Kho giống má trên cánh đồng chữ nghĩa!

Thứ Ba, 30 tháng 1, 2018

ĐÁM MA BỐ ÔNG ĐINH LA THĂNG CỤ ĐINH VĂN NHU TOÀN CẢNH

Phần nhận xét hiển thị trên trang

BÁO VĂN NGHỆ LOAY HOAY TỰ CỨU MÌNH KHỎI CHẾT LÂM SÀNG







Phùng Hoài Ngọc

1. Lược qua đôi chút về lịch sử và địa vị báo Văn nghệ (Hội nhà văn)

Khai sinh từ 1948 với tên Tạp chí Văn nghệ, tập hợp hầu hết văn nghệ sĩ tên tuổi thời tiền chiến và một số mới gia nhập. Người mới nhất là Tố Hữu nhưng lại mau chóng trở thành thủ lĩnh không chính thức do trung ương uỷ nhiệm ngầm.


Năm 1946 Hội văn hóa cứu quốc tập hợp văn nghệ sĩ toàn quốc (chủ yếu hoạt động ở miền Bắc) với diễn đàn là Tạp chí Văn nghệ. Tháng 4/1957 Hội nhà văn Việt Nam tách ra khỏi Hội văn hoá cứu quốc, đổi tên là tờ báo Văn nghệ mang tên như hiện nay. Tuy nhiên do tờ báo này ra đời đầu tiên, nó nghiễm nhiên bao trùm sang các hội nghệ thuật khác lần lượt ra đời sau. Và ngay cả khi các Hội nghệ thuật khác (âm nhạc, mỹ thuật, sân khấu, điện ảnh) lần lượt ra đời và có báo riêng, báo Văn nghệ vẫn có khả năng bao quát tất cả vì đặc điểm ngôn ngữ phản ánh thuận lợi của nó, dù không lấy đúng tên là báo Văn học.

Do đặc điểm lịch sử và chức năng như trên, nên Văn nghệ là tờ báo từng có nhiều độc giả qua mọi thời kỳ, dù khi thăng hay trầm. Nhiều người còn nhớ những năm 1986 đến 1994 mọi tầng lớp độc giả Hà Nội chỉ mua và đọc báo Văn Nghệ, đè bẹp các tờ báo Nhân Dân, Quân Đội, Hà Nội mới… ế ẩm dài dài. Không ai quên vị tổng biên tập lúc ấy là nhà văn Nguyên Ngọc.

Công bằng mà nói, hơn nửa thế kỷ qua, báo Văn Nghệ, dù sao cũng giữ được thể diện kẻ sĩ hơn tất cả báo chí chính trị khác, mặc dù nó vẫn nêu cao khẩu hiệu trên vách tường “Vì chủ nghĩa xã hội”. Trong lĩnh vực văn nghệ, bên cạnh “nhiệm vụ chính trị”, báo Văn Nghệ còn có hoạt động mang tính hàn lâm văn nghệ thuần tuý, xen kẽ những đóng góp nghệ thuật nhất định cho nền văn hoá dân tộc. (Khác hẳn với Xưởng Phim Truyện chủ yếu và tuyệt đối làm nhiệm vụ tuyên truyền chính trị). Tuy vậy giới lãnh đạo tuyên giáo tư tưởng vẫn để mắt cảnh giác canh chừng tờ báo này sát sao hơn các báo chí nghệ thuật “hiền lành”khác (nhạc, hoạ, sân khấu, điện ảnh).

Giai đoạn tổng biên tập nhà văn Nguyên Ngọc mở đầu cởi tróitưng bừng đã lặng lẽ đi qua. Báo Văn nghệ bây giờ không hẹn ngày phục hưng tinh thần văn nghệ tiên phong nữa. Bây giờ lãnh đạo chỉ lo “tồn tại hay không tồn tại”, nói chi đến phục hưng.

2. Thảm cảnh báo Văn Nghệ 2016- 2017

Cũng nên nhắc qua các tên tuổi Ban chấp hành hiện tại (kể từ đại hội nhà văn IX ngày 8 -11 tháng 7 năm 20152015).

Tham dự  ĐH có 542 hội viên, bầu được 6 nhà văn vào ban chấp hành Hội. Tái đắc cử gồm: Hữu Thỉnh, Nguyễn Quang Thiều, cựu Tbt Nguyễn Trí Huân, Tbt Khuất Quang Thụy. Hai ghế mới là Trần Đăng Khoa (đài VOV) và Nguyễn Bình Phương (tạp chí Văn nghệ quân đội). Ngộ nhất là cả 6 vị đều xuất thân hoặc hiện tại là cây bút quân đội và an ninh (ngẫu nhiên hay hữu ý qui hoạch thì không biết nữa !)

Tuy vậy, đến năm 2016 - số phận báo VĂN NGHỆ đang điêu tàn, sợ hãi nhìn XƯỞNG PHIM TRUYỆN Hà Nội bị khai tử bằng nhát đao “cổ phần hoá”. May mà báo Văn nghệ không có Cty nào mua cổ phần, nếu không thì cũng khó thoát bị chính phủ khai đao.

