THĂM THẲM ĐƯỜNG VỀ ( Chương 7 )

N

ó phá bỏ ngôi nhà cũ ba gian lợp ngói, cửa bức bàn khung tranh, xây tường hậu. Cột kèo thứ bằng xoan ngâm, thứ tre gai già, đinh đóng không vào. 

Kể ra thì ngôi nhà còn ở được vài chục năm nữa mới hỏng. Chỉ cần đảo ngói lại. So với nhà cửa trong vùng, ngôi nhà không đến nỗi lụp xụp, tồi tệ. Vì đa phần nhà cửa trong vùng còn lợp rạ, cột bằng xoan non mọt rủn, đòn tay bằng tre tươi mối ăn hết ruột, chỉ còn lớp vở bên ngoài. Người ta có thể bóc lớp vỏ cột tre mỏng tang bên ngoài làm đóm hút thuốc lào.

Ông Thước bố nó bảo:

- Ngôi nhà thất cách. Đã mặt quay ra hướng tây lại khuyết hậu, đằng sau có cái ao. Mặt tiền của ngôi nhà lại bị bức tường hậu của nhà hàng xóm án ngữ. Chỉ có người chủ là đàn bà mới dựng nhà như vậy. Tôi đồ rằng ông cả có ý không hay mới cắm hướng nhà cho mẹ con bà ấy như thế. Tôi mua lại cho con tôi, tôi sẽ cho nó làm lại. Ăn ở ngược đời như thế mẹ con bà ấy bỏ làng đi là phải.

Nó mua gạch, cát, xi măng về quyết thay đổi lại ngôi nhà. Đang lúc cái đói rình rập khắp nơi tính chuyện xây nhà thì quả là to gan. Trong làng bên đã có hai vợ chồng rang một mẻ ngô không biết trộn với thứ thuốc gì cùng đứa con trên dưới mười tuổi ăn bữa cuối cùng. Mấy ngày sau hàng xóm thấy bên nhà vợ chồng im ắng lạ lùng mới đẩy cửa bước vào nhà. Năm cái xác đã bốc mùi, ruồi nhặng bu đen mặt mũi hai vợ chồng nhà nọ. Trong nhà không còn hạt gì ăn sống người, người chồng đau dạ dày kinh niên. Người vợ buôn sắn khô đã hết cách chạy ăn cho cả nhà.

Nhiều cảnh cha bỏ con, tớ bỏ thầy, vợ chồng lìa lọi nhau chỉ vì miếng cơm manh áo. Làng quê như bị vắt kiệt giọt sống cuối cùng.

ấy vậy mà nó tính chuyện làm nhà. Nó không có quyền cao chức trọng gì. Nó chỉ đơn giản là anh thương binh về làng, thương tật không lấy làm nặng vì nó chỉ là viên đạn thủng qua phần mềm dưới bụng. Để lại vết sẹo bằng đầu ngón tay, trong một trận giáp chiến với tàn quân Pôn Pốt ở biên giới phía nam. Một vết thương như thế với người khác chưa chắc đã được hưởng chế độ thương binh. Nhưng vốn lanh lợi, khéo mồm, luồn như lươn nó từ trại an dưỡng về mang theo cái thẻ thương binh loại 3 trên 4. Trợ cấp thương tật lúc này chưa cao nhưng cũng còn hơn chán vạn những anh phục viên, xuất ngũ về làng chẳng có chế độ gì.

Nó thường tự mãn trước mặt mọi người:

- Đây chẳng là cái ông đếk gì. Nhưng cứ sáng ngày ngủ ra là có vài cân gạo gối đầu giường, không bao giờ đứt bữa hoặc sơi củ chuối!

Kể nó nói cũng phải. Trên trợ cấp tính chia cho mỗi ngày dự sức mua vài cân gạo cho hai vợ chồng và hai đứa con. Ở cái làng này đó là điều mơ ước nhiều người không bao giờ với tới. Ngày đủ hai bữa trưa và tối cơm trắng, canh rau bỏ mì chính, thế là mãn nguyện lắm rồi. Còn bữa sáng có khoai thì ăn khoai, không thì cái bắp nướng, củ sắn luộc cũng là đủ. Việc nó xây được nhà không liên quan gì đến chế độ, lương bổng. Cũng chẳng phải ông bố giàu có mà cho. Ngoài mảnh vườn và ngôi nhà cũ của bà bác, bố nó mua lại cho nó, ông không cho gì thêm. Vì ông còn đông con, ba trai ba gái nữa sau nó. Với một ông bố lo cho bảy người con thì với nó đã là quá tốt rồi. Nếu ông bố không căn cơ, tính đếm chưa chắc nó đã được chỗ ở như thế này.

Đây là mảnh đất của bà nội nó mua lại của bà Vượng từ hồi chưa khởi nghĩa cho hai người con của bà là bác trai và bố nó.

Bà nội phận làm lẽ lấy chồng đâu có được hương hoả nhà chồng. Ông nội tuy gọi là cụ chánh nhưng hữu danh vô thực, không có của cải gì lo cho bà hai. Sinh bố nó được vài tháng, bà nội nó đã phải lên tỉnh làm vú em chăm con người ta. Bà còn đi làm thuê, làm mướn chẳng thiếu đâu để ki cóp một chút tiền mua miếng đất này. Nó chỉ hơn sào đất ở khuất lấp tít hút mãi trong ngõ nhỏ, lại gần bãi tha ma. Giá trị tiền bạc không đáng là bao, nhưng đó là mồ hôi nước mắt, một phần máu xương của bà nội. Hai anh em bố nó lớn lên trên mảnh đất này. Cả hai vào du kích sau ngày toàn quốc kháng chiến. Người anh bị địch giết trong một trận càn bỏ lại vợ dại, con thơ. Người em là bố nó ra vùng tự do vì vỡ cơ sở, bỏ lại người vợ mới cưới được ít ngày. Bà này đẹp mắt đen láy, răng đều nhánh đen hạt mướp, lúc nào cũng má hồng hây hây. Tây đen, tây trắng còn về làng. Bà bị một thằng tây quân thường vô được hãm hiếp đến gần chết. Người nhà nhặt được mang về nhà thuốc thang. Khỏi bệnh nghĩ hổ người bà bỏ làng đi đâu biệt tích.

Chiến thắng Điện Biên, bố nó phục viên về làng. Nông hội, phụ nữ xã đứng ra làm đám cưới tập thể cho năm đôi vợ chồng. Đám cưới chỉ có hái hoa dân chủ, hát bài " Đoàn kết đấu tranh ". Một thúng kẹo bột, gánh nước chè tươi, hai tút thuốc lá. Không một miếng thịt, chén rượu ở nơi liên hoan. Mười giờ đêm, tan đám ai về nhà nấy. Có cháo gà thì ăn cháo gà. Không có thổi nồi xôi liên hoan cả nhà. Bà nội nó chỉ có nồi khoai lang mật. Thứ khoai để héo lâu ngày, vừa dai, vừa mềm ngọt như ăn kẹo mạch nhà.

Hai ông bà lấy nhau mà không có nhà ở. Cụ Cử ông ngoại nó nhận cho bố nó ở rể vì cụ sinh con một bề. Hai người gái lớn đã lấy chồng, mẹ nó là con út. Cụ Cử là người chữ nghĩa cao đạo, nhưng lại xa cách đời sống hàng ngày. Cụ bà ngược lại là người cẩn thận đến thành chi li. Tính nết tinh vi lại hay để bụng vặt vãnh.

Người ta bảo ở rể là cái anh chó chui gậm trạn. Bố nó lấy được vợ trẻ mà trong lòng không vui. Ông trở nên con người gay gắt, cay nghiệt. Đến cả thương con ông cũng thương khác. Đánh con lần nào không mấy đứa không ốm, không sốt. Năm nào thằng em nó trèo cây gẫy tay, bố không ra đỡ lại vỗ tay " hoan hô " mặt thản nhiên như không, bỏ vào nhà, làm mẹ nó khóc sưng vù hai mắt. Nhà bác nó gặp nạn, rồi dậu đổ bìm leo. Bà phải tính đến chuyện bán đất bán nhà dời đi nơi khác. Thủ tục giấy tờ làm xong, người ta chuẩn bị giao tiền thì bố nó đứng ra. Ông bảo ông cũng có phần trong cái hương hoả nhỏ nhoi ấy. Cuối cùng bà chỉ nhận được một nửa số tiền và giao lại cho ông đất đai nhà cửa. Hồi đó làm thủ tục giấy tờ chuyển đi nơi khác đâu phải chuyện dễ? Nào hộ khẩu, hộ tịch. Nào cắt chuyển lương thực, một thứ tiêu chuẩn tượng trưng không có thực tế... Phải hàng tháng, hàng năm mới xong, đủ loại giấy tờ. Trong khi chờ đợi, bà tạm ở lại ngôi nhà cũ. Sợ người chị dâu đánh tháo, hoặc có ý lần khân ông đánh chuối trồng sát vào cửa nhà, không còn lối ra vào... Bà chị dâu âm thầm bưng nước mắt sang hàng xóm ở nhờ. Mối lo thường trực trong lòng ông là một ngày nào đó, thằng cháu đích tôn đi tù về sẽ đòi lại đất, đòi lại nhà. Nó có quyền làm như thế vì khi bán mua nó không có mặt. Nó sẽ bác bỏ mọi thoả thuận mà ông ép mẹ nó phải chịu.

Nhiều người trong làng bảo: " à thì ra thằng ấy đi tù không phải không có duyên cớ . Chú nó đứng ra bảo lãnh trong lúc có quyền chức trong tay thì có khó gì? Nhiều việc tày đình người ta còn cho qua, chứ tội lỗi của nó thì không đâu vào đâu. Nhưng nếu thế còn chuyện gì để nói. Làm sao ông ấy có thêm mảnh đất dành phần cho con trai ông sau này ở riêng dễ thế được? ".

Bây giờ nó xây nhà, bố nó không giúp thêm gì được. Ông lo như thế là quá đủ rồi. Nó cũng không trông cậy vào ai, Hỏi thử mấy đám không kết quả. Người có tiền thì chắc như cục gạch. Không mong gì. Người có tình thì sờ đít ba ngày không có cứt. Nhưng nó không lo.

Chẳng biết con sông Hồng đỏ nước phù sa với các nhà thơ, nhạc sĩ họ dào dạt, lãng mạn, thơ ngây đến thế nào. Với nó là dòng sông cụ thể, mang về ý nghĩa thiết thực. Xuôi ngược trên sông là những con tàu chở hàng, những đoàn xà lan đầy ắp than đá chở ngược. Những đoàn xà lan che bạt kín mít chở đường, phân đạm về xuôi. Rất nhiều mặt hàng thiết yếu chiến lược như vải, muối, xăng, dầu chuyên chở dọc sông. Người khác đứng trên bờ sẽ rất thờ ơ với những đoàn tàu xà lan như thế, với họ "Nhất cận thị, nhị cận giang" chả có ý nghĩa gì. Với nó lại khác. Nó biết trên những con tàu đó là những con người. Họ cũng có những nhu cầu sinh hoạt và quý giá đồng tiền như ai. Quan hệ với những con người như thế không bao giờ thừa. Tàu nào không có bến đậu? Nó cất công về tận bến đất Hà Nội, lên bến Hạc Trì lân la làm quen. Cuối cùng nó cũng " Thiết kế " được đường dây làm ăn. Công phu tỉ mỉ chả kém công trình vạch tuyến đường mòn trên biển, mà một lần nó từ Đồ Sơn vào vịnh Vùng Rô.

