Một xã hội công bằng mang tính nhân bản

Một giáo sư kinh tế ở một trường Đại học cho biết ông chưa từng đánh trượt sinh viên nào nhưng đã từng đánh trượt cả một lớp. Lớp đó kiên quyết cho rằng một xã hội có hình thái tổ chức hoàn hảo là một xã hội không ai giàu và cũng không ai nghèo và đó là một cách cân bằng tuyệt vời. 

Thế là vị giáo sư nói: “Được rồi, vậy lớp mình sẽ tiến hành một thí nghiệm về điều đó. Tất cả các điểm sẽ được tổng hợp lại và chia đều ra, mọi người sẽ nhận được điểm như nhau, vì thế không ai bị trượt và cũng không ai được A cả.”

Sau bài kiểm tra đầu tiên, mức điểm trung bình cho cả lớp là B. Những sinh viên chăm rất buồn, còn những sinh viên lười rất mừng.

Qua bài kiểm tra thứ hai, những sinh viên lười thậm chí còn lười hơn, còn những sinh viên chăm thì quyết định rằng họ cũng chỉ nên học ít thôi. Điểm trung bình cho bài lần hai là D! Không ai vui cả.

Đến bài thứ ba, điểm trung bình là F. Mức điểm không hề tăng lên, còn các cuộc cãi vã, buộc tội, nêu tên nổ ra, mọi người đều khó chịu và không ai muốn học để người khác có lợi.

Đến bài cuối cùng, tất cả đều trượt, và ai cũng ngỡ ngàng. Giáo sư đã nói với họ rằng: Thông qua kết quả những bài kiểm tra thì các bạn có thể dễ dàng thấy được rằng, kiểu gì thì kiểu xã hội mà các bạn đang mong muốn cũng khó thành hiện thực vì dù ý tưởng rất hấp dẫn nhưng khi đưa vào thực thi chẳng ai còn động lực để làm việc nữa. Không gì đơn giản hơn thế !

Cuối cùng ông tổng kết:

“Bạn không thể làm người nghèo giàu lên bằng cách khiến người giàu nghèo đi. Người không phải làm gì vẫn được hưởng trong khi người phải làm thì không được hưởng gì. Chính phủ không thể cho ai cái gì mà không lấy thứ đó từ người khác. Khi một nửa nhân dân thấy rằng họ không cần làm gì vì sẽ có nửa khác làm cho, còn nửa còn lại thì nghĩ họ làm cũng chẳng ích gì vì sẽ bị kẻ khác đoạt mất, đó chính là khởi đầu của kết thúc cho mọi xã hội !"

"Không ai có thể gia tăng sự giàu có bằng cách chia đều nó ra.”

Quan điểm của bạn thế nào???
Một xã hội công bằng mang tính nhân bản là gì ? 

    

Không nên khó chịu về việc chênh lệch giàu nghèo của một xã hội nào đó. Mà hãy hỏi xem ở xã hội đó người nghèo có đủ sống không ? Chất lượng cuộc sống của người nghèo có thực thụ là 1 cuộc sống dành cho con người không ? Đau bệnh có được chữa trị tận tình không ? 

Và tiếp tục hỏi xem những người giàu cái giàu của họ có xứng đáng không ? Họ giàu bằng công sức - đầu óc của họ hay sự mánh mung, gian lận hay bất chính, phi pháp, ô dù ?

Ở xã hội đó cơ hội đỗ đạt, cơ hội thăng tiến có công bằng với tất cả không ? Hay chỉ thiên vị cho riêng nhóm người nào đó và con cháu của những ai đó. Và quan trọng nhất, là luật pháp và chính sách ưu đãi của nhà nước phải công bằng với tất cả, không phân biệt giàu nghèo, nghề nghiệp, địa vị... trước pháp luật ai cũng bình đẳng như ai.

https://www.youtube.com/watch?v=wVZtjzOcM98

Nhân vật góp tiền cho Clinton tiết lộ bí mật

Nội tình quan hệ mờ ám giữa Clinton và chính quyền Trung Cộng được tiết lộ.

Johny Chung là một doanh nhân Mỹ gốc Trung Cộng từng đóng vai trò trung tâm trong vụ bê bối tài chính của chiến dịch tranh cử Bill Clinton. Ông đã bí mật ghi lại một băng video như “vật bảo hiểm” để đề phòng bị sát hại.

Trong cảnh phim được cung cấp cho báo Daily Mail (Anh), Johnny Chung kể chi tiết về cách ông chuyển tiền phi pháp từ các quan chức Trung Cộng cho chiến dịch tái tranh cử của Bill Clinton vào năm 1996.

Ông là người gây quỹ ngầm cho Clinton và đã ghi lại câu chuyện bí mật này trong khi đang ẩn náu vào năm 2000. Johny Chung chuyển băng video cho những người bạn tin cậy và cho gia đình, dặn họ công bố cho truyền thông trong trường hợp ông bị hại chết, vì ông tin bản thân mình có nguy cơ bị ám sát.

Johnny Chung được cho rằng vẫn đang sống ở Trung Cộng.

Trò chơi vương quyền

Băng video được gửi đến nhà sử học Doug Wead khi ông viết cuốn sách “Trò chơi vương quyền”, trong đó tiết lộ chiến dịch tranh cử không thành công của Hillary Clinton năm 2016. Cuốn sách còn cho biết chính quyền Trung Cộng đã vận động để gây ảnh hưởng đến chính trị nước Mỹ trong thời gian dài.

