Bộ tộc Dogon và những hiểu biết vũ trụ khiến giới khoa học kinh ngạc

Dogon là một dân tộc cổ đại, không có chữ viết, nhưng những truyền thuyết được truyền miệng từ đời này sang đời khác về vũ trụ của họ đã khiến người ta phải kinh ngạc.

Tộc người Dogon trong chiếc mặt nạ gỗ đặc trưng. (Ảnh: Internet)

Dogon là một bộ tộc người Sudan sống tại khúc sông Niger, trên lãnh thổ nước cộng hòa Mali. Những thông tin về người Dogon được các nhà khoa học Pháp ghi lại trong các chuyến thám hiểm vào những năm 1960-1970. Sau một thời gian tiếp cận, những nhà thám hiểm đã được người Dogon tin tưởng và chia sẻ những truyền thuyết, kể về các sự việc từ hàng nghìn năm trước cho tới năm 3200 TCN.

Sự hình thành vũ trụ

Khoa học hiện đại cho rằng vũ trụ được hình thành sau Vụ Nổ Lớn, trước đó mọi vật chất của vũ trụ bị nén chặt ở mức độ không tưởng và chiếm một thể tích vô cùng nhỏ, các khái niệm không gian và thời gian không hề tồn tại. Kể từ thời điểm xảy ra Vụ Nổ Lớn, vũ trụ không ngừng phát triển, được gọi là vũ trụ giãn nở.

Hình vẽ người Dogon thể hiện nhận thức của mình về vũ trụ (Ảnh: Pinterest)

Theo truyền thuyết của người Dogon, vũ trụ được hình thành như sau: “Vật chất có trước tiên là “amma” – một vị Thần không có nguồn gốc từ đâu cả. Amma là một quả cầu, một quả trứng và quả trứng này đóng kín, ngoài nó ra không còn có vật chất nào khác”.

Trong ngôn ngữ hiện đại của người Dogon, từ “amma” là một vật tĩnh được nén chặt và rất đặc. Tiếp theo: “Thế giới bên trong Amma vẫn chưa có không gian và thời gian. Không gian và thời gian gộp vào làm một thể thống nhất”. Nhưng đến một thời điểm, “Amma” mở mắt, đồng thời ý nghĩa của nó thoát ra, báo hiệu sự phát triển sắp tới của thế giới. Theo truyền thuyết của người Dogon, vũ trụ này là vô tận nhưng có thể đo được.

Hiểu biết về thiên hà

Thiên hà của chúng ta, dải Ngân Hà, theo người Dogon là “ranh giới vị trí”, là một phần của thế giới các vì sao, mà Trái Đất của chúng ta là một phần nhỏ và cả số lượng vô tận các tổ hợp sao dưới dạng hình xoắn. Như chúng ta đã biết đa số các thiên hà được khoa học phát hiện ngày nay đều có dạng hình xoắn.

Hình dạng của các thiên hà (Ảnh: NASA/JPL-Caltech/UCLA)

Khi tiết lộ cho các nhà khoa học Pháp, những người Dogon minh họa câu chuyện của họ bằng các biểu tượng và sơ đồ thường là rất phức tạp nhưng lại luôn rõ ràng. Họ thể hiện sao Mộc dưới dạng một vòng tròn lớn trên đó có bốn vòng tròn nhỏ – tức các vệ tinh của hành tinh này. Ngày nay chúng ta đã biết được 16 vệ tinh của sao Mộc, bốn trong số đó được Galileo phát hiện vào năm 1610 là những vật thể lớn nhất và sáng nhất. Người Dogon thể hiện sao Thổ dưới dạng hai vòng tròn đồng tâm, giải thích rằng vòng tròn ngoài là vành đai.

Hiểu biết về sao Thiên Lang

Sao Thiên Lang (Sirius) là ngôi sao sáng nhất trên bầu trời của chúng ta. Theo người Dogon, sao Thiên Lang là một hệ sao có ảnh hưởng quan trọng nhất tới sự phát triển của cuộc sống trên Trái Đất và là nền tảng của Vũ Trụ. Hệ sao này gồm có ba ngôi sao: Thiên Lang, Thiên Lang B, Thiên Lang C. Người Dogon nói rằng, hai ngôi sao (Thiên Lang B, Thiên Lang C) nằm gần với nguồn sáng chính đến mức không phải lúc nào cũng có thể nhìn thấy chúng.