Vào dịp báo Văn Nghệ thượng thọ bảy chục tuổi (1956-2016), xảy ra  tình trạng nợ nần, không thể trả lương cán bộ. Xảy ra mâu thuẫn mất đoàn kết từ chủ xị hai cấp Hữu Thỉnh liên thủ Trần Đăng Khoa phó chủ tịch Hội kiêm bí thư đảng đoàn Hội, với bên kia là Ban lãnh đạo tờ báo. Câu chuyện liên quan đến các nạn nhân là thư ký toà soạn Lương Ngọc An và một số công chức bị “Thành Đức Trinh Bảo- bí thư chi bộ kiêm Phó TBT đánh” cho nghỉ việc. Tổng biên tập Khuất Quang Thuỵ bênh vực nạn nhân, các Phó TBT và một số người cùng phe phản đối Tổng biên tập và lãn công. Báo in ra thường bị ế, lỗ. Lại xảy ra sự cố tờ Văn nghệ trẻ do nhà thơ Lương Ngọc An phụ trách đăng bài “Xe công Đà Nẵng trùng biển số xe”. Đó là cái xe sang trọng vượt qui định của bí thư Nguyễn Xuân Anh (do Vũ Nhôm tặng nhưng lúc ấy cả đảng bộ giấu nhẹm). Bí thư Xuân Anh hung hăng phản pháo doạ kiện. Bộ 4T hăm hở phạt báo 30 triệu, bắt đổi tên miền. Chủ Liên Hội Hữu Thỉnh hốt hoảng gửi công văn mắng mỏ BBT Văn nghệ trẻ. Về sau, khi vụ Xuân Anh thất sủng vỡ lở bị đảng trừng phạt cách chức, bộ 4T tảng lờ không hoàn trả tiền phạt cho khổ chủ đang nghèo rớt mùng tơi, Hữu Thỉnh thì im lặng, vì khó ăn nói lại với báo VN trẻ.

Vấn đề nhân sự mờ ám: việc bổ nhiệm Lã Thanh Tùng làm phó tổng biên tập báo Văn Nghệ cũng không  lành mạnh, thiếu minh bạch và nhiều khuất tất. Anh này lập công trong việc nhận kinh phí của Tập đoàn TKV đi Tây Nguyên viết bài cổ vũ Bauxite. Lã Thanh Tùng vốn là một công nhân gò hàn, mới về báo Văn Nghệ, chưa có cống hiến gì cho văn học và tờ báo, uy tín trong văn đàn thấp, mới tham gia làm báo đã được “qui hoạch” phó TBT. Sự việc này gây mất đoàn kết nội bộ khá trầm trọng.

Mỗi năm Hội Nhà văn Việt Nam nhận được 4,8 tỉ đồng từ Ngân sách Nhà nước. Tuy nhiên năm 2016 Hội chỉ nhận được 2,4 tỉ đồng, dành 2/3 số tiền đó phải chi ra để trả nợ cho báo Văn nghệ, tạp chí Thơ, Hồn Việt  (mỗi số báo ra, Hội Nhà văn đặt mua 1.000 tờ cho khoảng 1.000 hội viên của mình, nay không thanh toán được).

Ngày nay các văn nghệ sĩ chân chính VN không thể cam tâm làm “tuyên truyền” nữa. Làm tuyên truyền như xưa thì độc giả quay lưng ngay lập tức. Mà trước hết các nhà văn nhà thơ cũngngượng tay bút, không thể gõ những dòng thơ văn theo khẩu hiệu “Vì CNXH” to tướng trên đầu trang 1 như xưa nữa.

Đảng Nhà nước cũng chẳng cần các anh “như ngày xưa” nữa. Thủ tướng bây giờ cần tiền để cứu Ngân sách luôn luôn khủng hoảng. Ai làm ra tiền thì thủ tướng mới coi trọng, không thì  cho“cổ phần” luôn.

Nhà nước đã cắt giảm dần kinh phí chỉ để tờ báo sống cầm hơi, khỏi chết ngay tức khắc. Sau đó các anh chị tự lo liệu. (Bên sân khấu, các nhà hát, đoàn văn công đã khôn hồn đi trước một bước rồi).

Kinh tế thị trường đích thực (không có cái đuôi giả định hướng XHCN) đang phát huy tác dụng. Văn nghệ lao đao vì thực ra họ vẫn chưa vượt qua thói quen tự trói mình.

Lam Khang Nguyễn Xuân Diện viết khúc ngâm “Đại hội nhà văn ngâm khúc”:

Báo Văn Nghệ giờ đây ai cứu,
Việc làng văn ai liệu ai lo ?
Hội trường lặng ngắt như tờ
Một câu hỏi lớn đến giờ còn treo!

3. Bỗng nhiên Văn nghệ dở chứng đăng truyện ngắn “Bắt đầu và Kết thúc”

Truyện ngắn “Bắt đầu và Kết thúc” tác giả Trần Quỳnh Nga đăng trên báo Văn Nghệ số 50 ra ngày 16 - 1 - 2017. Truyện ngắn đã gây bão dư luận lập tức trên công luận và mạng xã hội từ suốt gần hai tuần qua, làm bùng nổ các trao đổi trong và ngoài học thuật.

Báo Đại Đoàn Kết nhanh tay đăng bài của nhà văn Trần Bảo Hưng “Hư cấu hay là xuyên tạc lịch sử ?”. Các báo nhà nước khác im re tránh né đề tài nhạy cảm. Báo điện tử Việt Nam Thời Báo đăng bài “Sự liều mạng của báo Văn Nghệ: truyện ngắn Bắt đầu và kết thúc” của Giang Nam.


