Bạn biết gì về những người này? Và còn ai?

Trí thức Việt Nam

Tại trang Nhân vật & Tác phẩm, chúng tôi lập danh sách các trí thức lớn Việt Nam thế kỷ 19, 20 quan tâm tới sự phát triển văn hóa Việt Nam, có các bài viết mang ý nghĩa giúp mỗi chúng ta khai sáng bản thân.
Đánh giá con người, nhất là tầm vóc của các nhà văn hóa, các học giả, nhà tri thức lớn người Việt là cực kỳ khó khăn, nhiều quan điểm khác nhau, thậm chí bất đồng. Bởi vậy, đây chỉ là Danh sách theo quan điểm của chungta.com và dựa trên tiêu chí lựa chọn là: 

- những nhà văn hóa đã thành danh đã được thời gian kiểm nghiệm và đại đa số công nhận

- những nhà trí thức có nhiều tác phẩm lớn có giá trị văn hóa, "sách cứng", sách công cụ mang tính nền tảng cho mỗi người. 

- Ngoài ra, chúng tôi cũng trân trọng các trí thức thời nay giới thiệu, tự đề cửvà tự giới thiệucác hoạt động trí tuệ, khai sáng cộng đồng, vun đắp văn hóa Việt.

Chungta.com rất mong bạn đọc góp ý, hiệu chỉnh các nội dung và giới thiệu bổ sung các trí thức đã thành danh hoặc đề cử, tự đề cử vào danh sách này.
Trí thức Việt Nam đầu tiếp thu văn hóa phương Tây thế kỷ 19

Nguyễn Trường Tộ	Trương Vĩnh Ký - nhà tiên phong giao thoa văn hóa Đông- Tây	Nguyễn Thái Học
Phan Bội Châu - nhà cách mạng lỗi lạc	Phan Châu Trinh - chí sĩ thức tỉnh, chấn hưng dân tộc	Phan Văn Trường
Nguyễn An Ninh - nhà cách mạng vĩ đại, nhà văn hóa lỗi lạc	Huỳnh Thúc Kháng - nhà cách mạng công khai	Phạm Quỳnh - chủ bút Nam Phong
Nguyễn Văn Vĩnh - nhà tân học mẫu mực	Dương Quảng Hàm - nhà nghiên cứu văn học, nhà giáo dục học	Trần Trọng Kim - nhà giáo dục học, nghiên cứu văn hóa, lịch sử
Lương Văn Can	Phan Khôi - người đi trước thời đại	Ngô Tất Tố
Nhất Linh

Trí thức Việt Nam thời nay (thế kỷ 20, 21)

Võ Nguyên Giáp - Danh tướng từ nhân dân	Nguyễn Khắc Viện - bác sĩ, nhà chính trị - xã hội - văn hóa	Hoàng Xuân Hãn
Vũ Đình Hòe	Nguyễn Mạnh Tường	Trần Văn Thiêm
Đào Trinh Nhất	Hoàng Đạo Thúy	Thiếu Sơn
Trần Đức Thảo - triết gia lữ hành	Nguyễn Hiến Lê - trí thức chân chính	Hoàng Tụy
Nguyễn Duy Cần	Hoàng Xuân Việt	Bùi Giáng - nhà thơ, dịch giả, nhà nghiên cứu văn học
Trịnh Công Sơn - nhạc sĩ	Phạm Duy - nhạc sĩ	Lê Đạt - phu chữ
Trần Dần	Nguyên Ngọc	Phùng Quán
Nguyễn Khải - nhà văn sắc sảo	Lưu Quang Vũ - nhà thơ, nhà biên kịch tài hoa	Vũ Bằng
Toan Ánh	Lương Kim Định - nhà văn hóa sử, minh triết Việt	Nguyễn Văn Trung - giáo sư triết học
Nguyễn Ước	Trần Thái Đỉnh - giáo sư triết học	Phạm Công Thiện - triết gia
Phan Quang Định	Hoàng Ngọc Hiến - nhà giáo, nhà nghiên cứu văn hóa, triết học	Hồ Ngọc Đại - nhà thực nghiệm giáo dục
Phạm Toàn - nhà giáo, nhà văn và dịch giả	Phan Đình Diệu - đổi mới tư duy	Trường Giang
Tương Lai	Nguyễn Trung	Bùi Văn Nam Sơn - người theo chân các triết gia
Vương Trí Nhàn - suy nghĩ ngược chiều gió thổi	Nguyễn Khắc Phê - nhà văn	Nguyễn Sĩ Dũng - phản biện
Chu Hảo	Nguyễn Trần Bạt	Tô Duy Hợp
Nguyễn Ngọc Bích - luật sư	Nguyễn Quang A - suy ngẫm	Dương Trung Quốc - nhà sử học
Trần Hữu Dũng	Phan Cẩm Thượng - họa sĩ	Nguyễn Hoàng Đức - hành trình nhận thức
Nguyễn Huy Thiệp - nhà văn	Võ Thị Hảo - nhà văn	Thùy Linh - nhà văn
Nguyễn Quang Thân - nhà văn	Nguyễn Xuân Khánh - nhà văn	Đỗ Minh Tuấn - nhà văn, đạo diễn
Trần Văn Thủy - đạo diễn	Đỗ Lai Thúy	Dương Tường - nhà văn, dịch giả
Inrasara - nhà thơ, nhà nghiên cứu văn hóa Chăm	Nguyễn Tất Thịnh - luận giải	Hồ Sĩ Quý
Ngô Tự Lập	Đỗ Hồng Ngọc	Phạm Duy Nghĩa
Đặng Phong	Đỗ Kiên Cường	Trịnh Xuân Thuận
Đoàn Xuân Mượu	Alan Phan	Giáp Văn Dương
Hoàng Xuân Phú	Nguyễn Thị Từ Huy	Ngô Bảo Châu