Mãi tới năm 1970, kính thiên văn cỡ lớn mới chụp được ảnh ngôi sao thứ hai, Thiên Lang B, đã được người Dogon nhắc tới. Sự tồn tại của sao Thiên lang C đến tận bây giờ vẫn đang là đề tài tranh cãi của các nhà thiên văn học.

Những người Dogon nói rằng sao Thiên Lang B quay xung quanh sao Thiên Lang, thời gian một vòng quay của nó là 50 năm. Khi sao Thiên Lang B lại gần sao Thiên Lang, nó sẽ sáng hơn còn khi rời xa thì nó chập chờn khiến người ta có cảm tưởng sao Thiên Lang B biến thành nhiều ngôi sao. Quả thật chu kỳ sáng của sao Thiên Lang B đã được các nhà khoa học xác nhận.

Ảnh do kính thiên văn Hubble chụp Sao Thiên Lang và Thiên Lang B (góc dưới bên trái) Quầng sáng và tia sáng 4 góc là hiệu ứng hình ảnh. (Ảnh: NASA, ESA)

Sao Thiên Lang B không nhìn thấy được bằng mắt thường, cho đến giữa thế kỷ 19 của nền khoa học hiện đại, không ai ngoài bộ lạc người Dogon biết đến sự tồn tại của nó. Người Dogon còn cho biết sao Thiên Lang B là vật chất vũ trụ có tỉ trọng lớn nhất. Quả đúng vậy, sao Thiên Lang B là “sao lùn trắng” đầu tiên được phát hiện thấy trong vũ trụ, nó bị cháy và nén chặt tới một tỉ trọng không tưởng, tương đương 50 tấn trên 1cm³.

Sự hình thành của nhân loại

Truyền thuyết của người Dogon cho rằng, sao Thiên Lang có liên quan đến sự xuất hiện những con người đầu tiên trên Trái Đất. Con người được đưa tới Trái Đất trên “những tàu bay từ hành tinh có Mặt Trời là sao Thiên Lang B”. Lúc hạ cánh, “con thuyền bay hai vòng xoắn, bằng chuyển động này đã thể hiện trình tự cuộc sống trong cơn lốc, cơn lốc làm nảy sinh sự sống đầu tiên”. Ngày nay người ta đã biết rằng cấu trúc cơ bản của sự sống: mã DNA của chúng có dạng xoắn kép. Đây là sự trùng hợp đáng chú ý.

Một đoạn mã gen người (Ảnh: Internet)

Những truyền thuyết của người Dogon nói về 2 giai đoạn thám hiểm vũ trụ. Giai đoạn 1 gắn liền với việc một  sinh vật có tên Ogo tới Trái Đất. Giai đoạn hai gắn với việc con tàu hạ cách xuống Trái Đất chở Nommo và những người đầu tiên. Ogo đã vào vũ trụ ba lần, và thực hiện những chuyến bay vũ trụ trên những con tàu nhỏ. Có một đoạn nói rằng nguồn nhiên liệu cho tàu vũ trụ là hạt “po”, vật chất chủ yếu của vũ trụ.

Nommo là một thiên thần thực hiện theo lệnh của Amma. Nhiệm vụ chính của nhân vật này là tạo ra cuộc sống trên Trái Đất và đưa người đến Trái Đất. Truyền thuyết của người Dogon miêu tả kỹ quá trình chuẩn bị thực hiện sứ mệnh quan trọng này. Trên con thuyền có mọi thứ cần thiết để tạo ra cuộc sống trên Trái Đất cũng như con người, bốn đôi song sinh. Con tàu bay tới Trái Đất qua một “cánh cửa” thời gian đặc biệt do Amma tạo ra.

Hình ảnh vị thiên thần Nommo trong văn hóa người Dogon (Ảnh: tumblr)

Sau khi tàu hạ cánh xuống Trái Đất, những người trong khoang bước ra, Amma kéo sợi dây đồng treo con tàu lên và đóng cánh cổng trời lại. Những người đầu tiên đến Trái Đất bắt đầu cuộc sống trên hành tinh mới, gieo mầm cuộc sống trên đó và sinh sôi, nảy nở.