Chịu nhiều truy vấn từ mọi phía, chủ liên Hội Hữu Thỉnh bực bội uất nghẹn vì hoảng sợ vội yêu cầu tổ chức Toạ đàm tại báo Văn nghệ. Tâm trạng uất ức của Hữu Thỉnh là “làm đầy tớ thằng khôn còn hơn làm thầy thằng dại”.

Chiều 19-1-2018, đúng ngày kỷ niệm 44 năm Trung Cộng dùng vũ lực cướp Hoàng Sa, tại trụ sở Hội Nhà văn Việt Nam số 9 Nguyễn Đình Chiểu, Hà Nội, Ban Sáng tác của Hội đã tổ chức một cuộc tọa đàm ở phạm vi hẹp về truyện ngắn “Bắt đầu và Kết thúc” của tác giả Trần Quỳnh Nga.

Chủ trì tọa đàm là Trần Đăng Khoa, Trưởng ban Sáng tác kiêm Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam. Một số nhà văn, chuyên gia về lý luận văn học đã có mặt: Hoàng Quốc Hải, Trần Đình Hiến, Trần Đình Sử, Nguyễn Quang Thiều, Hữu Thỉnh, Văn Chinh, Nguyễn Văn Thọ, Lê Minh Khuê, Trịnh Bá Đĩnh, Trần Bảo Hưng, Khuất Quang Thụy, Khuất Bình Nguyên, Nguyễn Bình Phương, Lê Thành Nghị... Ông nhà văn Trần Văn Tuấn, chủ tịch Hội Nhà văn TPHCM đầy tai tiếng vì “phò chính trị” và  lùm xùm chấm giải thưởng tào lao vừa qua cũng lò dò bay ra dự tọa đàm. Có lẽ ông Tuấn bay ra hi vọng nạp thêm chút năng lượng khí phách kẻ sĩ Hà thành...
Được biết, báo Văn Nghệ có ghi chép tại chỗ và hứa đăng tường thuật trong số tới (thứ Bảy 27/1/2018).

Rất tiếc số báo “hứa tuần sau” không dám tường thuật. Chúng tôi sử dụng ghi chép của một PV giấu tên tường thuật sơ lược như sau đây.

“Mở đầu là phát biểu của Ban tổ chức về việc cần thiết của cuộc tọa đàm. Sau đó nhà văn Hoàng Quốc Hải phát biểu về vấn đề sáng tác về đề tài lịch sử, về hư cấu văn học trong thể tài lịch sử và nhấn vào trường hợp truyện ngắn của Trần Quỳnh Nga.

Tiếp theo là các phát biểu của hầu hết các khách mời và BCH Hội Nhà văn. Ý kiến của các nhà văn xoay quanh hai nội dung:

- Làm rõ sự khác nhau giữa văn và sử. Những góc khuất của lịch sử được văn học tái hiện bằng nghệ thuật ngôn từ. Văn học viết về đề tài lịch sử thì hư cấu như thế nào, mức độ nào là chấp nhận được.

- Truyện ngắn "Bắt đầu và Kết thúc" của Trần Quỳnh Nga viết về Trần Ích Tắc đã tái hiện một Trần Ích Tắc vượt ra ngoài tâm thức dân tộc và sử sách. Ca ngợi một kẻ bán nước, và thi vị hóa "tình yêu" của An Tư công chúa và tuướng giặc Thoát Hoan là điều khó có thể chấp nhận. An Tư công chúa xả thân vì nước lại hoá ra kẻ phản bội tổ quốc, bảo vệ Thoát Hoan cùng đào thoát.

Không cần quy chụp chính trị cho tác giả trẻ Trần Quỳnh Nga, cũng không ai mạt sát nhau và mạt sát tác giả. Không có không khí đấu tố xảy ra trong hội trường tọa đàm. Nhưng hầu hết các phát biểu đều rất nghiêm khắc và thẳng thắn.

Có tới 4 nhà văn lên tiếng bênh vực và ca tụng tác giả Trần Quỳnh Nga và truyện ngắn "Bắt đầu và Kết thúc". “BTV Văn Chinh ào đến phòng họp như một cơn gió”. Vội vàng phát biểu hết lời ca tụng truyện ngắn "Bắt đầu và Kết thúc” và cho đây là truyện ngắn sáng giá về đề tài tình yêu, anh chàng Văn Chinh nói xong vội thoát ra khỏi phòng họp, sợ phải đối mặt với các cây đa cây đề lý luận.

Hai phó chủ tịch Hội Nhà văn là Nguyễn Quang Thiều và Trần Đăng Khoa (những người khéo ăn nói) đã khen tác giả Trần Quỳnh Nga là có văn tài. Rồi lúng túng, không phân tích được tài năng như thế nào. Cây bút Nguyễn Văn Thọ (Thọ muối) cũng khen cô nhà văn này có tài, nhưng ông này cũng nói nếu là biên tập viên, ông sẽ gác lại chưa đăng truyện ngắn này, mà dành để đến dịp  8/3 mới đăng (pha trò ngu xuẩn hết biết !). Thọ “muối” cũng ú ớ nước đôi, sợ mất lòng phe báo Văn nghệ và cũng sợ mất lòng phe lý luận gia phủ nhận cây bút Quỳnh Nga.

