Cứ đem lòng dân mà đo vận nước

TTO - "Nếu tình hình tham nhũng và suy thoái không được loại trừ, Đảng này, chế độ này, đất nước này sẽ đi về đâu?" - nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đặt vấn đề.

• Đo lòng dân để khiển vận nước
• Vận nước trên chiếc bàn ăn
• Mất lòng tin thì vận nước 
sẽ lâm nguy

Nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang - Ảnh tư liệu Tuổi Trẻ

Nếu tình hình tham nhũng và suy thoái không được loại trừ, Đảng này, chế độ này, đất nước này sẽ đi về đâu? Người chép sử không bao giờ viết chữ “nếu”. Chính vì vậy mà ngay lúc này, Đảng và những người nắm giữ vai trò chèo lái đất nước phải kiên quyết hành động.

Nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang

Tuổi Trẻ trân trọng giới thiệu bài viết của nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang vừa gửi đến trong mục Gặp gỡ đầu tuần hôm nay*.

Trải qua mấy nghìn năm dựng và giữ nước, dân tộc ta đã viết nên những trang sử hào hùng. Nhưng cũng trên chặng đường dài hàng chục thế kỷ ấy, dân tộc ta cũng từng nếm trải biết bao nỗi cay đắng, gian truân. 

Lịch sử không chỉ là những cái đã qua, mà còn là người thầy dạy cho chúng ta hiểu hiện tại và giúp chúng ta dự báo cả tương lai. Những bài học từ lịch sử còn giúp chúng ta tự nhận thức chính mình...

Ngẫm nghĩ về đất nước thịnh, suy

Nhiều năm công tác tại đất Thăng Long ngàn năm văn hiến, tôi thường đi ngang qua Hoàng thành, qua Hồ Tây, khi sáng sớm tinh sương hay lúc chiều nắng tắt. Có lúc tôi dừng lại bên những dấu tích của thời đại vàng son Lý - Trần, hoặc ngắm nhìn Hồ Tây sương khói, ngẫm nghĩ về những thời kỳ thịnh, suy của đất nước, về những lẽ hưng vong của thời cuộc. 

Cứ mỗi lần như vậy, trong đầu tôi lại thoáng hiện lên câu thơ "Người lính già đầu bạc, kể mãi chuyện Nguyên Phong" (Bạch đầu quân sĩ tại, vãng vãng thuyết Nguyên Phong) trong bài thơ Xuân nhật yết Chiêu Lăng(Ngày xuân thăm Chiêu Lăng) của vua Trần Nhân Tông. 

Câu chuyện thời Nguyên Phong phá giặc Mông Cổ, trận đánh của người Việt làm kinh động thế giới, vẫn luôn được các lão chiến binh kể lại cho con cháu và trở thành điểm tựa sức mạnh để quân dân Đại Việt tiếp tục thắng cường địch Nguyên - Mông lần hai, lần ba.

Lịch sử luôn có một sức mạnh như thế! Những giây phút thả mình vào lịch sử cũng đã hình thành trong tôi nhiều suy nghĩ và hành động.

Vừa may, khi có anh bạn vong niên tặng bộ tiểu thuyết lịch sử Bão táp triều Trần của nhà văn Hoàng Quốc Hải, tôi đọc và thấy nhiều điều tâm đắc. Tiểu thuyết là sáng tạo của nhà văn, nhưng nó phản ánh thực tại đời sống và mang lại những chiêm nghiệm quý giá.

Nhân vật Hoàng tiên sinh trong Bão táp triều Trần nói với Đức ông Trần Thủ Độ: trì quốc chứ không phải trị quốc; trì quốc khó hơn nhiều, làm được điều đó mới đảm bảo được sự lâu bền, mới là sáng nghiệp tổ tông. Giữ nước là công việc của trăm họ, của muôn dân, còn trị nước chỉ là công việc của một số ít người. 

Triều đình nào cũng thế, vua nào cũng vậy, lập thân, lập quốc bằng nhiều con đường khác nhau, nhưng khi đã nắm quyền tất thảy đều phải xây dựng tính Chính Danh: khi nhà Trần soán ngôi nhà Lý ấy là bởi nhà Lý lúc ấy đã mạt, không còn điều khiển, kiến thiết được quốc gia, giặc giã nổi lên khắp nơi, ngoại bang nhòm ngó. 

Nhà Trần lên ngôi định đoạt, cơ đồ vững như bàn thạch ấy là bởi xã hội lấy lại được thế quân bình, dân chúng an cư, lạc nghiệp, triều đình tựa được vào lòng dân. Cứ đem lòng dân mà đo vận nước thì luôn chính xác.

Không đan xen tình riêng vào việc công

Năm 1258, sau hơn 30 năm xác lập vương triều, Trần Thái Tông, hoàng đế đầu tiên của nhà Trần, đã cùng với tôn thất vực dậy được một dân tộc vốn ốm yếu, loạn lạc giai đoạn cuối đời Lý Huệ Tông, trở thành một cường quốc được lân bang nể trọng, đủ sức lãnh đạo toàn dân đánh bại đạo quân Mông Cổ hùng mạnh.

Kỳ tích đánh bại đế quốc Nguyên - Mông dưới triều Trần không dừng lại ở đó. Năm 1285 và 1288, đội quân bách chiến bách thắng, vó ngựa giẫm nát khắp Á - Âu Nguyên - Mông đã phải dừng lại và thảm bại trước quân và dân nhà Trần.

Thắng lợi của Đại Việt trước đại quân của một đế chế hùng mạnh vào bậc nhất thế giới thời bấy giờ đã cho thấy sức mạnh vô địch của nhân dân ta và chỉ ra một chân lý của lịch sử dân tộc là một khi đã trên dưới đồng lòng, anh em hòa thuận, cả nước góp sức (lời Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn) thì không kẻ thù nào có thể khuất phục được dân tộc ta.

Dù là nhân vật lịch sử đem đến nhiều tranh cãi, nhưng Trần Thủ Độ cũng nổi tiếng đức độ, công tư phân minh, biết nghe lời phải trái, cương trực. Khi là thái sư thống quốc, trụ cột triều đình, ông đã lệnh chặt ngón chân để phân biệt cháu của vợ mình là Linh Từ Quốc mẫu với những tiểu quan nhỏ khác, vì kẻ này nhờ Quốc mẫu xin một chân Câu đương, một chức dịch nhỏ ở làng xã, khiến kẻ này kêu van mãi mới được tha.

Đây là người đặt lợi ích quốc gia lên trên hết, không đan xen tình riêng vào việc công. Cũng vẫn nhân vật Hoàng tiên sinh trong Bão táp triều Trần đã khuyên Trần Thủ Độ trước khi chia tay rằng việc tối kỵ là chỉ san định những điều có lợi riêng cho các người cầm quyền, mà thiệt hại cho dân chúng, đấy sẽ là đầu mối của sự loạn.

Tránh được việc tối kỵ đó đã giúp cho nhà Trần kéo dài 175 năm, nhưng hỡi ôi, cũng vì không làm được điều răn dạy đó mà Trần triều rốt cục cũng bị sụp đổ... Âu cũng là bài học cho hậu thế.

Hơn 100 năm kể từ vị hoàng đế đầu tiên của Trần triều, vào buổi sáng sớm cái ngày mà quan Tư nghiệp Quốc Tử giám Chu An (Chu Văn An), bậc quốc sư dạy dỗ cho hai hoàng đế Hiến Tông và Dụ Tông, phải chấm tay áo gạt nước mắt, treo mũ ở cửa Huyền Vũ rồi về quê dạy học, kinh thành Thăng Long vẫn vắng lặng.

Tờ sớ mà ông liều thân xin chém đầu 7 tên gian thần đầu triều vẫn nằm im đâu đó trong mật viện hay trên long án... Đó cũng là cái ngày báo hiệu cho sự lung lay và sụp đổ của vương triều Trần từng một thời rực rỡ.

Đại Việt sử ký toàn thư chép: Dụ Tông ham chơi bời, lười chính sự, quyền thần nhiều kẻ làm trái phép nước, An khuyên can Dụ Tông không nghe, bèn dâng sớ xin chém 7 tên nịnh thần, đều là những kẻ quyền thế được vua yêu. Người bấy giờ gọi là Thất trảm sớ. Sớ dâng lên nhưng không được trả lời, ông liền treo mũ về quê.

Đại Việt sử ký cũng ghi nhận dù không làm quan nữa nhưng Chu Văn An vẫn nặng lòng với vận nước, mỗi khi có triều hội lớn ông lại về kinh sư; những dịp ấy vua thường muốn trao cho ông tham gia chính sự, song ông nhất quyết không nhận, vật phẩm ban tặng thì thường đem cho lại người khác.

Tiên nhân đã dạy qua câu đối Tết: Tri túc tâm thường lạc, vô cầu phẩm tự cao (biết là đủ, không tham lam thì tâm lúc nào cũng tĩnh tại, không xin xỏ thì phẩm giá tự nó đã cao trọng) là vậy.

Đền Thái Vi ở cố đô Hoa Lư, Ninh Bình, gắn liền với lịch sử triều đại nhà Trần - Ảnh: HUỲNH THU DUNG

Nguyên nhân suy vong

Cơ đồ mà thái sư Trần Thủ Độ dày công khai môn dựng nghiệp, trải các đời vua Trần thống lĩnh toàn dân đoàn kết ba lần đánh bại Nguyên - Mông, tiếc thay, lại rơi vào tay Dụ Tông, bậc quân vương hoang dâm xa xỉ. 

Dẫu cho tôi có làm đúng phận tôi trung, nhưng vua không còn thực hiện phận làm vua sáng, ghét bỏ người hiền, không ưa lời nói thẳng, trọng dụng kẻ bất tài, để gian thần lộng hành, tham nhũng tràn lan... thì cái Danh đã không còn Chính nữa. Mạt lộ không còn xa.

Nhìn lại lịch sử, các triều đại trị quốc tuy có khác nhau nhưng sự suy vong nói như Chu An, đều có nguyên nhân giống nhau như khuôn đúc, từ chỗ "không ưa lời nói thẳng, ghét người hiền, bỏ người tài, khinh dân, nghi ngờ kẻ sĩ, trọng dụng kẻ bất tài, vô đạo". 

Dụ Tông chết (1369) để lại di họa, nhà Trần tồn tại thêm 31 năm với 5 đời vua, đến năm 1400 mất vào tay nhà Hồ. Nhà Hồ sau khi giành ngôi báu làm được không ít việc, nhưng được Nước mà không được Dân nên cũng chẳng giữ được bao lâu, chỉ vỏn vẹn 7 năm rồi lại để đất nước rơi vào tay giặc Minh.

Ở giai đoạn lịch sử đất nước tiếp theo, không giống với nhà Trần và nhà Hồ, nhà Lê bước lên vũ đài chính trị trên cơ sở thắng lợi của sự nghiệp kháng chiến chống quân Minh xâm lược. Các lãnh tụ nghĩa quân được xem như những vị cứu tinh đưa dân tộc thoát khỏi họa làm nô lệ cho ngoại bang. 

Như một lẽ đương nhiên, triều đại do những người anh hùng lập ra được nhân dân tôn thờ như những giá trị thiêng liêng. Triều Lê với những vị hoàng đế anh minh như Lê Thánh Tông, người lệnh cho danh sĩ Thân Nhân Trung soạn văn bia với câu "Hiền tài là nguyên khí quốc gia", đã dựa vào các nhân tài để tạo dựng hàng loạt những giá trị văn hiến truyền lại cho đời sau, đưa Đại Việt lên hàng cường quốc trong khu vực.

Vậy nhưng chính triều đại ấy rồi cũng sụp đổ hoàn toàn vào cuối thế kỷ XVIII. Con đường đi tới quyền lực và đưa đất nước lên tới đỉnh cao hưng thịnh của các triều đại rất khác nhau, nhưng nguyên nhân suy vong thì chẳng khác nhau là mấy. Đó là do tài năng yếu kém và đạo đức suy đồi của những người cầm quyền.

Tiếp tục phanh phui, gột rửa nhem nhuốc, tiêu cực

Hôm nay chúng ta bước sang một năm mới với một tâm trạng tươi tắn, niềm tin trong nhân dân đã trở lại, sức khỏe nền kinh tế có phần hồi phục, vị thế đất nước được lan tỏa rộng rãi. Nhìn lại năm ngoái, phải khẳng định một điều, những gì Đảng ta đã làm trong công tác cán bộ và xây dựng Đảng là đúng với mong muốn và nguyện vọng của toàn dân.

Cũng cần khẳng định rằng việc phanh phui, gột rửa những nhem nhuốc, tiêu cực sẽ không dừng lại, mà từ đây, với niềm tin đã được xốc dậy, cả đất nước sẽ đồng lòng, chung sức diệt trừ giặc nội xâm. 

