Vinh danh 53 trí thức khoa học công nghệ tiêu biểu Hội ngành toàn quốc

Sáng ngày 27/10, tại Hà Nội đã diễn ra Lễ tôn vinh Trí thức KH&CN tiêu biểu Hội ngành toàn quốc do Liên hiệp các Hội khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên Hiệp hội Việt Nam) tổ chức.

Các trí thức tiêu biểu được vinh danh

Đến tham dự buổi lễ có ông Võ Văn Thưởng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; Ông Vũ Đức Đam, Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ ; Ông Trần Thanh Mẫn, Uỷ viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, lãnh đạo LHHVN,  53 gương mặt trí thức tiêu biểu, cùng đông đảo đại diện các Ban Bộ, Ngành Trung ương và Hà Nội.

 Chủ tịch LHHVN Đặng Vũ Minh phát biểu khai mạc buổi Lễ tôn vinh

Thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 6/8/2008 của Ban chấp hành Trung ương (khóa X) về xây dựng đội ngũ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thứ VII, Đoàn Chủ tịch Hội đồng Trung ương Liên hiệp Hội Việt nam thống nhất chỉ đạo xét chọn, tôn vinh trí thức KH&CN tiêu biểu là nhiệm vụ trọng tâm của Liên hiệp Hội Việt Nam, cần được tổ chức thường lệ 5 năm 2 lần nhằm động viên, khích lệ và tôn vinh trí thức KH&CN tiêu biểu trong toàn hệ thống có nhiều đóng góp tích cực trong công tác vận động trí thức, trong hoạt động KH&CN, góp phần vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ toàn quốc.

 Phó Chủ tịch kiêm TTK LHHVN Phạm văn Tân phát biểu

Để thực hiện công tác tôn vinh trí thức KH&CN tiêu biểu lần thứ 2 vào năm 2017, ngay từ đầu Liên hiệp Hội Việt Nam đã triển khai các hoạt động cho hai đợt tôn vinh tại Hải Phòng và Hà Nội phục vụ kịp thời việc tổ chức Lễ tôn vinh trí thức KH&CN tiêu biểu thuộc Liên hiệp hội tỉnh, thành phố năm 2017. Quy chế xét chọn, tôn vinh trí thức KH&CN tiêu biểu Liên hiệp Hội Việt Nam với nội dung chủ yếu: Mỗi trí thức KH&CN tiêu biểu chỉ được tôn vinh một lần duy nhất theo tiêu chí, tiêu chuẩn quy định. Ban Tuyên giáo Trung ương có văn bản nhất trí với chủ trương tổ chức hoạt động tôn vinh trí thức KH&CN tiêu biểu của Liên Hiệp Hội Việt Nam và đề nghị Đảng đoàn Liên hội Việt Nam báo cáo và mời lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước tham dự, trao thưởng. Ban Thi đua – Khen thưởng Trung ương có văn bản đóng góp một số ý kiến vào nội dung dự thảo quy chế xét chọn trí thức KH&CN tiêu biểu Liên hiệp Hội Việt Nam.

Các đại biểu tham dự buổi lễ

Ngày 26/9/2017, Hội đồng xét chọn được 53 trí thức thuộc các Hội ngành toàn quốc đủ điều kiện, tiêu chuẩn được tôn vinh. Trong đó, lựa chọn và đề xuất 5 trí thức tiêu biểu đủ các tiêu chuẩn, điều kiện, đại diện cho các lĩnh vực vận động của các Hội ngành toàn quốc, có nhiều thành tích xuất sắc trong công tác vận động trí thức và hoạt động KH&CN, đề nghị Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen.

Trong số 53 tri thức tiêu biểu được vinh danh đợt này, có 46 người có học hàm, học vị từ phó giáo sư, tiến sỹ và tương đương trở lên. Các trí thức KH&CN tiêu biểu được lựa chọn đều có nhiều thành tích, công lao đóng gió xuất sắc trong công tác vận động trí thức và công tác nghiên cứu khoa học, tư vấn phản biện, phổ biến kiến thức được Nhà nước, các Bộ, ngành, Liên hiệp Hội Việt Nam tặng các danh hiệu thu đua khen thưởng và được tôn vinh.