“Ông nhà văn Khuất Quang Thụy cựu chiến binh, tổng Biên tập báo Văn Nghệ cũng có mặt. Ông ta đứng lên phát biểu, ngơ ngác và xa lạ đến tội nghiệp”, dường như ông vẫn không hiểu sự việc ra làm sao mà để đến nỗi Hội Nhà văn Việt Nam phải mở cuộc tọa đàm nghiêm trọng thế này (!)

Hữu Thỉnh, chủ tịch 2 Hội xuất hiện khi cuộc họp đã diễn ra được một lúc. Ông đến, ông ngồi xuống, ông đọc tài liệu (ông đọc bài của nhà văn Trần Bảo Hưng, Ts.Chu Mộng Long và Ts.Trịnh Thu Tuyết) và ngồi nghe các phát biểu.

Cuối cùng, Hữu Thỉnh đứng lên nói mấy lời dường như để tổng kết cuộc tọa đàm. Điều gây sửng sốt đã đến, khi vừa đứng dậy ông đã cầm ngay văn bản bài viết của TS. Chu Mộng Long trên mạng và dõng dạc trích đọc bài . Ông đọc nguyên cả câu này trong bài của Chu Mộng Long như đồng tình: "Đọc đi đọc lại “Bắt đầu và kết thúc”, tôi thấy không có gì đáng viết. Tốt nhất hãy để tờ báo văn nghệ này chết hẳn trong lòng bạn đọc sau những vụ lùm xùm đấu đá, những nợ nần và những cầu cứu các nguồn tài trợ trong lẫn ngoài nước. (…) nên đành phải viết, coi như giúp cho tờ báo mình thích một thời sống thêm".

Hữu Thỉnh khen ngợi bạn đọc trong nước (rất hiếm khi Hữu Thỉnh khen công chúng, quả đây là sự lạ): “Bạn đọc họ thông minh và hiểu biết lắm. Họ thông minh hơn chúng ta, và hơn chúng ta tưởng. Đây, những bài viết ấy đây. Tờ báo Văn Nghệ của chúng ta không thể quay lưng với bạn đọc, không thể vô trách nhiệm với bạn đọc và với lịch sử được. Chúng ta không thể nào và không bao giờ có thể ủng hộ những khuynh hướng sáng tác như truyện ngắn của Trần Quỳnh Nga. Phải làm rõ đúng sai. Không hy sinh chân lý được! Không hy sinh lịch sử được. Có gì quý hơn dân tộc, có gì quý hơn sự thật mà phải hy sinh ?! Chúng ta không quy chụp vội vã tác giả, nhưng phải chuyển đến tác giả về những nhận thức sai sót của mình về lịch sử”.

Hữu Thỉnh yêu cầu phải có cuộc họp giữa Ban chấp hành Hội Nhà văn VN với BBT Báo Văn Nghệ để kiểm điểm, để đăng tải các ý kiến, và để có một lời cáo lỗi chân thành với bạn đọc.

Tôi nhớ “Tăng tử từng nói: Con chim sắp chết thì tiếng kêu thương/ Con người sắp chết thì lời nói phải”. (Tăng tử thuyết: Điểu chi thương tử, kỳ minh dã ai; Nhân chi thương tử, kỳ ngôn dã thiện- sách Luận ngữ). Ẩn dụ cổ nhân nói chữ “chết” nhưng chúng ta đều hiểu  danh ngôn chỉ nói về mặt tinh thần thôi (mong ông Hữu Thỉnh đứng hiểu lầm chúng tôi trù ông thì may lắm).

Cuộc tọa đàm bắt đầu lúc 14h và kết thúc lúc 18h ngày 19 tháng 1 năm 2018 khi thành phố đã lên đèn. Lúc ấy, trong dư luận còn đang cảm xúc: vừa đau buồn tưởng niệm 74 chiến sĩ Việt Nam hy sinh trong trận Hải chiến Hoàng Sa ngày này 44 năm trước; vừa phẫn nộ khi Bộ Văn hóa VN đã mời  đoàn nghệ thuật Nội Mông của Tàu múa hát tại Nhà hát lớn vào đêm 19.1.2018 và công luận đang hồi hộp theo dõi xem đêm diễn có bị hủy như Bộ Văn hóa đã nói với báo chí không (sau đó đã huỷ)”.

VÀI DƯ LUẬN TRÁI CHIỀU YẾU ỚT
Tuy nhiên trên mạng xã hội, những cuộc tranh cãi vô hồi kỳ trận, rõ ràng phần mạnh vẫn nghiêng về phủ nhận truyện ngắn Quỳnh Nga. Tinh thần văn học và tinh thần dân tộc fặp lúc trùng hợp bùng lên. Nhưng vẫn có những hiện tượng kỳ quái  trái chiều bất ngờ.
Nhà văn Phạm Lưu Vũ vốn là cây bút phản biện sắc sảo ở Hà Nội, chả hiểu sao lần này “ma dẫn lối quỉ đem đường” ông lại bị cô Quỳnh Nga hút hồn. Ông bệnh vực “tự do sáng tác” của cô Nga.
Người bênh vực thứ hai là Bảo Thương nữ vũ công múa bút hội viên Hội văn nghệ Bắc Giang (hẳn cũng có giao tình với nữ tác giả Trần Quỳnh Nga Hội văn nghệ Hà Tĩnh). Có  lẽ hai cô đồng bệnh tương liên, đều thuộc loại thích “đốt đền” để nổi tiếng. Hãy nghe lý luận sống sít chưa tiêu hoá, rất sến súa của Bảo Thương. Cô này thích tỏ ra ta đây hiện đại:

“Chúng tôi ghét (văn) Minh Họa rồi, Ta thắng Địch thua, ai xấu, xấu cả chiều dài lịch sử, ai tốt, tốt cả ngàn năm hậu thế. Hãy để văn học về đúng là văn học của nó.