Chẳng phải trong nhân dân, trong mỗi đảng viên đã luôn bất bình và phẫn nộ trước nạn tham nhũng, suy thoái? Chẳng phải chúng ta đã chứng kiến những kẻ có lòng tham vô đáy lợi dụng kẽ hở của chính sách, lạm dụng quyền lực để móc túi nhân dân, rồi chính những kẻ đó và bè cánh lại tìm mọi cách để "chui sâu, leo cao" hơn nhằm bảo đảm cho khối tài sản ăn cắp đó tiếp tục sinh sôi, nảy nở?

Nếu tình hình tham nhũng và suy thoái không được loại trừ, Đảng này, chế độ này, đất nước này sẽ đi về đâu? Người chép sử không bao giờ viết chữ "nếu". Chính vì vậy mà ngay lúc này, Đảng và những người nắm giữ vai trò chèo lái đất nước phải kiên quyết hành động.

Nhân dân luôn đứng bên cạnh Đảng, đồng lòng đi theo Đảng bằng cả lý trí và trái tim để thực hiện đến cùng cuộc đấu tranh này. Mỗi chúng ta rồi đây đều phải đứng trước sự phán xét công bằng của lịch sử, của dân tộc.

Với niềm tin đó, chúng ta cùng phấn khởi bước sang năm Mậu Tuất 2018.

5 nguy cơ dẫn đến quốc gia suy vong

Vào thời Lê Trung Hưng, nhà bác học Lê Quý Đôn (1726-1784) có tổng kết 5 nguy cơ dẫn đến quốc gia suy vong là: Trẻ không kính già, trò không trọng thầỵ, binh kiêu tướng thoái, tham nhũng tràn lan, sĩ phu ngoảnh mặt.

Cả 5 điều ấy đều là những yếu tố bên trong. Dân tộc Việt Nam không bao giờ sợ giặc ngoại xâm, chỉ sợ những người cầm quyền không đủ dũng khí để tự sửa mình, để thực hành nghiêm khắc nội bộ.

Tìm hiểu lịch sử là con đường đưa chúng ta đến với kho tàng những kinh nghiệm vô giá mà cha ông ta đã đúc kết bằng cả mồ hôi và xương máu.

* Tựa bài do Tuổi Trẻ đặt

Nguyên Chủ tịch nước TRƯƠNG TẤN SANG

Hoàng đế Đỏ

Roderick MacFarquahr 

- Mùa thu rồi, đại hội lần thứ 19 đảng Cộng sản Trung Quốc là bằng chứng chứng tỏ trong năm năm làm tổng bí thư đảng, ông Tập Cận Bình (Xi Jinping) đã trở thành lãnh tụ có quyền lực nhất Trung Quốc sau khi ông Mao Trạch Đông (Mao Zedong) chết năm 1976. Đa số các nhà quan sát, cả người Trung Quốc lẫn nước ngoài đã biết chuyện này, họ chỉ thoáng ngạc nhiên về cung cách mà nó thể hiện công khai tại đại hội: trong việc lựa chọn đội ngũ lãnh đạo mới và suy tôn một hệ tư tưởng mới mang tên ông Tập.

Ủy ban thường vụ Bộ Chính trị đảng Cộng sản Trung Quốc, gọi tắt theo tiếng Anh là PSC, bao gồm những nhà lãnh đạo chóp bu của đảng, hiện có 7 ủy viên. Trong quá khứ, Ủy ban thường vụ Bộ Chính trị từng là nơi diễn ra những cuộc tranh giành quyền lực quyết liệt. Ông Mao đã sa thải hai người phó có khả năng kế vị ông: ông Lưu Thiếu Kỳ (Liu Shaoqi) - người bị ngăn không cho chữa chạy khi lâm bệnh nặng; và thống chế Lâm Bưu (Lin Biao) – người bị săn lùng phải bỏ nước ra đi và chết khi chiếc máy bay chở ông ta bị nạn trong tình huống mà đến nay vẫn còn là bí mật. 

Ngay cả ông Đặng Tiểu Bình (Deng Xiaoping) cũng đã cách chức hai tổng bí thư đã tỏ ra không kiên định với ông. Dưới thời ông Tập Cận Bình, một đối thủ có tham vọng trở thành ủy viên Ủy ban thường vụ Bộ Chính trị đã bị đánh bại, bị đưa ra tòa xét xử và bị bỏ tù; một ủy viên đầy quyền lực đã nghỉ hưu khỏi Ủy ban thường vụ Bộ Chính trị khóa 17 cũng chịu chung số phận. Ủy ban thường vụ Bộ Chính trị là đỉnh cao của đảng Cộng sản Trung Quốc, nhưng tiến lên, lùi lại hoặc chỉ đứng yên tại đỉnh cao này của đảng có thể là chuyện đầy nguy hiểm. Trung thành với lãnh tụ tối cao là sự bảo đảm chắc chắn nhất vị trí của một ủy viên.

Tại mỗi đại hội diễn ra 5 năm một lần, Ủy ban thường vụ Bộ Chính trị được sắp xếp lại. Việc nghỉ hưu khỏi Ủy ban thường vụ Bộ Chính trị và các cơ quan lãnh đạo khác của đảng đại khái phải theo một quy tắc do ông Đặng đặt ra; ông này hy vọng sẽ có được sự đổi mới đều đặn hàng ngũ lãnh đạo và tránh tình huống năm 1976, khi các ông thủ tướng Chu Ân Lai (Zhou Enlai) 77 tuổi, thống chế Chu Đức (Zhu De) 89 tuổi, và chủ tịch Mao 82 tuổi, đều chết trong khi đang còn làm việc. Bây giờ, tuổi nghỉ hưu được quy định là 70 tuổi. Quy tắc chung của Ủy ban thường vụ Bộ Chính trị là vào thời điểm tổ chức đại hội đảng, người đã đủ 68 tuổi thì phải về nghỉ, còn người mới chỉ 67 tuổi thì có khả năng ở lại. Năm trong số bảy ủy viên của Ủy ban thường vụ Bộ Chính trị khóa 18 phải về nghỉ theo quy định này, chỉ còn ông Tập Cận Bình (64 tuổi) và thủ tướng Lý Khắc Cường (Li Keqiang) 62 tuổi, là còn đủ trẻ để tiếp tục ở lại trong Ủy ban thường vụ Bộ Chính trị khóa 19. Nhưng trước ngày diễn ra đại hội gần đây, tin đồn ở Bắc Kinh là có khả năng có thêm ủy viên thứ ba được giữ lại bất chấp tuổi tác.

Tổ chức lãnh đạo chóp bu của đảng Cộng sản Trung Quốc được chọn ra từ - nhưng không phải do – 25 ủy viên Bộ Chính trị; đến lượt Bộ Chính trị được chọn ra từ - cũng không phải do – 376 ủy viên chính thức và dự khuyết của Ban Chấp hành trung ương (CC: Central Committee), Ban Chấp hành trung ương lại được chọn ra từ – cũng không phải do – 2.287 đại biểu tham dự đại hội đảng. Trong thực tế, tổng bí thư đương nhiệm và những người thân cận nhất của ông sẽ chọn ra thành phần các cơ quan lãnh đạo, đặc biệt là Ủy ban thường vụ Bộ Chính trị, sau khi tham vấn ý kiến, và có thể có tranh luận, với những người đồng cấp và những tổng bí thư tiền nhiệm. Như vậy, trong khi các ủy viên Ủy ban thường vụ Bộ Chính trị khóa 18 được những người tiền nhiệm của ông Tập chọn ra thì Ủy ban thường vụ Bộ Chính trị khóa 19 là “tác phẩm” của chính ông. Bởi vì những người trung thành với ông Tập lãnh đạo Văn phòng trung ương đảng – trung tâm đầu não – và Vụ tổ chức cán bộ nên khả năng phát hiện và lựa chọn những đồng chí đáng tin cậy để đưa vào Ủy ban thường vụ Bộ Chính trị khóa 19 đã được bảo đảm.

Mối quan tâm chính của những quan sát viên bên ngoài là liệu có hay không một thành viên đáng tin cậy nhất của Ủy ban thường vụ Bộ Chính trị khóa 18 sắp mãn nhiệm sẽ được phép ở lại, bất chấp giới hạn tuổi tác, vì tầm quan trọng của người này đối với ông Tập.

Trong suốt 5 năm vừa qua, ông Vương Kỳ Sơn (Wang Qishan) 69 tuổi, một đồng chí lâu năm của tổng bí thư đảng, đã dẫn dắt Ủy ban Kiểm tra và Kỷ luật trung ương của đảng Cộng sản Trung Quốc thực thi chiến dịch chống tham nhũng quyết liệt, toàn diện và được quảng bá rầm rộ của ông Tập (1). Theo báo cáo mà ủy ban trình ra tại đại hội gần đây, đã có 74.880 quan chức lãnh đạo đảng (nomenklatura) – nghĩa là những người mà sự nghiệp do ủy ban quản lý - ở cấp quận huyện và cao hơn đã bị điều tra, kể từ khi ông Vương lên phụ trách ủy ban này năm 2012; trong số này có 280 cán bộ cấp bộ hoặc cao hơn. Có 35.000 vụ tham nhũng mà ủy ban đã chuyển hồ sơ cho ngành tư pháp để truy tố chính thức. Trong số gần 90 triệu đảng viên của đảng Cộng sản Trung Quốc, có 1.375.000 người đã bị trừng phạt vì vi phạm kỷ luật đảng, vài người chắc chắc đã bỏ qua quy định của đảng khi tiệc tùng chỉ có tối đa “bốn đĩa và một súp” (2).

Ông Tập hài lòng với chiến dịch chống tham nhũng tới mức hồi đầu năm nay ông tuyên bố nó đã chặn đứng sự lan tràn của tham nhũng và tạo ra một “động lực triệt hạ” nạn hối lộ. Thế thì tại sao ông không giữ ông Vương lại? Lời đồn đoán ít có khả năng xảy ra nhất là ông Tập không đủ mạnh để bỏ qua “quy luật tuổi 70”. Ông Tập là người đầu tiên đứng trên những người bằng nhau. Giữ ông Vương không phải là việc làm quá sức của ông.

Có điều gì liên quan tới lời tố cáo tham nhũng nhắm vào ông Vương mà tỷ phú Trung Quốc lưu vong Quách Văn Quý (Guo Wengui) đưa ra từ căn hộ sang trọng của ông ta ở New York hay không? Ông Quách có quan hệ mật thiết với một quan chức an ninh cao cấp của Trung Quốc đã bị mất chức, và lời tố cáo của ông được dân chúng Bắc Kinh đem ra bàn tán. Nhưng sau hai lần ông được các quan chức an ninh Trung Quốc hoạt động bất hợp pháp trên đất Mỹ đến thăm nhà, ông Quách đã không giữ đúng lời hứa là sẽ họp báo ở New York trong thời gian diễn ra đại hội 19 ở Bắc Kinh để công bố thêm nhiều thứ nữa. Những tin đồn khác tiếp tục lan tràn. Khi ông Vương không xuất hiện trước công chúng trong vài tuần lễ hồi đầu năm ngoái, đã có tin đồn ông bị ung thư. Hoặc đấy chỉ là một cái cớ giữ thể diện cho việc ông bị buộc phải về hưu? Thế rồi, ông xuất hiện trở lại ở một vài sự kiện chính thức và thần sắc không có gì thay đổi, thì tin đồn mới chấm dứt.

Một khả năng dễ xảy ra hơn là việc giữ ông Vương lại sẽ gửi đi một tín hiệu rằng ông Tập có ý định tiếp tục ngồi ghế lãnh tụ sau khi nhiệm kỳ thứ hai của ông hiện nay kết thúc. Mọi người đều lưu ý rằng mặc dù ông Tập được trao những chức vụ cho biết ông sẽ là lãnh tụ tương lai của đảng Cộng sản Trung Quốc từ rất lâu trước khi ông thực sự được đề bạt, ông đã bảo đảm rằng trong giới lãnh đạo mới sẽ không có người nào là hiển nhiên kế vị ông. Thế thì, liệu có phải ông Tập có ý định mô phỏng ông Mao và tiếp tục cầm quyền cho đến ngày già yếu, một điều chưa từng xảy ra trong thời kỳ hậu ông Đặng?