Rất nhiều đất nước và dân tộc trên thế giới hiện nay còn lưu giữ lại những câu chuyện hay những di chỉ về sự tồn tại của loài người trong những nền văn minh tiền sử cũng như sự hủy diệt của những nền văn minh này. Cho tới cận đại, những nghiên cứu và khám phá ngày nay đều khẳng định rằng chúng đều có cơ sở và có tính khả tín. Nhưng hiếm có dân tộc nào có câu chuyện chi tiết, rõ ràng và ở trình độ cao về sự hình thành của vũ trụ, các vì sao và con người trên Trái Đất như dân tộc Dogon.

Trải qua hàng nghìn năm, cũng dễ xảy ra “tam sao thất bản”, nhưng sẽ là vội vàng nếu chúng ta cho rằng câu chuyện của họ là hoang đường, vì những thông tin về các ngôi sao trong hệ ngân hà của họ đã được kiểm chứng là chính xác bởi các nhà khoa học. Vậy, chúng ta hãy chờ đến một ngày câu chuyện của người Dogon về sự xuất hiện của loài người trên Trái Đất được kiểm chứng trong tương lai.

Theo Trithucvn.net

>>> Jerusalem được công nhận là thủ đô của Israel – Phúc báo cho một dân tộc dám đứng lên vì chính nghĩa

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Những bức ảnh trong sứ mệnh Apollo mà NASA không muốn bạn thấy

Trong một buổi hội nghị tại Barcelona, ông Bob Dean, người từng phục vụ 28 năm trong quân chủng Hoa Kỳ đã công bố một bộ ảnh vô cùng đặc biệt về các sứ mệnh Apollo của NASA, trong đó có hình ảnh những con tàu vũ trụ bí ẩn với kích thước lên tới hàng trăm mét…

Apollo 11 đổ bộ lên Mặt Trăng. (Ảnh: NASA)

Nhiều thập kỷ qua, giả thuyết NASA từng gặp phải người ngoài hành tinh trong các sứ mệnh Apollo đã khuấy động trí tò mò của hàng ngàn chuyên gia về lĩnh vực này.

Kể từ khi NASA hạ cánh thành công lên bề mặt Mặt trăng, người ta vẫn luôn tự hỏi trong những chuyến đi đó, các phi hành gia đã chứng kiến những gì? Có người ngoài hành tinh trên Mặt Trăng hay không? Những nghi vấn này đến nay đã phát triển thành các thuyết âm mưu, và người ta vẫn chưa có được lời giải thích hợp lý.Hiện Hoa Kỳ là nước duy nhất thực hiện thành công các sứ mệnh không gian có người lái lên Mặt Trăng, và sứ mệnh Apollo cuối cùng đã rời Mặt Trăng vào tháng 12/1972. Trong gần nửa thế kỷ – 46 năm – kể từ khi sứ mệnh Apollo kết thúc, các cơ quan vũ trụ trên toàn cầu hầu như đã không còn đề cập đến các nhiệm vụ thăm dò Mặt Trăng.

Nhưng vì sao? Có phải vì chi phí quá cao? Nhiều rủi ro? Hay vì thực ra Mặt Trăng đơn giản không phải là một nơi thú vị để nghiên cứu?

Sự thật là, so với năm 1972, công nghệ của chúng ta  ngày nay đã tiên tiến hơn rất nhiều. Tiền lại càng không phải là vấn đề, vì chúng ta luôn tìm được nguồn tài chính cần thiết cho những mục tiêu mà nhân loại thực sự cần. Tất nhiên, Mặt Trăng có lẽ là một trong những địa điểm được quan tâm nhiều nhất trong hệ Mặt Trời, nhiều chuyên gia cho rằng việc xây dựng một thuộc địa trên Mặt Trăng là điều rất cần thiết.

Vậy vì sao người ta không quay trở lại Mặt Trăng?

Một người đàn ông tên Bob Dean có thể trả lời câu hỏi này. Ông Dean là một trung tá nghỉ hưu với 28 năm phục vụ trong quân chủng Hoa Kỳ. Ông đã có một số bài thuyết trình thú vị, cung cấp cho công chúng rất nhiều thông tin không chỉ về những cuộc đổ bộ lên Mặt Trăng, các sứ mệnh Apollo mà còn giải thích rất nhiều vấn đề nghi vấn được đặt ra trong quá khứ.

Tại Hội nghị thượng đỉnh Exceptitics ở Barcelona ​​vào ngày 25/7/2009, ông Dean đã công bố một bộ ảnh vô cùng đặc biệt. Ông cũng giải thích về các sứ mệnh Apollo của NASA, những sự việc mà các phi hành gia gặp phải, nó không hề giống với bất kỳ tuyên bố nào trước đây về vấn đề này.