Ông bố vợ nó làm nghề chèo đò ngang. Nó bảo ông lên bờ về nhà nghỉ cho khoẻ để nó và thằng em cậu chèo chống cái thuyền gỗ sứt mũi. Ngày hai anh em ngủ, nửa đêm hai anh em bơi thuyền ra giữa sông. Cứ nhằm hướng có ánh đèn và tiếng máy canô mà lướt sóng. Trên thuyền sắp mấy can rượu Bá giang, mấy bu gà. Chỉ thế thôi cũng không làm được trò trống gì. Trong túi nó còn mấy xấp bạc. Sẽ tuỳ theo số lượng và giá trị hàng hoá sang mạn được mà trang trải. Hôm vài tấn than, hôm vài tạ đường, vài chục xách dầu. Xếp đầy lên thuyền hai anh em thả xuôi dòng, xuống đến Truy Hà chỗ mấy bụi tre um tùm sát mép nước thì neo thuyền lại. Chỉ cần bấm đèn pin từ xa chớp nháy mấy cái, như kiểu đánh tín hiệu là khi vào đã có người đón hàng. Sau một vài lần cuộc mua bán trở thành quen, chỉ diễn ra chớp nhoáng. Hai anh em nhận tiền rồi bơi thuyền về. Hôm nào chở than thêm chút việc là phải cọ thuyền, cũng chỉ một loáng là xong, không đáng kể.

Cái trò "đánh quả" ấy chỉ mới chấm dứt gần đây khi ông Thước đã nghỉ hưu và có con mắt dòm ngó của một vài người.

Làm gì cũng phải biết điểm và nó đã dừng đúng chỗ, không một sai sót nhỏ. Bây giờ nó sử dụng kết quả của những đêm nào mò mẫm trên sông. Có kẻ tò mò hỏi

- Thời buổi này chú xây nhà, anh chịu chú. Chắc hẳn phải có bí quyết gì?

            Đôi mắt chuột dái của nó hấp háy:

- Bí quyết gì. Bọn em ăn chắt, hà tiện. Không bóc ngắn cắn dài vung tay quá trán thôi! Cũng là cố, các cụ chả bảo của cố là của được đấy ư?

            Rồi nó cười hức hức. Cười gì mà như nhạo, như cù người ta? Gã đến, nó chột dạ. Nó cũng nghĩ như ông Thước bố nó: Thế nào rồi cũng có ngày gã mò về. Một người như gã chắc không bao giờ chịu chôn vùi cuộc đời mình nơi rừng xanh, núi đỏ. Nơi trâu, gõ mõ, chó leo thang xa cách đời sống bình thường. Gã về, biết đâu nơi ăn chốn ở của nó sinh chuyện? Nhưng nó khác hẳn với bố nó. Nó không xưng xưng cái mặt đâm lê ra vẻ đối phó. Làm thế chưa chắc đã hay. Có khi lại kích thích gã điên lên. Một kẻ như gã không việc gì không làm khi quá uất ức. Người ta bảo " Thứ nhất sợ kẻ anh hùng, thứ nhì sợ kẻ bần cùng khố dây ". Cả hai cái đó gã có cả. Có thêm sự không còn gì để mất: Gã không vợ, không nhà, không tiền của, tiền đồ. Gã dám lắm chứ? Nó dại gì trêu vào tổ ong mặt quỷ? Mà người ta bảo khôn không qua lễ. Khoẻ không qua lời. Chi bằng lấy sự mềm mỏng là hơn. Tính cách gã nó biết. Một thằng đầu óc sách vở đến mụ cả người. Chữ nghĩa ám nhiều, gã chẳng giống ai. Được lời là cởi cả tấm lòng không tính thiệt hơn. Đầu óc với ai chứ với gã nó không lạ gì. Hơn nữa còn chút tình máu mủ. Mình cư xử khéo, biết đâu gã cảm động không nghĩ đến chuyện tranh giành. Mình được tiếng là người tử tế biết anh trên, em dưới.

Trong bụng nó không mong cuộc gặp gỡ này. Ngoài mặt lại làm ra đon đả:

- Bác vào trong lán nghỉ cho mát. Mãi bác mới về lại đúng hôm em cho thợ đào móng. Thế bà với cháu trên nhà khoẻ cả chứ?

Rồi nó quay ra bảo vợ:

- Mẹ mày cứ bỏ chỗ gạch đấy đã, chốc nữa xếp. Pha ngay cho tao cốc nước cam mang lại cho bác. Bác đi xa về chắc mệt. Anh em lâu ngày lắm mới lại gặp nhau. Số em vất vả như bác, chỗ ăn chỗ ở cứ phải tự tay mình lo. Thế bác về đã đi chơi đâu chưa? ở đây đã, rượu xong, tối anh em mình mới có điều kiện nói chuyện. Em nhờ người làm nó bận rộn, Chật tý bác bỏ qua.

Gã nói:

- Tôi ghé qua một tý. Chú bận việc cứ làm đi. Anh em thiếu gì lúc.

Nó lại hức hức:

- Thế bác thông cảm nhé. Em phải ra xem thợ giác móng thế nào. Bây giờ không xem lúc làm rồi muốn sửa cũng không được. Xảy một ly đi một dặm mà.

Nói rồi nó lại chỗ mấy người đang chăng dây, lựa đi kéo lại để đóng cọc.

Gã nhớ chỗ đất đang đào móng bây giờ trước là gốc cây bưởi vàng. Thứ bưởi thơm nức, tôm mọng mà ráo, ngọt lừ. Vỏ bưởi vàng tươi đến áp tết. Nguồn thu quan trọng hồi gã còn ở nhà. Những bộ quần áo mới, cái cặp tới trường, đôi dép nhựa tiền phong từng được sắm cho gã nhờ cây bưởi này. Gã đảo mắt nhìn quanh, không còn dấu vết gì, kể cả cái lá bưởi khô hay sợi rễ cây. Không biết nó đã triệt phá đi từ khi nào? Cách đó một quãng ngày xưa là khoảng sân trống. Bọn trẻ trong xóm thường kéo đến chơi ô ăn quan. Mẹ gã tính sởi lởi, chẳng khó với ai bao giờ. Thậm trí người ta đi tắt thành hẳn con đường ngang qua vườn nhà thông giữa ngõ trên ngõ dưới mà bà không nói một câu. Người khác thì đã rào chặn lại hoặc ca cẩm không muốn cho người ngoài đi như thế. Đường đi qua nhà người ta kiêng. Nhưng bà vẫn để thông thống, ai qua lại mặc lòng, tự do như đường cái quan. Chỗ ấy là nơi anh em gã sưởi nắng khi mùa đông về. Sáng ra cóng buốt, một manh áo mỏng trên người. Anh em ôm nhau sưởi nắng cho đến khi hàm răng không còn va vào nhau lập cập, môi đỡ tái tím mới chạy vào nhà. Rét mướt mà không dám đốt lửa sưởi. Củi đun còn không đủ, lấy đâu củi sưởi? Có một việc mà gã còn nhớ mãi đến bây giờ. Năm ấy bà nội còn sống, bà vừa ốm dậy lại gặp trận rét kinh người. Người ta bảo sương muối là rét hại lắm. Đám chuối trong vườn lá héo rũ, cây mít cũng trụi hết lá. Ông chú gã ngược bè về. Ông đi cùng với người ta chỉ làm vì mặc dù vẫn được phần chia nhiều hơn. Nếu không có ông dễ gì họ có đủ thủ tục giấy tờ để qua hàng bao nhiêu trạm từ thượng du về? Mà ai muốn rời làng đi xa đâu phải cứ thích là đi được? Chính quyền không cho phép thì đến bố sống lại bảo đi họ cũng không dám. Ông theo họ chả vất vả gì. Bè về bến lại có người kéo giúp về tận nhà. Củi nứa của ông xếp đầy vườn, chật cả lối đi ngoài ngõ. Thế mà khi bà nội hỏi:

- Cho mẹ xin vài bó củi sưởi cho đỡ rét, nhà này cháu nó còn nhỏ chưa biết đường kiếm củi. Mẹ nó họp hành tối ngày. Mẹ mắt mũi kém quá, ở với mẹ con nó càng không giúp được việc gì...

Ông chỉ bảo:

- Để xem xem đã, bà cũng vẽ chuyện. Mang từ trên rừng về đến đây đâu ở ít đường đất?

Nói rồi ông đứng lên quay ra cửa. Bà nội uất quá nói không ra tiếng:

- Thồ ồi... Không phải xe... em... tồ ồi không dám.

Ngay sau lúc đó, bà nội bảo gã chạy sang hàng xóm mượn cái búa, cụ cứ nhằm chiếc hòm gỗ cũ làm bàn thờ mà bổ. Gã còn nhỏ, hỏi thì cụ nói:

- Tao làm củi sưởi.

Tuổi già sức yếu, búa cầm không chắc, bà nội bổ vào chân đau hàng tháng trời...

Nó niềm nở chào hỏi khiến gã cảm thấy đỡ bùi ngùi phần nào. Cái ý nghĩ tìm về, nhìn lại ngôi nhà cũ lần nữa không thành. Nó không còn dấu vết gì. Và đã quay sang hướng mới. Không biết thằng em họ sẽ xây ngôi nhà to nhỏ như thế nào, nhưng những hình ảnh cũ nơi ăn trốn ở lúc đầu đời gã không bao giờ còn thấy lại nữa, có lẽ nó sẽ xây một ngôi nhà lớn, gạch, vôi, cát sỏi đổ nhiều, lấn cả ra ngoài đường. Một chuyện đã rồi, gã sẽ phải quên đi như đã quên đi nhiều thứ trong bước đường đời khốn nạn của mình. Cái ý định trở về quê cậy nhờ anh em họ hàng giúp đỡ trong bước đầu khó khăn nơi mới định cư tan như sương sớm. Sẽ không có ai giúp của, giúp công như mẹ gã nói trước lúc gã trở về đây. Đó chẳng qua là thứ tình cảm vồ vập mà mẹ gã tự hình dung ra, không bao giờ có thực. Suốt những năm ở trại không một lời thăm hỏi, không một điếu thuốc hạt gạo của người nhà gửi cho. Giờ gã tự do nhưng cũng chẳng hơn gì. Không ai muốn dây dưa liên lụy với kẻ từng mang tiếng xấu, không một đồng xu nhổ râu. Thương yêu đùm bọc còn có ý nghĩa là xẻ chia mà lúc này không ai muốn làm. Dòng họ gã suy đồi, coi rẻ con người hay bản thân gã không ra gì để mất đi sự ưu ái ấy? Hay cuộc sống khó khăn con người ta chỉ còn khả năng thương lấy bản thân mình, không thể bao dung kẻ khác? " Một con ngựa đau, cả tàu chê cỏ ". Không lẽ con vật còn sống có tình, có nghĩa hơn con người hay sao?