Tác giả Wead đã cung cấp những trích đoạn của video cho báo Daily Mail. Bạn của ông Chung, Bob Abernethy là người quay video này, cũng xác nhận thông tin.

Trong đoạn phim, Johnny Chung mô tả ông lo sợ thế nào cho mạng sống của mình, sau khi ông thừa nhận đã tuồn tiền của các quan chức Trung Cộng cho chiến dịch tranh cử của cựu Tổng thống Bill Clinton vào năm 1996.

Ông cũng nói những người của đảng Dân chủ đã gây sức ép với ông phải im lặng về những phi vụ với gia đình Clinton và nói rằng FBI đã thử tuyển ông để ám sát một tướng quân đội Trung Cộng tại sân bay Los Angeles.

Video này được công bố trong khi dư luận đang quan tâm về việc các nước bên ngoài đã gây ảnh hưởng đến chính quyền Mỹ. Cụ thể là một số thành viên của chính quyền ông Donald Trump bị cho là có mối quan hệ với các quan chức Nga.

Đoạn phim cũng làm dấy lên tranh cãi vào giữa thập niên 90 khi có những chứng cứ về việc các quan chức Trung Cộng đổ nhiều tiền cho chiến dịch của ông Bill Clinton thông qua những nhà tài trợ Mỹ giả danh (bê bối Chinagate)

Bê bối Chinagate 1996

Johnny Chung là một trong những người dính vào vụ bê bối Chinagate này. Ông bị tố cáo góp hơn 300.000$ cho đảng Dân chủ vào năm 1996.

Năm 1998, Johnny Chung đã hợp tác với Bộ Tư pháp Mỹ trong quá trình điều tra, và bị tù treo 5 năm vì vi phạm tài chính tranh cử, gian lận ngân hàng và trốn thuế.

Theo cuốn sách “Trò chơi vương quyền” của ông Wead, Johnny Chung bị áp lực phải làm video này để tự bảo vệ mình sau khi một cựu quan chức chính phủ đến thăm ông và nói rằng Johnny Chung “còn sống sót là điều kỳ lạ”.

Lo sợ ám sát

Wead viết, một quan chức chính phủ đã nghỉ hưu và thân quen với FBI đã đến thăm Chung trong khi ông đang ẩn náu. Ban đầu FBI ở thành phố Los Angeles bảo vệ Johnny suốt cả ngày. Nhưng chỉ vài ngày trước khi Johnny Chung gặp bồi thẩm đoàn, FBI ở Washington đã rút lại việc bảo vệ và nói Chung cần phải tự mình lo liệu.

Trong video, Johnny Chung nói rằng Bộ Tư pháp Mỹ đã không quan tâm đến những lo lắng an toàn của ông. Một luật sư nói ông nên gọi cảnh sát 911 nếu cảm thấy bị đe dọa.

Chung nói: “Tôi gọi cho văn phòng FBI và muốn nói chuyện với trợ lý luật sư qua điện thoại. Nhưng ông ấy nói rằng vụ việc của tôi đã kết thúc. Và là một công dân Mỹ thì nên làm gì khi cảm thấy nguy hiểm? Hãy gọi 911”.

Khách quen của Clinton

Giữa thập niên 90, Chung gặp gỡ thường xuyên với các quan chức quan trọng của ông Clinton và những người của đảng Dân chủ, nhưng không ai nghi ngờ về việc một doanh nhân ít tên tuổi lại có thể viết những tấm séc tài trợ lớn như vậy.

Tổng cộng Johnny Chung đến Nhà Trắng 57 lần trong vòng 2 năm, trong đó có 8 lần gặp gỡ không có hẹn trước.

Phần lớn các cuộc gặp là với Hillary Clinton và nhân viên của bà. Một trong những cuộc gặp, Chung đã đưa tấm séc 50.000$ cho chánh văn phòng của Hillary Clinton là Maggie Williams.

Thậm chí Johnny Chung đã giúp sắp đặt cho Bill Clinton gặp một quan chức quân sự Trung Cộng, nơi cung cấp tiền bạc – tại một dịp gây quỹ ở Los Angeles.

Sau khi chính quyền liên bang để ý đến các hoạt động của Johnny Chung, những người Dân chủ nhanh chóng tránh xa ông.

Đảng Dân chủ vô can?

Khi ông Chung dính lao lý, các quan chức của đảng Dân chủ tuyên bố rằng Chung lừa dối họ và yêu cầu tòa án kết tội nặng cho ông. Nhưng tòa án từ chối và thậm chí ghi vào cáo trạng rằng “thật kỳ lạ” khi không ai của đảng Dân chủ bị điều tra vì nhận tiền gây quỹ phi pháp.

Thẩm phán quận Manuel L. Read nói: “ Rất lạ là người đưa tiền nhận tội nhưng người nhận tiền lại vô tội” . 

Thẩm phán Real cũng nói rằng những các lãnh đạo của Đảng Dân chủ là “ hai trong số những chính trị gia đần độn nhất mà tôi biết” nếu họ không biết gì về kế hoạch tài trợ của chiến dịch tranh cử.

Trong video, ông Chung nói rằng Đảng Dân chủ tự coi họ là “nạn nhân của Johnny Chung”.

Âm mưu của FBI

Chung tuyên bố rằng FBI cũng muốn đưa ông vào một âm mưu để bắt Tướng Trung Cộng Ji Shengde tại sân bay Los Angeles.