Nếu kế hoạch lâu dài của ông Tập là như thế thì có lẽ ông chưa đủ tự tin để thực hiện bước nhảy vọt cuối cùng vào cõi bất tử. Vì thế, thay vào vị trí của ông Vương, ông đã đề bạt một cộng sự thân cận khác, ông Triệu Lạc Tế (Zhao Leji), giám đốc Vụ Tổ chức cán bộ thuộc Ban Chấp hành trung ương đảng, làm ủy viên Ủy ban thường vụ Bộ Chính trị, nơi ông ta sẽ đảm nhiệm chiến dịch chống tham nhũng. Bên cạnh ông Triệu, ông Tập cũng đề bạt một tay chân trung thành nhất của mình trong ủy ban trung ương, chánh văn phòng trung ương đảng, là ông Lật Chiến Thư (Li Zhanshu) vào Ủy ban thường vụ Bộ Chính trị như là người xếp vị trí thứ ba trong tổ chức tôn ti trật tự này.

Ủy viên xếp vị trí thứ hai trong ban thường vụ mới vẫn là thủ tướng Lý Khắc Cường, người giữ vị trí đó trong ban thường vụ khóa trước. Nhưng trong năm năm qua, ông Lý đã bị cái bóng của ông Tập che khuất một cách nhục nhã; ông Tập nắm cả ghế chủ tịch các ủy ban kinh tế mà lẽ ra ông Lý phải lãnh đạo. Ông thủ tướng rõ ràng là thiếu tự tin và thiếu một cá tính mạnh mẽ - những thứ đã giúp thủ tướng Chu Dung Cơ (Zhu Rongji) điều hành nền kinh tế trong thời ông Giang Trạch Dân(Jiang Zemin) làm tổng bí thư. Ông Lý sẽ phù hợp hơn với chức vụ phó chủ tịch – một chức vụ cao cấp như hiện nay nhưng chỉ có tính chất nghi lễ. Điều này sẽ được quyết định vào mùa xuân, dù có người nghĩ rằng ông Tập sẽ dành vị trí đó cho ông Vương Kỳ Sơn. Số phận của ông Lý không phải là đề tài bàn tán trong chốn trà dư tửu hậu ở Bắc Kinh bởi vì ai cũng biết vai trò phụ thuộc của ông ta. Một lời bình luận ác ý từ một trí thức Trung Quốc là: “Đó cũng là vấn đề ư?”

Trong khi số phận ông Vương Kỳ Sơn là đề tài bàn tán nhiều hơn thì sự thay đổi gây tò mò nhất trong thành phần ủy ban thường vụ bộ chính trị là việc đề bạt ông Vương Hỗ Ninh (Wang Huning), người trí thức thực thụ đầu tiên giành được vinh dự ấy. Ông Vương này không phải là họ hàng của ông Vương Kỳ Sơn. Ông Vương Hỗ Ninh đến từ Thượng Hải, nơi ông là sinh viên cao học và sau này là một giáo sư khi tuổi còn rất trẻ của Đại học Phúc Đán danh tiếng. Sau khi tiếp nhận những lời giới thiệu từ các nhà lãnh đạo đảng ở Thượng Hải, ông Vương được tổng bí thư khi ấy là ông Giang Trạch Dân tuyển dụng cho văn phòng nghiên cứu chính sách trung ương.

Vào cuối nhiệm kỳ của ông Giang, năm 2002, ông Vương giúp ông Giang sáng tác ra học thuyết “Ba đại diện” của ông ấy, và vươn lên trở thành giám đốc Văn phòng nghiên cứu chính sách trung ương. Ông được tổng bí thư kế tiếp, ông Hồ Cẩm Đào (Hu Jintao), giữ lại vì ông Hồ thừa nhận tài năng của Vương, thường đưa Vương đi cùng trong các chuyến công du nước ngoài; Vương cũng đã giúp ông Hồ soạn ra học thuyết của Hồ về tầm nhìn khoa học về sự phát triển. Cả hai học thuyết ba đại diện và tầm nhìn khoa học về sự phát triển đều trở thành lý luận chính thức của đảng. Sau khi ông Hồ nghỉ hưu, Vương trở thành người hết sức cần thiết của Tập, thường tháp tùng ông Tập trong những chuyến công du quốc tế. Bây giờ, ngoài vị trí ủy viên thường vụ Bộ Chính trị, Vương còn được bổ nhiệm đứng đầu Ban Bí thư. Nhưng không giống hầu hết các lãnh đạo cao cấp, ông ta chưa từng điều hành một tỉnh thành hoặc một bộ ngành trong chính phủ.

Vương không phải là loại trí thức theo chủ nghĩa cơ hội kiểu Kissinger mà trí khôn thường được các nhà lãnh đạo mới lên tận dụng. Trong những năm tháng dạy học, ông đã viết và xuất bản rất nhiều. Một chuyến viếng thăm Hoa Kỳ kéo dài 6 tháng đã dẫn tới sự ra đời của cuốn sách America Against America (Nước Mỹ chống lại nước Mỹ), khảo sát những mâu thuẫn bên trong xã hội Mỹ. Một người bán sách Trung Quốc đã lợi dụng sự thăng tiến thần tốc của ông Vương để mời chào một bản copy của cuốn nhật ký năm 1995 của ông này, có nhan đề A Political Life (Zhengzhide rensheng – Chính trị đức nhân sinh), xuất bản ngay trước khi ông chuyển công tác đến Bắc Kinh, với giá 11.888 nhân dân tệ (khoảng 1.800 USD). Một trong những chủ đề mà ông Vương ủng hộ trong các trước tác của mình là “chủ nghĩa chuyên chế mới”, nhấn mạnh vào nhu cầu phải có sự lãnh đạo mạnh mẽ và nỗi ác cảm của ông với việc giới thiệu chủ nghĩa dân chủ phương Tây vào xã hội Trung Quốc chắc chắn là yếu tố giúp ông trở nên thân thiết với ông Tập (3).

Giữ vị trí thứ tư trong trật tự chóp bu mới, ngay trên Vương Hỗ Ninh là Uông Dương (Wang Yang), một kiểu người khác. Từ năm 2007 đến 2012, ông Uông Dương điều hành tỉnh Quảng Đông, tỉnh giàu nhất Trung Quốc, giáp ranh với Hồng Kông. Ở đó ông Uông nổi tiếng là người quyết đoán và cải cách kinh tế có sáng tạo. Ông được khen ngợi rộng rãi nhờ việc giải quyết hòa bình cuộc nổi dậy của nông dân làng Ô Khảm (Wukan) chống lại các cán bộ đảng đã bán đất đai của họ; cho dù việc giải quyết của ông Uông đã bị người kế nhiệm ông bãi bỏ. Khi ông Tập lên nắm quyền vào năm 2012 thì ông Uông đã có chân trong bộ chính trị và được chuyển từ vị trí lãnh đạo tỉnh về chính phủ trung ương, đảm nhiệm công việc phó thủ tướng theo dõi một số lĩnh vực kinh tế.

Trong cương vị mới, ông Uông đã gây được thiện cảm của các nhà báo phương Tây vào tháng 7 năm 2013 khi ông gặp bộ trưởng tài chính Hoa Kỳ Jack Lew ở Washington trong khuôn khổ hội nghị cấp cao thường niên giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ. Uông so sánh quan hệ Mỹ-Trung với một cuộc hôn nhân mà cả hai bên đều xây dựng lòng tin và sự hợp tác. “Ở Trung Quốc, khi chúng tôi nói một cặp đôi mới thì có nghĩa là một đôi mới cưới nhau. Luật pháp Hoa Kỳ không cho phép hôn nhân giữa hai người đàn ông, nhưng tôi không nghĩ rằng đó là điều mà Jacob hoặc tôi thật sự mong muốn. Chúng ta không thể ly dị theo kiểu như Wendi và Rupert Murdoch… bởi vì cái giá phải trả là rất lớn”. (4)

Tập Cận Bình dường như không phải là kiểu lãnh tụ đánh giá cao khiếu hài hước của Uông. Nhưng Tập vẫn dành cho ông không gian để hoạt động; Uông có lẽ là người mai mối những cuộc hôn nhân thành công giữa các doanh nghiệp nhà nước và khu vực kinh tế tư nhân, giúp cho Tập nhìn thấy cái chương trình cải cách kinh tế mà ông ta đã hứa hẹn từ lâu nhưng cho đến nay chưa hoàn tất được, đang bắt đầu đi tới kết quả. Chẳng bao lâu sau khi được đưa vào Ủy ban thường vụ Bộ Chính trị, ông Uông đã viết một bài dài trên tờ báo chính thống Nhân dân nhật báo rằng Trung Quốc phải cải thiện môi trường kinh doanh cho các nhà đầu tư nước ngoài, mở rộng quyền tiếp cận khu vực kinh tế dịch vụ của Trung Quốc. Trong một cử chỉ gây thiện cảm với các doanh nhân nước ngoài, ông Uông nói rằng Trung Quốc nên bảo vệ tài sản trí tuệ, không nên đòi hỏi phải chuyển giao công nghệ như là điều kiện để được tiếp cận thị trường và nên đối đãi với các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài ngang nhau trong các chương trình mua sắm của chính phủ. Tất nhiên những lời lẽ như vậy đã được các người phát ngôn của Trung Quốc nói ra trước đây, và các quan sát viên phương Tây thường nghi ngờ một cách dễ hiểu rằng liệu Uông có thật sự giúp cho các doanh nhân nước ngoài được thuận lợi hơn khi hoạt động tại Trung Quốc hay không. Mặt khác, thật khó tưởng tượng ra chuyện ông Tập sẽ cho phép ông Uông đưa ra một phát ngôn như vậy nếu ngày hôm nay lời nói đó cũng có ít ý nghĩa như nó từng như vậy trong quá khứ.

Ủy viên có vị trí thấp nhất trong Ủy ban thường vụ Bộ Chính trị là cựu bí thư thành ủy thành phố Thượng Hải Hàn Chính(Han Zheng). Vài người nói rằng sự hiện diện của ông Hàn trong ủy ban này, cùng với ông Vương Hỗ Ninh, là một sự nhượng bộ đối với cựu tổng bí thư đảng Giang Trạch Dân – người kiểm soát một phe của Thượng Hải – gọi là “nhóm” Thượng Hải – nơi ông ta có thời là bí thư thành ủy; trong khi ông Lý Khắc Cường và Uông Dương là sự nhượng bộ đối với phe Đoàn Thanh niên của ông Hồ Cẩm Đào, người từng là bí thư thứ nhất trung ương đoàn. Mặc dù quan hệ phe phái có gốc rễ rất sâu trong chính trị Trung Quốc nhưng dường như không có chuyện ông Tập có thể thiết lập quyền uy tối cao của mình như đã thấy rõ ràng trong đại hội 19 mà vẫn phải chấp nhận những đồng sự là tay chân của những lãnh đạo tiền nhiệm. Trong thời gian trước đại hội chẳng hạn, ông Tập đã có những động thái quyết định về mặt cơ cấu chống lại Đoàn Thanh niên, một thời là cánh tay phải hùng mạnh của đảng Cộng sản Trung Quốc. Điều chưa từng có tiền lệ là ngay cả bí thư trung ương đoàn cũng không được chọn làm đại biểu của đại hội đảng lần thứ 19.

Trong trường hợp có bất kỳ đồng sự mới nào của ông vẫn chưa hiểu ai là ông chủ thì ông Tập tái nhấn mạnh vào vị trí chỉ huy của ông ngay tại phiên họp đầu tiên của bộ chính trị; tại đó đã có một nghị quyết quy định tất cả các ủy viên bộ chính trị đều phải viết báo cáo hằng năm gửi lên tổng bí thư trình bày chi tiết các hoạt động của mình. Có khả năng nhiều hơn là Hàn Chính có mặt trong ủy ban thường vụ bộ chính trị là vì Thượng Hải, thành phố lớn nhất và giàu có nhất Trung Quốc, xứng đáng có một đại biểu ở cấp lãnh đạo chóp bu; và chúng ta sẽ biết nhiều hơn khi xem ông Tập phân bổ công tác cho ông Hàn.

Điều gây ấn tượng mạnh hơn việc ông Tập xây dựng ê-kíp để giúp ông lãnh đạo Trung Quốc là cái vị thế bổ sung mà ông Tập dành cho chính ông. Ngày nay ở Trung Quốc, tổng bí thư đảng Cộng sản cũng đồng thời là chủ tịch Ủy ban Quân sự của đảng và chủ tịch nước Cộng hòa nhân dân. Trong khi chức vụ chủ tịch nước tạo cho nhà lãnh đạo Trung Quốc một vị thế bình đẳng trong các cuộc tiếp xúc ngoại giao với các nhà lãnh đạo nước ngoài, thì chức chủ tịch Ủy ban quân sự nhấn mạnh vào sự kiện rằng quân đội, gọi là Quân Giải phóng Nhân dân (PLA), thuộc về đảng chứ không thuộc về quốc gia như quân đội của hầu hết các nước trên thế giới. Không một nhà lãnh đạo Trung Quốc nào dám quên câu châm ngôn ngổi tiếng của Mao: “Quyền lực chính trị sinh ra từ nòng súng”. Vào lúc bắt đầu nhiệm kỳ thứ nhất của ông, ngoài việc thâu tóm chức vụ lãnh đạo các ủy ban kinh tế hùng mạnh, ông Tập cũng tự phong cho mình đứng đầu các ủy ban về an ninh quốc gia và hoạt động đối ngoại.