Trong buổi hội nghị, ông Dean đã cung cấp một loạt hình ảnh về việc các phi hành gia thuộc Apollo 12 bị bao vây, trong đó có hình ảnh những con tàu vũ trụ bí ẩn với kích thước lên tới hàng trăm mét. Trong bài phát biểu của mình, ông Dean cũng kể về một sự kiện xảy ra vào 2/2/1961, khi đó Thế chiến III gần như sắp bắt đầu và một hạm đội bay không xác định đột nhiên xuất hiện:

"Vào sáng 2/2/1961, Thế chiến thứ III như thể sắp diễn ra. Hạm đội này xuất hiện với lượng lớn tàu bay hình tròn bằng kim loại. Chúng bay theo đội hình, rõ ràng chúng được điều khiển bởi các sinh vật có trí tuệ thông minh”.

Ông nói tiếp: “Họ bay từ khu vực Warsaw của Xô Viết đến Hoa Kỳ với tốc độ cực kỳ cao. Họ quay về phía bắc Eo biển Manche đến bờ biển phía nam nước Anh và sau đó biến mất khỏi màn hình radar của NATO khi đi vào vùng biển Na Uy”.

“Liên Xô báo động. Các lực lượng NATO báo động. Tất cả mọi người, bạn biết đấy … những ngón tay đều đang đặt sẵn trên những cái nút đỏ. Và Thế Chiến II chỉ còn cách một vài phút”, ông Dean kể lại. “Trong 20 phút, mọi chuyện kết thúc. Các vật thể bay lặng lẽ bay về phía Bắc và biến mất khỏi màn hình Radar”.

Ngay sau sự kiện này, một nghiên cứu chuyên sâu đã được triển khai. Các chuyên gia kết luận “… hành tinh chúng ta và nhân loại đã được [người ngoài hành tinh] nghiên cứu và quan sát trong hàng trăm, hàng ngàn năm qua. Năm 1964, các chuyên gia cho biết có khoảng 4 chủng người ngoài hành tinh khác nhau đến khảo sát, theo dõi chặt chẽ những gì chúng ta đang làm, những gì chúng ta hướng đến. Các chuyên gia cũng nói rằng những người ngoài hành tinh không phải là một mối đe dọa về quân sự, vì trong các lần xuất hiện họ luôn sở hữu công nghệ tiên tiến hơn chúng ta rất nhiều, nếu họ thực sự muốn xâm lược, chúng ta cũng không thể làm được gì. Và họ hoàn toàn có thể làm điều đó từ cách đây rất lâu”.

Câu chuyện năm 1961 của ông Dean là một cơ sở vững chắc cho những bằng chứng ông đưa ra sau đó về một căn cứ bí ẩn của người ngoài hành tinh trên Mặt Trăng. Vì nơi đây là địa điểm lý tưởng để quan sát Trái Đất từ xa cũng như thực hiện những chuyến khảo sát trực tiếp đến Trái Đất. Dưới đây là những hình ảnh cho thấy Mặt Trăng thực sự là một nơi “nhộn nhịp” hơn chúng ta tưởng:

Hình ảnh từ Apollo 12. Một phi hành gia chụp được vật thể bí ẩn bay trên quỹ đạo của Mặt Trăng.

Hình ảnh do Neil Armstrong chụp, khi phi hành gia này nhìn ra ngoài cửa sổ và thấy vật thể lạ hình điếu xì gà bay ngang qua cửa sổ tàu vũ trụ.

Theo ông Dean, đây là một vật thể bí ẩn hình đĩa có đường kính hàng trăm mét. Nó đột ngột xuất hiện khi các phi hành gia đang di chuyển trên bề mặt Mặt Trăng.

Hai hình ảnh tiếp theo được các phi hành gia Apollo chụp khi họ đi qua khu vực tên là miệng núi lửa Lansberg. Ông Dean cho biết: “Các chuyên gia trên Mặt Trăng đặc biệt chú ý đến miệng núi lửa Lansberg. Họ được chỉ định đặc biệt để chụp hình tại đây, vì nó ẩn chứa khá nhiều điều bất thường. Có những công trình xây dựng, những căn cứ khổng lồ bên trong miệng núi lửa. Trong khi các phi hành gia đang quan sát miệng núi lửa thì một vật thể nhân tạo từ đó bay ra, nó trông khá to lớn khi bay ngang qua tàu thăm dò Apollo [của chúng tôi]”.