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Ý hướng tính văn chương ( Nguyễn Hoàng Đức ):

Khi cầm bút viết cuốn sách này tôi không khỏi rụt rè xao động khi đứng trước dãy Hy-ma-la-ya văn chương kỳ vĩ và đồ sộ: chỗ thì tràn ngập ánh mặt trời suy lý chói chang, chỗ thì bịt bùng những đám mây u hoài bao phủ, bên sườn núi những lớp tuyết tinh thần kỳ cựu tan băng vĩnh cửu thời gian hoà quện vào những nguồn mạch tu từ pháp, cú pháp, lôgíc, hình ảnh và nhịp điệu từ khắp các hang hốc réo rắt sục sôi tuôn chảy. Thật là vĩ đại! Thật là huyền nhiệm! Thật là mênh mông! Thật là sâu thẳm!

Quả vậy đứng trước toà núi văn chương mà các nhà văn lão luyện, các thi sĩ phiêu du, các học giả đầy uyên thâm đã phải thốt lên: “Thi ca dẫn tới cuộc tranh luận không ít hơn cuộc tranh luận của toàn nhân loại” (Poem are amenable to discussion no less than the uniquely human person. – sdd ‘Encyclopedia New Catholic’, P-457) thì ta không thể tránh nổi nỗi xao xuyến đến ngộp thở khi bị cái bóng ngễu nghện đồ sộ của nó choàng xuống khắp mênh mông. Nhưng, vì lý do gì khiến tôi cầm bút, phải chăng ngòi bút của tôi sẽ như một bông lau mảnh dẻ não nuột khua múa giữa bút trường đã đầy ắp bóng dáng giá trị hiển hách hay dấu vết của vinh quang? Chính tiên sinh F. Bacon đã gợi lên cho tôi ý chỉ cầm bút. Tiên sinh nói: “Sản phẩm của tâm trí và cơ bắp có vẻ như tràn ngập trong sách vở và kỹ nghệ. Nhưng tất cả sự chế biến đó nằm trong một khía cạnh sáng láng và phần phái sinh của quá ít đối vật đã được hiểu biết” (The productions of mind and hand seem very unmerous in books anf manufactures. But all this variety likes in an exquisite sibtly and devivations from few things already known. – Stuart Hampshire ‘The Age of Reason’, Mentor 1956, tr.24).

