạnh tranh của một quốc gia chỉ cần đặt câu hỏi: thế giới biết đến quốc gia đó qua những sản phẩm gì? Câu trả lời cho Việt Nam thật đơn giản đó là gạo, café, điều, tiêu, cá tra, cá basa, hải sản đông lạnh. Tất cả các sản phẩm này đều là sản phẩm nông nghiệp. Bên cạnh đó, người dân thế giới còn biết đến Việt Nam như một “vẻ đẹp tiềm ẩn” vì với họ Việt Nam vẫn là một nơi có nhiều điều chưa được khám với những cảnh hoang sơ của núi rừng Sapa, Hà Giang, Điện Biên Phủ, Đà Lạt hay các bãi biển đẹp như Hạ Long, Nha Trang, Mũi Né, các địa danh văn hóa như Ninh Bình, Bắc Ninh, Bát Trang.... Có thế nói, chất của du lịch Việt Nam đang nằm ở thiên nhiên và văn hóa và nó thường gắn với nông nghiệp và nông thôn. 

Như vậy thế mạnh hiện hữu của Việt Nam là nông nghiệp, nông thôn và du lịch gắn với thiên nhiên. Thế mạnh của Việt Nam không phải là công nghiệp nặng hay công nghiệp chế tạo ít nhất trong giai đoạn hiện tại cho đến tương lai vừa. Đây chính là mấu chốt mà chiến lược phát triển kinh tế xã hội Việt Nam nên dựa vào. 

Trong những năm bảy mươi của thế kỷ trước, một loạt các nước châu Phi thực hiện chiến lược công nghiệp hóa và hiện đại hóa với niềm tin công nghiệp nặng, công nghiệp chế tạo là đòn bẩy, là tương lai phát triển. Họ nhìn lịch sử kinh tế như sự dịch chuyển tuyến tính từ chăn thả sang nông nghiệp và công nghiệp là đích đến tất yếu. Chính vì vậy, nhiều quốc gia đã rút nguồn lực ra khỏi nông nghiệp và đầu tư vào công nghiệp. Tất nhiên, châu Phi đã thất bại hoàn toàn vì họ không thể cạnh tranh với các nước công nghiệp ở châu Âu, bắc Mỹ hay châu Á. Hậu quả là châu Phi không thể phát triển được công nghiệp mà ngược lại nền nông nghiệp của họ bị bỏ rơi, phá sản kéo theo nạn đói và nghèo khổ cho lục địa này. Tác động của quyết định sai lầm này vẫn còn dai dẳng đến ngày hôm nay. Đây chính là một bài học đắt giá cho châu Phi và Việt Nam nên tham khảo. 

Trong những năm qua, diễn ngôn của chính sách và truyền thông ở Việt Nam cũng đang coi “công nghiệp hóa và hiện đại hóa” là công thức của phát triển. Đây là nền tảng cho các chính sách ưu đãi về tài chính, đất đai và công nghệ cho công nghiệp. Hơn nữa, diễn ngôn này đã hình thành tư tưởng “trọng công khinh nông” với hình ảnh hiện đại và văn minh gắn cho công nghiệp và sự lạc hậu và nghèo nàn gắn cho nông nghiệp nông thôn. Đây cũng là lý do để các tỉnh, các ngành chạy đua xây dựng hàng loạt nhà máy xi măng, cán thép, đóng tàu, cảng biển cho dù họ không có thể mạnh và việc phá sản là đương nhiên như đã xảy ra trong thời gian vừa qua.  

Diễn ngôn này cũng dẫn đến tư tưởng dễ dàng thu hồi đất nông nghiệp cho phát triển công nghiệp và đô thị. Các hậu quả về kinh tế và xã hội tai hại đã xảy ra với những xung đột đất đai và khiếu kiện kéo dài. Trên tầm cao và rộng hơn, hàng triệu người nông dân đặc biệt là thanh niên đã di cư lên thành thị, vào khu công nghiệp tạo thêm dòng chảy nhân lực từ nông nghiệp vào công nghiệp, từ nông thôn vào thành thị cùng với nguồn chảy tài chính và đất đai. Điều này làm cho nông nghiệp mất nguồn lực về lâu dài có thể mất động lực phát triển. Bên cạnh đó, quá trình này gây thêm sức ép lên đô thị vì các thành phố không chuẩn bị kịp cho việc đón nhận hàng triệu công dân mới. 