Chung nói: “Cùng lúc người ở FBI và Bộ Tư pháp gọi cho tôi, họ nói Tướng Ji đã đến thăm Mỹ mỗi năm một lần, và ông ấy có con đang ở Mỹ. Họ nghĩ sẽ đưa tôi đến sân bay ở Los Angeles và điều duy nhất tôi cần làm là chỉ ngón tay vào Tướng Ji”.

Chung sống ở California sau khi án tù treo kết thúc, nhưng rồi quay lại Trung Cộng. Tác giả Wead nói sau này ông không thể liên lạc được với Chung.

Bạn của Chung, ông Abernethy nói rằng, Chung lo lắng cho mạng sống vì 3 lần yêu cầu FBI bảo vệ, đồng thời đã chứng kiến những gì xảy ra với Ron Brown, Bộ trưởng Thương mại, người đã tham gia sâu vào việc dàn xếp các vấn đề thương mại của chính quyền Clinton với Trung Cộng.

Brown là người phụ trách chính sách thương mại của Clinton với Trung Cộng, đã bị thiệt mạng trong vụ tai nạn máy bay ở Croatia năm 1996. Một số người suy đoán rằng lúc đó ông Brown đang chuẩn bị tiết lộ các thông tin về vai trò của Trung Cộng trong chiến dịch tranh cử của Bill Clinton.

Chung chỉ là một trong những người liên quan đến vụ bê bối Chinagate (về việc chính phủ Trung Cộng chuyển một lượng tiền lớn cho đảng Dân chủ Mỹ).

Trung Cộng đổ tiền khắp nơi

Ng Lap Seng, một tỷ phú Macau có quan hệ với chính quyền Trung Cộng, bị tố cáo đã đổ 1 triệu $ cho chiến dịch tranh cử của Clinton. 

Mặc dù Ng tránh được vụ điều tra nhưng ông ta lại xuất hiện tại sân bay New York, mang theo một vali tiền mặt vào năm 2015. Sau đó ông ta bị bắt và bị cáo buộc hối lộ các quan chức Liên Hợp Quốc. Ông hiện đang bị giam lỏng để chờ bị xét xử.

Quan chức Liên Hợp Quốc, người bị cáo buộc nhận tiền hối lộ, John Ashe, 61 tuổi, đã bất ngờ bị tử vong bởi một thanh tạ trong khi cử tạ vào mùa hè năm ngoái.

Trong cuốn sách của mình, Wead nói rằng văn phòng FBI ở New York đã muốn điều tra các mối quan hệ của ông Ng với Clinton vào năm ngoái, nhưng vụ việc bị Bộ Tư pháp của chính quyền Obama đóng lại.

Trong chiến dịch tranh cử năm 2016, ứng viên Tổng thống Donald Trump từng nhiều lần nói rằng Hillary Clinton là “dối trá”. Giờ đây những thông tin này hé lộ thêm những bí mật đằng sau mối quan hệ giữa gia đình Clinton và chính quyền Trung Cộng.

Dương Minh

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Đuổi kịp Mông Cổ?

Nguyễn Xuân Hưng

1. Tôi hỏi 100 người, thì đến 97 người bảo: Mông Cổ ấy à? nghèo lắm hả?
Sai. Khái niệm về một nước Mông Cổ nghèo khó ngự trị trong đầu óc dân Việt Nam từ xa thời cùng phe XHCN. Nhà văn Tô Đức Chiêu bảo tôi: "Tao đã đi Mỹ, Ai Cập, Ả rập xê út, Nga và Đông Âu, không kể châu Á như Tàu, Thái... Tức là gần hết thế giới, nhưng khi đi Mông Cổ, mới thấy mình khám phá ra một thế giới mới, nếu có dịp, tao đi 2 -3 lần nữa".
Tôi thấy thế nên cũng đú theo, đi Mông Cổ một chuyến.
Mở ngoặc ngay là, khi anh (du lịch) đến đâu, anh phải tự vấn ta đến đấy để làm gì, muốn biết gì. Nói chung là nên đi phượt. Tôi có bài học kinh nghiệm về việc này, có 1 cậu trẻ đi cùng đến thảo nguyên Mông Cổ, cậu thốt lên chán nản: Ơ, đâu cũng như đâu, mênh mông cả, chả thấy cái gì. Vấn đề là cái gì?

Sau chuyến đi Mông Cổ, tôi rút ra kết luận, 30 năm nữa (hoặc hơn) không biết Việt Nam mình có đuổi kịp Mông Cổ hay không?

Mông Cổ diện tích gấp hơn 6 lần nước Việt Nam, dân số hơn 3 triệu người (bằng 1/2 Hà Nội). Mà 1/2 dân số ở thủ đô Ulan Bato. Hãy tưởng tượng hơn 1 triệu người ở rải rác trên lãnh thổ gấp 6 lần Việt Nam.

Mông Cổ có đặc biệt là có biên giới với Nga và Trung Quốc. Họ bị kẹp giữa 2 nước lớn, nên phải chọn 1, lịch sử đã chứng tỏ họ chọn đúng, chọn nước Nga để tránh nước Tàu kẻ thù. Chính chính phủ Quốc dân đảng của Tưởng Giới Thạch khuất phục trước chính phủ Stalin, mà công nhận Mông Cổ độc lập. Chuyện này chính phủ Mao cay cú ra mặt, công khai gọi Mông Cổ là Ngoại Mông, còn phần lãnh thổ Mông Cổ bị mất từ thời Nguyên triều, thì TQ gọi là Nội Mông (họ vẫn nhận đó là nước họ). Cấp độ cay cú ăn thua và nhòm ngó còn hơn một bậc so với Việt. Người TQ chưa gọi Quảng Đông là Nội Việt, mặc dù vẫn dùng từ Việt gọi Quảng, Việt ngữ là tiếng Quảng, họ chưa gọi Việt Nam là Ngoại Việt. Nói thế để biết mức độ nguy hiểm chênh vênh của con ngựa Mông Cổ trước con sói Trung Quốc.