Trong 5 năm vừa qua, Tập đã giành thêm hai vinh dự lớn nữa. Ông được tuyên xưng là “hạt nhân” lãnh đạo của đảng, một tước vị có phần rườm rà nhưng có âm vang lịch sử. Vào năm 1997, ông Giang 71 tuổi và lẽ ra ông ta phải nghỉ hưu, nhường chức tổng bí thư cho một lãnh đạo trẻ hơn. Nhưng, như một nhà lãnh đạo lão thành đang còn sống chỉ ra, bởi vì ông Giang đã được ông Đặng Tiểu Bình phong tặng danh hiệu lãnh đạo “hạt nhân”, và điều đó có nghĩa là ông không thể nghỉ hưu ngay được. Người dự kiến thay thế ông phải ra đi và ông Giang làm thêm một nhiệm kỳ tổng bí thư nữa, chỉ về hưu vào năm 2002, khi ông đã 76 tuổi. Đây có thể là một tiền lệ mà ông Tập sẽ lợi dụng khi cần thiết.

Tập cũng được phong làm tổng tư lệnh quân đội, một chức vụ chỉ có Chu Đức, người bạn ruột về quân sự của Mao trong thời kỳ chiến tranh cách mạng, được phong. Có lẽ đây là cách để thể hiện rằng Tập, người đã mặc quân phục đứng giám sát cuộc diễu binh kỷ niệm 90 năm ngày thành lập PLA hồi đầu năm nay, không chỉ là một lãnh đạo dân sự chủ trì các tướng lãnh trong Ủy ban Quân sự mà còn là một người lính, sẵn sàng chỉ huy quân đội trên chiến trường. Chưa rõ là các tướng lãnh trong Ủy ban Quân sự tiếp nhận sự kiện này như thế nào (5) nhưng một số nhà quan sát cho rằng, công cuộc tái cơ cấu quân đội được ông Tập tiến hành quyết liệt trong hai năm qua sẽ bảo đảm lòng trung thành của các tướng lãnh mới được đề bạt (6).

Nhưng tất cả các chức vụ kể trên đều chưa đáng với sự đề cập tới ông Tập Cận Bình trong cương lĩnh chính trị mới của đảng vừa được đại hội thông qua:

Đảng Cộng sản Trung Quốc sử dụng chủ nghĩa Marx-Lenin, Tư tưởng Mao Trạch Đông, Học thuyết Đặng Tiểu Bình, Học thuyết về Ba đại diện, về Tầm nhìn khoa học về sự phát triển và Tư tưởng Tập Cận Bình về Chủ nghĩa xã hội với đặc điểm Trung Quốc trong kỷ nguyên mới làm hướng dẫn cho hành động.

Với những lời lẽ này, ông Tập đã vượt qua ông Đặng – người mà công cuộc cải cách mở cửa đã mang lại tăng trưởng kinh tế thần kỳ của Trung Quốc trong ba mươi lăm năm qua; nhưng chỉ được coi là người đề ra một học thuyết; còn hai người tiền nhiệm của ông Tập thì có một học thuyết một tầm nhìn nhưng tên tuổi thì không được liệt kê bên cạnh. Giờ đây ông Tập đã lên ngang với ông Mao – yêu cầu táo bạo nhất của ông ấy cho đến lúc này. Cũng như ông Mao, ông Tập thích trang điểm các bài diễn văn của mình bằng những điển cố trích dẫn từ văn chương cổ điển Trung Quốc, dù ông ta sử dụng chúng để nhấn mạnh vào nội dung chính sách hiện thời chứ không nhằm gây lúng túng cho các đồng sự ít đọc của mình, việc mà ông Mao rất thích làm.

Một nhà báo Trung Quốc cần cù đã lật qua tất cả các bài diễn văn của ông Tập và tập hợp những ví dụ về cung cách này (7). Một đoạn trích từ sách Luận ngữ, trong đó Khổng Tử trả lời câu hỏi của một trong những đồ đệ của mình “nếu ngài muốn dẫn dắt nhân dân một cách đúng đắn thì ai là người không thể cải hóa được?” được ông Tập sử dụng để khuyến dụ các lãnh đạo đảng phải hành động bằng cách nêu gương cho người khác. Để nhấn mạnh nhu cầu cần nhiều quan chức tài năng nhằm làm cho Trung Quốc hoàn thành được mục tiêu “trẻ hóa dân tộc”, ông Tập đã trích dẫn Kinh Thi – một tuyển tập các bài dân ca ra đời từ thế kỷ 11 tới thế kỷ 17 trước Công nguyên: “Đáng phục thay nhiều quan lại sinh ra ở vương quốc này. Vương quốc có khả năng sản sinh ra họ, những người ủng hộ nhà Chu. Đông đảo quan lại và nhờ họ Văn Vương có thể nghỉ ngơi”. Bình luận về bài thơ, ông Tập nói rằng, để “kiến tạo một nhà nước có thể tồn tại qua nhiều thế kỷ thì tài năng là then chốt”.

Nhưng gạt qua một bên việc dẫn điển cố để làm đẹp cho bài phát biểu, Tư tưởng Tập Cận Bình đại diện cho điều gì? “Chủ nghĩa xã hội mang đặc sắc Trung Quốc” là cụm từ được nói tới rộng rãi ngay từ buổi đầu của thời kỳ đổi mới năm 1979. Nói thẳng ra, nó có nghĩa là các nhà lãnh đạo Trung Quốc chấp nhận mọi chính sách nào tạo ra được tăng trưởng kinh tế dù họ vẫn gọi đó là chủ nghĩa xã hội. Cái mới là “Kỷ nguyên mới”, có thể bắt đầu vào thời điểm này, hoặc có lẽ đã bắt đầu từ khi ông Tập lên cầm quyền năm năm về trước. Do đó, cần phải nghiên cứu những tuyên bố của ông ta về việc cai trị Trung Quốc.

Rất may là các cơ quan tuyên truyền của nước này –đang cổ xúy một phong trào sùng bái ông Tập mới manh nha, chẳng hạn đài truyền hình trung ương Trung Quốc mới đây đã dành tới hơn 4 phút mở đầu chương trình thời sự để đưa những ý kiến suy tôn ông ta – đã xuất bản một cuốn sách tập hợp những bài diễn văn của ông Tập bằng tiếng Trung Quốc và dịch ra tiếng nước ngoài về hàng loạt đề tài khác nhau mà một tổng bí thư coi trọng việc kiểm soát mọi thứ như ông ta phải bao quát. Việc xuất bản kịp thời những ý kiến của ông Tập nhằm bảo đảm các tuyên bố của ông được phổ biến rộng là việc làm đáng ghi nhận, dù rằng những nhan đề gây mệt óc có thể khiến một người đọc nước ngoài xa lánh: “Những ghi chú giải thích ‘Quyết định của Ban Chấp hành trung ương đảng Cộng sản Trung Quốc về một số vấn đề quan trọng liên quan tới công cuộc tiếp tục cải cách toàn diện’” là một ví dụ. Trong trường hợp này, ông Tập thay mặt bộ Chính trị để giải thích cho ban Chấp hành trung ương một “nghị quyết của chính ban Chấp hành trung ương” đó, đồng thời cũng chỉ ra đâu mới là nơi thật sự ban hành quyết định. (8)

Nghị quyết này là một nền tảng quan trọng cho sự lãnh đạo của ông Tập nhưng nó cũng bộc lộ nhiều vấn đề trong chiến lược của ông. Tập giải thích rằng, ông cùng với hai ủy viên khác của Ủy ban thường vụ bộ Chính trị chịu trách nhiệm thảo ra nghị quyết, nhưng quy trình xem xét kéo dài tới bảy tháng, qua nhiều cuộc tham vấn các lãnh đạo cấp quốc gia và cấp tỉnh, các quan chức đảng đã nghỉ hưu, các lãnh đạo Liên đoàn Công nghiệp và Thương mại toàn Trung Quốc, và nhiều nhân sĩ ngoài đảng Cộng sản cũng như phải qua ba hội nghị xem xét của ủy ban thường vụ và hai hội nghị của bộ Chính trị. Mục tiêu ban đầu của nghị quyết là trao cho thị trường một vai trò lớn hơn trong nền kinh tế: “Thị trường đóng vai trò quyết định trong việc phân bổ nguồn lực, nhưng không phải là tác nhân duy nhất về phương diện này” (9)

Và đã có một sự xung khắc khiến cho suốt bốn năm sau đó đội của ông Tập đã không thành công trong việc chuyển hóa Trung Quốc từ một nền kinh tế dựa vào xuất khẩu sang nền kinh tế dựa vào tiêu dùng nội địa. Ông Tập vẫn gắn bó với các doanh nghiệp nhà nước, coi đó là thành trì của nền kinh tế xã hội chủ nghĩa và lo lắng về thị trường tự do không kiểm soát được. Vụ vỡ bong bóng của thị trường chứng khoán Thượng Hải năm 2015 chắc chắn là một cú sốc nặng nề.

Thế nhưng trong bài diễn văn lê thê dài tới ba tiếng rưỡi đồng hồ tại Đại hội 19, ông Tập vẫn không ngừng hào hứng. Những vấn đề đã được kể ra, những thiếu sót đã được thừa nhận, nhưng đã có những bước đột phá trong những lĩnh vực quan trọng và theo lời ông, những “khuôn khổ” chung cho công cuộc cải cách đã được xác lập thông qua việc khởi động hơn 1.500 biện pháp cải cách. Ông nói rằng, Trung Quốc cam kết xây dựng một “xã hội phồn vinh cỡ trung về mọi phương diện” vào năm 2020, đúng vào dịp kỷ niệm 100 năm ngày thành lập đảng Cộng sản Trung Quốc năm 2021. Giữa năm 2020 và 2035, Trung Quốc sẽ nổi lên thành nhà lãnh đạo toàn cầu về sáng tạo, nhân dân Trung Quốc sẽ có cuộc sống tiện nghi, mức thu nhập của tầng lớp trung lưu sẽ được nâng lên đáng kể. Quyền của người dân sẽ được bảo vệ, quy ước xã hội và lối sống văn minh sẽ được cải thiện, nghĩa là người dân Trung Quốc sẽ đối đãi với nhau tử tế hơn.

Giai đoạn hai trong kế hoạch của ông Tập Cận Bình sẽ kéo dài từ năm 2035 đến giữa thế kỷ này, đúng vào dịp kỷ niệm 100 năm nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa năm 2049, và thế giới sẽ nhìn thấy Trung Quốc là một quốc gia xã hội chủ nghĩa hiện đại và vĩ đại – một đất nước thịnh vượng, hùng mạnh, dân chủ, tiến bộ về văn hóa, hài hòa và tươi đẹp, một người lãnh đạo toàn cầu đã đạt được sức mạnh dân tộc và ảnh hưởng quốc tế. Nói ngắn gọn, công cuộc trẻ hóa dân tộc Trung Quốc và sự nở hoa của giấc mộng Trung Hoa – một ý niệm mơ hồ về việc phục hồi sự vĩ đại của các triều đại quân chủ vinh quang nhất Trung Quốc mà ông Tập đưa lên thành mục tiêu tối hậu của mình kể từ khi lên tới đỉnh cao quyền lực, sẽ được biến thành hiện thực. Và để hoàn thành tất cả những nhiệm vụ này, nhất thiết phải duy trì sự lãnh đạo của đảng Cộng sản và sức mạnh của đảng phải được tăng cường. Như vậy, khi ông Tập đề cập tới nhà nước pháp quyền thì không có nghĩa là ông nói đảng phải chịu sự điều chỉnh của pháp quyền; cũng như “dân chủ” đối với ông không được ám chỉ bất kỳ mối đe dọa nào đối với hệ thống nhà nước chuyên chế kiểu Leninist của Trung Quốc.

Trong bài diễn văn của mình, ông Tập tiết lộ đôi điều về cái chủ nghĩa dân tộc sắt đá rõ ràng đang tiềm ẩn bên dưới vẻ bề ngoài hiền lành, nói cười thơn thớt của ông:

Đất nước Trung Hoa là một đất nước vĩ đại; đã từng trải qua nhiều khó khăn và nghịch cảnh nhưng vẫn không hề bị khuất phục. Nhân dân Trung Quốc là dân tộc vĩ đại, cần cù, dũng cảm và không bao giờ ngưng nghỉ trong công cuộc mưu cầu tiến bộ. Đảng Cộng sản Trung Quốc là một đảng vĩ đại; đảng có lòng can đảm để chiến đấu và quyết tâm chiến thắng.