Máu giặc cũng như máu ta…

Lâu lắm rồi, mới đọc một truyện viết về lịch sử hay thế, chạm sâu đến thăm thẳm lòng người, tinh tế, giàu chất văn học, đầy tâm trạng, đầy trăn trở, đầy đấu tranh giữa chung và riêng, giữa nghĩa và tình, phá toang cái minh họa cũ kĩ; rất người, rất đời, chứ không phải là chàng Đăm San trong sử thi oai phong lẫm liệt, chứ không phải tướng giặc mặt đen, mắt dữ, râu vểnh ngược, hung tàn...

Tơ lòng tôi ngân lên đến giọt cuối cùng khi đọc nó”.


Không thể kể những lời dân FB chửi mắng Bảo Thương cây bút làm xấu mặt các hội văn nghệ tỉnh lẻ.

Tôi có cảm tưởng hai cô văn sĩ này “tự lột quần áo” giống như các fan nữ U23 đêm 23/1 vậy. Yêu quí U23 thì ít, muốn làm nổi hình ảnh mình thì nhiều.

À, hoá ra ông Hữu Thỉnh đã khôn ngoan vào giờ chót, phút 89.
Phen này không nhanh tay thì mất tất cả.
Bên đảng chính phủ thì ghét bỏ vì tuyên truyền ngu gây phản ứng ngược, mà bên công chúng bạn đọc cũng nguyền rủa và tẩy chay.
Mất cả hai thì sống với ai đây !

4. Hữu Thỉnh cứu nguy báo Văn Nghệ

Đáng lẽ viết bài tổng thuật cuộc Toạ đàm  như lời hứa thì báo Văn nghệ ngày 27/1 chỉ đăng gọn hai bài.
1. Tham luận “Về truyện Bắt đầu và kết thúc” của nhà văn Hoàng Quốc Hải cây bút chuyên viết tiểu thuyết lịch sử.
2. Lời toà soạn coi như bản tổng kết toạ đàm ngắn gọn và nhận lỗi của BBT, thực ra chưa chân thành lắm vì chưa chỉ ra BTV nào sai trái.

Vì vậy chúng tôi bổ sung phần “tổng thuật” lược gọn như trên để bạn đọc hiểu rõ tình trạng mâu thuẫn loạn xà ngầu của ban chấp hành (xin lưu ý những ý kiến kém chuyên môn và vô trách nhiệm của 2 ông phó Hội Nguyễn Quang Thiều, Trần Đăng Khoa và tay BTV Văn Chinh).

PHN

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Cần quen dần với luật chơi của nền dân chủ


TheoGS.TS Lê Hồng Hạnh/ TBKTSG 

VNN - Ai cũng biết rằng, dân chủ là động lực phát triển của xã hội. Một đất nước dù nghèo tài nguyên đến đâu nhưng nếu dựa vào nền dân chủ để phát triển thì vẫn trở thành cường quốc.

Đất nước qua nhiều thập kỷ đổi mới đang dần sử dụng những luật chơi của nền dân chủ để phát triển kinh tế xã hội. Một trong những luật chơi của nền dân chủ mà chúng ta đã khởi động từ hơn 20 năm nay chính là phương thức giải quyết tranh chấp kinh tế, thương mại bằng trọng tài.

Sở dĩ gọi nó là luật chơi của nền dân chủ là vì Nhà nước thừa nhận và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, thương nhân tự lựa chọn cho mình cách thức xử lý các tranh chấp: hoặc là ra tòa hoặc sử dụng trọng tài thương mại hay các thiết chế lựa chọn khác như hòa giải, thương lượng.

Đặc biệt, khi chọn phương thức trọng tài, các doanh nghiệp, thương nhân được quyền lựa chọn cho mình những chuyên gia giỏi, trung thực, vô tư và khách quan để giải quyết tranh chấp. Các bên được tự lựa chọn địa điểm, thủ tục tố tụng, được quyền thay đổi trọng tài viên nếu có bằng chứng cho thấy họ không vô tư, không khách quan. Các bên được lựa chọn cả ngôn ngữ tố tụng và luật áp dụng trong trường hợp một bên tranh chấp là doanh nghiệp, thương nhân nước ngoài.

Gọi đó là luật chơi dân chủ vì trong quá trình tố tụng, các bên có đầy đủ quyền lực để thay đổi thành phần hội đồng trọng tài, có đầy đủ cơ hội để chứng minh cho yêu cầu của mình. Luật chơi dân chủ này đã được các doanh nghiệp, thương nhân trên thế giới sử dụng phổ biến và được coi là thiết chế hữu hiệu trong giải quyết tranh chấp.

Ở Việt Nam, với việc thành lập Trung tâm trọng tài quốc tế (VIAC) từ năm 1993, luật chơi của nền dân chủ đã được hình thành và được sử dụng phổ biến hơn 20 năm qua. Doanh nghiệp, thương nhân đánh giá đây là thiết chế chưa vướng tham nhũng (corruption free) mặc dù chất lượng của một số trọng tài viên có thể chưa được như kỳ vọng.