Những điểm huyền bí này phải chăng là những công trình của người ngoài hành tinh trên Mặt Trăng?

Ông Dean tiếp tục cung cấp các bằng chứng từ sứ mệnh Apollo 13. Ông cho biết, một số vật thể lạ đã xuất hiện bên ngoài cửa sổ của tàu vũ trụ, và các phi hành gia với chiếc máy chụp hình hiệu Hasselbad đã chụp lại những gì mà họ chứ kiến.

Ba vật thể khác nhau đang “lang thang” giữa không gian vũ trụ.

Một hình ảnh khác về “lần gặp gỡ” của Apollo 13 với UFO được ông Dean cung cấp.

Hoàng An, theo Ancient Code

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Người Việt qua cách bộc lộ tư tưởng tình cảm

  Cùng với niềm tự  hào vì tiếng nói của dân tộc mình , 

  các nhà trí thức tây học nửa đầu thế ký XX  

  cũng bắt đầu chú ý  tới cách  dân ta sử dụng tiếng Việt trong đời sống hàng ngày

 xem sự tùy tiện cẩu thả này 
   là những biểu hiện tiêu cực mà xã hội trung đại để lại 

 từ đó  gợi ra những cách vận dụng ngôn ngữ của con người hiện đại .

 Những lời cảnh tỉnh của họ đến nay vẫn có ý nghĩa 

  vì suốt từ sau 1945
 trong hoàn cảnh chiến tranh 

   sự trau dồi văn hóa ngôn ngữ bị coi nhẹ

 và nhiều nhược điểm của con người trung đại, nhất là con người dân gian tự phát

 đến nay còn được khuyến khích 

  nên trong việc sử dụng ngôn ngữ
   lại nẩy sinh  những biến tướng mới rất đáng lo ngại .

 ____

Không còn lễ nghĩa liêm sỉ

       Nước ta, những nơi chợ búa thành phố, không luận đàn bà trẻ con, đến người có học biết chữ mà cũng mở miệng là nói lời thô bỉ.

         Tập thành thói quen, những tiếng tục tĩu, người nghe nhơ cả lỗ tai, mà người nói lại lấy làm khoái.

        Cho đến câu mắng bài chửi, đọc ra có cung có điệu, người nào mắng chửi cả ngày mà không trùng lặp, thì người ta xem như Tô Tần, Trương Nghi (1), chiếm giải quán quân.

       Đến lúc diễn ra cái bộ dạng mắng chửi, tiếng như mõ rao, chân như múa hát lên tay xuống ngón, mặt như sơn đổ, tóc như tơ vò, nước miếng như bọt giải, tay cầm dát lia, chân đi cà xiểng (2)  không khác gì người điên.

      Lại còn một điều xấu nữa, hễ có bất bình với ai thì phát thệ (3) và nguyện rủa chúc dữ(4) rất nặng.

      Thường hàng ngày cùng giao du với nhau, mà đến lúc bỏ nhau, chất chứa điều bất bình lâu, thì khí yêu (5) nhân đó mà sinh ra, người nọ bảo người kia “đầy miệng điều láo, một ngày bán được ba gánh giả, đến đâu cũng dối, ba ngày không mua được một điều thực “.

       Thật là không còn chút lễ nghĩa liêm sỉ nào! Cái phong tục kiêu bạc (6) đến thế là cùng.Thế giới chưa có nước nào như xứ mình!

(1)   các nhà thuyết khách nổi tiếng đời Chiến quốc bên Trung quốc

(2)   dát lia – chưa tra cứu được; còn cà xiểng , theo Đại Nam quốc âm tự vị , là Ngao du không biết công chuyện chi mà làm, không nên sự gì

(3)   thề bồi

(4)   chúc: khấn. Chúc dữ: ước cho mắc sự dữ

(5)   tinh thần gian tà bất chính

(6)   cũng tức là khinh bạc với nghĩa cổ: kẻ không biết tự trọng

Nguyễn Trường Tộ

 Về việc cải cách phong tục, 1871

Những câu chửi rủa quá quắt

     Nói tục, nói bẩn chắc hẳn không người nước nào bằng người An Nam ta. Lắm câu chửi rủa của ta, không tiếng nước nào dịch nổi, giả thử những người nói ra có nghĩ đến nghĩa từng tiếng thì đứa nặc nô (1) cũng phải đỏ mặt đến lòng trắng mắt.