Gs, Trần Qụy đại diện cho 53 trí thức được tôn vinh phát biểu cảm tưởng

Việc thực hiện nhiệm vụ tôn vinh trí thức KH&CN tiêu biểu Liên hiệp Hội Việt Nam năm 2017 là sự kiện có ý nghĩa rất lớn, góp phần động viên đội ngũ trí thức đóng góp tích cực vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam phát biểu tại buổi Lễ

Tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam đánh giá cao về ý nghĩa và tầm quan trọng của ngành khoa học trong sự phát triển kinh tế nước nhà, đồng thời cảm ơn các nhà trí thức, khoa học. “Thay mặt Chính phủ tôi xin chúc mừng các nhà trí thức, khoa học đã được tôn vinh ngày hôm nay và tất cả các trí thức, nhà khoa học nước nhà. Hôm nay Thủ tướng phân công tôi đến đây để gửi lời chúc mừng của Thủ tướng, đồng thời Thủ tướng cũng đánh giá cao đối với ngành khoa học của nước nhà trong suốt thời gian qua và gần đây. Chính phủ tự hào, vui mừng những người tri thức, trong đó có nhiều nhà khoa học có đóng góp cho sự nghiệp phát triển khoa học trong kháng chiến, cho ngày hôm nay”, Phó Thủ tướng Chính phủ chia sẻ.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam phát biểu tại buổi Lễ

Phó Thủ tướng chia sẻ, Liên hiệp Các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đang thực hiện tốt vai trò của mình cho sự phát triển khoa học nước nhà. Tạo điều kiện cho các nhà khoa học phát huy sự sáng tạo khoa học của mình. Chính phủ hết sức mong tiếp tục phát huy giá trị cao đẹp, có tiếng nói ngày càng rộng, càng sâu hơn trong cơ chế chính sách, có ý kiến nghiên cứu gợi mở cho Đảng, Nhà nước trong sự phát triển kinh tế của Việt Nam.

Hình ảnh tại Lễ tôn vinh:

Danh sách 53 trí thức KHCN tiêu biểu Hội ngành toàn quốc được tôn vinh:

TT	Họ và tên	Chức vụ, đơn vị công tác
1	TSKH. Phan Anh	Ủy viên Ban Thường vụ Hội Vô tuyến điện tử Việt Nam
2	BS. Trần Văn Bản	Chủ tịch Hội Đông y Việt Nam
3	TS. Trần Bảo	Phó Chủ tịch Hội Đo lường Việt Nam
4	PGS.TS. Lê Thái Bạt	Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng Thư ký Hội Khoa học Đất Việt Nam
5	PGS.TS.Trương Biên	Uỷ viên Ban Chấp hành Tổng hội Địa chất Việt Nam
6	PGS.TS. Nguyễn Xuân Chánh	Phó Chủ tịch Hội KHKT Phân tích Lý, Hóa và Sinh học Việt Nam
7	TS. Trần Quang Châu	Chủ tịch Hội KH&CN Hàng không Việt Nam
8	GS. Trần Ngọc Chính	Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam
9	TS. Nguyễn Huy Chương	Chủ tịch Liên chi hội Thư viện đại học khu vực phía Bắc, Hội Thư viện Việt Nam
10	PGS.TS Nguyễn Sinh Cúc	Trưởng ban chuyên môn, Hội Thống kê Việt Nam
11	GS.TSKH. Nguyễn Đức Cương	Chủ tịch Hội Hàng không - Vũ trụ Việt Nam
12	PGS.TS. Khổng Diễn	Hội Dân tộc học và Nhân học Việt Nam
13	DS. Nguyễn Vân Đình	Phó Chủ tịch thường trực Hội Dược học Việt Nam
14	TSKH. Nguyễn Danh Hải	Ủy viên Ban Chấp hành Tổng hội Xây dựng Việt Nam
15	PGS.TS. Lưu Đức Hải	Phó Chủ tịch Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam
16	TS. Phan Sơn Hải	Hội Năng lượng nguyên tử Việt Nam
17	ThS. Đặng Thanh Hải	Uỷ viên thường vụ Hội KH&CN Mỏ Việt Nam
18	GS.TS. Lê Hồng Hạnh	Ủy viên Ban Chấp hành Hội Luật gia Việt Nam
19	ThS. Huỳnh Hòa	Ủy viên Ban Chấp hành Hội KHKT Cầu đường Việt Nam, Chủ tịch Hội Cầu đường Khánh Hòa
20	PGS.TS. Nguyễn Đình Hòe	Tổng Thư ký Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam
21	GS.TS. Lê Đình Khả	Uỷ viên thường vụ Hội KHKT Lâm nghiệp Việt Nam
22	ThS. Chu Đức Khải	Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội KHKT Đúc - Luyện kim Việt Nam
23	GS.TS. Phạm Gia Khải	Uỷ viên thường trực Tổng hội Y học Việt Nam
24	PGS.TS. Trần Kiều	Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý - Giáo dục Việt Nam
25	GS.TSKH. Phạm Văn Lang	Phó Chủ tịch Hội Cơ khí Nông nghiệp Việt Nam thuộc Tổng hội Cơ khí Việt Nam
26	PGS.TS. Nguyễn Duy Lâm	Phó Chủ tịch Hội KH&CN Lương thực thực phẩm Việt Nam
27	GS.TS. Nguyễn Văn Luật	Phó Chủ tịch Hội Giống cây trồng Việt Nam
28	TS. Tạ Quang Ngọc	Chủ tịch Hội KHKT Lạnh và Điều hòa không khí Việt Nam
29	TS. Đỗ Văn Ngọc	Chủ tịch Hội KHCN Chè Việt Nam
30	GS. Vũ Dương Ninh	Uỷ viên Ban Chấp hành Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam
31	TS. Phùng Văn Ổn	Phó Chủ tịch Hội Tin học Việt Nam
32	GS. Bùi Xuân Phong	Chủ tịch Hội Kinh tế và Vận tải Đường sắt Việt Nam
33	GS. Trần Phương	Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam
34	GS.TS. Bùi Công Quế	Chủ tịch Hội Khoa học và kỹ thuật Địa Vật lý Việt Nam
35	GS.TS. Trần Quỵ	Uỷ viên thường vụ Tổng hội Y học Việt Nam
36	PGS.TS. Trần Đức Quý	Uỷ viên Đoàn Chủ tịch Tổng hội Cơ khí Việt Nam
37	GS.TSKH. Trần Văn Sung	Phó Chủ tịch Hội Hóa học Việt Nam
38	GS.TSKH. Nguyễn Tài	Ủy viên Đoàn Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam
39	GS.TS. Nguyễn Đình Tấn	Ủy viên thường vụ Hội Xã hội học Việt Nam
40	CN. Phạm Công Tham	Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Kế toán và Kiểm toán Việt Nam
41	KS. Phạm Văn Thành	Uỷ viên thường vụ Hội Làm vườn Việt Nam
42	TS. Nguyễn Hữu Thiện	Chủ tịch Hội Các phòng thử nghiệm Việt Nam
43	GS.TSKH. Nguyễn Hoa Thịnh	Chủ tịch Hội Cơ học Việt Nam
44	PGS.TS. Phạm Văn Tình	Tổng Thư ký Hội Ngôn ngữ học Việt Nam
45	GS.TS. Nguyễn Khánh Trạch	Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam
46	GS.TS. Trần Văn Trị	Phó Chủ tịch Tổng hội Địa chất Việt Nam
47	GS.TS. Lê Kim Truyền	Phó Chủ tịch Hội Thủy lợi Việt Nam
48	TS. Đoàn Xuân Trúc	Phó Chủ tịch thường trực Hội Chăn nuôi Việt Nam
49	TS. Đặng Ngọc Tùng	Phó Chủ tịch Hội thành viên Hội KHKT Nhiệt Việt Nam
50	GS.TS. Nguyễn Quang Tuyên	Ủy viên Ban Chấp hành Hội Thú y Việt Nam
51	PGS.TS. Nguyễn Kim Vân	Phó Chủ tịch Hội KHKT Bảo vệ thực vật Việt Nam
52	GS.TS. Đặng Hùng Võ	Nguyên Chủ tịch Hội Trắc địa Bản đồ Viễn thám Việt Nam, Tổng Biên tập Tạp chí Trắc địa và Bản đồ
53	GS.TS. Nguyễn Vượng	Uỷ viên thường vụ Tổng hội Y học Việt Nam

Tác giả bài viết: L.H

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Hồ sơ JFK: KGB, Johnson và Ngô Đình Diệm

Lee Harvey Oswald từng sống ở Liên Xô và lấy vợ là một phụ nữ từ thành phố Minsk

Một số văn bản được giải mật vừa nêu ra các chi tiết mới xung quanh vụ ám sát Tổng thống John F Kennedy, theo các báo Anh và Mỹ.