Bánh xe lịch sử vẫn quay đều; ngọn triều của thời đại là rất lớn lao và mạnh mẽ. Lịch sử sẽ tử tế với những ai có quyết tâm, có động lực, có tham vọng và lòng can đảm. Nhưng lịch sử sẽ không chờ đợi những kẻ chần chừ, lãnh đạm hoặc những kẻ e ngại thách thức. (10)

Và trong kỷ nguyên mới dũng cảm này, Trung Quốc sẽ “di chuyển gần hơn tới sân khấu trung tâm”, cần nhắc lại cho những ai chưa để ý.

--

Chú thích:

(1) Xem Andrew J. Nathan, China: The Struggle at the Top, The New York Review, February 9, 2017.

(2) Vài nguồn tin nói rằng, một bữa tiệc chỉ cần có 4 món: gà quay, thịt heo xào, bông cải xào tỏi với canh dưa gang nấu thịt heo.

(3) Zhengzhide rensheng, trang 129-135. Rất cảm ơn Rudolf Wagner đã chỉ cho người viết đoạn văn này trong sách của Vương Hỗ Ninh trên mạng Internet.

(4) “US-China Relationship Like a (Straight) Marriage-China’s Wang”, Reuters, July 10, 2013.

(5) Trong những dịp tương tự trong quá khứ, những người tiền nhiệm của ông Tập như Giang Trạch Dân, Hồ Cẩm Đào đều mặc y phục đại cán theo kiểu Mao được cắt may rất khéo.

(6) Bo Zhiyue, China’s Political Dymanics under Xi Jinping (World Scientific, 2016), trang 75-77.

(8) Xi Jinping, The Governance of China (Beijing: Foreign Languages Press, 2014), tr. 76.

(9) Xi, The Governance of China, tr. 85.

(10) Theo bản dịch chính thức do Bắc Kinh phát hành. Ở đây có âm hưởng lời của Mao thời trẻ. Năm 1919 Mao viết: “Thời cơ đã đến! Ngọn triều vĩ đại của thế giới đang tràn tới vô cùng mãnh liệt! Ai thích nghi với nó thì sống, ai chống lại sẽ chết”. Dẫn theo Stuart R. Schram, The Political Thought of Mao Tse-tung (Pelican, 1969) tr. 163.

Roderick Macfarquhar là "Leroy B. Williams Research Professor of History and Political Science" ở Đại học Harvard. Gần đây nhất (1/2018) ông là chủ biên và có bài đóng góp cho cuốn "The Politics of China: Sixty Years of the People’s Republic of China" (Chính trị Trung Quốc: Sáu mươi năm của Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc)Roderick MacFarquahr, The Red Emperor
The New York Review of Books, số ra ngày 18/01/2018

Người dịch: Huỳnh Hoa

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Giơ cao..đánh khẽ!

Ông Đinh La Thăng bị đề nghị 14-15 năm tù

11/01/2018 - Chiều nay, sau 4 ngày xét xử, đại diện VKSND Hà Nội đề nghị mức án với ông Đinh La Thăng 14-15 năm tù, Trịnh Xuân Thanh án chung thân. Lúc 14h40 ngày 11/1, ông Đào Thịnh Cường - Phó viện trưởng VKSND Hà Nội thay mặt cơ quan giữ quyền công tố tại tòa đọc bản luận tội và đề nghị mức án với bị cáo Đinh La Thăng (nguyên Chủ tịch HĐTV Tập đoàn Dầu khí Việt Nam - PVN) và 21 bị cáo khác.

Các bị cáo liên quan vụ án tại phiên tòa sơ thẩm. Ảnh: P.D.

Theo đó, VKS đề nghị án 14-15 năm tù với ông Đinh La Thăng về tội Cố ý làm trái quy định nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng. Bị cáo Trịnh Xuân Thanh, cựu Chủ tịch HĐQT PVC, bị đề nghị 13-14 năm tội Cố ý làm trái quy định nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng và chung thân tội Tham ô tài sản. Tổng mức hình phạt với bị cáo Thanh bị đề nghị là chung thân... 

VKS luận tội ông Đinh La Thăng, Trịnh Xuân Thanh VKSND Hà Nội đánh giá bị cáo Đinh La Thăng phạm tội thuộc trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, gây tổn hại lớn về kinh tế và xã hội.

Ông Cường nêu rõ: Việc VKSND Tối cao truy tố các bị cáo tội Cố ý làm trái và Tham ô tài sản là hoàn toàn có căn cứ, đúng người, đúng tội, đúng quy định của pháp luật. Theo vị đại diện VKS, thực hiện Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, căn cứ nghị quyết 41 ngày 20/6/2017 về việc áp dụng BLHS 2015 theo nguyên tắc có lợi cho người phạm tội thì hành vi Tham ô tài sản của các bị cáo trong vụ án được áp dụng theo Điểm a, Khoản 4, Điều 333 BLHS 2017 sửa đổi sửa đổi bổ sung năm 2017, có hiệu lực thi hành ngày 1/1/2018.

Xét tính chất vụ án nhận thấy, vụ án Cố ý làm trái và Tham ô xảy ra ở PVN và PVC là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, được dư luận xã hội đặc biệt quan tâm.

Đối với hành vi Cố ý làm trái: Các bị cáo trong vụ án hầu hết đều giữ các vị trí chủ chốt trong tập đoàn có tầm quan trọng hàng đầu của đất nước, được Nhà nước tin tưởng giao khai thác dầu khí, nguồn tài nguyên quý giá của quốc gia và thực hiện dự án công trình trọng điểm trong đó có dự án Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2. Tuy nhiên quá quá trình thực hiện dự án nêu trên, lợi dụng cơ chế đặc thù và nhiều ưu đãi khác của Nhà nước với PVN, vì các động cơ khác nhau, trên đó là lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ. Các bị cáo trong đó đứng đầu là bị cáo Đinh La Thăng đã thực hiện hàng loạt các hành vi sai phạm, làm trái các quy định của Nhà nước về lựa chọn nhà thầu, ký kết hợp đồng để tạo nguồn vốn tạm ứng gây thiệt hại cho PVN số tiền đặc biệt lớn.
Với hành vi Tham ô tài sản: Các bị cáo mà đứng đầu là Trịnh Xuân Thanh -người đại diện phần vốn góp của PVN tại PVC, đã cấu kết với nhau và các doanh nghiệp bên ngoài, lập hồ sơ, quyết toán khống để chiếm đoạt số tiền rất lớn. Hậu quả của vụ án là rất nghiêm trọng, số tiền thiệt hại 119 tỷ và 13 tỷ tham ô chưa nói hết tính chất, mức độ nghiêm trọng của vụ án.

Ngoài các thiệt hại ban đầu đã được xác định, việc làm sai trái của bị cáo đã tăng kế hoạch gấp đôi thời gian, hụt vốn đầu tư hàng ngàn tỷ đồng… gây thất thoát vốn lớn của Nhà nước. Đây là những sai phạm điển hình của PVN trong những năm vừa qua, thời điểm mà bị cáo Đinh La Thăng giữ trọng trách cao của tập đoàn.

Thực tế cho thấy, bằng việc đầu tư, góp vốn tràn lan, dàn trải, thiếu kiểm soát, mang tính lợi ích nhóm, đã dẫn tới việc thất thoát vốn của Nhà nước hàng nghìn tỷ đồng ở nhiều sự án khác, đó chính là tiền đề cho tham nhũng, lãng phí, thất thoát xảy ra tại tập đoàn PVN. Không những bị cáo Đinh La Thăng phải chịu trách nhiệm trong vụ án này mà còn kéo theo hàng loạt cán bộ lãnh đạo chủ chốt của tập đoàn và các đơn vị thành viên của PVN. Đau xót hơn, trong đó nhiều người có chức sắc, nhiều người từng là các nhà khoa học trong ngành dầu khí, nhiều người từ đây đã tha hóa biến chất như Trịnh Xuân Thanh là điển hình.

Hành vi phạm tội của các bị cáo nêu trên là biểu hiện một phần tệ tham nhũng lãng phí, quan liêu, cục bộ, lợi ích nhóm. Việc này không chỉ gây thiệt hại lớn về kinh tế mà còn tác động xấu tới chính trị - xã hội, gây bức xúc trong dư luận nhân dân.

Vì vậy việc đưa vụ án này ra xét xử thể hiện quyết tâm của Đảng, Nhà nước trong việc kiên quyết đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí, thể hiện thượng tôn pháp luật, tỏ rõ thái độ không khoan nhượng, không có vùng cấm với bất kỳ ai, dù họ ở cương vị nào, khi vi phạm pháp luật, đặc biệt là các hành vi liên quan đến tội phạm tham nhũng đều phải xử lý, tài sản phải được thu hồi, công lý phải được thực thi. Qua đó củng cố lòng tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước.

Đề nghị 14-15 năm tù với Đinh La Thăng, chung thân Trịnh Xuân Thanh Ông Đinh La Thăng bị VKS đề nghị mức án 14-15 năm tù về tội Cố ý làm trái quy định nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng, còn ông Thanh mức án chung thân.

Cáo trạng xác định ông Đinh La Thăng, nguyên Chủ tịch HĐTV Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) chỉ định Tổng công ty Cổ phần Xây lắp dầu khí Việt Nam (PVC) thực hiện, ký gói thầu EPC trái quy định. Sau đó, cựu Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí chỉ đạo cấp dưới tạm ứng sai quy định hơn 6,6 triệu USD và 1.300 tỷ đồng cho PVC để bị can Trịnh Xuân Thanh, nguyên Chủ tịch HĐQT PVC và đồng phạm sử dụng hơn 1.100 tỷ sai mục đích.

Nhóm cán bộ ngành dầu khí bị truy tố tội Cố ý làm trái do tham gia vào việc chỉ đạo PVC ký hợp đồng, tạm ứng và sử dụng tiền tạm ứng sai quy định. Riêng Trịnh Xuân Thanh, Vũ Đức Thuận và 8 người khác bị truy tố tội Tham ô tài sản do cấu kết lập hồ sơ khống để rút 13 tỷ đồng chia nhau sử dụng.


Ông Đinh La Thăng tại tòa. Ảnh: D.P.

Tại phiên tòa, bị cáo Thăng khẳng định suốt quá trình điều tra và tại phiên xử, ông luôn nhận trách nhiệm là người đứng đầu. Người từng đứng đầu PVN mong HĐXX xem xét bối cảnh trong tổng thể 10 năm trước, đặc biệt PVN là tập đoàn kinh tế có quy mô lớn nhất cả nước triển khai nhiều dự án trọng điểm trong điều kiện hành lang pháp lý chưa hoàn thiện.

"Giữa cái đồng hành quyết liệt, sáng tạo với vi phạm quy định là hết sức mong manh, khó tránh khỏi", ông Thăng phân trần về sức ép tiến độ thời điểm triển khai dự án.

Nguyên Chủ tịch HĐTV PVN cho rằng nếu ông thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, có thể phát hiện sai sót.

Trong 4 ngày diễn ra phiên xử, các bị cáo bị cáo buộc tội Tham ô cũng lên tiếng, trong đó có Trịnh Xuân Thanh. Cựu Chủ tịch HĐQT PVC phủ nhận việc nhận 4 tỷ đồng để tiêu Tết và đề nghị tòa làm rõ lời khai của nhân chứng.

Theo ghi nhận của Zing.vn, một trong những vấn đề được nhiều luật sư quan tâm và đặt ra câu hỏi với giám định viên cách tính nào để xác định các bị cáo đã gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 119 tỷ đồng. Giám định viên cho biết việc thực hiện giám định trên cơ sở giám định của cơ quan điều tra, theo đúng luật liên quan. Phương pháp, thời gian giám định đã có trong báo cáo.

Giám định viên khẳng định việc giám định được thực hiện đúng pháp luật, có tình có lý.


Ba kiểm sát viên thực hành quyền công tố tại phiên xử Đinh La Thăng và các đồng phạm, trong đó có Phó viện trưởng VKSND Hà Nội Đào Thịnh Cường . Ảnh: Việt Hùng.


Đinh La Thăng: 'Giữa hành động quyết liệt với vi phạm rất mong manh' Phân trần về thời điểm triển khai Dự án nhiệt điện Thái Bình 2, ông Thăng nói: "Giữa hành động quyết liệt, sáng tạo với vi phạm quy định là hết sức mong manh, khó tránh khỏi”.

https://news.zing.vn/ong-dinh-la-thang-bi-de-nghi-14-15-nam-tu-post810978.html

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Câu chuyện hữu hình và vô hình

Lê Minh Hoan

(TBKTSG) - Thông thường, cái gì nhìn thấy được thì gọi là hữu hình, còn cái gì không nhìn thấy được thì gọi là vô hình. Nói vậy là để loại trừ những người có thể nhìn thấy được cả cái vô hình. Họ có thể là đấng siêu nhân, cũng có khi chỉ là người bình thường nhưng có khả năng đặc biệt nào đó.