Như vậy, câu hỏi đặt ra là Việt Nam nên đầu tư vĩ mô như thế nào để phát triển bền vững? Câu trả lời có thể trở về với điều đơn giản nhất – đầu tư vào thế mạnh của Việt Nam và làm cho các sản phẩm của Việt Nam mang tính toàn cầu: nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ gắn với nông nghiệp! 

Lấy một ví dụ đơn giản đó là café. Việt Nam là quốc gia trồng và xuất khẩu café đứng đầu thế giới. Tuy nhiên, nguồn lợi thu được từ việc trồng và xuất khẩu café thô của Việt Nam không bằng doanh thu của một tập đoàn chế biến café của Thụy Sĩ hoặc Mỹ. Café Việt Nam vắng bóng ở ngay các thị trường lân cận ASEAN hay châu Á, nơi mà nhiều quốc gia đang sử dụng café “chán hơn café Việt Nam rất nhiều,” theo như lời chia sẻ của nhiều bạn bè quốc tế. Hơn nữa, có thể dễ dàng thấy café Việt Nam đang và sẽ bị cạnh tranh khốc liệt trên thị trường của mình với sự nhập cuộc của các nhà phân phối lớn trên thế giới như Coffee Bean and Tea Leaf hay Starbuck đang chuẩn bị vào thị trường Việt Nam. Tuy nhiên, các hộ trồng café, doanh nghiệp chế biến và phân phối café Việt Nam đang đơn độc trong cuộc chiến của mình. 

Từ câu chuyện café có thể thấy Việt Nam nên đầu tư cho nông nghiệp và công nghiệp chế biến, đóng gói, phân phối, dịch vụ, nghiên cứu và xuất khẩu vì Việt Nam đã có sẵn nền tảng cho các chuỗi sản phẩm này. Điều quan trọng là việc đầu tư phải có tầm nhìn toàn cầu và dài hạn. Để một sản phẩm thống lĩnh thị trường toàn cầu nó phải có yếu tố toàn cầu – có nghĩa là đáp ứng được tiêu chuẩn toàn cầu về chất lượng, khẩu vị hoặc văn hóa tiêu dùng. Việt Nam thường thiếu yếu tố này vì mới tập trung khai thác thô cái mình có chứ chưa đầu tư nghiên cứu và phát triển sản phẩm có tính toàn cầu. Ví dụ như du lịch Việt Nam có chất liệu riêng nhưng thiếu một nền tảng dịch vụ du lịch đạt tiêu chuẩn toàn cầu nên khách đến Việt Nam thường rất ít quay lại và cảm xúc của họ mang theo là sự bực bội với dịch vụ kém hơn là sự yêu quý phong cảnh đất nước và con người Việt Nam. Chính vì vậy, Việt Nam cần đầu tư để nâng cao chất lượng dịch vụ đạt tiêu chuẩn toàn cầu nếu muốn phát triển ngành du lịch bền vững. 

Cuối cùng, song song với sự điều chỉnh về chính sách vĩ  mô đầu tư mạnh cho nông nghiệp và công nghiệp dịch vụ đi kèm, đã đến lúc diễn ngôn về nông nghiệp nông thôn cần được điều chỉnh – không nên coi nông nghiệp nông thôn là lạc hậu là nghèo đói nữa mà cần coi nó là cơ hội để đầu tư phát triển. Đã đến lúc cần xoay chuyển để các nguồn lực chảy vào nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ đi kèm chứ không phải chảy đi như bây giờ để tránh những hậu quả kinh tế và xã hội lâu dài. Như một chuyên gia quốc tế đã từng gợi ý “Trung Quốc là công xưởng của thế giới tại sao Việt Nam không phải là cái bếp của thế giới?” 

Phần nhận xét hiển thị trên trang