Ở Mông Cổ, tôi được nghe câu chuyện tiếu lâm. Một người Mông Cổ gặp một người Nhật. Người Nhật cám ơn người Mông, vì bài học của Nguyên triều, nên nước Nhật quyết định không chiếm Trung Quốc nữa. Nếu chiếm nó, có lẽ nước Nhật đã thành Trung Quốc rồi. Đó là một câu chuyện tiếu lâm cay đắng mà không thể cười.

Ân oán giang hồ với người Tàu thì rất nhiều. Chỉ kể 1 chuyện. Các công ty xây dựng ở Ulan Bato, và nói chung các công ty khác cần nhân công, thì đều thuê nhân công TQ, vì người TQ sinh sôi như cỏ dại, ở đâu họ cũng mò đến. Nên các công ty có quy định, chỉ được thuê dưới 6 tháng, mà trong 1 năm không được thuê quá 1 lần. Nên người làm thuê phải đi về TQ ngay. Cảnh sát Ulan Bato rất dễ dãi với người Việt sinh sống ở thủ đô của họ, hình như có 7000 người, còn riêng người TQ thì phải thống kê rất cụ thể. Người bạn Mông Cổ nói với tôi: Việc lớn nhất của cảnh sát là đuổi người Trung Quốc hết hạn cư trú. Đúng vậy, họ không có tình trạng kẹt xe, không có tệ nạn nhiều, việc chính là không để lọt một cái trứng tu hú. Chuyện này 30 hay 50 năm nữa, Việt Nam cóc làm được, mà cũng chả làm.

2.
Nhìn trên phim ảnh, thấy thảo nguyên là những dải đất trùng điệp, cây cỏ lưa thưa, nếu chỉ có thế, chưa biết gì về thảo nguyên Mông Cổ cả. Hồi tôi đi tầm tháng 7 dương lịch, là tháng đã hết cỏ rậm. Cỏ rậm thì đến ống chân, đến đầu gối, còn khi chuẩn bị vào đông, cỏ bị đám gia súc gặm gần hết. Chỉ còn cỏ thấp và cỏ tái sinh.

Nói từ "cỏ" với người Việt, cũng không ổn. Cỏ của Việt Nam là thứ chả để làm gì. Điều này lỗi ở các nhà làm ngôn ngữ khoa học, địa lý. Đáng lý nên dùng từ "thảo mộc thân mềm" hay cái gì đó khác với "cỏ". Cúi nhìn xuống, hàng trăm hàng nghìn loài cây gọi là cỏ rất khác nhau, riêng hình lá cũng thiên hình vạn trạng. Nếu vò vài cái lá rồi đưa lên mũi, sẽ thấy nhiều mùi vị rất khác. Mùi thơm thoang thoảng, mùi hắc, mùi nồng... Thực sự đó là một thế giới cây thuốc và loại cây như rau thơm ở VN, chứ không phải cây cỏ thông thường. Gia súc Mông Cổ từ hàng nghìn năm nay ăn thứ cỏ đó. Sau khi đi thảo nguyên, tôi mới lý giải được việc ở Mông Cổ, người ta ăn rất ít rau, ăn rất nhiều thịt, ngay cả người Việt ở xứ ăn rau, đến Mông Cổ ăn toàn thịt, mà tiêu hóa bình thường, không bị táo bón. Bởi vì lũ gia súc ăn thứ cỏ thiên nhiên hoang dã bổ béo thơm lừng như hàng nghìn năm nay nó vẫn ăn. Không như gia súc ở nơi nuôi công nghiệp.

Mông Cổ ngày nay vẫn du mục và người ta tự hào vì nếp sống du mục này. Ông Chủ tịch Hội Hữu nghị Mông -Việt nói tiếng Việt sõi như người Việt, bảo tôi, rất may là thảm họa tập thể hóa, định canh định cư xảy ra rất nhanh, rồi thảo nguyên lại có sức sống quay lại nếp xưa.

Nếu ai đã đọc Tô-tem sói, của một nhà văn Trung Quốc (quyển này vang dội một thời trên văn đàn TQ) thì biết thảo nguyên Nội Mông đã bị tàn phá kinh khủng như thế nào. Họ dồn nén dân du mục vào hợp tác, triệt phá cách sinh hoạt truyền thống, mang hàng sư đoàn quân đội bắn sói. Sói là vật thờ của người Nội Mông, khi người chết, người ta kéo xác cha mẹ để ra một chỗ cho sói ăn. Người TQ Mao-ít bắn sói, thế là thỏ làm giặc, lại giết thỏ, lạc vào cái vòng quẩn, rồi đưa người Hán đến sinh sống, khiến thảo nguyên Nội Mông bị tiêu diệt. Trong quyển sách ấy, tác giả cũng nói, nhìn sang Ngoại Mông xanh tươi mà tiếc...