Triết gia Adam Smith có lý thuyết “bàn tay vô hình” luận giải sức mạnh của nền kinh tế thị trường. Những lãnh tụ của nhiều cuộc cách mạng dùng “sức mạnh vô hình” từ lực lượng quần chúng để đạt được mục tiêu. Vậy thì, cái hữu hình là cái có thể nhìn thấy, có thể đong, đo, đếm được, nhưng cái vô hình cũng có thể trở thành sức mạnh vật chất hữu hình, nghĩa là, cũng sẽ có thể đong, đo, đếm được.

Thương hiệu có những điều hữu hình và cả những điều vô hình, nhưng người ta vẫn lượng giá được. Chính vì vậy mà các doanh nghiệp hàng đầu đều xem xây dựng thương hiệu mạnh là chiến lược sống còn. Nhưng chỉ “xây dựng thương hiệu” thì chưa đủ, phải luôn quan tâm đến “quản trị thương hiệu”, “giữ gìn thương hiệu”. Từ “thương hiệu doanh nghiệp”, người ta đúc rút ra những giá trị cốt lõi để xây dựng “thương hiệu quốc gia”, “thương hiệu địa phương”, từ đó, thu hút nhà đầu tư, khách du lịch, tạo ra niềm tin để doanh nghiệp và người dân sinh sống, học tập, sản xuất, kinh doanh. Vậy là, những điều vô hình thuộc về tinh thần đã có thể biến thành những giá trị hữu hình thuộc về vật chất.

Người ta hay nói đến “tinh thần Nhật Bản” đã làm cho “xứ sở mặt trời mọc” trở nên cường thịnh; “tinh thần Làng mới” đã làm cho Hàn Quốc; một đất nước nghèo khó nhất thế giới, trở thành quốc gia công nghiệp hàng đầu; “tinh thần Do Thái” đã đưa một xứ sở khô cằn trở thành một quốc gia khởi nghiệp luôn tươi mới. Với “tinh thần nhân dân”, lịch sử nhân loại đã chứng kiến nhiều cuộc cách mạng vĩ đại trong tất cả lĩnh vực của đời sống xã hội. Với “tinh thần nông dân”, có quốc gia đã làm nên những cuộc cách mạng trong nông nghiệp và ngày nay là “Nông nghiệp 4.0”. Với “tinh thần doanh nhân”, nhiều quốc gia trở thành đất nước công nghiệp hiện đại, tạo ra những thương hiệu hàng đầu thế giới.

Mà đâu cần lòng vòng xứ này, xứ nọ, lịch sử dân tộc mình cũng đã minh chứng cho “sức mạnh tinh thần” là như thế nào. Từ “tinh thần nhân dân” đã làm nên “tinh thần Diên Hồng” tại hội nghị dân chủ đầu tiên của Việt Nam năm 1284, rồi “tinh thần Đồng Khởi” năm 1960, “tinh thần Điện Biên Phủ” năm 1954 chấn động địa cầu và kết thúc hành trình giải phóng dân tộc bằng chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975.

Từ giá trị của những điều vô hình như vậy, trong bộn bề trên con đường phát triển, cần khơi gợi và xây dựng “tinh thần nhân dân”, “thương hiệu địa phương”. “Tinh thần nhân dân” tạo cho người dân ý chí tự lực, tự đứng trên đôi chân của mình, cùng tham gia quản trị cộng đồng, xem vận mệnh của mình gắn chặt với vận mệnh của quê hương. “Thương hiệu địa phương” là tổng hòa thương hiệu của các chủ thể trong xã hội. Nông dân biết làm nông tử tế, làm ra nông sản sạch, không ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Doanh nhân quan tâm xây dựng mối quan hệ hài hòa với người lao động, không làm những gì ảnh hưởng đến môi trường. Trí thức đóng góp cho xã hội bằng tài năng thật sự chứ không phải dựa vào học hàm, học vị. Bộ máy công quyền kiến tạo, hoạt động vì sự hài lòng của doanh nghiệp và người dân. Đội ngũ lãnh đạo biết truyền cảm hứng, dẫn dắt xã hội cùng thay đổi theo nhịp thay đổi của nhân loại.

Nhiều lãnh đạo thường chỉ đeo đuổi đến những điều đong, đo, đếm được, như chỉ tiêu tăng trưởng khu vực này hay khu vực kia, rồi thu - chi ngân sách, đầu tư công trình này, dự án nọ, rồi năng suất sản lượng... Cũng dễ hiểu thôi, những con số, chỉ số, những công trình thì hiện hữu, người dân có thể đánh giá thành tích của người lãnh đạo. Trong khi đó, những điều vô hình như “thương hiệu địa phương”, “tinh thần nhân dân” thì lại trừu tượng, có khi hôm nay là tốt nhưng ngày mai lại khác. Để đạt được kết quả hiện hữu từ những điều vô hình, cần một thời gian dài trong khi “tư duy nhiệm kỳ” còn bám víu đâu đó.

Xây dựng cái hữu hình đã khó thì xây dựng những điều vô hình lại càng khó hơn nhiều lần. Nó đòi hỏi sự bền bỉ, kiên trì và niềm tin. Nó đòi hỏi người lãnh đạo có khả năng thuyết phục và truyền cảm hứng vì không thể chỉ đơn thuần làm việc bằng mệnh lệnh hành chính. Muốn vậy, trước hết người lãnh đạo phải hiểu được giá trị tương lai của những điều vô hình sẽ được chuyển hóa thành nguồn lực hữu hình. Người lãnh đạo trước hết phải thuyết phục chính mình để tự tin thuyết phục người khác làm theo.

Ai cũng có dịp đi đây, đi đó nên sẽ có sự so sánh giữa xứ người và xứ mình. So sánh chính là sự kỳ vọng làm sao để quê hương mình phát triển, để tự hào được sống ở một nơi đáng sống. Muốn vậy, mỗi người hãy cùng hành động chứ đừng chỉ “dòm ngó” và “chỉ trích”. Ngôi nhà đang xây dựng dở dang không tránh khỏi chỗ này thì bụi bặm, chỗ kia thì thấm dột nên mỗi người hãy chung tay làm cho ngôi nhà “của chúng ta” ngày càng đẹp hơn, vững chãi hơn.

Có một giải thích về “thương hiệu” nghe thật dung dị: “Thương hiệu là cái hiệu để người ta thương”. Vậy “thương hiệu địa phương” là một kiến tạo biểu tượng tốt đẹp về một vùng đất nào đó được tạo ra trong tâm trí của nhiều người.

Và dường như có điểm gì đó tương đồng giữa “hữu hình” và “hữu hạn”, “vô hình” và “vô hạn”. Sự kết nối vô hình giữa ba chủ thể “nhà nước” - “thị trường” - “xã hội” sẽ đem lại nguồn lực và động lực vô hạn trên con đường phát triển. Sự kích hoạt các giá trị của doanh nghiệp tư nhân từ người đứng đầu Chính phủ đang giải phóng nguồn lực và tạo ra động lực vô hạn - trong lúc các động lực hữu hình đã tới ngưỡng. Cải cách bộ máy sẽ tạo ra nguồn năng lượng, làm cho bộ máy hoạt động thông suốt, mọi ách tắc bị xóa bỏ. Vai trò kiến tạo của hệ thống sẽ tạo ra nguồn lực vô hạn. Sự kích hoạt và kết nối tư duy từ xã hội là nguồn lực vô hình nhưng sẽ tạo ra nguồn lực vô hạn. 

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Xài hoang phí rồi tăng thuế: Dân không phải là vịt để vặt lông

>> Vụ Trịnh Xuân Thanh: Việt Nam đang chơi bài gì với Đức?
>> Từ Quảng Nam đến Kiên Giang và hai tuyến chiến thuật của TBT Trọng
>> Vũ Nhôm - Định mức khoây khỏa?
>> Vì sao Vũ 'nhôm' có biệt danh 'mafia' của Đà Nẵng?


Trọng Hà

Dân Luận - Với bất cứ một nhà nước, một chế độ nào thì thuế cũng là nguồn thu chính cho ngân sách nhà nước. Nhà nước sử dụng các nguồn thu này để trả lương cho bộ máy quản lý hành chính, đơn vị sự nghiệp, để đầu tư phát triển kinh tế và kết cấu hạ tầng, để xây dựng an ninh quốc phòng, để phát triển y tế, giáo dục, để thực hiện các chính sách an sinh, phúc lợi xã hội v.v…

Ở các nước như Mỹ, Canada, Pháp, Anh, Thuỵ Điển, Đan Mạch, Hà Lan v.v… người dân tuy đóng thuế cao, nhất là thuế thu nhập nhưng đổi lại họ được hưởng chế độ giáo dục, y tế miễn phí cũng như các phúc lợi xã hội tốt và được bảo đảm cuộc sống với mức lương cơ bản. Để làm được điều đó, chính phủ các nước đã xây dựng được một nền quản lý tài chính công minh bạch và quy định rỏ ràng trách nhiệm của chính phủ với công dân của mình về việc tiền thuế của dân được sử dụng như thế nào. Và đặc biệt là ngăn chặn thành công nạn tham nhũng.

Nhưng ở Việt Nam lại là một vấn đề khác. Người dân không những đóng thuế cho nhà nước mà họ còn phải chi tiền cho các dịch vụ mà đáng lẽ nhà nước phải chi trả như y tế, giáo dục, dịch vụ công cộng. Thậm chí trong nhiều lĩnh vực còn phải trả phí hai lần cho một dịch vụ. Chẳng hạn như trong giao thông, đã nộp phí bảo trì đường bộ nhưng khi lưu thông trên đường còn phải nộp phí qua trạm thu phí BOT. Ngoài ra người dân còn phải thực hiện nghĩa vụ đóng góp các loại quỹ ở địa phương.

Hiến pháp quy định, đóng thuế là nghĩa vụ của công dân, nhưng việc nhà nước chi tiền thuế như thế nào, đầu tư ra sao thì người dân lại không được biết. Với cơ chế xin cho, đầu tư tuỳ tiện, bộ máy cồng kềnh, nạn tham nhũng, tiền ngân sách được chi một cách thiếu kiểm soát và lãng phí. Cho nên nợ công ngày càng tăng, năm nào cũng bội chi ngân sách cũng không có gì là khó hiểu.

Không chỉ người dân, ngay cả doanh nghiệp cũng chịu áp lực rất lớn từ thuế, phí. Có những lĩnh vực mà doanh nghiệp đã phải chịu từ 12 – 15 loại thuế và phí. Làm 10 đồng nộp thuế gần 4 đồng, muốn kiếm 1 đồng lời phải chi ra 1 đồng “bôi trơn”. So với các nước trong khu vực thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam chỉ ở mức trung bình nhưng tỷ lệ huy động thuế, phí hiện nay ở mức bình quân khoảng 20%, cao hơn so với Thái Lan là 16,1%, Philippine 13,5%, Idonesia 12,4% và Malaysia 14,3% (số liệu thống kế của Ngân hàng thế giới).

Phải khẳng định trên thế giới hiện nay hiếm có nước nào thất thoát và lãng phí tiền ngân sách như Việt Nam. Đặc biệt là trong lĩnh vực xây dựng cơ bản. Ví dụ, mức trung bình làm 1km đường sắt đô thị của thế giới chỉ khoảng 20-30 triệu USD thì ở Việt Nam lên tới 70 triệu USD. Chí phí làm đường cao tốc 4 làn xe của Trung Quốc chỉ 5 triệu đô la Mỹ/km, của Mỹ và các nước châu Âu là 3 – 4 triệu đô la Mỹ/km, ở Việt Nam cao gấp từ 2 – 4 lần nhưng chất lượng chưa tương đương.