Với việc ban hành Luật Trọng tài thương mại năm 2010, luật chơi dân chủ trong giải quyết tranh chấp thương mại, kinh tế càng có nền tảng pháp lý vững chắc hơn, toàn diện hơn. Thực tế, VIAC đã xét xử hàng ngàn vụ việc và mang lại nhiều giá trị cho doanh nghiệp vượt lên cao hơn những tổn thất từ tranh chấp.

Tuy nhiên, có một thực tế đáng buồn là không ít doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhà nước, một số cơ quan nhà nước có thẩm quyền vẫn chưa chịu làm quen với luật chơi dân chủ. Họ lựa chọn trọng tài, tham gia tranh tụng và nếu không thỏa mãn được yêu cầu của mình, vẫn tìm kiếm sự can thiệp từ lãnh đạo, từ các cơ quan nhà nước có quyền lực.

Nhiều doanh nghiệp nhà nước trong tranh tụng đã không làm hết sức của mình để bảo vệ yêu cầu của mình và cố tìm sự can thiệp của chính quyền khi yêu cầu không được thỏa mãn. Chẳng hiểu các doanh nghiệp vận động thế nào mà lãnh đạo các cấp chỉ đạo tòa án phải xử lại, phải hủy phán quyết trọng tài.

Thậm chí, có sở công an buộc doanh nghiệp đã thắng kiện trong vụ kiện với doanh nghiệp Trung Quốc phải làm yêu cầu hủy phán quyết trọng tài để phục vụ cho việc có thêm căn cứ truy tố giám đốc của doanh nghiệp. Thêm vào đó, nhiều bài viết của một số tờ báo cũng đang làm thay việc của tòa án, của cơ quan điều tra nay chuyển sang làm thay công việc của trọng tài thương mại. Những bài báo dựa trên thông tin một chiều, thiếu sự tiếp cận hồ sơ vụ kiện có khi dài đến hàng ngàn trang giấy liệu có phản ánh đúng bản chất của sự việc và liệu có đúng với qui định của pháp luật về trọng tài thương mại.

Luật Trọng tài thương mại, Nghị quyết của Đảng đều nhấn mạnh phải tôn trọng các thiết chế giải quyết tranh chấp trọng tài. Các doanh nghiệp, thương nhân cũng cần biết rẳng khi đã chọn luật chơi của nền dân chủ thì họ phải biết chấp nhận kết quả của nó.

Tại sao FIFA đầy quyền lực không hủy kết quả của một trận chung kết do lỗi bắt sai của trọng tài. Đó là vì FIFA tôn trọng luật chơi mà các đội bóng đã tham gia và sai sót của trọng tài là rủi ro, là một phần của cuộc chơi.

Chưa bao giờ có chuyện một đội bóng yêu cầu chính phủ của mình gây áp lực để FIFA cho đá lại trận đấu vì đội tuyển quốc gia mình bị thua oan, thua oan trong mắt của hàng tỷ người xem bóng đá.

Khi đọc những bài báo bình luận về phán quyết trọng tài, tiếp cận những công văn của chính quyền các cấp yêu cầu tòa án hủy phán quyết trọng tài, một câu hỏi tự nhiên nảy sinh. Những lãnh đạo chính quyền các cấp, những phóng viên chẳng lẽ không muốn đất nước phát triển dân chủ, không chấp nhận ngay cả luật chơi dân chủ giản đơn nhất - trọng tài thương mại.

"Trái đắng" hay "trái ngọt" đều cần phải chấp nhận nếu như chúng ta đã lựa chọn cho chính mình cơ chế giải quyết tranh chấp và lựa chọn những người vận hành cơ chế đó. Nếu cơ chế đó được vận hành sai với trình tự, thủ tục tố tụng được lựa chọn, bất cứ bên nào cũng có thể yêu cầu tòa án hủy phán quyết nhưng tuyệt nhiên không thể vì lý do "trái" mình nhận đắng hơn "trái" bên kia nhận. Liệu các doanh nghiệp có thể làm được những gì nếu vụ kiện được giải quyết không phải tại VIAC hay các trung tâm trọng tài thương mại khác ở Việt Nam mà tại Trung tâm Trọng tài quốc tế Singapore (SIAC), Tòa án trọng tài quốc tế (ICC) hay Trung tâm trọng tài quốc tế Hồng Kông, Kuala Lumpur vv...

Chẳng lẽ các doanh nghiệp trong các tranh chấp nhận "trái đắng" đề nghị các cơ quan quyền lực như Chính phủ, Ủy ban Tư pháp, Bộ Tư pháp, Tòa án Nhân dân Tối cao can thiệp để xử lại các vụ kiện mà các Trung tâm trọng tài này đã giải quyết hay sao? Có làm được điều đó không và nó có phù hợp với pháp luật quốc tế, với ngay cả pháp luật Việt Nam không?

Điều nên làm là các doanh nghiệp khi có tranh chấp, nếu đã chọn cho mình luật chơi dân chủ thì hãy cố gắng hết sức trong việc chọn trọng tài viên phù hợp, trong việc chuẩn bị hồ sơ tranh tụng và trước đó phải cẩn trọng khi đặt bút ký các hợp đồng.