Ôi cái vùng quê xơ xác, đến cả những tình cảm đơn sơ nhất cũng không thể nhú mầm! Gần một năm ở trại tạm giam sau ngày di lý về, duy nhất gã nhận được quà của người nhà. Mấy bao thuốc lá, gói đường và túi quẩy rán mỡ. Người gửi cho gã là ông anh họ đang dạy một trường chuyên nghiệp ngoài Hà Nội. Ông bác thứ hai của gã sinh toàn con gái, nuôi người này từ nhỏ, ông là cán bộ cao cấp nên người anh này được ăn học đầy đủ. Anh ta lại là bạn học với gã suốt thời phổ thông, sách vở, chữ nghĩa, thơ phú gắn bó cả hai với nhau còn hơn ruột thịt. Sau ngày thống nhất anh chuyển vào Nam, đó là người duy nhất cảm thông và quý mến gã trong đại gia đình Nguyễn Kim ở làng này.

Không - Gã không trách ai - Như mẹ gã bảo: " Tất cả tự mình " mình làm mình chịu. Họ hàng không giúp, nhưng cũng không ai làm hại. Thiên hạ bây giờ nhà nào chẳng thế. Mấy nhà còn câu: " Chị ngã em nâng ". Thời đế quốc, phong kiến thối nát trước kia đen tối nhiều bề, nhưng ít ra còn chút tình người an ủi. Người ta còn nhường cơm, xẻ áo đùm dúm trong họ trong nhà. Giờ đổi đời, con mắt nhìn nhau ruột thịt như thể người dưng - Có phải quá nhiều nỗi đau, quá nhiều nỗi buồn, quá nhiều khổ cực đã làm tê liệt tình người. Nó vô cảm như khúc lò so không còn đàn hồi được nữa. Chỉ còn là mẩu sắt rỉ vô dụng vô tình? Gã bứt rứt trong lòng, muốn đứng dậy đi ngay. Nó một mực giữ lại, gã lại đành ngồi xuống bên chiếc bàn phủ đầy bụi gạch, cát rơi vãi.

Vì là buổi khởi công đón tay thợ, vợ chồng gia chủ cũng chuẩn bị tươm tất. Sắp lên mâm đủ lòng lợn, tiết canh, thịt nướng, thịt luộc và đĩa đậu sống. Vào lúc này đó là bữa ăn thịnh soạn không phải lúc nào cũng bày ra được với túi tiền của nhiều nhà.

Nhưng gã ở lại không phải vì chuyện đó. Ăn đây bữa này, lúc khác ăn đâu? Khổ ải bao năm, gã đã xem miếng ăn là thường không quan trọng như nhiều kẻ khác. Gã ở lại vì không muốn có ánh mắt nhìn theo của mấy chục con người đang làm giúp việc tại đây. Gã cũng không muốn vợ chồng thằng em nghĩ sai về mình. Chẳng hoá ra mình là kẻ ghen ghét, đố kỵ. Thấy nó xây nhà trên mảnh đất cũ của mình mà thất ý, tủi thân?

Gã định đứng lên hộ vợ chồng nó một việc gì đó như xúc cát khuân gạch chẳng hạn. Thiếu gì việc vào lúc này?

Vừa lúc nó bắt gặp cái nhìn của bà thím. Không biết bà Thước đến tự lúc nào không đánh tiếng nên chẳng ai biết. Bà đứng sau bụi chuối đánh mắt nhìn ra. Cái nhìn khiến hắn lạnh người, y như hồi gã còn sống trong vòng cương tỏa. Một lát, rồi bà lẳng lặng bỏ đi cũng không nói một câu. Chừng nửa tiếng sau thì ông Thước đến. Ông hỏi gã một câu làm gã tím mặt:

- Tôi tưởng anh đi đâu rồi? " Vưỡn " ở đây à?

- Cháu định đi nhưng em nó bảo cứ ở lại. Đằng nào thì bây giờ cũng không còn xe ngược. Mai nó sẽ đèo cháu ra bến sau.

Ông hừm một tiếng:

- Vẽ việc, vài cây số từ đây ra bến đi bộ một lúc là tới đưa đón gì. Tôi lên huyện xa gấp đôi mà chả thấy nói đến chuyện đưa đón bao giờ. Nhưng nó đã bảo thế anh cứ ở. Đoạn rồi mai nó đưa.

Ông nói có vẻ miễn cưỡng khiến nó ngại. Lúc người nhà bưng mâm lên ông nhất quyết không ở. Ông bảo:

- Có công có việc cơm rượu người ta có dự trù. Tôi ở lại làm gì!

Gã tím mặt, gã cũng " Ngoài " sự trù tính của vợ chồng thằng em. Gã kiếm cớ nói ra quán mua bao thuốc. Ông Thước không nói gì, mắt ông để vào đám thợ đang rửa tay ngoài cầu nước.

Thằng em nói:

- Bác cứ ở đấy. Đằng nào nhà em cũng ra quán, cần gì nó sẽ mua, bác không phải đi!

Gã gượng cười:

- Tôi hút nặng, thím không biết loại thuốc nào đâu. Cứ kệ tôi.

Gã đi vội ra ngõ, đường thôn đã xâm xẩm tối. Hai bên hàng xóm le lói ánh đèn. Gã sẽ không trở lại đây vào lúc này mặc dù chưa biết đêm nay mình sẽ đi đâu, ăn đâu, nghỉ đâu. Tất cả những cái đó lúc này không còn ý nghĩa gì khi gã thấy tắc nghẹn ở cổ, miệng đắng khô, mắt mờ nhoà... Hình như mình sắp khóc. Không, không thể yếu mềm như thế được, gã tự nhủ, đi miết vào đêm tối đang dần ập tới.

ó

ó   ó

Đỗ Đen không ngờ gặp gã vào lúc này. Nếu gã không đằng hắng đánh tiếng thì anh ta đã lao cả cái xe đạp thồ vào gã rồi. Cái xe trần truồng, không phanh, không chuông, hai bánh năng như bánh xe cải tiến bởi bộ nan hoa đặc biệt to như đũa ăn cơm. Đỗ bấm đèn pin sáng loá. Đèn ba pin, chuyên dùng để coi cá ngoài đầm Mắt Rồng, anh ta ngớ ra:

- Về bao giờ thế mày?

- Tao vừa về.

- Tối rồi còn định đi đâu?

Gã bảo:

- Tao vào thằng em, nó đang làm nhà, nhà cũ thì dỡ đi rồi. Đang định sang chỗ bà dì út ngủ lại mai ngược.

Đỗ Đen sửng sốt:

- Thế mày không biết gì à? Bà ấy theo đoàn vào Tây Nguyên chuyển hài cốt ông ấy đã về đâu? Giờ chỉ có mấy đứa con gái ở nhà, Đến cũng chẳng có ai tiếp. Thôi ở lại đây với tao. Từ ngày ấy đến giờ anh em mình mới gặp lại nhau. ở với tao một đêm. Mai muốn đi đâu tao không giữ.

- Nhưng mày đang chuẩn bị đi đâu, súng ống thế này ở nhà nhỡ việc.

Đỗ cười khà khà:

- Nhỡ gì, Tổ bảo vệ những năm người. Tao bận thằng khác trông thay, lo gì! Mấy khi mày mới về, anh em gặp được nhau. Gã còn chưa quyết, bàn tay to tướng của Đỗ cứ thế nắm tay gã lôi đi. Nhà Đỗ ở cuối xóm, nền nhà đắp cao như quả đồi, một cách tránh ngập nước vào mùa sông nước to, mưa úng. Vợ Đỗ còn đang lạch cạch rửa bát đã nghe Đỗ oang oang giục vo gạo thổi cơm. Đỗ không nói gì ấn gã ngồi xuống phản rồi chạy ra ngõ. Một lát anh ta về, trong tay cầm chai rượu trắng. Tay kia bọc gói lá chuối tươi. Gã nhìn căn nhà bạn không đổi thay là mấy. Chỉ có khác nó không còn lợp lá dạ mà lợp ngói. Hai hồi nhà đã thay cột tre vách đất được xây bằng gạch ba banh. Vách phía sau nhà vẫn còn trát đất. ở một góc nhà phía trên treo cây đàn bầu tự tạo. Thân đàn làm bằng tre bứng, bầu đàn bằng lon sữa bò. Không nhìn rõ dây đàn, nhưng gã đoán có thể nó làm bằng một sợi phanh xe đạp. Cạnh đó còn có chiếc mũ phớt mầu huyết dụ.

Chừng ấy năm xa nhau, nếm trải đủ mùi tính cách bạn thay đổi thế nào gã chưa hình dung ra. Nhưng cảm giác gần gũi thân thiện như nói với gã rằng hắn vẫn như xưa. Con người chết đến đít vẫn cười. Chẳng coi chuỵên gì là quá quan trọng.

Đỗ có chân trong đội văn nghệ của xã nhờ giọng hát cải lương hiếm có trong vùng. Anh có thể ca liền mười hai câu vọng cổ mà không cần ngừng lấy hơi. Những thứ đạo cụ linh tinh như phông, màn, sênh, phách anh lại làm rất khéo. Loa đài hỏng hóc chỗ nào Đỗ cũng táy máy, dò dẫm chữa được hết. Đội có cây đèn măng sông. Những đêm không biểu diễn Đỗ được giao mang về nhà. Đám hiếu nào Đỗ cũng có mặt. Anh thổi kèn bát âm và hát chèo đò. Vừa chỉnh kim dầu đèn măng sông Đỗ vừa nói:

- Người sống, kẻ chết ở làng này tớ phục vụ tuốt!

- Thế họ trả thù lao bằng tiền hay ăn công điểm?

Đỗ cau mặt:

- Ông nói chuyện buồn cười. Làm việc nghĩa biết thế nào mà tính công. Phúc chủ, lộc thầy. Nhà người ta khá người ta thù lao không đến nỗi tệ. Người nghèo thì mình làm phúc. Có từng nào nhận từng ấy, không đòi hỏi!

Gã cười:

- Tôi thấy ông vẫn như trước, vẫn vui vẻ vô tư làm như chưa từng xảy ra việc gì! Thần kinh phải khoẻ lắm mới như thế được?

Đỗ kéo hơi thuốc lào, trầm mặt một lát:

- Thế ông bảo vò đầu bứt tóc suy tư thì làm được điều gì? Không thay đổi được những điều không thể thay đổi. Cái gì tính được mới tính. Không tính được cho qua luôn. Sống là chấp nhận, ưu tư lắm mà làm gì?

Gã nghĩ tay này sống thanh thản quá. Có lẽ hắn bằng lòng với cuộc sống hiện tại. Một căn nhà nhỏ, một trai, một gái một người vợ hiền. Vườn cây trái xum xuê bao quanh, cách biệt với bao nhiêu ồn ã, vật vã bên ngoài.