Nhìn thảo nguyên thì mênh mông, nhưng hoang dã hàng trăm thứ thú hoang vẫn ngày đêm sinh sống, tuân thủ cân bằng sinh thái của nó. Người Mông Cổ ngày nay có xe ô tô tải, có điện thoại di động, kéo theo cái nhà, và đàn gia súc, đi lang bạt trên thảo nguyên theo nhu cầu của gia súc. Thảo nguyên mênh mông, mình nhìn đâu cũng như đâu, nhưng chúng tôi đã được một chú bé 12 tuổi đưa từ thị trấn, đi xuyên 25 km đến đúng chỗ lều của bố mẹ chú bé. Hôm đi thảo nguyên, chúng tôi được đón tiếp Chủ tịch huyện đến chơi, cũng vì biết có khách Việt. Ông nói huyện ông có gần 80 hộ, diện tích huyện, khi đó làm phép so sánh, gần bằng tỉnh Hưng Yên cộng với Thái Bình. Chủ tịch huyện biết cả 80 hộ luôn. Quy định của họ chăn thả không giới hạn, nên có lúc có hộ gia đình chăn thả ở huyện khác (miễn là đăng ký vẫn ở huyện này). Chủ tịch người Đảng Dân chủ, alo gọi đồng chí Bí thư huyện ủy Đảng Nhân dân (đảng cộng sản cũ) thì đồng chí đang chăn ngựa, bèn cưỡi ngựa về. Bí thư huyện ủy đảng nào cũng làm nông dân cả và chả chức vụ gì, cười hề hề đúng là ông chăn ngựa. Riêng chuyện này, 50 năm nữa Việt Nam có theo kịp không?

3.
Người Mông Cổ có một niềm hãnh diện đã mất, đó là đã từng bá chủ thế giới, và còn một niềm kiêu hãnh vẫn còn, đó là sữa ngựa.

Thế giới văn minh và ở các nước phát triển có chỉ tiêu bao nhiêu lít sữa bò cho đầu người, thứ sữa đó người Mông Cổ chỉ làm lương khô, làm nguyên liệu chế biến, vì họ uống sữa ngựa. Hình như chỉ Mông Cổ dùng sữa ngựa làm thực phẩm chính yếu. Nó là nguồn gốc sức mạnh của các chiến binh từ xưa, và khiến người MC cao lớn.

Ngựa là gia súc chủ yếu ở thảo nguyên. Một hộ thường có vài trăm đến vài ngàn ngựa, thêm cừu và dê. Bao giờ cừu cũng đi kèm dê. Mùa đông cừu nằm trên giữ ấm cho dê moi cỏ chia nhau. Không có cừu dê chết rét, không có dê cừu chết đói. Kiểu chăn thả thiên nhiên ấy khác xa nông trại hiện đại. Kiểu vắt sữa ngựa cũng khác vắt sữa bò. Vì khi vắt sữa, luôn luôn có con ngựa con đứng cạnh. Người MC tôn thờ ngựa vì cả đức tính này, không buông tuồng vô cảm như bò, cứ vắt là ra sữa bất kể thế nào. Sữa ngựa làm bia, làm thức uống, nên con ngựa là đầu cơ nghiệp. Bò chỉ là loại thêm. Bò MC (Mông Cổ) lông dài như voi mamut. Bây giờ cũng thoái giống, người MC buồn vì bò lông ngắn, còn gì là bò nữa.

Gia súc nuôi, thịt là thứ phẩm. Chính phẩm là lấy lông và da. Len MC đắt kinh khủng. Hình như hàng lông da là chủ lực xuất khẩu.

Cái lều Mông Cổ thật sự là một thứ thú vị. Cứ nói "lều" thì khó hình dung, đến mới thấy đó là cái biệt thự giữa thảo nguyên. Bây giờ lều có nhiều loại, từ 300 đến 30.000 đô Mỹ. Người TQ quá khôn, họ làm lều bán cho người Mông Cổ.




Trong cái lều Mông, tài nhất là cái bếp ở chính tâm nhà, tâm vòng tròn. Chất đốt bằng phân gia súc, thông hơi làm nhiệm vụ trụ chống giữa. Vào lều không nhận ra có bếp.

Người nông dân du mục cũng có vấn đề nan giải, đó là sinh ra và nuôi dạy trẻ. Du mục xa trung tâm thị trấn, nên nếu đẻ bất thường thì cấp cứu rất khó. Khi con 6 tuổi, phải cho nó đi học, thì nhà mất 1 người thường là mẹ hay chị lớn phải đưa lên thị trấn làm 1 cái lều ở nuôi con 1-2 năm mới yên tâm gửi con học nội trú. Ở các thị trấn thị tứ cứ thấy các cụm lều, đó là những người đi nuôi con học. Vì vậy, mà nhà nghèo hoặc quan điểm cũ chỉ cần đọc chữ, trẻ thất học.

Hình như chính việc hiếm người mà du mục có truyền thống quý người. Phụ nữ đẻ con là quý, con ai không quan trọng. Mấy ông Mông Cổ bảo, cộng đồng du mục có lệ, khách quý cao tuổi thì chủ nhà mời đầu dê. Thịt con dê, cái đầu là quý nhất. Còn khách trẻ và trung niên thì chủ nhà bảo con gái sưởi ấm cả đêm. Tôi không ở qua đêm ở thảo nguyên, nhưng nghe kể lại, các nhà văn Trần Nhương, Tô Đức Chiêu, Thúy Toàn có ngủ đêm thảo nguyên và được coi là khách quý trung niên. Vấn đề là các bác ấy có chịu đựng được mùi mồ hôi người ăn thịt cừu, uống sữa ngựa và 3 tuần mới tắm không thôi.