Lee Harvey Oswald

Chỉ hai ngày sau vụ bắn chết Tổng thống Kennedy, Lee Harvey Oswald, một cựu lính Thủy quân Lục chiến, và tự nhận là người Marxist, bị bắn chết trong căn hầm của Sở Cảnh sát Dallas.

Một bản ghi nhớ cho hay FBI đã cảnh báo với cảnh sát về một đe dọa giết với Lee Harvey Oswald.

"Ngay lập tức, chúng tôi báo với ngài cảnh sát trưởng và ông ta đảm bảo với chúng tôi rằng Oswald sẽ được bảo vệ đầy đủ", Giám đốc FBI, ông J Edgar Hoover viết.

Trong các tài liệu hiện đang được nghiên cứu, họ tìm thấy một biên bản của CIA gợi ý rằng Oswald đã nói chuyện với một sì quan KGB ở Đại sứ quán Liên Xô tại Mexico City. Biên bản ghi nhớ này nói viên sĩ quan đối thoại với Oswald làm việc cho cơ quan "chuyên lo về phá hoại và ám sát".

Một ghi nhớ khác viết các quan chức Liên Xô lo ngại "một viên tướng vô trách nhiệm" có thể phóng hỏa tiễn nhắm vào Liên Xô sau khi Tổng thống Kennedy chết.

Biết trước 25 phút?

Một điện tín từ Anh của CIA nói phóng viên một tờ báo địa phương ở nước Anh, tờ Cambridge News, đã nhận được một điện thoại nặc danh nói chuẩn bị có "tin lớn" (some big news) bên Mỹ trước khi xảy ra vụ ám sát.

Tổng thống John F Kennedy và phu nhân trên chiếc xe đi qua thành phố Dallas ngày ông bị bắn chết

Đúng 25 phút sau đó, ông Kennedy bị bắn chết ở Dallas, Texas.

Bốn ngày sau vụ ám sát, văn bản ngày 26/11/1963 của Giám đốc FBI gửi cho Giám đốc Bộ phận phản gián của CIA James Angleton viết:

"Một điện tín từ cơ quan CIA tại London cho hay một phóng viên Anh làm việc cho tờ Cambridge News, vào đúng ngày 22/11/1963, đã nhận được điện thoại nặc danh nói cần báo cho Sứ quán Mỹ là sắp có "tin lớn" (big news). Theo tính toán của Tình báo Anh, MI-5, thì chỉ 25 phút sau, ông Kennedy bị hạ sát. Phóng viên này là người có uy tín và nói ông chưa bao giờ nhận được điện thoại kiểu như vậy."

Một bản khác của ghi nhớ này được Viện Lưu trữ Quốc gia tại Hoa Kỳ công bố hồi tháng Bảy năm nay nhưng không ai chú ý đưa tin.

Tuy thế, cũng có các bản ghi nhớ khác nói có người ở Mỹ "nghe được ai đó cá cược" rằng tổng thống Kennedy sẽ bị giết trong vòng 3 tuần.

Ông bị bắn chết 10 ngày sau khi lời nói đó được ghi nhận.

Moscow lo ngại

Theo đài phát thanh National Public Radio ở Hoa Kỳ hôm 27/10/2017 thì các tài liệu giải mật cho thấy Moscow thực sự lo ngại về tình hình sau khi ông Kennedy bị giết.

Văn bản được giải mật viết: "Theo nguồn tin của chúng tôi, các quan chức Đảng Cộng sản Liên Xô tin rằng có một âm mưu được tổ chức hết sức hiệu quả của những kẻ cực hữu (ultraright) ở Hoa Kỳ để tạo ra một vụ đảo chính".

Họ cũng có vẻ đã tin rằng vụ ám sát không thể là do một cá nhân gây ra mà nảy sinh từ một nghị trình có nhiều người tham gia."

Liên Xô cũng lo ngại vụ ám sát sẽ được dùng để thổi lên thái độ chống cộng sản tại Mỹ, nhằm "ngăn lại các cuộc đàm phán với Liên Xô, và để tấn công Cuba rồi đẩy chiến tranh lan rộng ra sau đó."

Theo trang NPR, sĩ quan phụ trách KGB ở New York City, Boris Ivanov, mô tả cái chết của Kennedy "là vấn đề cho cơ quan của ông ta".