Gã và hắn chơi thân với nhau từ tấm bé vì cảnh ngộ có những nét giống nhau. Đều ngheo nghèo khô khổ trong cái xóm chằng chịt ao chuôm này. Hắn bỏ học từ năm cấp II kiếm tiền đỡ mẹ. Thoạt đầu bằng nghề bắt cá, câu lươn. Lớn lên một chút theo người ta làm thợ mộc, cặm cụi đục đẽo suốt ngày. Hắn đi bộ đội được ba năm thì bỏ về vì mẹ hắn ốm thập tử nhất sinh. Từ con người lành hiền chất phác hắn trở thành đối tượng phản giáo dục tại địa phương. Người ta đưa hắn đi công trường lao động, ở đây toàn thành phần đảo ngũ. Anh nào cũng phải viết lên mũ dòng chữ to tướng: " Ai cũng như tôi thì mất nước ". Sau đợt lao động ít ngày hắn được tha về. Vừa chân ướt chân ráo về làng. Hắn rẽ vào bãi chiếu phim. Đúng hôm xảy ra vụ án mạng mà xưa nay trong vùng không hề xảy ra. Hắn đi trại trung ương trước gã vài tháng và về sau được được tha trước gã hai năm. Nhìn con người hắn bây giờ khó tìm ra dấu vết của ngày ấy, nếu hai bắp tay hắn không có dòng săm trổ " Kiếp nghèo ôm hận ". Nét chữ viết ngệch ngoạc trông cứ như: " Kiếp nghèo ôm lợn ".

Gã bảo:

Ông thắp đèn búp măng là đủ, chơi măng sông làm gì cho tốn dầu. Có ai đâu mà bày vẽ.

Hắn vuốt hàm râu quai nón, điệu bộ như đang trên sân khấu:

- Lúc này không thắp thì thắp vào lúc nào? Này nói thực nhé: Từ cái ngày gặp nạn, mình sợ những chỗ tranh sáng tranh tối. Đến chỗ nào cửa giả bí quá mình cũng hãi. Thành ra ông xem đấy, nhà mình tuy nhỏ nhưng cửa làm rất thoáng. Cửa sổ bỏ luôn chấn song. Hình như vẫn có cái gì ám ảnh khó quên?

Gã hỏi:

Nghe nói ông được về trước hạn có phải không?

- Phải. Trại ở sát biên giới, bọn bành trướng bất ngờ tập kích. Thầy trò nháo nhào. Mình có nghề lái xe nên được giao vận chuyện phạm đến nơi ở mới. Có mấy thằng bỏ trốn, không kịp xin phép quản giáo, mình chạy đón lõng bắt được chúng mang về. Chính ông chánh giám thị biểu dương khen thưởng mình. Ông còn đề nghị lên trên tha mình về trước hạn. Hôm mình về, còn có cán bộ trại đưa về ban giao với địa phương khen ngợi mình. Nhờ thế mình về không bị thành kiến, còn được giao làm tổ trưởng bảo vệ, giữ súng ống đàng hoàng. Sau này mình có nghe nói ông trốn trại. Đầu óc tính toán thế nào mà ngu thế không biết? Mình nói ông thông cảm: Trốn đi đâu? Chỗ nào không có tai mắt nhân dân? Cho dù có bị xử lý sai cũng không thể làm thế được. Việc gì trên đời này mà không có sai sót? Sai rồi người ta sẽ sửa. Làm thế đương nhiên là mình trở thành sai rồi! Có đúng thế không? Mà thôi không nhắc chuyện cũ, buồn bỏ mẹ. Ông ra rửa chân tay đi, cơm xong ta chuyện tiếp.

Thấy gã cứ nhìn mãi bức ảnh trên bàn thờ. Hắn nói:

- Mẹ mình số khổ. Bao năm lăn lộn nuôi chồng nuôi con. Bà đã phải bán đến hàng ngàn mẹt bánh đúc gánh đi các chợ. Đến nỗi khô hết khớp, trước ngày mẹ mình mất mấy năm, cụ không đi lại được. Đến khi con cái mở mày mở mặt được một tý cụ lại về giời...

Anh chàng cao to lộc ngộc này xem ra cũng là người mau nước mắt. Vợ Đỗ đã bưng mâm lên. Tuy đã ăn cơm tối, Đỗ cũng ngồi vào chiếc chiếu trải trên nền nhà láng xi măng. Đã bao nhiêu lâu rồi cả hai mới lại ngồi lại với nhau. Gã nhớ lại những củ khoai lang nhà mang xuống trại mà hắn nhờ người chuyển cho gã. Mỗi người ở một phòng giam riêng chỉ nghe thấy tiếng, mà không nhìn thấy mặt. Tự dưng gã nhớ lại một việc đã lâu lắm rồi:

- Ông còn nhớ hồi nhỏ chúng mình chia phe đánh trận giả. Tôi phe du kích, ông phe lính đồn. Bãi ngô cao ngập đầu người. Hai bên cứ vác đất choảng nhau chí mạng. Còn hô xung phong, ăng lê văng rầm trời không?

Hắn cười:

- Quên làm sao được. Một lần người đi chợ về ngang qua bãi ngô ông tương hòn đất cứng trúng bụng một bà đi chợ. Bà này sắp đến ngày sinh, đứa con trong bụng xẩy mất. Công an về điều tra mãi. Tôi biết mà không nói sợ người ta bắt ông lúc bấy giờ.

Gã choáng váng, thằng cha nhớ lâu thật. Thế mà bao lâu nay gã cứ phân vân về câu " ở hiền gặp lành ". Gã đâu có làm gì thất đức mà đời gặp bao nhiêu trái ngang.

Nếu Đỗ không nói gã đã không nhớ chuyện này. Còn trẻ con gã là tên đại nghịch, đầu têu không thiếu trò gì . Gã có biết đâu rằng: Người ta rất có thể bị trừng phạt vì những việc vô tình. Vô tâm! Trời cao thăm thẳm, nhưng trời sẽ không bỏ qua bất cứ chuyện gì! Bất giác gã thở dài.

Bữa cơm có cá nướng. Thứ cá có người gọi là cá chuối, người bảo cá quả. Nhưng theo gã cá quả là loại lớn hơn, mình đen và đầu to. Cá chuôi đầu nhỏ, mình hơi vàng, đuôi có một chấm đen như cá rô.

Đỗ bảo:

- Cá này mình cắm cần, mỗi hôm được vài con. Người ta không cấm vì giống này ăn thịt, chuyên ăn cá con. Nuôi trắm cỏ, chép vàng người ta phải trừ bỏ nó.

Câu chuyện lan man sang chuyện làm ăn. Đỗ bảo:

- Ông gặp tôi là may đấy. Trông chờ, nhờ vả vào anh em nhà lúc này với ông quả là khó. Nếu ông có tiền đồ, danh vọng, chức vị mấy nơi người ta đã đến. Còn vừa hết nợ cơm cân, áo số mà nhờ vả không mấy ai đoái hoài. Không gì bằng tự mình cứu lấy mình. Tớ sẽ có cách giúp cậu trong lúc này. Tất nhiên là cho cậu cái cần câu chứ không phải cho con cá. Vì rằng tiền bạc mình cũng chẳng có...

Xong bữa, hai người sang bàn uống nước. Đỗ vào nhà lấy ra một hộp gỗ nhỏ và một vài thứ để trong tay nải. Đó là một hộp cuộn thuốc lá và đồ nghề làm kẹo.

- Hồi mình về không có những thứ này thì chết hẳng. Cũng như cậu bây giờ, còn chưa biết xoay sở thế nào để có cuộc sống ổn định. Những trò lặt vặt này đã cứu mình. Con mọt sách như cậu chắc nhớ chuyện ông Thị trưởng Ma-đỏ-len trong " Những người khốn khổ " chứ. Thì đây, chính là cái vòng đeo tai ông ấy nghĩ ra cách làm để trang điểm cho các cô gái Pháp...

Đỗ cười ngất, lát sau mới tiếp:

- Cậu biết mình đã làm gì không? Mình đóng cái hộp cuộn thuốc này và nấu mạch nha làm kẹo. Thuốc lá mình đóng trăm một, kẹo thì gói từng chiếc cho vào túi pôtilen. Khắp từ chân núi Ba Vì sang bên  kia Tam Đảo, Vĩnh Phúc Yên là thị trường của mình. Làm không đủ bán phải nhờ thêm người làm. Cả nước đâu đâu hàng hoá sinh hoạt cũng thiếu, lúc nào cũng nóng như than chờ phân phối. Cái trò buôn thất nghiệp mà lãi quan viên này giúp mình vượt qua những ngày đó.

Gã hỏi:

- Sao bây giờ ông không làm?

 Đỗ đáp:

- Bây giờ vợ mình bận chân giữ trẻ ngoài lớp mẫu giáo, mình hợp tác giao cho trông hồ cá. Làm vào lúc nào? Cậu đã từng ở Lạng Sơn, cuộn thuốc chắc cậu không lạ. Còn kẹo thì mình sẽ hướng dẫn qua là làm được. Mình sẽ ghi công thức đẩy đủ cho cậu làm. Tin rằng trên ấy thị trường bán được. Chớ có dại quay về làm ảnh làm gì. Lời lãi chẳng đáng, lại nhiêu khê, có khi nguy hiểm. Những thứ vật liệu này cũng dễ tìm. Cậu cứ về quanh chợ Đồng Xuân, chỗ phố Thuốc Bắc nó bán đầy. Mua một lần làm hàng tháng. Hết lại về lấy.

Gã nghe thằng bạn nói có lý, Lại hợp với hoàn cảnh của mình vào lúc này. Đúng là đi ngày đàng học sàng khôn. Nếu mình cứ ru rú trên rừng chắc gì đã nghĩ ra. Ngày mai về qua Hà Nội mua thử một ít về làm xem sao. Biết đâu nó chẳng là lối thoát vào lúc này. Hãy sống đã, rồi mọi việc sẽ tính sau. ý định ghé vào thăm ông bạn nhà thơ đang sống ở Hà Nội xem ra chưa cần thiết. Thơ ca vào lúc này giúp được gì cho gã đây, ngoài niềm an ủi? Trong lúc tâm tư đang mệt mỏi này? Gã sẽ tìm ông ta vào một dịp khác không phải là bây giờ.

Trước lúc đi ngủ Đỗ lại làm cho gã thêm một lần bất ngờ. Anh ta lấy từ trong tủ ra một bọc giấy nhỏ. Giở ra bên trong là cái nhẫn vàng một đồng cân. Đỗ đưa gã xem, gã nhận ra ngay đó là chiếc nhẫn của mình. Mặt trong còn có chữ khắc chìm tên gã. Chiếc nhẫn này gã đã trao cho Vân ngày đầu tiên làm đám cưới. Đã lâu gã đã quên nó rồi vì người vợ bạc tình đã chia tay gã gần chục năm trời. Hai người đã đến toà án một buổi sáng mùa đông. Ngoài cửa phòng xử án dựng một chiếc xe đạp ngoại. Trên ghi đông treo lủng lẳng hai con chim xanh bị bắn chết bởi đạn súng thể thao. ở mỏ chim máu còn đọng thành giọt. Bữa đó cả hai đã nhận giấy trích lục ly hôn...