Người MC rất có ý thức giữ gìn môi trường thảo nguyên. Tôi khá ngạc nhiên. Mọi người picnic thu dọn rác tống lên xe về bãi rác ngoại ô vứt. Họ nói tivi có nhiệm vụ quan trọng nhất là tuyên truyền giữ sạch thảo nguyên. Và việc này chỉ có từ khi cách mạng dân chủ đa đảng. Người lái xe dẫn chúng tôi mặc dù xe chật, kiên quyết mang bao tải rác trên xe để về đến bãi rác ngoại ô.

Ở Ulan Bator, anh là công chức, lập tức được cấp 0,99 ha ở ngoại ô làm nhà nghỉ. Cuối tuần, chiều thứ 6, lũ lượt xe rời thủ đô ra ngoại ô. Thứ 7, Chủ nhật thủ đô vắng thênh thang. Tối CN, lại rồng rắn về thành phố. Nếu không phát động giữ thảo nguyên thì chả mấy chốc thảo nguyên nghìn đời thành bãi rác. Và họ đã làm được rất tốt. Tương tự thảo nguyên của họ là rừng là biển của người Việt, than ôi, chúng ta đã cư xử như là tự phá hủy cơ thể! Đuổi kịp Mông Cổ ư? Không bao giờ!

4.
Định nói nhiều chuyện khác, nhưng nhiều bạn hỏi đi du lịch Mông Cổ, nên tôi nói chủ đề này trước.

Các công ty du lịch VN cũng có tua MC, nhưng ít. Mùa đi là mùa xuân và hè, tốt nhất tháng 5-6 nhiều lễ hội, có nhiều cái để xem. Tháng 8 bắt đầu rét không đi thảo nguyên được. Đêm xuống 0 độ. Chênh lệch ngày đêm 10-20 độ. Tôi đi tháng 7, ban ngày 25-30 độ, đêm 5 độ. 8 giờ mới bắt đầu tối.

Tôi chọn cách tự đi. Mua vé khoảng 800 đô. Chú ý là không bao giờ nên chọn tuyến bay quá cảnh qua Bắc Kinh. Sự ty tiện nhỏ nhen của người TQ thể hiện ở cấp độ thể diện quốc gia, họ hành người đi Mông Cổ chết thôi. Nhiều người bị hành truyền kinh nghiệm rồi. Điều này tôi chưa bị nhưng tin. Ai đi từ Quảng Châu về HN sẽ thấy, khu đợi tàu ra máy bay đi HN bị nhét xuống dưới khoang ra cùng với bay nội địa của họ, cửa HN lẫn với Bắc Kinh, Thượng Hải, Thành Đô, Trùng Khánh...

Đi Mông Cổ từ VN thì nên bay quá cảnh qua Hàn Quốc. Khách sạn Ulan Bator cũng có nhiều loại như Hà Nội, có điều ít lựa chọn, giá đại khái như phố cổ.

Ulan Bator nhiều ô tô phân khúc rẻ. Đại khái như Lào, Cam. Ô tô cũ mới phong phú. Ô tô cũ của Nga, mới của Nhật, Hàn là chính. Người Việt ở Ulan Bator hầu như làm một nghề sửa chữa ô tô. Tôi có sơ bộ tìm hiểu, các hiệu sửa chữa ô tô đều đứng tên người MC. Họ không mặn mà mở rộng đầu tư nước ngoài, trái ngược với VN. Vì tôi đoán họ khôn ngoan, điều kiện người ít, không vội vàng tiến lên theo kiểu VN, TQ. Nhiều người Nhật, Hàn đến đầu tư chủ yếu làm công nghiệp thuộc da và lông thú, sản xuất len.

Hồi tôi đi MC cách đây 3 năm, cũng thấy có khách tua được công ty du lịch dẫn đi xem thảo nguyên, xem sinh hoạt du mục, ở nhà lều... Dĩ nhiên không thể bằng mình lọ mọ tự đi, cũng là may mắn có nhiều người giúp, gõ cửa ông nhà văn Dastseven, Chủ tịch Hội Hữu nghị Mông-Việt, ông ấy chỉ dẫn cho đi...

Ẩm thực Mông Cổ đơn giản kinh khủng. Thịt con gì cũng chặt to cỡ cái mũ, cho vào nồi đại tướng, thêm qua quýt củ quả gì đó. Rồi được phát một con dao. Xin mời. Nước thì húp soàn soạt. Đại khái truyền thống như vậy. Món này rẻ như rau muống VN. Ngày nay thì siêu thị cũng đầy thực phẩm, hàng hóa. Khách sạn nhà hàng gì cũng có. Mức chi tiêu ở Mông cổ dĩ nhiên đắt đỏ hơn Hà Nội.

Mông Cổ không vội và không hào hứng hội nhập với các nước mà chỉ chọn lọc mấy nước truyền thống. Hàng tiêu dùng chủ yếu là Nhật, Hàn. Hàng TQ từ phía bắc TQ thì là hàng cao cấp. Nên ví dụ quần áo túi ví trang sức... Thanh niên mặc bình thường, cũng thấy toàn hàng hiệu, loại mà ở VN phải người rất giàu mới dùng.

Trung tâm thủ đô Ulan Bator nay là quảng trường Sukhe Bator, ngày xưa có mộ ông này, lãnh tụ cách mạng khai sinh nước CHDCND Mông Cổ từ thập niên 20, đại khái ông ấy như Hồ Chí Minh VN. Sau cuộc cách mạng dân chủ 199x, thì người ta mang mộ ông ấy về quê chôn, không để ở giữa thủ đô nữa, còn lại bức tượng oai hùng mà thôi. Vẫn kính trọng như cũ, chỉ không để mộ to tướng ở giữa thủ đô.