     Thử ngẫm mà xem, những câu ấy có nghĩa lý gì đâu.

      Bảo người ta ăn những gì những gì thì có nghĩa lý nào? Gọi ông cha mấy đời người ta lên mà chém mà vằm cũng không có nghĩa gì cả.

       Người ngay thật có ai sợ nhưng câu chửi rủa ấy đâu? Mà người mở mồm nói những tiếng dơ bẩn ấy, thì thực là xấu cho cái miệng quá, ra ngay con người thô tục.

 (1) nặc nô: người làm nghề đi đòi nợ thuê ngày xưa; nghĩa rộng là người đanh đá ghê gớm

 Nguyễn Văn Vĩnh

 Ăn nói thô tục, Đông dương tạp chí, 1914

Quan dốt đằng quan, dân kém đẳng dân

    Người mình không những nghề diễn thuyết chưa biết, mà đến nói câu chuyện cho có đầu đuôi manh mối cũng ít người nói được.

     Khi hội đồng (1), thời (2) chẳng khác  gì như họp việc làng, tranh nhau  nói, ồn ào lộn xộn mà ít ai nói được câu gì cho có nghĩa lý, chỉ bẻ hành bẻ tỏi nhau những cái vặt vặt chẳng đâu vào đâu.

       Khi yến tiệc thời đương câu chuyện vui, gặp có tiếng gì buồn cười, nhất là nói tiếngbẩn, ông nào to miệng cả tiếng thở ra một cái cười hà hà, cử toạ đều cười ầm cả lên đến vỡ đổ nhà; thế là câu chuyện tan.

       Chỗ công môn thời ông quan nói, muốn ra oai mặt sắt chỉ nói nhát gừng, cách một vài câu lại điểm những tiếng nghe chưa ? nghe  chưa?  thằng dân thưa thời gãi tai gãi đầu, chỉ nghe những tiếng bẩm bẩm dạ dạ nói không ra lời. Mấy cậu thiếu niên thời toa toa  moa moa (3) ngậu xị cả đường phố , câu chuyện không những vô vị  mà thường bất thành ngôn (4) nữa.

       Thời buổi nhố nhăng, ngữ ngôn bác tạp, anh bồi chú bếp con bạc làng chơi ả giang hồ cậu công tử, tây không ra tây, tàu không ra tàu, ta không ra ta, có nhiều cái xã hội không biết họ nói thứ tiếng gì.

        Thử tìm khắp trong nước được mấy người là  biết nói năng lịch sự ? Thật ít quá.

(1)   Cuộc hội họp đông người để bàn việc công . Ở đây hội đồng dùng như động từ
(2)   thì
(3)   mày mày tao tao
(4)   không nên lời                                                                                              

                                                                                                                                             Phạm Quỳnh

                                                                                        Pháp du hành trình nhật ký,1922

 Thiên về những cái tầm thường thô bỉ

      Ai có ý đến những nơi họp tập, hoặc là chỗ chơi bời thì thực là buồn thay cho cái trí dục của những ngư­ời đời nay.

        Ngoại giả chuyện cô đầu, chuyện cờ bạc, chuyện hát tuồng, chuyện chim chuột, chuyện quần áo còn thì không mấy khi đư­ợc nghe những câu chuyện lý thú, làm tỏ đư­ợc học vấn kẻ nói, lợi đ­ược trí khôn ng­ười nghe.

    Mà xem như­ trong cách nói chuyện, thì thiếu niên (1) ta nghe lại có ý thích những câu chuyện tầm thư­ờng, nói chuyện để mà khoe cho ng­ười nọ ngư­ời kia biết cái cách của ta chơi xa xỉ hoặc là kỳ khu (2)...

      Ai ăn nói có t­ư t­ưởng có tỏ học vấn thì th­ường ng­ười nghe thích như­ng ít cầu, vì câu chuyện có nghĩa, làm cho phải nghĩ, phải đối đáp nhọc mệt...

       Ng­ười nói chuyện hay, cũng có kẻ phục là ngư­ời có ích, nh­ưng trong cái phục có cái ghen có cái ghét. Ghen là vì ở đâu đến cư­ớp mất tai kẻ nghe, ghét là vì ở đâu đến làm tỏ cái nhàm của câu cư­ời cợt tầm thư­ờng ng­ười ta đang thú.