Nhưng làm sao cái nhẫn lại có mặt ở đây?

Đỗ kể:

- Con bé con nhà mình cháu bị còi xương. Mình đã bắt cho nó bao nhiêu cóc mang về làm ruốc cho nó ăn. Xương thì tán bột cho nó uống. Hồi hôm thấy bà Đởm bưng cái Thúng. Bên trong là một con cóc to đùng. Chưa bao giờ nghe ai nói lại có con cóc to như thế. Bà ta bảo mang đổ ra sông. Mình bèn xin lại, kể ra thì cũng ghê sự kỳ quái của nó, nhưng mình đánh liều lột da làm thịt. Thịt nó trắng như thịt gà. Kỳ lạ hơn trong dạ dày của nó có vật tròn tròn cưng cứng. Mình moi ra không ngờ là cái nhẫn này... Bây giờ thì mình tạm đoán thế này: Vợ cậu đã trao cho anh chàng bị đâm chết năm ấy cái nhẫn này. Lão Đởm nhặt được mang về tủ cất. Chiếc nhẫn do sơ ý thế nào đó rơi ra và cóc ta đớp phải. Con cóc bị đột biến mà trở nên kỳ quái... Suy diễn như vậy có được không?

Gã như ma ám, bần thần cả người.

Đỗ vội lảng sang chuyện khác:

- Hoặc là nó diễn biến khác một cách nào đó, nhưng thôi mặc xác, bận tâm làm gì. Theo tớ cậu nên giữ nó làm kỷ niệm. Biết đâu châu về hợp phố, nên chuỵên gì chăng?

Gã nói hắn cứ giữ lấy mà dùng. Một chỉ vàng tuy không lớn những cũng là tiền.

Đỗ bảo:

- Nếu không phải của mày lại là chuyện khác. Vả lại tao cũng nghiệm ra rằng: Tham thứ không phải của mình thì trời không dung. Kể cả tao có nghèo tao cũng không ham kia mà. Gã buộc phải cầm lấy. Từ lúc có chiếc nhẫn bỏ vào túi áo gã cứ thấy chênh chao thế nào. Giấc ngủ đêm đó chập chờn không yên. Gã thức giấc vài dảo. Ngoài vườn gió bấc lùa như có người dượt đuổi nhau qua những bụi chuối. Làng xóm chìm trong đêm. Tiếng gọi đò văng vẳng phía bờ sông nghe khong thực. Như thể tự nơi xa lắm chứ không phải trên mặt đất này.

Ngày mai gã sẽ trở về với một công việc khác, ngoài dự định.

‘Có thế lực luôn tìm cách chỉ trích chính sách của VN’

“Chúng ta dù làm tốt đến bao nhiêu thì có những thế lực, những người luôn tìm cách để chỉ trích Chính phủ vì những mục tiêu khác nhau”, Phó thủ tướng Phạm Bình Minh cho hay.

Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh. Ảnh: N.Hưng. 

Trong chương trình Dân hỏi – Bộ trưởng trả lời tối 2/2, Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh chia sẻ nhiều vấn đề về đối ngoại, nhân quyền và Biển Đông trong năm 2013.

- Năm 2013, Việt Nam thiết lập quan hệ đối tác chiến lược, đối tác toàn diện với 5 nước là thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Thưa Phó thủ tướng, Việt Nam được lợi gì và cá nhân từng người dân như chúng tôi được lợi gì từ các mối quan hệ này?
- 2013 là năm có dấu ấn quan trọng về đối ngoại, đưa quan hệ của Việt Nam và các nước trên thế giới vào chiều sâu ổn định. Việc chúng ta xây dựng đối tác chiến lược, đối tác toàn diện với cả 5 nước này đã đưa Việt Nam trở thành một trong số ít những nước có mối quan hệ với toàn bộ thành viên thường trực Hội đồng Bảo an. Điều đó tạo những mối quan hệ chính trị, kinh tế, an ninh - quốc phòng... ở tầm cao hơn mức bình thường.

Trước tiên đối với đất nước, có mối quan hệ hữu hảo với các nước lớn sẽ tạo môi trường ổn định cho chúng ta phát triển mạnh mẽ các mối quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư, văn hoá. Tôi lấy ví dụ, từ khi ta thiết lập mối quan hệ đối tác chiến lược với Liên bang Nga, kim ngạch thương mại giữa hai nước tăng lên 6 lần; với Trung Quốc tăng 4 lần trong 6 năm; Anh trong 3 năm tăng gấp gần 2 lần.

Năm nước thường trực Hội đồng Bảo an có giao dịch thương mại với chúng ta chiếm tới 45%; hay vốn đầu tư trực tiếp FDI thì các nước này chiếm 20%. Du học sinh của Việt Nam cũng tập trung vào 5 nước này với khoảng 60%… Đương nhiên mỗi người dân đều hưởng lợi từ các mối quan hệ này.

- Năm 2013 xảy ra tranh cãi ở Biển Đông rất căng thẳng. Theo Phó thủ tướng, trong bối cảnh này chúng ta cần làm gì để vừa duy trì quan hệ hợp tác với nước láng giềng và trong khu vực vừa bảo vệ chủ quyền của Việt Nam ở Biển Đông?

- Giữ vững, bảo vệ chủ quyền và phát triển đất nước là hai nhiệm vụ thiêng liêng. Trong năm 2013, vấn đề độc lập chủ quyền của chúng ta luôn được giữ vững.

Trên Biển Đông, chúng ta có nhiều biện pháp bảo vệ chủ quyền và trên thực tế hiện nay, người dân chúng ta vẫn làm ăn, sinh sống hoạt động kinh tế thường xuyên trên vùng biển, trên vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Chúng ta kiên quyết chống lại các việc làm vi phạm chủ quyền.

Biển Đông còn có những vấn đề phức tạp, tranh chấp. Đó là thực tế giữa Việt Nam và một số nước. Quan điểm của chúng ta là giải quyết tranh chấp thông qua thương lượng bằng biện pháp hòa bình, không được đe dọa sử dụng vũ lực và phải trên cơ sở luật pháp quốc tế, Công ước về Luật biển 1982. Đó là chủ trương của chúng ta và chủ trương đó được sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế cũng như trong các nước thành viên ASEAN.

Việt Nam chủ trương tiếp tục giải quyết các bất đồng thông qua đối thoại, qua các biện pháp hòa bình và cùng các nước ASEAN để phấn đấu xây dựng, tiến tới xây dựng Bộ quy tắc ứng xủ trên biển đông (COC) để đảm bảo hoà bình ổn định trên vùng biển này.

- Thưa Phó thủ tướng, nhân quyền là vấn đề hàng đầu ở các nước văn minh. Tuy nhiên nếu truy cập Internet thì Phó thủ tướng có thể thấy nhiều bài viết cho rằng Việt Nam không coi trọng nhân quyền, quyền con người bị vi phạm nghiêm trọng. Ông nghĩ thế nào về quan điểm này?

- Qua 30 năm đổi mới thì quyền con người của người dân Việt Nam ngày càng phát triển, ngày càng được nhà nước bảo đảm. Điều này được thể hiện rất rõ trong bản Hiến pháp 2013 vừa được Quốc hội thông qua. Trong chương 2 có 36 điều thì toàn bộ đều liên quan tới các quyền con người và các quyền đó liên quan tới công ước quốc tế về quyền con người như công ước về các quyền chính trị, kinh tế xã hội mà chúng ta là thành viên.

Trong thực tế, những năm qua quyền con người ngày càng được bảo đảm hơn trên tất cả lĩnh vực, nhất là lĩnh vực Internet, Việt Nam là một trong những nước phát triển với tốc độ cao nhất trên thế giới. Hiện nay, người dân sử dụng Internet ở Việt Nam trên mức bình quân của thế giới, điều đó rất ấn tượng. Chúng ta là một trong 6 nước thực hiện được nhiều mục tiêu thiên niên kỷ và thực hiện trước thời hạn 2015. Chính những thành tựu đó nên vừa qua Việt Nam được bầu với số phiếu cao nhất vào Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc, và có lẽ nếu tôi nhớ không nhầm thì cũng là cao nhất trong lịch sử Hội đồng này với 184/193 nước tán thành.

Đương nhiên, bất cứ quốc gia nào trên thế giới cũng có những vấn đề, chính vì vậy, các nước luôn đặt mục tiêu bảo vệ, thúc đẩy quyền con người. Ở nước chúng ta, và nhiều nước cũng vậy, một số người luôn luôn tìm cách chỉ trích chính sách của Chính phủ về quyền con người. Chúng ta dù có làm tốt đến bao nhiêu thì luôn có những thế lựctìm cách để chỉ trích vì những mục tiêu khác nhau.

Vì thế chúng ta vừa phải làm tốt hơn việc bảo vệ quyền con người vừa phải cung cấp thông tin để cho người ta hiểu, cung cấp thông tin rộng rãi về những việc ta đã làm được và cũng đồng thời đưa ra những vấn đề chúng ta cần tiếp tục thực hiện. Giữa các quốc gia với nhau cũng vậy thôi. Có quốc gia chỉ trích quốc gia khác ở Hội đồng Nhân quyền, hoặc diễn đàn quốc tế về vấn đề này vấn đề kia thì có thể do thông tin họ chưa đầy đủ. Chúng ta cần tăng cường đối thoại với các nước. Hiện, Việt Nam chúng ta đã có một số cơ chế đối thoại với một số nước để trao đổi thông tin.

- Sau khi nghe báo cáo về một số đoàn đi nước ngoài kém hiệu quả, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nói, có nước thấy đoàn Việt Nam đến là người ta sợ. Bộ Ngoại giao sẽ góp phần kiểm soát như thế nào về việc này để tiền ngân sách không bị phung phí cho các chuyến đi không hiệu quả?

- Chúng ta có quan hệ ngoại giao với 184 nước, việc thăm viếng giữa các nước với nhau là việc đương nhiên và các nước đều làm. Chúng ta hàng năm cũng đón rất nhiều đoàn của các nước tới Việt Nam.

Trong thời gian qua, các đoàn Việt Nam đi nước ngoài đều đáp ứng được các mục tiêu cơ bản là thúc đẩy quan hệ trên tất cả lĩnh vực. Cả năm 2013 nếu so với 2012 thì thấy các đoàn đi nước ngoài giảm tới 30%. Nhưng ở đây, theo tôi, vấn đề cần lưu ý là các đoàn đi tìm hiểu, học tập thì cần phải có lộ trình, mục tiêu rõ ràng để học tập kinh nghiệm là lĩnh vực gì. Sau khi đi thì các đoàn cần có báo cáo để chia sẻ với với các cơ quan, bộ ngành, địa phương về những điều mình học tập được từ chuyến đi.

Còn các đoàn trung ương, hoặc địa phương thì biện pháp tốt nhất là phối hợp chặt chẽ với Bộ Ngoại giao, các đại sứ quán Việt Nam ở nước ngoài để được giúp bố trí chương trình nhằm đáp ứng các mục tiêu đề ra.