Một vấn đề nữa cần nhận thức đúng trong việc vận hành luật chơi dân chủ. Các bên trong tranh chấp khi chọn thiết chế trọng tài cũng muốn vụ tranh chấp được giữ trong bí mật vì uy tín, vì thương hiệu. Theo pháp luật hiện hành thì thông tin về vụ kiện trọng tài không được công khai trừ phi tòa án chính thức thụ lý yêu cầu hủy phán quyết trọng tài. Vì vậy, trước thời điểm đó, không ai được đặt mình trên pháp luật để yêu cầu hay chỉ đạo tòa án, gây sức ép bằng báo chí đối với tòa án nhằm hủy phán quyết trọng tài.

Việc Tòa án Nhân dân tối cao ban hành Nghị quyết 01/2014 ngày 20/3/2014 thể hiện một tư duy rất mới và một cố gắng rất lớn của cơ quan thực thi công lý của đất nước trong việc thúc đẩy luật chơi dân chủ trong lĩnh vực kinh tế, thương mại. Bộ luật Dân sự đang được sửa đổi cũng hướng vào việc đảm bảo tôn trọng tối đa thỏa thuận của các bên trong giao dịch dân sự thương mại nhằm làm cho quan hệ này được phát triển một cách dân chủ.

Trong bối cảnh Hiến pháp, nghị quyết của Đại hội Đảng lần thứ XII đều nhấn mạnh vai trò của nền dân chủ trong phát triển kinh tế xã hội thì việc sử dụng và chấp nhận kết quả từ những luật chơi dân chủ, đặc biệt là trong lĩnh vực dân sự, kinh tế, thương mại là rất cần thiết. Đó chính là những bước đi quan trọng tiến tới một nền kinh tế phát triển dân chủ - dân chủ trong thiết lập các quan hệ đối tác, dân chủ trong việc giải quyết tranh chấp phát sinh.

Các doanh nghiệp, doanh nhân cần quen dần với những luật chơi như vậy mới có thể phát triển.Nếu cứ mãi tìm sự chống lưng từ phía Nhà nước thì mãi mãi khó có thể thoát khỏi tư duy và hành xử kiểu thời kỳ bao cấp và điều này không thể phù hợp với nền kinh tế thị trường. Các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cần tôn trọng pháp luật do chính mình ban hành và đừng làm chỗ dựa cho những hành xử không phù hợp hoặc trái pháp luật. Có như vậy mới xây dựng và thực thi được nhà nước pháp quyền.

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Thứ Hai, 29 tháng 1, 2018

Chương 05

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Chương 04

Phần nhận xét hiển thị trên trang

NHÀ BÁO, NHÀ THƠ VÀ RUỒI NHẶNG…



Chu Mộng Long

Chuyện hay đầu tuần: 
NHÀ BÁO, NHÀ THƠ VÀ RUỒI NHẶNG…

Một đám nhậu bia hơi tại thủ đô. Màn hình to tường thuật trực tiếp cuộc tiếp đón những người hùng U23 trở vể. Những chàng trai cường tráng và những cô gái chân dài áo dây, quần đùi sát bẹn nâng ly chúc mừng. Nào dzô, dzô, dzô, thật trang trọng và thiêng liêng… Chúc mừng đội ta chiến thắng trở về. Không khí rầm rập lòng yêu nước.

- Chờ tao đi đái rồi vào dzô tiếp – Một thằng ra hiệu mọi người bỏ ly xuống.

Nó bước sang bên kia đường có bức tường CẨM ĐÀI, đái tồ tồ. Vừa đái vừa móc họng nôn ồng ộc rồi vào cầm ly dzô dzô tiếp. Cả đám cùng cầm ly dzô dzô…

- Dịk mẹ! Những con nhặng làm hỏng cốc bia mừng… - Một thằng vừa nốc bia vừa cáu.

Mấy em tiếp viên õng ẹo nhìn vào mâm tiết canh chó đỏ lòm. Một em tỏ ra lo lắng:

- Anh ơi, nhà hàng em đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Nếu có con nhặng nào là do nhiều người đái ỉa bừa bãi phía trước.

- Dịk mẹ, đang nói mấy con nhặng Vietjet kia! Nó làm hỏng cuộc vui đón các tuyển thủ người hùng của ta. Khốn nạn cái quân truyền nhiễm!

Nói đoạn, thằng đó đưa chiếc iphone có hình ảnh các em chân dài chụp ảnh cùng mấy tuyển thủ trên máy bay cho mọi người xem.

Đúng lúc đó, một thằng sồn sồn, râu ria xồm xoàm ở bàn bên đứng dậy đĩnh đạc cầm ly đến:

- Nói hay! Tôi mượn câu của anh cho bài báo nhé. Chỉ thay bia thành rượu thôi. “Những con nhặng làm hỏng cốc rượu mừng!” Đúng là những con nhặng thật! Chúng làm hỏng lòng yêu nước thiêng liêng của chúng ta!

- Nào, chúc mừng nhà báo…

Cả bọn nâng ly dzô dzô cùng nhà báo. Nhà báo khoe, như ta đây cũng là nhà thơ. Cả bọn lại nâng ly dzô dzô cùng nhà thơ.

- Nhà báo, nhà thơ ngồi xuống đây với chúng em luôn – Một thằng mời.

Nhà báo, nhà thơ hỉ hả ngồi cùng.