Khi tôi đến, còn tàn tích vài bệ tượng Lê Nin. Nói chung tượng lãnh tụ vô sản bỏ hết. Nhưng họ vẫn để bức tượng bán thân Hồ Chí Minh ở khuôn viên trường phổ thông liên cấp mang tên HCM. Đây là một loại trường chuyên hàng đỉnh của thủ đô như Am, Chu của HN. Buồn cười là các lãnh tụ lật đổ chế độ cộng sản MC phần lớn xuất thân từ đây. Tổng thống đầu tiên của chế độ đa đảng là học sinh xuất sắc trường HCM, 2 thủ tướng sau cũng là học sinh trường này.

Hồi Liên Xô sắp sụp, thì người Mông Cổ đã tự giải quyết. Đảng nhân dân cách mạng phải lên truyền hình tự nhận lỗi về những sai lầm rập khuôn mô hình Liên Xô. Nói chung cuộc chuyển chế độ của họ êm không gay cấn...

Ở Mông Cổ, tôn giáo chính là Thiền phái Mật tông Tây Tạng. Phật giáo bắt rễ vào cùng thời vào VN, nhưng là nhánh Tiểu thừa Ấn, sau chuyển Mật tông Tây Tạng. Chùa ở Ulan Bator thờ giáo chủ Đạt lai Lạt ma thứ 14, trưng ảnh vị ấy rất to và trang trọng. Đó là vị Lạt ma đang lưu vong mà Bắc Kinh coi là kẻ tử thù. Nếu chỉ du lịch đi qua ngắm cảnh mà không để ý thì không thấy sự khác biệt sâu sắc này, dẫn đến xã hội và nền chính trị Mông Cổ khác Việt Nam và khác các nước Phật giáo khác (Lào, Cam...) gần ta, khác một trời một vực.

Riêng vấn đề này, VN không còn đặt vấn đề đuổi kịp nữa, vì hai nước đang ở hai hệ quy chiếu khác...


Đạt Lai Lạt ma 14 ở Ulan Bator tháng 11/2016

5.
(Tôi định kết thúc câu chuyện Mông Cổ ở kỳ 4, nhưng rất bất ngờ là thông tin về MC lại ít như vậy, chắc là bài tôi viết cũng có chút bổ ích, nên kể thêm 2-3 kỳ nữa).

Mông Cổ nổi tiếng về ngựa, nhưng ít ai biết về con chó Mông Cổ và số phận bi phẫn của chó Mông Cổ.

Hiện nay, người du mục nào cũng nuôi chó, và giống chó đúng Mông Cổ. (Dĩ nhiên nó không phải chó gốc, phần sau sẽ nói). Loại này với chủ rất hiền từ, với khách không mời thì vô cùng dữ. Chúng tôi đi thảo nguyên bằng ô tô, nhưng đi qua đất của chủ chó, lập tức bị con chó xông ra nhe nanh xù lông sủa dữ dội. Đuổi theo cắn ô tô, cứ như cái ô tô có thể ngoạm được. Nhà trên thảo nguyên chỉ phân cách sở hữu (tạm) đất bằng một vết lõm dùng cuốc thành rãnh rất nông, mắt thường còn khó biết, nhưng nếu ô tô đi qua vạch phân giới ấy là con chó dừng lại.

Người đi thảo nguyên với tôi là thành viên Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Mông Cổ, kể rằng: Ngày xưa, ngay cả thời Thành Cát Tư Hãn xâm lược châu Âu, có quy định mang chó Mông Cổ đi theo, và kiểm kê từng con một. Để đảm bảo không sổng con nào ở ngoài Mông Cổ. Tuy nhiên, lịch sử trớ trêu, người Mông Cổ đã chiếm và làm vua Trung Quốc, nên mất giống chó gốc vào tay Trung Quốc. Con chó bây giờ gọi là "Ngao Tây Tạng", chính là con chó gốc Mông Cổ.

Mông Cổ làm chủ Trung Nguyên, lập ra nhà Nguyên, vẫn có truyền thống bảo vệ con chó Mông Cổ. Nhưng cũng đến ngày nhà Nguyên cáo chung. Chúng ta đọc lịch sử, chỉ biết nhà Nguyên thất bại, nhưng không biết rằng, triều đình Nguyên với người gốc Mông Cổ không hề ở lại Trung Quốc, mà rút toàn bộ về Mông Cổ. Giới tinh hoa quý tộc Nguyên gốc Mông có ý thức không ở lại Trung Quốc. Họ về Mông Cổ. Và một số ít lên Tây Tạng. Vì sao lại lên Tây Tạng? Vì khi đó Tây Tạng không/chưa bị Hán hóa, là một quốc gia độc lập. Tây Tạng là quê hương Phật giáo truyền sang Mông Cổ. Thành Cát Tư Hãn đã có lời thề, sẽ chiếm toàn thế giới, trừ (Ấn độ, Tây Tạng) quê hương Phật Giáo. Như vậy một bộ phận quý tộc Mông Cổ lên Tây Tạng, mang theo con chó Mông Cổ.