Nguyễn Hưng ghi
http://vnexpress.net/tin-tuc/thoi-su/co-the-luc-luon-tim-cach-chi-trich-chinh-sach-cua-viet-nam-2947130.html
Phần nhận xét hiển thị trên trang

Ngồi Xàng Xê

Trong một chương trình truyền hình Gặp Gỡ Cuối Tuần ở một quốc gia nhiệt đới nọ, nhạc sĩ Thanh Tùng nhận ông bị bạn bè gán cho biệt danh là Nhạc sĩ Ngồi; vì nhiều bài hát của ông có chữ “ngồi”. Chẳng hạn:
… ngồi, nghe tôi hát! (Lời Tỏ Tình Của Mùa Xuân)
... đến bên tôi, ngồi! (Câu Chuyện Nhỏ Của Tôi)
… ngồi yên, cho tôi ngắm xem! (Ngôi Sao Cô Đơn)
“Ngồi” ám ảnh nhạc sĩ vậy chắc không phải chuyện chơi. Phải hấp dẫn sao đó ta mới đòi (người khác) ngồi chớ.Nhưng coi kỹ ra “ngồi” đối với ông nhạc sĩ chỉ thuần “tư thế” thôi. Đơn giản, nó thỏa mãn thị giác (ông).
Cũng nhạc sĩ, nhưng Lê Uyên Phương không chịu dừng ngang (hông) vậy. Ông muốn xuống nữa, tận cùng cho cái sự "ngồi". Ông kêu gọi (các em nó):
…hãy ngồi xuống đây…vui chơi cuộc đời có dáng hôm nay (Hãy Ngồi Xuống Đây)
“Ngồi” lúc này thành một “cách thế”, kết hợp hài hòa giữa Hiện Sinh, Descartes và Tào Động (Nhật Bổn). I sit, therefore I am (không có chữ “h” à). “Cách thế” là một biện pháp tự vệ, một phản ứng nhất thời đối với hoàn cảnh, môi trường, xã hội dưới cái vỏ thách đố.
Tới Nguyễn Bình Phương, “ngồi” nó thiết thân chớ không xa lạ. Ông đi đã rồi ngồi. Có người hỏi sao lại là Ngồi? Ông nói: Mệt quá thì ngồi. “Ngồi”, có thể khẳng định, là “nhu yếu thế”. “Ngồi”, một nhu cầu cấp bách và thực tiễn, ảnh hưởng trực tiếp tới hạnh phúc cá nhân (và các bên liên quan). “Ngồi”, có khi là nhu cầu tự nhiên, khi khác, là nhu cầu đổi mới. Chưa nói tới chuyện nhiều lúc ngồi bình thường không (ổn) thỏa, phải ngồi bình phương.
Nhất Hạnh xua xua tay, không có (ngồi) bị động vậy được, nên tự quyết:
... hãy ngồi yên trên chỗ đó. (Một Chỗ Ngồi Trên Góc Chiếu)
“Ngồi”, với ông sư, đích thực là “tâm thế”. “Tâm thế”, suy cho cùng, là một lựa chọn. Dĩ nhiên đâu phải lúc nào muốn MTV cũng được MTV. Nhằm bữa cúp điện, chưa đóng tiền kịp, TV bị hư, thời tiết xấu, cáp đứt, rà quài chỉ mỗi ruồi hay VTV tường trình trực tiếp ...
Cũng phải ngồi (chịu trận) chớ sao.
Ở Trịnh Công Sơn, ngồi như niềm an ủi cho một tình trạng không lối thoát được thừa nhận. “Ngồi” mang dáng dấp, dấu ấn “sự thế”.
…ngồi gần nhau hơn, ngồi kề bên nhau (Lại Gần Với Nhau)
Riêng Văn Cao, “ngồi” là “tình thế” của một kẻ “thất thế”:
…ngồi đây ta gõ ván thuyền, ta ca trái đất còn riêng ta (Trương Chi)
Truy ngược mấy ngàn năm trước đã thấy có “ngồi” trong thánh điển. Tên quyển cuối của bộ Vệ Đà, Upanishads, Tàu dịch là Áo Nghĩa Thư, nhưng nghe đồn chánh ra nguyên nghĩa vầy: Hãy ngồi lại gần sát [thầy] đây nhacưng. Nếu mình có “ưu thế”, “ngồi” tự nhiên trở nên hấp dẫn và đầy uy quyền, dù mới nghe qua như một lời khuyến thỉnh, mời mọc nhẹ nhàng (thôi).
Rốt cuộc, có bao nhiêu kiểu “ngồi”?
Nguyễn Khuyến quan sát thấy xưa nay “ngồi”, dù lòe loẹt tạm bợ thế nào, dẫu gì vẫn là “vị thế”. “Vị thế” là một thước đo, phổ biến và phổ quát trên thế giới, đã đành. Nhưng nó có chỗ đứng đặc biệt trong hệ thống giá trị văn hóa mình. Không, Tết (thiếu nhi) bày ra bán để thiên hạ khấp khởi rước về nhà ấn vô tay thế hệ mai sau, rường cột nước, nhà chơi chi?
Ghế tréo, lọng xanh ngồi bảnh choẹ (Vịnh Tiến Sĩ Giấy)
Thiệt tình, làm ruộng (mướn) chớ nhiều lúc cũng muốn ngồi (bên bờ con đê xanh xanh) hỡi cô tát nước bên đàng lắm nhưng cứ sợ hớ (hênh).
Có kiểu nào là ngồi “ngu thế” không?

 KHUÊ VIỆT 

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Cho bạn và tôi:

Tử vi năm 2014 của cung Bạch Dương 2014 dự đoán là một năm đầy năng động cho cuộc sống của Dương Cưu. Bạn sẽ không bao giờ có cảm giác thất bại hay chán nản. Có thể đôi lúc bạn sẽ cảm thấy cô đơn, nhưng sao Hỏa sẽ mang đến cho bạn tinh thần và sức mạnh cần thiết để mau chóng xua tan sự ảm đạm.

Khoảng thời gian đầu năm bạn có thể thấy nguồn năng lượng của mình ở mức thấp, nhưng đừng vội chán nản và hãy kiên nhẫn chờ đợi, bạn sẽ sớm lấy lại được nguồn năng lượng dồi dào của mình.

Để có được thành công trong sự nghiệp cũng như những công việc cá nhân, điều duy nhất bạn cần làm là chú trọng vào nền tảng cũng như vốn kiến thức. Nếu bạn có một nền tảng vững vàng, bạn sẽ có mọi thứ. Ngược lại, bạn có thể gặp hậu quả căng thẳng nếu bạn trốn tránh trách nhiệm trong bất kể công việc gì.
Sự xuất hiện của sao Mộc trên chòm sao Bạch Dương sẽ giúp bạn quản lý thời gian một cách hợp lý. Lúc này, bạn có thể tiến hành công việc đúng thời hạn, thậm chí còn có thể sớm hơn cả thời gian quy định. Sự nỗ lực của Bạch Dương có thể được sếp đánh giá cao nhưng nó lại khiến cho bạn bị ghen tỵ bởi những đồng nghiệp cùng công ty. Vì vậy, hãy nhớ sử dụng tài ngoại giao và cách ứng xử khéo léo của mình trong những tình huống đó để tránh làm mất lòng mọi ngườibạnnhé.
Năm nay sức quyến rũ của Bạch Dương được tăng cao và bạn có khả năng thu hút những người khác giới, tuy nhiên bạn nên tránh những mối quan hệ yêu đương nơi công sở. Bạn cũng có thể gặp một vài mâu thuẫn với đồng nghiệp tại nơi làm việc hoặc gặp rắc rối về trách nhiệm với những cơ quan có thẩm quyền.
Giữa tháng tư, bạn sẽ có một tâm trạng vui vẻ và hoàn toàn thoải mái. Hãy để cho trái tim của mình bộc lộ những cảm xúc một cách chân thật nhất và sẽ có cả một hàng dài các “fan” chạy theo bạn. Bên cạnh đó, đây là thời điểm thích hợp để bạn sẽ tìm thấy các thoả thuận kinh doanh và các hợp đồng đàm phán béo bở. Bạncũng cóthể thửsức mìnhtrong việcquảnlý và lãnh đạo khi làm việc theo nhóm.
Thậm chí nếu tham gia vào các cuộc trao đổi nóng liên quan đến tôn giáo hay chính trị, bạn cũng sẽ có sức mạnh để kéo mọi người về cùng quan điểm với mình. Dương Cưu còn có thể được tuyên dương với vai trò là một nhân viên gương mẫu, nhưng điều quan trọng là bạn nên khiêm tốn và nỗ lực hơn nữa trong mọi việc,thành công nhất định sẽ đến với bạn.

Tìnhyêucungbạchdương
Khoảng thời gian đầu năm, tình yêu của bạn có đôi chút khô khan vì thiếu đi tính lãng mạn. Cả hai người đều quá bận rộn để có thời gian dành cho nhau. Tuy nhiên, Bạch Dương đừng quá lo lắng bởi tình yêu của bạn sẽ sớm được “hâm nóng” trở lại khi hai bạn tìm thấy một sợi dây liên hệ giữa nhau.
Với những Bạch Dương đang yêu, năm 2013 là một năm đầy thử thách bất ngờ với tình yêu. Bạn và người ấy sẽ có cơ hội để hiểu nhau sâu sắc hơn và đây cũng là thời điểm để hai bạn xác định gắn bó mối quan hệ của mình lâu dài hay không. Còn nếu như bạn vẫn đang ở trong tình trạng độc thân, bạn sẽ có thể tìm thấy một nửa của mình và tiến tới một mối quan hệ tốt đẹp. Với sức hấp dẫn của mình trong năm nay, sẽ không khó khăn để bạn có thể phát tín hiệu hay chinh phụcngườimàmìnhthích.
Năm nay cũng sẽ là thời gian lý tưởng để bạn điều chỉnh lại những mối quan hệ cá nhân của mình. Bạn nên đầu tư thời gian để củng cố lại tình cảm với những người thân trong gia hoặc xóa nhòa khoảng cách với những người mà bạn chưa có cơ hội tiếp xúc nhiều.
Cuốn hút, lịch thiệp và phong độ là những điều toát ra từ khí chất của Bạch Dương. Điều này có thể khiến người yêu bạn nảy sinh những ghen tuông vô lý nhưng bạn nên bình tĩnh giải quyết vấn đề. Cáu gắt và giận dữ chỉ làm cho mối quan hệ của hai bạn trở nên căng thẳng và rắc rối hơn mà thôi.