(1)hồi đầu thế kỷ XX, chữ thiếu niên không phải dùng để chỉ lớp thiếu nhi từ 10 đến 14 tuổi như bây giờ. Mà có nghĩa là ng­ười trẻ tuổi, tức lớp thanh niên 18 tuổi trở lên.

(2)tỉ mỉ, mất nhiều công sức

 Nguyễn Văn Vĩnh

 Đông dư­ơng tạp chí, 1914

Tật huyền hồ sáo hủ (1)

   Xét trong văn chương, xảo kỹ nước Việt Nam, điều gì cũng toàn là huyền hồ giả dối hết cả, không cái gì là thực tình... Thời tiết nước mình thì không biết một chút chi chi, tả đến tứ thời thì xuân phải phương thảo địa, hạ phải lục hà trì, thu phải hoàng hoa tửu, đông phảibạch tuyết thi (2). Thành ra đến câu hát cũng hát cho người, cảnh nhà mình thì  như mắt mù tai điếc. Mượn chữ người, mượn đến cả phong cảnh tính tình chớ không biết dùng cái vật liệu mượn ấy mà gây dựng lấy văn chương riêng cho nó có lý tưởng đặc biệt.

   Người Việt Nam lý hội (2) điều đẹp cũng có một cách lạ. Sách Tàu tả người đẹp môi son mắt phượng, mày ngài khuôn trăng mình liễu thì bao giờ tả người đẹp ta  cũng cứ thế mà tả.

(1)   huyền là  sự gì lơ lửng  không dính vào đâu; hồ là lời nói càn; sáo là lời dựa theo khuôn có sẵn; hủ là lời khoe khoang; bốn chữ này ghép lại chỉ sự ăn nói lời nói linh tinh, trống rỗng, giả tạo
(2)     vùng đất đầy cỏ thơm,  ao sen xanh mướt,  rượu hoàng hoa và  thơ tả tuyết trắng 
(3)   hiểu, quan niệm 
                                                                                                                                    
                                                                                                                                        Nguyễn Văn Vĩnh  
                                                                                                        Tật huyền hồ sáo hủ, Đông dương tạp chí,1913

Trong tiếng cười ẩn chứa nhiều  ý xấu 

      An Nam ta có một thói lạ là thế nào cũng cười. Người ta khen cũng cười, người ta chê cũng cười. Hay cũng hì, mà dở cũng hì, phải cũng hì mà quấy (1) cũng hì. Nhăn răng hì một tiếng mọi việc hết nghiêm trang.

       Có kẻ bảo cười hết cả cũng là một cách của người hiền(2). Cuộc đời muôn việc chẳng qua là trò phường chèo hết thẩy, không có chi là nghiêm đến nỗi người hiền phải nhăn mày nghĩ ngợi...

     Nhưng mà xét ra cái cười của ta nhiều khi có cái vô tình độc ác; có cách láo xược khinh người; có câu chửi người ta; có nghĩa yên trí không không phải nghe hết nhời người ta mà đã gièm trước cái ý tưởng của người ta; không phải nhìn kỹ việc người ta làm mà đã chê sẵn công cuộc (3) người ta.

   Gì bực mình bằng rát cổ bỏng họng, mỏi lưỡi tê môi  để mà hỏi ý một người, mà người ấy chỉ đáp bằng một tiếng hì, khen chẳng ơn, mắng chẳng cãi  hỏi chẳng thưa, trước sau chỉ có miệng cười hì  thì ai là không phải phát tức ?

 (1)  sai, trái với lẽ phải

 (2)  người có đức hạnh, tài năng

(3)  ở đây không có nghĩa sự nghiệp to lớn mà chỉ hàm ý công việc nói chung

                                                                                                            

                                  Nguyễn Văn Vĩnh

Gì cũng cười, Đông dương tạp chí, 1914

Tiếng cười vô duyên

     Có một phần đông người Pháp ở đây, ta hằng ngày thấy họ, cũng có thể chiêm nghiệm được một dân tộc.

      Ví dụ như gặp khi trời mưa, đường trơn có người nào đó bất kỳ đi vô ý mà trượt té, bấy giờ có năm ba người Pháp đứng đó họ có cười không?