Ông Ivanov nói ông tin rằng có một âm mưu gây ra cái chết của Tổng thống Mỹ và KGB cần tìm hiểu điều gì thực sự đã xảy ra và rằng KGB cần "xác định Tổng thống kế nhiệm Lyndon Johnson là người thế nào".

Tổng thống Dwight Eisenhower và Ngoại trưởng John Foster Dulles đón Tổng thống VNCH Ngô Đình Diệm tới Washington năm 1957

Mối liên hệ của Lee Harvey Oswald với Liên Xô là có thật.

Người này từng sang sống ở Liên Xô từ 1959 đến 1962 và lấy vợ là một phụ nữ ở Minsk.

Các kế hoạch ám sát khác

Văn bản từ 1975 mô tả các âm mưu, kế hoạch ám sát lãnh đạo nước ngoài, gồm Fidel Castro, và các bàn luận về chuyện ám sát của nhà lãnh đạo Congo Patrice Lumumba và nhà lãnh đạo Indonesia, Tổng thống Sukarno.

Theo trang New York Post và Politico thì Giám đốc CIA thời Johnson, ông Richard Helms, lưu lại các câu nói rằng bản thân Tổng thống Johnson từng nói John F Kennedy "bị giết vì đã cho giết nhà lãnh đạo Việt Nam, Tổng thống Ngô Đình Diệm".

Nguyên văn câu tiếng Anh là "Lyndon Johnson claimed Kennedy assassination was payback for killing of Vietnamese leader," cho thấy theo ông Johnson, có sự trả thù nào đó ở đây.

Tuy nhiên, các báo Mỹ trích nguồn giải mật cho rằng đây chỉ là "một trong nhiều thuyết âm mưu" mà ông Johnson không hề ngại ngùng nêu ra.

Ông Helms, người phục vụ cả hai đời Tổng thống Johnson và Nixon, cũng nói hồi tháng 4/1975 rằng theo lời ông Johnson vụ giết ông Kennedy là "vụ trả thù của thế lực nước ngoài".

Các báo Mỹ hôm 27/10/2017 nhắc lại rằng "nhà lãnh đạo độc đoán của Nam Việt Nam bị bắt và hạ sát năm 1963 trong vụ đảo chính do Hoa Kỳ hỗ trợ".

Tướng Dương Văn Minh trong ảnh chụp ngày 31/01/1964 tại Sài Gòn. Ông Minh là một trong các sĩ quan VNCH ủng hộ cuộc đảo chính lật đổ Tổng thống Ngô Đình Diệm

Còn theo trang CNN, nội dụng lời của cựu Giám đốc Richard Helms lại nói ông nghĩ rằng "Tổng thống Richard Nixon từng tin là CIA đứng đằng sau vụ giết Tổng thống Nam Việt Nam Ngô Đình Diệm, người bị giết trong vụ đảo chính có liên quan đến CIA".

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Bí mật ẩn bên trong một tượng đài nổi tiếng

Vụ hỏa hoạn lớn ở London đã mở đường cho một thế hệ mới các công trình công cộng

‘Đài Tưởng Niệm’ (the Monument) là một trong những địa danh nổi tiếng nhất của London, thậm chí một trạm tàu điện ngầm cũng lấy tên đó. Nhưng công trình tưởng nhớ cho vụ cháy lớn nhất của London này cũng có một công dụng bí mật thứ hai, đó là một thiết bị khoa học khổng lồ.

"Tôi sẽ mở nắp ..." Richard Smith nói khi mua vé vào Đài Tưởng Niệm. Anh ta đang kiểm tra sàn gỗ sồi như thể nó đang giấu một căn phòng bí mật, như trong một bộ phim Indiana Jones. Phía trên anh là một chồng tờ thông tin trên bàn ghi "Giấy xác nhận rằng ________ đã trèo lên 311 bậc thang của Đài Tưởng Niệm".

Không phải, thực sự là 345 bậc.

Đài Tưởng Niệm cho vụ cháy lớn là một tháp xây bằng đá cao 61 mét, được trang trí bằng những con rồng và có một quả cầu bằng vàng rực rỡ trên đỉnh. Bên trong là một cầu thang đá xoắn ốc liên tục lên tới đỉnh như vỏ quả táo gọt.

Trong nhiều năm, một bảng nứt nẻ được đóng vào phần móng ghi là nó do ngài Christopher Wren thiết kế.

Một lần nữa, điều này cũng không hẳn đúng.