Có phải vậy không? Toàn bộ vũ trụ bao la, từ nàng trái đất miệt mài nhẫn nhục, đến gã mặt trời ngỗ ngược đầy lửa, rồi cô Hằng đỏng đảnh giữa những vì sao nhỏ bé thích đùa nhấp nháy, tất cả có nằm trong nguyên lý vũ trụ như nhất không? Còn dãy Hy-ma-la-ya kỳ vĩ uẩn khúc và huyền nhiệm thì sao? Liệu nó có là một ngoại lệ của nguyên lý: lửa thoát khỏi vòng tay của nước vươn lên thành đá, và tại tầm cao nghễu nghện nó tự nạo vét mình tuôn chảy xuống dòng sông một nguồn mạch biết ơn tha thiết. Và cũng vậy, cho dù có bao la kỳ vĩ hay lung lạc mê hồn đến bao nhiêu, văn chương có lẽ cũng chỉ được khai sinh từ vài nguyên lý, và nhất là bằng vẻ duyên dáng huyền ảo của mình, nó có tìm cách lách khỏi nguyên lý mà Hegel đã tìm cách thao túng sau đây không: “Những tư tưởng dẫn dắt thế giới” (Les idees menent le mond.- sdd ‘Histoire de la Philosohie’, tr.82).

Chắc là không! Chính vì thế mà tôi đã cầm bút, song cuốn sách của tôi không có nhã ý tham gia vào “cuộc tranh luận thi ca của toàn nhân loại” trên bình diện tổng thể, bởi chưng lạc vào mê hồn trận tu từ - cú pháp của lịch sử văn chương quả là công cuộc khai sơn phá thạch, tìm kiếm châu Mỹ mới không dễ thở chút nào.

Ở đây bằng cách riêng của mình tôi sẽ đề cập đến ý thức, hoặc khiêm nhường hơn là chỉ đề cập đến “ý hướng tính”; bằng cách này tôi muốn lần theo dấu vết khai lộ của những bộ não “tiền ý thức” còn rọi bóng lại cho toàn thể ý thức nhân loại như: Socrate, Platon, Aristote, Descartes, Kant, Hegel, Bergson, K.Marx, Nietzsche, Spinoza, Schopenhauer, Saint Augustine... những tên tuổi này không định gợi ra cuộc rủ rê vào triết học, bởi ít ra tôi luôn luôn dè chừng khi ngước nhìn một tuyên xưng đóng cửa tuyệt đối “Thơ là Thơ”. Ở đây tôi chỉ rút tỉa ý tưởng thuần tuý qui hướng văn chương nghệ thuật hoặc rộng hơn nữa là mỹ học; thêm nữa tôi cũng tham chiếu những nhà văn lỗi lạc, sự lỗi lạc tôi nhắm đến không phải chỉ dừng ở những thành tựu như giải Nobel, Pulitzer hay Goncour mà là sự lỗi lạc của những bộ não bề thế trí tuệ luận lý. Tóm lại những tiên sinh vừa “ăn” vừa nói được như Dostoievski, Jean Paul Sartre, Albert Camus, Henry Miller, William Faulkner, Andre Gide...

Viết đến đây tự nhiên tôi muốn gào vào chính mình: như vậy văn chương là ý thức, thứ ý thức tàn tạ cằn cỗi khô trụi kia làm sao có thể đang là một cây đời xanh mơn mởn ru giỡn gió khiến cả thế giới của trần gian lung lạc. Không, văn chương là văn chương, nó chính là cuộc đời này, hẩm hiu, sóng gió, vinh quang và da diết. Gân cốt tôi gào thét: hãy vứt bỏ ý thức, vứt bỏ triết học, vứt bỏ tư tưởng, vứt bỏ thứ văn chương cao ngạo sạch sẽ khỉ gió ấy đi. Hãy lắng nghe đây tiếng gió cuồng vọng đến! Hãy lắng nghe lời tuyên xưng toàn thể phương ngôn hành động của chúng ta, những cây bút: “Chúng ta chỉ tôn sùng người nghệ sĩ của cuộc đời ‘Artist of life’. Người giúp chúng ta sống cuộc đời toàn diện” (Henry Miller).

Vâng! Có thể là vậy, nhưng hãy khoan đã, tôi không định sớm bước vào cuộc bút luận đã đeo đuổi toàn nhân loại. Nhà văn là ai? Họ chẳng là cái gì khác hơn là tác phẩm của mình. Họ chính là tác phẩm của mình! Kinh Thánh Matheus có nói “Cây tốt sinh quả tốt, cây xấu sinh quả xấu, xem quả biết cây”. Tác phẩm của nhà văn chính là thành quả, là trái ngọt mà họ tận hiến cho đời bằng cách vắt kiệt ý chí của họ, tâm linh của họ, trái tim của họ, và cuộc đời của họ đầy lạc thú và ưu hoạn, cuộc đời toàn diện bay bổng trên đôi cánh siêu việt của thần linh nhưng cũng dò dẫm trên đôi chân bản năng của muông thú, một cuộc hành trình tam đoạn luận: Ngợm, Người, Thượng Đế, một khung cửa vị kỷ úp lại mở tung đôi cánh đón lấy tha nhân, vân vân và vân vân.