Nếu bạn đã lập gia đình thì năm nay bạn sẽ có nhiều thời gian dành cho những đứa trẻ của mình. Hãy thử nghiệm những phương pháp chăm sóc và dạy con của riêng mình nhưng đừng gò ép chúng theo ý của bạn mà hãy để chúng được phát triển tự nhiên theo khuôn khổ.
Sự nghiệp
Những ý tưởng sáng tạo, đột phá sẽ mang lại cho bạn những cơ hội mới trong sự nghiệp và cùng với đó là một nguồn tài chính dồi dào. Những cuộc đàm phán kinh doanh có thể mang lại cho bạn nhiều lợi nhuận, điều này giúp bạn có khả năng đạt được những mục tiêu mà mình đã đặt ra.
Nếu bạn đang muốn tìm kiếm một lĩnh vực đầu tư thì bốn tháng đầu năm là khoảng thời gian tốt nhất để bạn xem xét và nhìn nhận vấn đề. Thời gian này, bạn cũng sẽ có cơ hội thăng tiến hoặc được sếp tin tưởng giao cho những dự án lớn và quan trọng.
Bạn có thể gặp một vài rắc rối trong công việc vào khoảng tháng tám hoặc tháng chín. Hợp đồng thất bại, hồ sơ thất thoát hoặc đối tác kinh doanh không đồng ý ký hợp đồng… là những điều bạn có thể sẽ gặp phải. Thậm chí bạn còn có thể mất tập trung gây ra những sai lầm cơ bản trong công việc.
Thay vì lo lắng thì đó là lúc để bạn có thể “bế quan tỏa cảng” với chính mình, hãy bứt ra khỏi cuộc sống thường ngày và dành thời gian cho những hoạt động giải trí, chẳng hạn như đọc cuốn tiểu thuyết hoặc xem bộ phim yêu thích của bạn … để đầu óc được nghỉ ngơi và thư giãn. Hãy luôn giữ cho mình sự sáng tạo và rồi bạn sẽ có những biện pháp khắc phục ngay lập tức những vấn đề còn tồn đọng.

Những giai điệu âm nhạc có thể giúp bạn thoát ra khỏi cuộc sống buồn tẻ của mình. Bạch Dương có thể đăng ký tham gia một câu lạc bộ thể thao hoặc những hoạt động giải trí lành mạnh sẽ rất có ích cho tinh thần của bạn.
Tài chính
May mắn trong các giao dịch tài chính có thể sẽ đến với bạn trong năm nay. Tuy nhiên, nó không đến dễ dàng như bạn tưởng và bạn thậm chí có thể gặp phải một vài rắc rối nhỏ. Nhưng với những ảnh hưởng thuận lợi từ chòm sao của mình, nỗ lực của bạn sẽ được công nhận và Bạch Dương sẽ tỏa sáng hơn với sự hào phóng và may mắn của mình. Càng về cuối năm thì tình hình tài chính của bạn càng tốt hơn, đặc biệt là trong tháng mười một.
Du lịch
Tháng tám rất thuận lợi để khởi đầu một chuyến đi. Có thể bạn sẽ có các chuyến đi công tác và tham gia các hội thảo kinh doanh. Bên cạnh đó, Dương Cưu cũng có thể lập kế hoạch cho một kỳ nghỉ gia đình để chia sẻ những khoảnh khắc riêng với những người thân.
Sức khỏe
Không nên uống rượu bia nhiều vì nó đặc biệt không tốt cho sức khỏe của bạn. Hơn nữa, trong năm nay bạn tuyệt đối không được lái xe trong tình trạng say rượu vì rất có khả năng dẫn tới một vụ tai nạn nghiêm trọng.

Là cung đầu tiên trong vòng tròn Hoàng đạo, biểu trưng cho sức mạnh bừng nở của mùa Xuân, Bạch Dương là những chiến binh nhiệt tình, hoạt bát nhưng cũng liều lĩnh, nóng vội, luôn sẵn sàng dẫn đầu trong mọi thử thách và truyền cảm hứng cho mọi người. Ba năm vừa qua thực sự đầy thử thách, thậm chí nhiều khủng hoảng đã xảy ra với Bạch Dương, nhưng mọi điều tăm tối nhất giờ đây đã nằm lại phía sau. Năm 2014 sẽ là thời cơ để Bạch Dương bứt phá, khi mà cả năng lượng thể chất lẫn tinh thần của bạn đều tăng vọt đáng kinh ngạc!
 Năm của những thay đổi tích cực
Năm 2014 sẽ mang lại cho Bạch Dương nhiều sự thay đổi đáng kể và triệt để, dẫn đến một cuộc sống ổn định hơn và chất lượng hơn. Bạn sẽ phải đối mặt với một số tình huống cần đến thái độ trách nhiệm, cẩn trọng và trưởng thành – những khái niệm có vẻ còn xa lạ với một Bạch Dương bốc đồng, nhưng bạn sẽ làm được, dù chính bạn cũng sẽ ngạc nhiên về điều này.

Mà nhân tiện nói đến từ “ngạc nhiên”, kể từ khi Thiên Vương tinh, hành tinh năng động nhất, nhiều biến đổi nhất nhưng cũng thất thường nhất đi vào cung Bạch Dương từ năm 2011, cuộc sống của bạn đã luôn lặn ngụp trong những sự thay đổi bất ngờ và kịch tính. Thiên Vương tinh vẫn còn nằm tại cung này trong 5 năm nữa, vì thế đừng ngạc nhiên là sau 5 năm bạn sẽ thấy mình vô cùng khác bây giờ, khác đến không ngờ tới. Những Bạch Dương có ngày sinh từ khoảng 21/3 đến 10/4 sẽ cảm thấy những thay đổi này mạnh mẽ nhất.
 Trong suốt “hạn” 5 năm này, đôi khi bạn vô thức bị vướng vào những tình huống tiêu cực, những mối quan hệ nhiều mâu thuẫn… Nhưng Thiên Vương tinh sẽ tiếp cho bạn năng lượng để vượt lên trên những trói buộc trong cuộc sống của mình. Thật may, Bạch Dương lại vốn là một cung phù hợp với những điều ngạc nhiên và bất ngờ. 5 năm này cũng là khoảng thời gian đột nhiên bạn được tự do theo cách của mình, với vô số những cơ hội không ngờ để thử nghiệm tiềm năng của bản thân. Vì thế, hãy đón nhận những thay đổi theo một hướng tích cực, nó chắc chắn tốt cho bạn theo một cách nào đó. Thiên Vương tinh sẽ hướng bạn đến những điều mới mẻ, nhưng bạn cần phải học bài học kiềm chế sự nôn nóng và bốc đồng để trở nên đáng tin hơn trong mắt mọi người. Bạn đã có sẵn sự quyết tâm rồi, hãy suy nghĩ và có những hành động phù hợp nhé, bởi bạn có thể nắm bắt những cơ hội làm thay đổi căn bản cuộc đời mình.

Quay trở lại với năm 2014, đây là năm để bạn chứng minh với thế giới năng lực của mình, những tiềm năng của bạn cuối cùng cũng được mang ra áp dụng, và thành quả sẽ đến sớm bất ngờ, cũng như tuyệt vời hơn bạn tưởng tượng một cách bất ngờ. Chỉ cần nhớ rằng hãy tiến lên phía trước với thái độ đường hoàng và thành thật, đừng giấu diếm ý định của mình đằng sau những cách hành xử nhập nhẳng không rõ ràng. Dưới một góc độ nào đó, năm 2014 cũng khuyến khích bạn hãy “cứng” hơn trong việc chinh phục những mục tiêu ưu tiên của mình, mặc kệ những lời bình phẩm và phê phán của người xung quanh. Họ có thể lung lạc và ngăn trở bạn tận hưởng những thành công của mình. Ví dụ, nếu muốn mua một chiếc xe máy, cứ đường hoàng tuyên bố ý định đó và chinh phục nó, và khi đã mua được rồi, nếu có ai tỏ ý chê bai chiếc xe mới của bạn, thì hãy cứ rồ ga phóng qua và cho họ hít khói. Hãy tự hào và tận hưởng thành quả của mình.
 Năm của sự lạc quan và mở rộng

Từ đầu năm đến hết ngày 16/7, Mộc tinh – hành tinh của sự may mắn và mở rộng sẽ trú ngụ tại cung Cự Giải – tương ứng với nhà số 4 của Bạch Dương – ngôi nhà Hoàng đạo chủ về gia đình và tổ ấm. Điều này cho thấy sẽ có nhiều sự kiện tích cực và may mắn xảy ra liên quan đến gia đình và chỗ ở của Bạch Dương.

Sau ngày 16/7, Mộc tinh sẽ di chuyển đến cung Sư Tử – tương ứng với nhà số 5 của Bạch Dương – ngôi nhà Hoàng đạo chủ về niềm vui, tình yêu, sự hưởng thụ và những đứa trẻ. Do đó, Bạch Dương sẽ bắt đầu thời gian của những trải nghiệm thú vị và lãng mạn. Đối với những Bạch Dương đã hoặc sắp kết hôn, đây rất có thể là thời gian lý tưởng để bạn “tạo” ra những em bé mới.
 Năm của sự sáng tạo, những ý tưởng mới và tâm linhTừ 4/2/2012, Hải Vương tinh – hành tinh của trí tưởng tượng và các giá trị tinh thần đã đi vào cung Song Ngư – tương ứng với nhà số 12 của Bạch Dương – ngôi nhà Hoàng đạo chủ về tiềm thức và tâm linh. Điều đó cho thấy đời sống tinh thần được nhấn mạnh hơn với Bạch Dương trong dài hạn. Trực giác của bạn trở nên nhạy cảm hơn, bạn ý thức hơn về tình cảm gia đình, bạn bè, bạn quan tâm hơn đến các hoạt động xã hội, từ thiện. Bạn hướng đến tâm linh nhiều hơn để nhìn nhận lại bản thân mình và điều này thực sự tốt cho bạn.Năm của những chuyển đổi sâu sắcRõ ràng việc Diêm Vương tinh đang nằm tại cung Ma Kết – tương ứng với nhà số 10 của Bạch Dương – ngôi nhà Hoàng đạo chủ về công danh, sự nghiệp đang tác động mạnh mẽ lên bạn. Vốn sẵn tính tự tin, quyến rũ bẩm sinh và khả năng thu hút công chúng, truyền cảm hứng cho người khác, Bạch Dương luôn không ngại tiến lên trong con đường sự nghiệp. Vị trí của Diêm Vương tinh đang cho bạn năng lượng để khởi xướng những dự án mới, những bước tiến mới trong công việc. Nó khiến bạn tập trung và quyết tâm cao độ dù bạn sẽ gặp khá nhiều trở ngại và cả rủi ro. Niềm tin và sự quyết tâm là những vũ khí hết sức cần thiết với Bạch Dương vào thời điểm này.
 Về sức khỏe, sẽ không có gì nghiêm trọng xảy ra với Bạch Dương vào năm nay. Nhưng không có nghĩa là bạn không cần giữ gìn sức khoẻ của mình. Với rất nhiều công việc, dự án cần hoàn thành, bạn sẽ gặp phải khá nhiều áp lực, sự căng thẳng. Bạn cần dành thời gian để luyện tập thể thao và ăn uống điều độ nhằm tránh các bệnh về dạ dày và đường ruột. Những khoảng thời gian cần chăm chút cho sức khoẻ nhất sẽ rơi vào đầu mùa Xuân, giữa mùa Thu và cuối mùa Đông.Chúc các Bạch Dương một năm 2014 hung hãn và thành công!