      Tôi, và nhiều người như tôi, dám chắc rằng họ chẳng những không cười mà còn chạy lại để đỡ người bị té ấy lên nữa.

     Còn như con rồng cháu tiên ta, tôi cầm chắc rằng trước khi chạy lại đỡ, ta phải cười một chặp cho no nê đã.

 Phan Khôi

Phụ nữ tân văn 1931

 Không biết  cũng nói liều, thực là một cái họa

      Không biết nói không biết, đó là nghĩa vụ thứ nhất của người muốn học muốn hiểu. Đằng này nhiều người ở ta  lại làm  như trong thế giới này cái gì cũng rõ ràng minh bạch, tựa hai lần hai là bốn.

     Ai không  tin là thế, họ liền phê cho hai chữ: thần bí; hai chữ ấy trong trí họ tức là ngu xuẩn điên rồ.

     Họ không ngờ rằng họ lại “thần bí” hơn ai hết.

     Có những vấn đề xưa nay bao người tài giỏi  suốt đời nghiền ngẫm chưa tìm ra manh mối.Thế mà cái điều một ông Pasteur một ông Einstein  không dám nói, ngày nay ở xứ ta  những cậu học sinh vừa mới bước chân ra khỏi trường Sơ học đã giảng giải được lên sách, lên báo, theo những phương pháp cuối cùng của khoa học.

      Thế giới còn chờ gì  mà không khắc bia xây tượng  để đền ơn họ.

     Nói chơi vậy thôi, chớ cái việc họ làm đó  là một sự tủi nhục vô cùng cho nòi giống.

      Cả một đám thanh niên chưa có lấy cái học phổ thông cũng tấp tểnh  chạy theo những lý thuyết cao thâm của siêu hình học.

       Có lần  chúng tôi thấy một thiếu nữ trước đâu mới học đến lớp ba lớp tư gì đó đương hăng hái  giảng giải về duy tâm và duy vật. Chúng tôi chán ngán không biết nên khóc hay nên cười. Thực là một cái họa !

Hoài Thanh

Một cái họa, Văn chương và hành động,1936

Hay cãi nhau, thích kiện tụng 

   Những vụ cãi nhau  nảy ra ngay từ  cách tổ chức làng xã.

    Xã hội hương thôn chia thành các  giai cấp lệ thuộc vào nhau. Muốn thực hiện  các điều kiện cần thiết để bước vào một trong những giai cấp đặc quyền, người ta phải cúng Thành hoàng và mời mọi người ăn uống.

      Điều đó thật tàn hại: người ta đi vay với lãi cao, cầm cố nhà và ruộng, bắt vợ con chịu thiếu thốn.

    Khi thuộc giai cấp đặc quyền thì vấn đề là phải biết bảo vệ đặc quyền của mình.

     Người ta sẽ đi đến tận Tòa án tỉnh, thậm chí Tòa thượng thẩm, chỉ vì miếng thịt chia không đều, hoặc một sự việc cực kỳ phù phiếm.

      Người ta tiêu đến đồng tiền  cuối cùng để giữ thể diện hoặc làm đối thủ mất mặt.

       Lịch sử một số làng cũng là lịch sử kiện cáo. Có những làng mà tất cả ruộng đều thuộc sở hưũ của những làng lân cận. Đấy chính là những làng đã  qua những vụ kiện nổi tiếng.

Nguyễn Văn Huyên

Vấn đề nông dân Việt Nam ở Bắc Kỳ, 1939

Chỉ trích và châm chọc

      Người Việt ít khi chịu chết vì tín ngưỡng hay vì một vĩ nhân nào đó đã chủ trương trái quyền lợi của họ.

       Gặp lúc phải dồn vào thế yếu, họ chống lại ngay bằng phương pháp tiêu cực: chỉ trích và châm chọc.

     Luôn luôn bị áp bức về kinh tế và chính trị, cuộc sinh hoạt tinh thần thường lẩn cả vào trong tâm tưởng nên sức phản ứng của tình cảm và tư tưởng không mau lẹ. Tính ưa hư danh là một tật phổ thông của những người hằng cố gắng tìm vượt lên trên địa vị hiện tại của mình.  Tật cờ bạc, do cuộc sống chật hẹp gây nên, cũng là một tật phổ thông khác.

 Lương Đức Thiệp

 Việt Nam tiến hoá sử,1944

Phần nhận xét hiển thị trên trang