Đài Tưởng Niệm yêu quý của thủ đô phải do kiến trúc sư nổi tiếng nhất của Anh thiết kế, như thế mới có ý nghĩa. 

Nói cho cùng, Wren đã tham gia rất nhiều vào việc xây dựng lại London sau khi vụ hỏa hoạn đã tàn phá hầu hết mọi thứ phía trong thành phố, kể cả 13,200 ngôi nhà và nhiều công trình công cộng phi thường, từ các thành quách bên sông đến Longhouse của Whittington, một trong những nhà vệ sinh công cộng lớn nhất ở Châu Âu . 

Thậm chí ông đã xây dựng tòa thành St Paul gần đó.

Thực tế, Đài Tưởng Niệm do bạn thân của ông thiết kế, một nhà khoa học.

Bệnh viện Hoàng gia Bethlem có nhiều sai sót thiết kế, nhưng ít nhất thì nó trông cũng đẹp

Robert Hooke là một người có nhiều đam mê, người đã dành trì tò mò cho các chủ đề đa dạng như hóa học và lập bản đồ, là những chủ đề nghiêm túc, cho đến những chủ đề khác như như con cóc và hoạt động của ruột. Ở thời ông, tiếng tăm ông nổi như cồn và được coi như "Leonardo của nước Anh" và "chắc chắn là nhà cơ khí vĩ đại nhất hiện nay trên thế giới".

Ngày nay tên của ông gần như bị quên lãng, nhưng những đóng góp của ông thì còn. Ngoài nhiều thứ khác, ông đã đặt ra từ "tế bào" để mô tả các đơn vị cơ bản của cuộc sống, phát minh ra luật đàn hồi Hooke, và nghĩ ra cơ cấu mà hiện vẫn được sử dụng trong đồng hồ và máy ảnh.

Sau trận hỏa hoạn, Hooke cũng thử tài mình trong kiến trúc, thiết kế bệnh viện, công trình công cộng và nhà thờ khắp thành phố. Người ta không gán tên ông cho nhiều công trình và lại gán nhầm cho ông Wren, một phần cũng vì công trình của ông không được tốt lắm.

Một công trình như vậy là Bệnh Viện Hoàng Gia Bethlem. Ở một thời đại mà từ thiện ngày càng trở thành mốt, bệnh viện tâm thần mới này được thiết kế dành cho du khách nhiều hơn là cho bệnh nhân. Sự tập trung vào thẩm mỹ là quá đáng nên nó đã bị chế riễu là "lâu dài cho người điên". Trong số các đặc trưng khác, phần mặt tiền trang trí công phu đến mức sụp đổ vì quá nặng, và tường bao vườn lại thấp, rất nguy hiểm; mặc dù bệnh nhân có thể trốn thoát nhưng ít nhất nó không che khuất sự huy hoàng của tòa nhà. Không cần phải nói là tên của bệnh viện, "Bedlam", cho đến ngày nay vẫn đồng nghĩa với từ hỗn loạn.

Sau đó đến Đài Tưởng Niệm. Nó được dự kiến để ghi nhận về vụ hỏa hoạn, nhưng vào thời đó, "điều mà Hooke thực sự muốn là xây dựng một kính thiên văn rất dài" Maria Zack, một nhà toán học tại đại học Point Loma Nazarene, California, nói. Cuối cùng, ông quyết định kết hợp cả hai.

Hướng dẫn viên trong ngày của tôi là Richard Smith, người London nói giọng Cockney và sự nhiệt tình dễ truyền nhiễm với cột trụ bí ẩn này. Anh ta nâng cửa nắp lên (trên sàn chỉ nhìn thấy bản lề) và đi xuống lòng đất. Xuất hiện thêm nhiều cầu thang.

Cuối cùng chúng tôi tới một căn phòng mái vòm. Những bức tường gạch để trơ, hư vỡ và có mùi ẩm ẩm như quần áo để lâu trong máy giặt. Chỗ này không là nơi thăm của du khách, nhưng tôi nghĩ họ cũng chẳng quan tâm.

Hôm nay căn phòng trống rỗng, ngoại trừ một router không dây và một số cảm biến. "Cách đây vài năm khi xây tòa nhà kế bên người ta sợ tòa nhà này bị đổ," Smith nói. Nhưng vài trăm năm trước, đây là một phòng thí nghiệm hiện đại về vật lý .