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Hòn Sỏi: TẠI SAO " ĐÓNG CỬA - ĐỐT NHÀ"

Hòn Sỏi: TẠI SAO " ĐÓNG CỬA - ĐỐT NHÀ":            Thỉnh thoảng lại ngồi với nhau như thế này, vui như mổ bò. Không nhiều, chỉ bốn bloger nhưng cũng đủ văn sỹ, thi sỹ, nhạc sỹ v... Phần nhận xét hiển thị trên trang

Nhìn lại nhân vật Nguyễn Trường Tộ:Sáp nhập, tinh gọn để giảm bớt... quan

"Giảm bớt tầng lớp quan lại bằng cách sáp nhập, tinh giảm các đơn vị hành chính và phải chống tham nhũng" - đó là một trong những biện pháp Nguyễn Trường Tộ kiến nghị lên Triều đình.

LTS:Một năm mới lại đến, cũng là lúc chúng ta cần thêm những quyết tâm, hành động cho nhiệm vụ đổi mới đất nước, kiến tạo phát triển. Với ý nghĩa đó, Tuần Việt Nam tìm về nhân vật lịch sử - nhà cách tân Nguyễn Trường Tộ như một cách "ôn cố" để "tri tân". Dẫu thất bại, nhưng con người và những việc ông đã làm vẫn luôn là bài học cần cho thời đại ngày nay.

Nhắc đến Nguyễn Trường Tộ (1830?-1871) là nói đến tư tưởng canh tân nửa sau thế kỷ 19, trong bối cảnh thực dân Pháp xâm lược nước ta, kinh tế kiệt quệ, xã hội khủng hoảng gay gắt, chính trị rối loạn. Trong khu vực, các nước châu Á cũng chung hoàn cảnh bị phương Tây dòm ngó, xâu xé.

Là nhà Nho, nhưng nhờ khả năng học hỏi, tiếp nhận tri thức khoa học và thành tựu kỹ thuật tiến bộ của phương Tây, ông đã vượt qua cái bóng nặng nề của Nho giáo đương thời, để phân tích tình hình, thời thế của con người và đất nước. Ông đã sáng suốt nhận ra "vận hội trong thiên hạ" và "sự thế xưa nay đổi dời ra sao" để tìm lối thoát cho đất nước.

Theo đó, canh tân đất nước là một yêu cầu bức thiết của dân tộc ta trong bối cảnh nửa cuối thế kỷ 19. Nguyễn Trường Tộ khẳng định: "Nếu việc làm của ta không kịp người thì hệ quả sẽ không nhỏ".

Nguyễn Trường Tộ

Canh tân toàn diện

Trong 58 bản Điều trần, tức 58 chương trình canh tân đất nước gửi lên Triều đình, Nguyễn Trường Tộ đã đưa nhiều vấn đề kinh tế, quân sự, ngoại giao, giáo dục... vào diện "phải đổi mới".

Về kinh tế, tư tưởng chủ đạo của ông là "làm cho dân giàu nước mạnh" và "trong ngũ phúc, phú đứng đầu". Ông nhận thức sâu sắc: "Nếu bị cái nghèo đói thúc bách thì lo kế sống cũng chưa xong, còn hơi đâu bàn lễ nghĩa!". Cho nên phải làm cho "đất nước giàu mà dân cũng giàu". Nguyễn Trường Tộ đã đưa ra các chương trình phát triển kinh tế để thực hiện mục đích này:

Nông nghiệp là nền tảng của nền kinh tế bấy giờ, nên phải giải quyết những bế tắc đầu tiên. Ông đề nghị triều đình quan tâm đào tạo đội ngũ chuyên trông coi phát triển nông nghiệp gọi là "nông quan". Họ phải đươc đào tạo trong các trường nông chính của nhà nước, hoặc gửi đi đào tạo ở nước ngoài để có kiến thức thiên văn, địa lý, thực vật và biết cách tổ chức nông nghiệp.

Trong ngắn hạn, Nguyễn Trường Tộ đề nghị triều đình chọn những người là cử nhân, tú tài bổ dụng làm "nông quan" vừa học vừa làm. Họ phải đọc sách chuyên môn, nắm vững tình trạng đất đai địa phương mình trấn nhiệm, hướng dẫn nông dân gieo mạ, cày cấy. Người nào cải tiến kỹ thuật, tăng năng suất thì xem xét, rút ra kinh nghiệm cho mọi người dân học hỏi, áp dụng.

Ông đề nghị triều đình phải coi trọng thu thập kinh nghiệm, phát huy sáng kiến. Muốn làm được, triều đình phải đặt khoa hải lợi, sơn lợi, địa lợi, thủy lợi... để khen thưởng những sáng kiến, cải tiến trong các lĩnh vực.

Nho giáo kỳ thị với thương nghiệp, buôn bán. Còn Nguyễn Trường Tộ lại đề nghị: "Xin cho các nhà buôn trong dân gian biết góp vốn lập những hãng buôn mà tiền vốn đến 100 vạn, hiện có xác thực thì ban thưởng cho họ. Do có vốn hay vốn riêng của một nhà mà đóng được thuyền hay mua được thuyền thì bất luận kiểu gì mà có thể sang nhà Đại Thanh hoặc ra nước ngoài buôn bán cũng ban thưởng cho họ".

Để canh tân đất nước, cần phải có tài chính, Nguyễn Trường Tộ đưa ra 4 biện pháp:

Một là tận thu các nguồn thuế. Phải đánh thuế thật nặng các sòng bạc, các mặt hàng rượu, thuốc, hàng xa xỉ phẩm ngoại nhập và nhà giàu.

Hai là giảm bớt tầng lớp quan lại bằng cách sáp nhập, tinh giảm các đơn vị hành chính và phải chống tham nhũng.

Ba là, khai thác các nguồn lợi quốc gia như rừng, biển, đất đai, hầm mỏ.

Bốn là, vay vốn của dân, trước hết là vay của nhà giàu và trả lãi suất. Khi nào số tiền lời gấp đôi số tiền cho vay thì chấm dứt, không hoàn lại vốn.

Năm là, vay tiền của nước ngoài trả bằng hàng hóa trong nước sản xuất hoặc trả bằng hàng nông lâm, thủy sản, khoáng sản rồi trừ nợ dần.

Sáu là kêu gọi nước ngoài đầu tư. Ông nêu ra các điều lợi như sau: Thu thuế, chia lợi nhuận, giải quyết công ăn việc làm, học tập kỹ thuật, quản lý, mua bán, dịch vụ, tận dụng các công trình giao thông, y tế. Ông nhấn mạnh: "Họ vào đầu tư khai thác thì không những nhà nước thu lợi mà nhân dân cũng có việc làm, lại được học tập, làm quan khoa học, kỹ thuật của phương Tây. Dân là dân của ta, đất là đất của ta, họ có đem đi đâu mà lo sợ".

Tượng Nguyễn Trường Tộ trong khuôn viên Trường THPT Nguyễn Trường Tộ, TP. Vinh, Nghệ An. Ảnh:Viencongnghemoi.com

Gian nan đổi mới... con người!

Những tư tưởng tiến bộ, tầm nhìn sáng suốt của Nguyễn Trường Tộ, đáng tiếc không thành hiện thực. Đất nước, dân tộc đã lỡ một cơ hội đổi mới vào thời điểm sống còn.

Là một nhà Nho được tiếp xúc với văn minh phương Tây, Nguyễn Trường Tộ đã tiếp thu, so sánh, tìm ra hướng đổi mới cho đất nước. Bên cạnh đó, sự thành công của nước Nhật ở phía Đông cũng cổ vũ Nguyễn Trường Tộ tự tin, dũng cảm hơn.

Ông xác định, sự lầm lạc, cổ hủ bắt nguồn từ hệ tư tưởng "Nho phong", tức Nho giáo. Chính cái "Nho phong" cổ hủ đó khiến triều đình lúng túng và bất lực trong việc giải quyết xử lý với ngoại xâm, dẫn tới để mất 6 tỉnh Nam kỳ.

Nguyễn Trường Tộ nhận ra phương Tây khôn ngoan biết áp dụng KHKT vào chế tạo vũ khí, SX hàng hóa. Việt Nam hoàn toàn có thể tiếp thu văn minh, kỹ thuật ấy để làm được như phương Tây. Ông cho rằng, cần phải học "những cái cao siêu như thiên văn, cái sâu như địa lý, cái phiền toái như nhân sự cho đến luật dịch, binh quyền, tạo giáo, dị nghệ, các môn cách trí, thuật số". Và từ đây, người Việt dân tộc Việt "có thể tiếp thu văn minh nhân loại, văn minh phương Tây để bằng người và vượt người".

Nguyễn Trường Tộ đã chỉ ra những ưu, nhược của người Việt lúc bấy giờ như sau: "nhiều tài trí, lại khéo léo bắt chước kỹ xảo của người khác, không tự kiêu, tự mãn... cho nên các nhà thông thái trên thế giới đều cho rằng nước ta có địa lợi tốt, lại có nhân tính tốt, ngày nay ắt hẳn sẽ phồn thịnh vô cùng. Nhưng chỉ tiếc là người mình còn chấp nệ tập tục cũ, bị lối học từ chương bó buộc nên chưa thể tung hoành nơi bốn bể".

Ông đã tha thiết phân tích những thiếu sót của người Việt khi đối chiếu với thế giới bên ngoài. Ông đã trình bày với triều đình phương pháp khắc phục những sở đoản "chết người" của một bộ phận người Việt, chủ yếu là quan lại, bằng cách "quan sát thế giới" và "chịu khó nghiên cứu cho sâu, học cho biết".

Mặt khác, Nguyễn Trường Tộ đã kịch liệt lên án những kẻ bảo thủ, khư khư giữ thói cũ làm đất nước luẩn quẩn trong lạc hậu và yếu kém. Ông mạnh mẽ khẳng định: "Người thời nay phần nhiều không hiểu được sự thế xưa nay đổi dời ra sao, cứ ca tụng đời xưa, cho rằng thời nay không thể nào bằng được. Làm việc gì họ cũng đi ngược theo xưa. Bọn Tống, Nho sở dĩ làm hại nước, làm đất nước hèn yếu không thể phát đạt được đều do tư tưởng này mà ra".

Lên án và phẫn nộ với những kẻ chỉ biết "làm theo xưa" mà chối bỏ hoàn toàn những tiến bộ, văn minh của thiên hạ, Nguyễn Trường Tộ đã chỉ ra: "Thời đại nào có chế độ nấy. Con người sinh vào thời nào cũng đủ làm công việc của thời đại đó mà thôi!".

Tiếc rằng, hệ thống Nho phong lỗi thời cũng như bao tư tưởng giáo điều sau này có sức trì trệ đáng sợ, đè bẹp ý chí và đóng kín cánh cửa trí tuệ của quan lại lúc bấy giờ. Bộ máy quan lại đương thời vốn là những người được đào tạo trong hệ thống Nho học lạc hậu, đã chống đối quyết liệt trước những đổi mới mà Nguyễn Trường Tộ đưa ra.

Duy Chiến/Vietnamnet

Phần nhận xét hiển thị trên trang