- Đéo có gái uống đéo ngon. Nhà báo, nhà thơ đéo có gái viết đéo sướng! - Một thằng chém gió - Các em đâu, tiếp nhà báo, nhà thơ vĩ đại của chúng ta để nhà thơ, nhà báo của chúng ta có hứng mà viết bài ngợi ca sự nghiệp bóng đá vĩ đại của chúng ta.

- Ngợi ca lòng yêu nước vĩ đại của chúng ta nữa – Thằng khác tiếp lời.

Đồng loạt dzô dzô dzô, tiếng hô như sấm. Một đàn chân dài ngồi quấn quít bên cạnh nhà thơ, nhà báo. Nhà thơ, nhà báo đầy cảm hứng rút iphone ra, vừa uống, vừa nhai, vừa bấm bấm vào máy. Gọi là viết nhanh để tag vào FB.

Hai em chân dài làm nhiệm vụ gắp thịt chó thả vào mồm nhà thơ, nhà báo. Giọng các em ngọt như mật ong ruồi. Ngon không anh? Quán của chúng em sạch sẽ không có ruồi nhặng nào đâu…

Nhà thơ, nhà báo vĩ đại vừa nhai nhồm nhoàm, hai bên miệng đỏ lòm máu chó, vừa uống bia vừa viết. Cái tít giật tưng tưng như là đỉnh điểm của lòng yêu nước đang trào lên:

NHỮNG CON NHẶNG LÀM HỎNG CỐC RƯỢU MỪNG!

Các em châu đầu vào xem. Sau cái tít giật tưng tưng lòng yêu nước ấy là hình ảnh các em Vietjet cùng các cầu thủ trên máy bay. Một em khen:

- Hay quá anh! Em like, em like ngay… Nhưng đừng bảo chúng em là ruồi nhặng đấy nhé!

Một em khác mở iphone ra, vào trang nhà báo, nhà thơ vĩ đại, vừa thả tim vừa bình:

- Quá đúng. Đang rượu thịt ngon mà ruồi nhặng vào thì hết ngon…

Nhà thơ vừa tu một ngụm bia vừa nuốt miếng dồi chó vừa theo dõi like và lời bình, tay quàng qua ngực một em. Các em áo dây, quần sát bẹn ùa đến vây quanh, nào đùi, nào vú bu lấy nhà thơ, nhà báo. Nhà thơ, nhà báo vĩ đại lim dim mắt tận hưởng khoái lạc thiêng liêng của tình yêu bóng đá và lòng yêu nước…

----------------

Phần nhận xét hiển thị trên trang

GS Nguyễn Phú Trọng là ‘tấm gương sáng của Đảng’


Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng 'là tấm gương sáng tiêu biểu để cán bộ, đảng viên noi theo', theo đánh giá tại lễ trao Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng hôm 29/1. Thay mặt Đảng Cộng sản, ông Trần Quốc Vượng, Thành viên Thường trực Ban Bí thư, trao tặng Huy hiệu cho người đứng đầu Đảng.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng được Đảng ca ngợi là 'là tấm gương sáng tiêu biểu để cán bộ, đảng viên noi theo'. Lời chúc mừng tại buổi lễ dành cho giáo sư Nguyễn Phú Trọng nhắc rằng ông cùng tập thể "xây dựng sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng, lãnh đạo toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta vượt qua mọi khó khăn". Ông được nói là "luôn sống giản dị, khiêm tốn, mẫu mực, chân thành".

Lò nóng lên là do tất cả cùng vào cuộc, cùng quyết tâm 'đốt lò' để đẩy lùi tham nhũng 
 
TBT Trọng trích dẫn thơ Tố Hữu

Phát biểu khi nhận Huy hiệu, ông Nguyễn Phú Trọng nói "tất cả những gì tôi làm được là vô cùng nhỏ bé so với sự giáo dục, rèn luyện của Đảng; sự kèm cặp, chỉ bảo của các đồng chí đi trước; sự ủng hộ, cộng tác, giúp đỡ của đồng chí, đồng nghiệp; sự động viên, ủng hộ của nhân dân".

Ông dẫn câu thơ của Tố Hữu "Đã vay dòng máu thơm thiên cổ/Phải trả ta cho mạch giống nòi" để nói rằng ông chưa làm được gì nhiều.

Cuối tháng 1, Thông tấn xã Việt Nam đăng nội dung phỏng vấn ông Nguyễn Phú Trọng, trong đó ông nói việc xây dựng, chỉnh đốn Đảng đã đạt một số thành tựu.

Tân đại sứ Hoa Kỳ Daniel J. Kritenbrink (trái) bắt tay TBT Nguyễn Phú Trọng khi đến thăm ông ở Văn phòng Trung ương Đảng CS tại HN hôm 25/01

"'Lò' nóng lên là do tất cả cùng vào cuộc, cùng quyết tâm 'đốt lò' để đẩy lùi tham nhũng," ông Trọng nói.

Sinh năm 1944, ông Trọng được kết nạp đảng cộng sản Việt Nam ngày 19/12/1967, theo các tài liệu chính thức.

Sau nhiều năm làm việc ở tạp chí Cộng sản, ông trở thành Bí thư Thành uỷ Hà Nội từ năm 2000.

Đến năm 2006, ông được bầu làm Chủ tịch Quốc hội, rồi trở thành người đứng đầu Đảng Cộng sản từ năm 2011.

Năm 2016, ông được bầu lại làm Tổng Bí thư tại Đại hội Đảng lần thứ 12.

http://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-42865255
Phần nhận xét hiển thị trên trang