Hình ảnh trọn vẹn của một nhà văn là đời sống toàn thể của một thân cây đung đưa trong gió trần gian, rung rinh cánh tay dâng quả ngọt cho đời. Nhưng đó là giá trị tràn ắp sự biểu lộ, còn nhựa sống của cây thì sao? Nó có minh nhiên rỡn gió trước mắt chúng ta? Không! Nó chỉ âm thầm chảy, nhưng nó đấy, nó có đấy, nó đang chảy đấy, nó chẳng mảy may có nổi một thoáng vẻ õng ẹo nào trong con mắt khả giác của chúng ta. Nhưng nó là sức sống! Nó mặc khải toàn bộ cuộc đời này, nó là Ý THỨC.

Chungta.com

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Quê hương không là nơi chốn đầu tư?

Vợ con Bầu Đức sang hết Singapore sống

Là một trong những doanh nhân khá nổi tiếng ở Việt Nam nhưng thông tin vợ con của Bầu Đức thì ít người biết tới.

Anh hùng thời chiến lái chuyên cơ cho Bầu Đức

Bầu Đức bao giờ thành tỷ phú đô la thứ 2 của Việt Nam

Bầu Đức khổ tâm vì những rắc rối trên trời rơi xuống

Xem bài khác trên Vef.vn

Trong chuyến đi Myanmar khởi công một công trình của Hoàng Anh Gia Lai, ông Đức đã phá lệ chia sẻ một vài thông tin về gia đình bởi trước đó ông chưa bao giờ kể chuyện vợ con trên báo chí.

Ba con lần lượt là Đoàn Hoàng Anh; Đoàn Hoàng Nam và Đoàn Hoàng Nam Anh đều đang học tập và làm việc ở Singapore. Trong đó, cô con gái đầu lòng 24 tuổi của vị tỷ phú này hiện làm trong một ngân hàng nước ngoài. Hai người em cũng sang đó học từ hồi 5 tuổi và 2 tuổi. 

Ngay cả người vợ của ông cũng ở bên Singapore để tiện chăm sóc và giáo dục con cái. Chính vì thế mà chẳng mấy vị phu nhân của đại gia này xuất hiện trước công chúng. Ông Đức nói: “Vợ phải toàn tâm toàn ý chăm con”.

Ông Đoàn Nguyên Đức - Chủ tịch Tập đoàn HAGL

Theo ông Đức, lý do ông muốn con cái đi học ở nước ngoài không chỉ vì môi trường giáo dục tốt mà còn để cho con tự lập, tránh được tiếng con của đại gia. Singapore là nước có môi trường tốt, kỷ luật, gần gũi với Việt Nam.

Ông Đức từng chia sẻ: “Con gái tôi kể: “Bạn bè con nhiều đứa bảo chẳng cần vào đại học cũng giàu, như Bill Gates, như ông Đức”. Nhưng các cháu không biết rằng cơ hội vẫn dành cho số đông đến từ chuyện học hành nghiêm túc”

Mặc dù rất tự hào về vợ con nhưng ông Đức cũng không có nhiều thời gian để sống cùng gia đình. “Mình thì công việc bù đầu, đi suốt, một tháng may ra có được ba ngày sống cùng gia đình ở Singapore”, ông cho hay. 

Được biết, Bầu Đức sinh ra trong một gia đình nghèo khó, đông anh em (có tới 8 anh chị em). Từ bé, bầu Đức đã ước mơ được vào giảng đường, quyết học thành người để thoát cảnh nghèo. 

Không có bằng đại học, nhưng bầu Đức luôn tự hào mình được đào tạo đầy đủ ở trường đời. Ông hiện là một trong những doanh nhân giàu nhất ở Việt Nam, có sở hữu máy bay riêng.

Khánh Chi (Tổng hợp)

Phần nhận xét hiển thị trên trang