Để biết lý do, Smith đưa tôi vào giữa phòng. Qua lưới sắt, ta nhìn được rõ ràng xuyên qua cầu thang xoắn ốc đến điểm cao nhất trong tòa nhà. Ngay ở trên cùng, ẩn bên trong quả cầu bằng vàng trang trí, là một cửa nắp nữa, lần này nó được làm bằng sắt nặng. Khi mở nắp, bạn có thể nhìn xuyên suốt, từ phòng thí nghiệm ở hầm lên tới bầu trời ban đêm. Thực tế, toàn bộ tòa nhà là một kính thiên văn khổng lồ.

Đây không phải điều điên rồ như ta tưởng. Ở thế kỷ 17, các nhà khoa học vẫn còn đang tranh cãi về việc mặt trời xoay quanh trái đất hay ngược lại. Giống như tất cả những người có lý trí ngày nay, Hooke hoàn toàn cho rằng trái đất xoay quanh mặt trời. Nhưng không ai có thể chứng minh điều đó.

Về lý thuyết thì nó là dễ hiểu nhờ ở "thị sai thiên văn", tức sự thay đổi rõ ràng về vị trí của một đối tượng so với hậu cảnh của một đối tượng khác.

Để trải nghiệm thị sai, tất cả việc cần làm là đưa một ngón tay lên và nhìn nó bằng một mắt, sau đó lại nhìn nó bằng một mắt bên kia. Mặc dù mọi thay đổi đó là chỉ là phối cảnh nhìn của ta, nhưng ngón tay ta có vẻ chuyển động. "Đó là một khái niệm mà tất cả chúng ta hiểu một cách trực giác," Zack nói.

Mở rộng khái niệm này, nếu trái đất thay đổi vị trí của nó so với các ngôi sao khi nó xoay vòng quanh mặt trời, vậy ta sẽ thấy các ngôi sao chuyển vị trí trong suốt một năm.

Sự nắm bắt là khó vì những di chuyển này là rất nhỏ. Thí dụ Gamma Draconis, một ngôi sao màu cam khổng lồ cách ta khoảng 1,4 triệu tỷ km. Thay vì đo chuyển động của vật thể trên bầu trời, từ các hành tinh tới vệ tinh, tính bằng mét hoặc inch, các nhà thiên văn học phân chia bầu trời giống như mặt của một đồng hồ ảo. Mỗi sáu tháng, ngôi sao này di chuyển về phía bắc hoặc nam trên bầu trời với tỷ lệ tương đương với kim đồng hồ di chuyển 22 phần mười nghìn của một giây.

Để phóng đại thị sai đủ để nhìn thấy nó thì bạn cần một chiếc kính thiên văn rất lớn.

Ý tưởng đầu tiên của Hooke là lắp một cái kính thiên văn ở trường Cao đẳng Gresham, nơi ông là giáo sư về hình học. Kính này dài 11m, là quá lớn, phải khoét các lỗ qua kết cấu tòa nhà. Cuối cùng, nó đã đi qua hai tầng và thông ra ngoài qua mái nhà.

Tiếp theo, Hooke đã chọn sao của mình. Sao Gamma Draconis là ứng cử viên lý tưởng vì nó tương đối sáng và đi thẳng trên đỉnh đầu. Bây giờ tất cả những gì phải làm là chờ đợi nó đi qua đầu, ông đã sẵn sàng để thay đổi mãi mãi quan điểm của chúng ta về Vũ trụ.

Ngoại trừ khi nó không hoạt động. Việc đo đạc phụ thuộc vào việc lắp các thấu kính một cách chính xác, nhưng cấu trúc này lại không đủ ổn định. Cấu trúc được dựng bằng gỗ là vật liệu nở ra khi nóng và uốn cong khi bị gió.

Thay vào đó, ông chuyển sang Đài Tưởng Niệm. Lần này, ông nhất quyết là cấu trúc sẽ vững chắc. Kế hoạch của ông cần tới 798 m3 đá Portland loại tốt nhất, nghĩa là khoảng bằng trọng lượng 14 con cá voi xanh. "Đây không chỉ là một ống nhỏ hẹp như kính thiên văn trước đó," Zack nói:

Việc xây dựng đã cần đến sáu năm ròng do thiếu vật liệu. Cuối cùng nhà vua đã ban hành một tuyên bố, cấm bất cứ ai vận chuyển đá từ đảo Portland mà không có hỏi ý kiến Wren, người chính thức phụ trách công trình này.