Chuyện các dự án đội vốn gấp đôi gấp ba không phải là hiếm, điểm hình như hệ thống đường sắt đô thị. Rồi những tiêu cực như PMU18, Vinashin, Vinalines, tập đoàn dầu khí, tập đoàn than khoáng sản, tập đoàn điện lực làm thất thoát hàng trăm ngàn tỷ đồng. Rồi các dự án nghìn tỷ thua lỗ, dự án đắp chiếu, dự án trên mây. Rồi các công trình xây xong bỏ hoang, đường xá, cầu cống mới khánh thành đã xuống cấp. Rồi xây tượng đài, quảng trường, cổng chào, làm phim cúng cụ, tổ chức ngày kỷ niện, họp hành v.v…

Chẳng nói đâu xa, chỉ là chi tiếp khách của văn phòng hội đồng nhân dân (tỉnh Gia Lai) cũng đã ăn hết 3,5 tỷ đồng; Công trình kênh tưới tiêu Châu Bình (Nghệ An) được đầu tư hơn 700 tỷ đồng chưa đưa vào sử dụng nứt toác nghiêm trọng; Công trình trạm y tế xã (Thanh Hoá) làm hơn 500 triệu đồng, khai khống 1,4 tỷ đồng; Đường hơn 749 tỷ đồng (Kom Tum) mới hết bảo hành 3 tháng đã tanh bành; Đê 89 tỷ đồng (dài 1,26km, Hà Tĩnh) tan hoang sau vài tháng bàn giao; Cái cổng chào 200 tỷ đồng (Quảng Ninh) chỉ để “chào”. Chỉ vài ví dụ nhỏ thôi đã thấy ngân sách thất thoát, lãng phí vô cùng. Đó là chưa nói đến các khoản chi ví như 45.000 tỷ đồng để nuôi các hội đoàn; gần 13.000 tỷ đồng chi phí hoạt động xe công. Như vậy thử hỏi, thuế đâu cho đủ, ngân sách nào kham nổi.

Và khi ngân sách thâm hụt, thay vì tiết giảm chi, ngăn chặn thất thoát, lãng phí trong công tác quản lý ngân sách thì nhà nước lại chọn tăng thuế, phí, lệ phí để tăng thu ngân sách. Khó khăn được đẩy về phía người dân. Chỉ cần điều chỉnh sắc thuế (tăng) là ngân sách đã có thêm hàng chục ngàn tỷ đồng. Chẳng hạn, khi tăng thuế giá trị gia tăng (VAT) từ mức 10% lên 12% là ngân sách có thêm 70.000 tỷ đồng. Thật không có cách kiếm tiền nào dễ hơn thế.

Là một công dân, tôi ủng hộ việc đóng thuế, tăng thuế nhưng phải hợp lý chứ không phải là tận thu và nhà nước phải sử dụng đồng tiền thuế đúng mục đích, có hiệu quả, không thất thoát, lãng phí. Còn với cách quản lý và sử dụng ngân sách như hiện nay thì tôi thực sự thất vọng và phản đối việc tăng thuế.

Dân là người, là công dân đất nước chứ không phải là vịt để vặt lông, vặt cho đến khi trần trụi như ông tiến sĩ trời đất Vũ Đình Ánh ví von “thu thuế như vặt lông vịt, làm sao cho sạch nhưng đừng để chúng kêu toáng lên”. Mà thực ra, chẳng có con vịt nào còn sống bị vặt trụi lông mà không kêu cả, trừ khi nó bị bóp mỏ mà cho dù bị bóp mỏ thì nó cũng còn dãy dụa.

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Đ/c SHADOWLESS ("Không rõ") viết:

XUNG QUANH VIỆC XÉT XỬ ÔNG ĐINH LA THĂNG VÀ ĐỒNG PHẠM - GIỚI DÂN CHỦ MUỐN GÌ?

Thứ Tư, 10 tháng 1, 2018  Nam Tran  6 comments

SHADOWLESS

Ngay từ đầu, tác giả cũng nhấn mạnh rằng bản thân sẽ không cập nhật những thông tin chính của sự việc này nữa bởi vì tính cho đến thời điểm hiện nay, rất nhiều tờ báo kể cả trang báo điện tử lẫn báo in chính thống đều đăng tải, cập nhật hết sức đầy đủ và chi tiết với độ “nóng” tính bằng giờ về nội dung, diễn biến của phiên tòa. Nếu bạn đọc muốn tìm hiểu thêm xin vui lòng tìm đọc trên một số trang báo như Dân trí, Vnexpress hay Vietnamnet… Tiếp nối bài viết http://www.danlamthan.com/2018/01/can-than-trong-tiep-can-thong-tin-ve.html#.WlYwhZAUrIV trước đây của mình, trong bài viết này, tác giả sẽ vẫn đề cập tới một khía cạnh nhỏ xung quanh sự việc Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội tiến hành xét xử phiên sơ thẩm đối với ông Đinh La Thăng và đồng phạm của mình. Đó là việc các trang Blog và báo chí lề trái đang tiếp tục lợi dụng phiên tòa này để tiến hành tuyên truyền xuyên tạc về một số thông tin thuộc về phạm trù “hình thức” của phiên tòa.

Trên các trang mạng lề trái này đang “rầm rập” đưa tin về việc phiên tòa diễn ra một cách không công khai hoàn toàn cho người dân được biết, đồng thời cùng với đó là không đảm bảo tính khách quan. Điển hình như trên trang Dân luận đã đăng tải bài viết có tựa đề “Chuyện quanh phiên tòa lịch sử!” được đối tượng Lê Nguyễn Hương Trà dẫn nguồn từ trang Facebook của Cô gái đồ long - page thường xuyên đăng tải những bài viết tuyên truyền, xuyên tạc chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam với nội dung: “Tôi nghĩ đơn giản, Phiên tòa hình sự đã xét xử thì phải theo trình tự tố tụng bình thường như các vụ án khác, không coi chính trị vào phiên tòa. Bởi lẽ các bị cáo đã bị truy tố thì đều như nhau bất kể xuất thân và địa vị khi đã bị cáo buộc truy tố thì phải công bằng, bình đẳng như nhau. Luật sư thực hiện theo đúng trình tự tố tụng nhằm bảo vệ tốt nhất cho bị cáo, bảo vệ pháp luật, giúp cho HĐXX đánh giá và xem xét quyết đinh, thì tại sao phải an ninh và cản trở phương tiện tác nghiệp của luật sư bào chữa. Tôi hoàn toàn thất vọng phiên tòa này!”. Hay trên trang Đàn chim Việt đăng tải bài viết có tựa đề “Vẫn chỉ là Xử án kiểu XHCN” của Bùi Quang Vơm với lời lẽ hết sức thô bỉ tương tự như bài viết trên…

Trước hết có thể khẳng định rằng, việc Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội tiến hành xét xử phiên tòa là hoàn toàn đúng theo quy định của pháp luật. Bởi vì, dẫn nguồn từ trang Vietnamfinance.vn: “Theo thẩm phán Trương Việt Toàn, phiên xét xử ông Đinh La Thăng là một trong những phiên tòa đầu tiên được áp dụng Bộ luật Tố tụng Hình sự mới, có hiệu lực từ 1/1/2018. Vì vậy, Hội đồng xét xử sẽ áp dụng tất cả các quy định mới trong việc điều hành, điều khiển quá trình xét xử, theo TPO. Về mặt nội dung, thẩm phán Trương Việt Toàn cho biết biết một điểm mới của Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015 là chú trọng, đảm bảo quyền tranh tụng của những người tham gia tố tụng. “Việc này phù hợp với tinh thần cải cách tư pháp mà Đảng, Nhà nước đề ra, đồng thời đảm bảo quyền con người tốt hơn nữa cho các bị cáo cũng như đảm bảo tối đa nguyên tắc suy đoán vô tội với bị can, bị cáo”, thẩm phán Trương Việt Toàn nói.

Cận cảnh nơi sẽ xét xử ông Đinh La Thăng và đồng phạm, ảnh: báo Tiền Phong

Về hình thức xét xử, ông Trương Việt Toàn cũng cho biết phiên tòa sẽ không vành móng ngựa, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân ngồi đối diện các luật sư. Ngoài ra, ông Trương Việt Toàn cũng khẳng định Hội đồng xét xử ông Đinh La Thăng và các đồng phạm sẽ đảm bảo tối đa tính độc lập, tuân thủ theo pháp luật. Các phóng viên đưa tin phiên tòa sẽ được bố trí một hội trường riêng để tác nghiệp.

Phiên tòa xét xử ông Đinh La Thăng và đồng phạm không vành móng ngựa, ảnh: báo Tiền Phong

Mới đây, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội cho biết đã hoàn thành công tác chuẩn bị, sắp xếp phòng xét xử ông Đinh La Thăng và đồng phạm vào ngày 08/1 theo đúng quy định mới. Đồng thời, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội cũng cho biết có tất cả 44 luật sư tham gia phiên tòa, trong đó có 3 luật sư bào chữa cho bị cáo Đinh La Thăng và 9 luật sư bào chữa cho bị cáo Trịnh Xuân Thanh. Hội đồng xét xử phiên tòa gồm 5 người: hai thẩm phán và ba hội thẩm nhân dân. Thẩm phán Nguyễn Ngọc Huân làm chủ tọa phiên tòa xét xử ông Đinh La Thăng, Trịnh Xuân Thanh và đồng phạm. Do tính chất nghiêm trọng của vụ án, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội còn bố trí thêm một thẩm phán dự khuyết, hai hội thẩm nhân dân dự khuyết tham dự phiên tòa”.

Đó là góc nhìn của cơ quan chức năng. Ngoài ra, cập nhật cho đến ngày 10/01/2018 thì nhiều trang mạng chính thống cũng đã đưa tin phản ánh góc nhìn của luật sư về phiên tòa này. Như trang Vietnamnet có đăng tải bài viết “Phiên tòa xử ông Đinh La Thăng và đồng phạm trong mắt luật sư” đưa ra nhiều lập luận của các luật sư là người bảo vệ pháp lý cho ông Đinh La Thăng và đồng phạm như: “LS Nguyễn Văn Chiến, người bào chữa cho bị cáo Nguyễn Quốc Khánh (nguyên Phó tổng giám đốc PVN) cho hay, đây là phiên tòa đầu tiên thực hiện theo những quy định về mô hình phòng xử án mới vừa có hiệu lực mà LS được tham dự. Về mặt hình thức, nó tạo ra sự độc lập cho HĐXX khi ngồi ở trên bục, dưới Quốc huy để điều hành phiên xét xử. Chỗ ngồi giữa một bên buộc tội và một bên gỡ tội là LS và đại diện VKS ở trên một mặt bằng ngang nhau. Khi đại diện VKS luận tội và khi LS thực hiện công việc bào chữa đã tạo ra thế ngang bằng, không khí hài hòa, thể hiện sự bình đẳng, đúng theo nguyên tắc của Hiến pháp và được thể hiện trong bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 vừa có hiệu lực. Theo LS Chiến, vị trí ngồi ở giữa là các bị cáo, hai bên là LS và đại diện VKS trên cùng một mặt bằng cũng tạo được sự gần gũi, thân thiện giữa các bị cáo khi ngồi theo dõi phiên tòa và khi trả lời thẩm vấn”. hay “LS Đinh Anh Tuấn, người bào chữa cho bị cáo Phùng Đình Thực (nguyên Tổng giám đốc PVN) cũng chia sẻ về việc lần đầu ngồi dự phiên tòa áp dụng quy định mới và cho biết, ông chờ đợi phần đối đáp của đại diện VKS.  "Việc đại diện VKS sẽ đối đáp như thế nào mới là điều tôi thật sự quan tâm, còn việc ngồi đối diện với luật sư trên cùng một bề mặt chỉ là hình thức", lời LS Tuấn. Đánh giá về phần thẩm vấn của HĐXX chiều nay, LS Tuấn cho rằng, chỉ trong thời gian ngắn, với số lượng 18.000 hồ sơ cần nghiên cứu, nhưng cách hỏi của hai thẩm phán cho thấy, họ đã nghiên cứu rất kỹ”. Như vậy, có thể nói, đối với phiên tòa này và cũng tính đến thời điểm này, cả hai phía cơ quan xét xử và luật sư bào chữa đều có cách nhìn giống nhau và ủng hộ cho quá trình xét xử tại phiên tòa. Do đó, một câu hỏi được đặt ra đó chính là việc những cá nhân thuộc giới dân chủ viết bài rồi được trang mạng lề trái nêu trên đăng tải những bài viết mang đậm tính chất xuyên tạc đó nhằm mục đích gì? Cho rằng luật pháp của Việt Nam chỉ để “làm cảnh” hay sao? Trong khi bản thân những người này có thể không ở Việt Nam chứ đừng nói là có mặt ngay tại phiên tòa. Và do đó, những gì họ viết chỉ trong tưởng tưởng và mang tính chủ quan mà thôi. Đúng là rất khó có câu trả lời bởi vì mục đích thật sự của họ là gì thì chỉ có họ mới biết được nhưng một khi đã viết theo lối xuyên tạc như vậy thì chắc chắn mục đích không phải là xuất phát từ thiện tâm.

Do đó, một lần nữa, tác giả cũng mạn phép nhấn mạnh rằng, đây là vụ án lớn, đặc biệt nghiêm trọng, liên quan đến nhiều cá nhân từng nguyên là lãnh đạo cao cấp trong hệ thống chính quyền. Xung quanh phiên tòa này, hiện nay đã có rất nhiều bài viết khác nhau phản ánh về nó, trong đó có những bài viết của các cá nhân, tổ chức hoạt động “dân chủ, nhân quyền”. Cho nên, bạn đọc cần hết sức lưu ý khi tìm hiểu, khai thác các thông tin được đề cập trên các trang mạng, nhất là các trang có “truyền thống” viết bài có nội dung xấu, tư tưởng chống Đảng và Nhà nước ta.

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Ông Nguyễn Phú Trọng và cơ hội cuối cùng

Có lẽ trong các đời Tổng Bí thư của Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN), ông Nguyễn Phú Trọng (NPT) là người vừa may lại vừa xui nhiều nhất! 

May là vì vào thời buổi “nhân tài như lá mùa thu” trong ĐCSVN, ông đã ngoạn mục vượt qua mọi đối thủ bằng khả năng “lý luận của người miền Bắc”, để nắm giữ vững vàng vị trí quyền lực cao nhất của đảng. Sau sự ra đi chính thức của ông X vào tháng 4/2016, nhiều người cũng đã nhận ra ông Trọng không hề “lú” như thiên hạ vẫn nhạo! 

Thế nhưng ông lại cũng là người xui xẻo nhất, vì phải lãnh đủ hậu quả của sự sụp đổ uy tín nghiêm trọng chưa từng thấy trong lịch sử ĐCSVN. Trước đây, trong thời kỳ chiến tranh lạnh, dưới khẩu hiệu “giành độc lập tự do, giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước”, ĐCS đã chiếm giữ được vai trò lãnh đạo độc tôn ở VN. Chiến thắng năm 1975 càng làm cho đảng ngất ngây trong hào quang của “bên thắng cuộc” mà không biết rằng chính khi bước vào thời bình thì những thách thức nặng nề nhất mới bắt đầu... Điều hành và xây dựng để một đất nước phát triển văn minh không hề giống như tham gia một cuộc chiến! 

Càng ngày, sự lúng túng, yếu kém và thậm chí dốt nát, duy ý chí của bộ máy lãnh đạo chính quyền càng bộc lộ rõ nét. Thói kiêu căng, tự mãn cũng làm mờ mắt đảng suốt một thời gian dài, để rồi trong khi cứ mải mê gặm nhấm vinh quang từ quá khứ thì đất nước đã tụt hậu so với người ta hàng thế kỷ! 

Bên cạnh đó, tham nhũng không còn là tình trạng tồn tại ở “vài cá nhân, vài bộ phận” như lời trấn an quá nhàm của một số lãnh đạo cao cấp nữa, mà đã thật sự “ổn định” thành“quốc nạn”. Còn gì để tự hào khi ngay cả về mặt này, VN cũng “được” đứng ở vị trí 113/176 quốc gia trong bảng chỉ số xếp hạng tham nhũng toàn cầu của Tổ chức Minh bạch Quốc tế? Cũng chưa có thời kỳ nào mà những khái niệm mới như “tư bản đỏ”, “lợi ích nhóm” lại được biết và nhắc đến nhiều như thời nay...

Ông Trọng đã bước lên đỉnh cao quyền lực trong một giai đoạn hỗn mang như thế - giai đoạn mà những căn bệnh mãn tính kinh niên đã tàn phá tận cùng cơ thể đất nước. Lòng dân hoang mang, niềm tin cạn kiệt. Ngay chính trong nội bộ ĐCSVN cũng đã có sự phân hoá và “tự diễn biến” về tư tưởng của các đảng viên. 

Chưa có khi nào mà người lãnh đạo cao nhất của đảng lại phải công khai kêu gọi ngăn ngừa tình trạng “chán đảng, khô đoàn, nhạt chính trị” như ông Trọng vừa qua. Có lẽ, hơn ai hết, với cương vị là Tổng Bí thư, ông Trọng là người cảm nhận rõ nhất những nguy cơ đe dọa sự sống còn của ĐCSVN trong giai đoạn hiện nay. “Còn đảng còn mình” luôn là niềm tin bất biến mà đảng đã gieo vào ý thức của các đảng viên.

Nhưng làm sao đảng có thể vững mạnh “trường tồn cùng dân tộc” như mong muốn của ông Tổng Bí thư, khi độc quyền nắm giữ vị trí lãnh đạo đất nước mà lại để đàn sâu tham nhũng đục khoét đến kiệt quệ sức dân và rỗng ruột cả tài nguyên quốc gia? Nguyên nhân sụp đổ của Liên Xô và các nước XHCN ở Đông Âu chắc chắn luôn là bài học nằm lòng không bao giờ được quên đối với những người lãnh đạo ĐCSVN. 

Bởi thế, ông Trọng cần ra tay. Nhưng những cú ra đòn của ông bây giờ liệu có còn kịp để dẫn đến một màn knock-out hiệu quả nhằm khôi phục uy tín cho đảng? Thách thức to lớn nhất là làm sao để chứng minh rằng ông đang thật sự tuyên chiến với tham nhũng, và đây là cuộc chiến vì sự sống còn của đất nước chứ không phải là một cuộc đấu đá thanh trừng phe phái trong nội bộ đảng. Và một khi đã “đặt mồi lửa vào dưới đống củi”, ông có dám đốt hết đám củi mục, không hay lại chỉ đốt được vài thanh đủ cho thấy có khói?...

Nếu để ý sẽ thấy rằng tất cả các vụ việc xử lý hình sự cán bộ trong bộ máy đảng và chính quyền hiện nay, kể cả cỡ ông Đinh La Thăng trở xuống, đều chỉ xuất phát từ lý do kinh tế. Điều này gây ra hai hệ lụy khá tiêu cực: 

1- Sự hoang mang và bất mãn ngấm ngầm trong đội ngũ lãnh đạo các cấp, đặc biệt là ở các doanh nghiệp nhà nước. 

Ngay cả khi chính bản thân những người này còn cảm thấy họ không được bảo vệ bằng một thể chế pháp luật văn minh, tiến bộ, và sự phán xét giữa công hay tội chỉ là một lằn ranh mỏng manh tuỳ thuộc vào “thời thế” thì việc làm sếp trong các doanh nghiệp Nhà nước ngày nay quả thật nguy hiểm như đi trên dây! 

Nhớ một thời, dầu khí từng được xem là một trong những ngành trọng điểm hàng đầu và là “con cưng” của nền kinh tế VN. Kể từ khi khai thác tấn dầu đầu tiên tại mỏ Bạch Hổ vào năm 1986, bình quân mỗi năm thu từ dầu thô luôn chiếm trên 20% ngân sách. Từ khoảng thời gian 2009 đến 2013, khi PetroVietnam có nhà máy lọc dầu, dù bị ảnh hưởng không nhỏ bởi giá dầu thế giới bắt đầu sụt giảm, nhưng thu từ dầu thô vẫn chiếm 13,6% trên tổng thu ngân sách hàng năm. Trong khi đó thu từ tất cả các doanh nghiệp nhà nước (không kể dầu khí) chỉ chiếm khoảng 15-16% ngân sách. 

Cho đến khi giá dầu thế giới tiếp tục lao dốc không phanh và chẳng còn hy vọng trở lại thời huy hoàng như ngày xưa thì “con cưng” giờ đây bỗng trở thành “con ghẻ”. Một loạt lãnh đạo các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (tức PetroVietnam) lần lượt bị “sờ gáy”. Các vấn đề làm ăn thua lỗ ở PetroVietnam cũng là khúc dạo đầu khơi mào cho câu chuyện từ Trịnh Xuân Thanh đến Đinh La Thăng. Từ anh hùng trở thành tội đồ chỉ trong nháy mắt... 

Dầu khí bỗng trở thành ngành mang nhiều tai tiếng và ẩn giấu những nguy cơ “quá nhanh, quá nguy hiểm”... Tâm lý chán nản, lo âu từ đội ngũ cán bộ lãnh đạo ngành dầu khí ngày nay cũng là tâm trạng chung của nhiều lãnh đạo các ngành kinh tế trọng điểm khác, bởi họ không biết ngày mai khi nào thì đến lượt mình bị phán xét. Càng là doanh nghiệp chủ chốt thì mối lo này lại càng tăng! 

2- Giảm sút lòng tin trong dân vào công cuộc chống tham nhũng. 

Người dân đang trông mong nhìn thấy các vụ xử lý tham nhũng thật sự ở cấp cao hơn và trong nhiều lĩnh vực rộng hơn, với những động thái quyết liệt, đủ để chứng minh rằng công cuộc chống tham nhũng đang được tiến hành triệt để, không có vùng cấm, đúng như tinh thần “củi tươi vào lò cũng phải cháy” mà ông Trọng đã tuyên bố. Lý do làm ăn gây thất thoát hay thua lỗ trong một vụ đại án chỉ tập trung ở PetroVietnam chưa đủ thuyết phục dân tin vào quyết tâm làm trong sạch đảng của Tổng Bí thư. 

Ông Đinh La Thăng là ủy viên Bộ Chính trị đầu tiên bị truy tố và đưa ra tòa khi còn đương chức. Tuy nhiên, sự hả hê của một bộ phận dân chúng đối với ông Đinh La Thăng vẫn là sự hả hê thường thấy dành cho quan chức ngã ngựa, theo tâm lý kiểu “cứ lãnh đạo lâm nạn thì dân thích”, chứ chưa phải là niềm vui được chứng kiến một con sâu béo bị vạch trần vì tham nhũng. Mặt khác, do chỉ “đánh” được ông Thăng về những sai phạm trong quản lý kinh tế, nên việc hạ bệ ông Thăng kèm theo cuộc truy đuổi đắt giá nhân vật Trịnh Xuân Thanh trước đó làm cho dư luận vẫn có lý do để nghi ngờ về động cơ của vụ “đốt củi” này. 

Ông Trọng không còn nhiều thời gian. Chắc chắn ông không thể tiếp tục thêm một nhiệm kỳ nữa, và vì thế, điều gấp rút nhất lúc này với ông là phải thực thi thành công kế hoạch “đốt lò” để có thể để lại một dấu ấn quan trọng trong nhiệm kỳ của mình. Nhưng có lẽ chỉ mình ông mới biết chính xác rằng ông muốn đốt gì vào lúc này! 

Sẽ là một thất bại đầu tiên cho ông Trọng nếu phiên toà xử Đinh La Thăng và “đồng bọn dầu khí” đang diễn ra không đủ “nội công” để làm cho toàn dân quan tâm đến vụ án, và tán thành bản luận tội những bị cáo này. Không phải vậy nghĩa là người ta ủng hộ ông Thăng, mà như thế có thể hiểu rằng dân chỉ thể hiện sự thờ ơ, như đang xem một vở kịch biết trước hồi kết. 

***
Tôi rất muốn tin ông NPT thật lòng đang nỗ lực muốn làm trong sạch bộ máy, diệt trừ tham nhũng, nhằm cứu vãn uy tín và tiếp tục củng cố quyền lực cho ĐCSVN. Nhưng ông đang gặp phải chính mâu thuẫn giữa việc muốn bảo vệ chế độ độc đảng cai trị, và yêu cầu minh bạch hóa để chống tham nhũng - một chỉ dấu bắt buộc phải có ở các quốc gia tiến bộ theo thể chế dân chủ, đa nguyên và tam quyền phân lập. 

Các thế lực lợi ích nhóm với những quyền lợi kếch xù đang cắm rễ trong bộ máy nhà nước hiện nay mới chính là các “đồng chí” đang gây cản trở lớn nhất cho những nỗ lực của ông Trọng, chứ không phải là “bọn phản động” hay các nhóm “xã hội dân sự” nào khác! 

Đã có những người viết bài ca tụng ông NPT như là một nhân vật “thế thiên hành đạo”.Hãy chờ xem với cơ hội cuối cùng hiện nay, ông Trọng sẽ đi vào lịch sử như một nhà lãnh đạo đủ tầm để có thể “thay trời” đổi vận cho đất nước, hay chỉ là một Tổng Bí thư với một nhiệm kỳ nhiều tai tiếng nhất về những cuộc tranh giành quyền lực quyết liệt trong nội bộ ĐCSVN?

P/s: Status thể hiện những suy nghĩ và quan điểm cá nhân của người viết nhân vụ xét xử một ủy viên Bộ Chính trị đầu tiên trong lịch sử ĐCSVN. Vui lòng tôn trọng tôi bằng cách comment nghiêm túc, không chửi bới, thóa mạ và công kích cá nhân. Các comment quá khích cũng sẽ bị buộc phải xóa, vì đó không phải là mục tiêu của tôi khi chia sẻ status này.

FB NGUYỄN THỊ OANH 09.01.2018

Phần nhận xét hiển thị trên trang