Đài Tưởng Niệm cần tới 798 m3 đá, chúng được vận chuyển từ Isle of Portland

Có một vài trục trặc khác trong quá trình làm, chẳng hạn như việc gợi ý rằng nên đặt tượng của nhà vua Charles II ở trên đỉnh. Dĩ nhiên, như vậy sẽ loại trừ việc sử dụng nó như một kính thiên văn.

"Wren nói ý 'Ồ, tôi hiểu ý bạn, nhưng sẽ tốt hơn không nếu có quả cầu vàng đẹp trên đỉnh? Khi đó ta có thể dùng nó để bắn pháo hoa." Zack nói, trong khi chỉ ra rằng việc cần một bệ bắn pháo hoa thì quần chúng khó có thể nghĩ ra.

May mắn thay, nhà vua từ chối không muốn có tượng của mình trên đỉnh tháp vì ông nghĩ điều này có vẻ như ông là người chịu trách nhiệm về trận hỏa hoạn. Thế là Hooke được tiếp tục và tháp được hoàn thành năm 1677.

Mới đầu, các thấu kính có thể sẽ được lắp vào ở 2 đầu và người quan sát, đứng ở phòng thí nghiệm, có thể lấy số liệu đo các sao với một kính đặc biệt đính kèm. Lần này, chắc chắn Hooke sẽ làm xong việc.

Thế rồi điều bất hạnh ập đến. "Ông cố giữ hai thấu kính (cách nhau 60 m) thẳng hàng, việc neo chúng vào kính thiên văn lại rất khó," Zack nói. Tệ hơn nữa, Đài Tưởng Niệm nằm sát ngay Phố Cá là tuyến đường chính đến Cầu London vào thời đó. Đây là một trong những con đường nhộn nhịp nhất ở London, chỉ cách vài mét với nơi thí nghiệm khoa học cần độ nhạy cảm cao. Kết cục là những rung động giao thông hủy hoại mọi thứ.

Việc thị sai mãi tới năm 1838 mới được phát hiện khi nhà thiên văn học người Đức Friedrich Bassel quan sát sự chuyển động của ngôi sao 61 Cygni.

Nhưng câu chuyện về Đài Tưởng Niệm không kết thúc ở đó. Ở thế kỷ 17, các tòa nhà cao là hiếm. Vào thời điểm đó, tòa nhà cao nhất thế giới là tòa thánh Strasbourg, chỉ cao hơn hai lần. Trước đây, Hooke đã buộc phải thực hiện các thí nghiệm đòi hỏi đến độ cao trên đỉnh tu viện Westminster Abbey ở London hay tòa thánh St Paul. Bây giờ (với Đài Tưởng Niệm) ông đã có phòng thí nghiệm riêng của mình cho "mọi thử nghiệm" liên quan đến tác động của độ cao, đặc biệt là về áp suất của không khí xung quanh. Năm 1678, ông viết, theo cách viết lộn xộn, trong cuốn nhật ký:

Thứ năm, 16 Tháng5 - đã viết cho Grace bức thư giận dữ về mẹ cô Shirds. ag. tại tháp phố cá làm thử nghiệm Trid mức thủy ngân trên hạ xuông khoảng 1/3 inch. DH. xem tại Bedlam cùng thị trưởng 0. Sir Joseph Watt. Mở két Iron bị đau ở ngón tay. ngồi không, thảo luận về thí nghiệm ở Tháp Phố Cá với ông Henshaw, & c, tại Jonathans.

Hooke đã sử dụng một áp kế để đo mức áp suất đã thay đổi khi ông bước lên cột Đài Tưởng Niệm. Trước đây ông lập kế hoạch rất cẩn thận, mỗi bực thang cao 6 inch, do vậy ông có thể theo dõi sự thay đổi áp suất một cách chính xác. Giữa bậc dưới cùng và trên cùng của cầu thang, mực thủy ngân giảm khoảng 1/3 inch, xác nhận áp suất không khí giảm xuống theo cao độ.

Cuối cùng đã có một thử nghiệm thành công tại Đài Tưởng Niệm. Ai quan tâm đến điều đã được phát hiện từ ba thập kỷ trước đó? Ngay cả khi chỉ cần đơn giản là đi lên một ngọn núi.

Zaria Gorvett