Theo ông Hàn lâm KHXH Mông Cổ, cho đến trước năm 1970, con chó Mông Cổ (Ngao Tây Tạng) còn vài trăm con trên lãnh thổ Mông Cổ. Chủ yếu ở vùng thảo nguyên xa. Người TQ có chiêu bài thu mua chó, bao nhiêu cũng mua, giá cao ngất ngưởng. Nhà nước dùng mọi cách cũng không giữ lại được. Khoa học kỹ thuật Mông Cổ khi đó lại lạc hậu. Nên cho đến năm 199x, chó Mông Cổ (Ngao Tây Tạng) chính gốc bị mất hết. Ngày nay, các con chó thảo nguyên trông dáng như Ngao Tây Tạng, không to bằng, là loại đã bị lai tạp cả.

Số phận con chó Mông Cổ cũng bi hùng chìm nổi như chính người Mông Cổ vậy.

6.
Các vua Hùng đã có công dựng nước... Mông Cổ.

Điều này tưởng như nói đùa chơi, mà là sự thật.

Khi tôi nói về lịch sử vua Hùng, ông Dashtseven, Chủ tịch Hội Hữu nghị Mông Cổ- Việt Nam, Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Mông Cổ, chăm chú một cách khác thường. Ông hỏi: Sao lại có tên "Hùng"? Tôi thuật lại các giả thiết khác nhau về tên gọi vua Hùng, trong đó có giả thuyết của ông Trần Quốc Vượng, nhà sử học số 1 của Việt Nam. Ông Vượng cho rằng, cộng đồng dân cư Việt đã gọi người đứng đầu là Khun hay Hun gì đó, khi có chữ Hán, người ta dùng chữ Hùng để ghi lại mà thôi. (Có giả thuyết họ Hùng và các giả thuyết khác). Ông Dashtsevan nói ngay: Tôi ủng hộ cách lý giải của ông Trần Quốc Vượng. (Vì các lý giải trong lịch sử Mông Cổ)

Người Mông Cổ cổ đại gọi người đứng đầu bộ tộc là Hung (hay Hun). Hung là vua, không cần gọi "vua Hung". Khoảng tương tự trước thời Tần ở TQ, có một Hung đã thống nhất các bộ lạc trên lãnh thổ mà trung tâm là Mông Cổ bây giờ, tạo thành một nước rộng lớn, phía bắc ôm trọn hồ Bai Can, phía nam giáp với Bắc Kinh. Nước Mông Cổ cổ đại ấy rất hùng mạnh, nhiều lần đánh bại các nhà nước thuộc Chu (TQ) và đánh Tần, khiến nhà Tần phải xây Vạn lý trường thành để ngăn cản. Cho đến giữa thời Hán, khoảng 100-150 trước Công nguyên, nhà Hán đã có lần đánh bại được nước Mông Cổ đó, từ đó dẫn đến thời kỳ suy yếu của nhà nước Mông Cổ hùng mạnh. Trong sử sách của người Trung Quốc, vương quốc đó được gọi là "Hung Nô". Hung Nô là tên gọi miệt thị trong sử TQ sau nhà Hán để gọi quân đội và các bộ tộc mà Hung đứng đầu. Sau này, sách TQ gọi các vua của Hung Nô là các Thiền Vu, cũng là một cách phiên âm mà sau này người Mông Cổ phải chấp nhận, miễn cưỡng và không thích, cũng như rất ghét tên gọi Hung Nô, ý của nhà Hán là "Hung nô lệ", cái nước mà họ đã bắt làm nô dịch.

Nhìn lại Việt Nam ta, cái tên An Nam do triều đại TQ và Pháp dùng để chỉ một phương Nam an bài, bị nô dịch, thì người Việt Nam nào thích không? Tuy nhiên, lịch sử có giai đoạn An Nam, kể từ thời An Nam đô hộ phủ đến An Nam thuộc Pháp, thì vẫn là sự thật, cũng như người Mông Cổ còn lại dấu vết của vương quốc Hung Nô.

Đế quốc Hung Nô suy tàn, cho đến thế kỷ 13 có một người Mông Cổ vĩ đại đã lập lại đế quốc của họ rộng gần hết thế giới. Đó là Tringit Khan, người Việt gọi theo chữ Hán là Thành Cát Tư Hãn. Đây lại là câu chuyện khác.

Có một giả thuyết được nhiều người tin theo, đó là một bộ phận Hung Nô đã đánh dẹp sang tận châu Âu, hình thành cộng đồng dân tộc Hungari. Nhưng cũng có nhiều người phản bác. Tuy vậy, các cuộc chinh chiến của quân Hung Nô (chưa phải thời Tringit Khan) cũng để lại các chiến binh rải rác khắp châu Âu, mầm mống gen của họ còn đó, kể cả Thổ Nhĩ Kỳ, là một sự thật khó chối cãi.

Như vậy, có một mẫu số chung thời cổ đại, nhiều bộ tộc gọi người đứng đầu của mình là Hung/Hun/Khun... (Hiện nay, một số dân tộc thiểu số ở VN vẫn gọi là Khun). Nếu ông Xukhe Bator dạy quân dân, cũng có thể nói: "Các Hung đã có công dựng nước Hung vĩ đại, bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy phần còn lại này".

Tôi hỏi ông Dashtsevan: Các anh có lịch sử rất khúc khuỷu, có lúc mạnh chế ngự thế giới, có lúc suy tàn, vậy các anh dạy học sinh và tuyên truyền lịch sử như thế nào?

Ông Dashtsevan nói: "Sự thật. Chúng tôi ủng hộ quan điểm tham mưu với nhà nước phải nói sự thật và chỉ có sự thật, có tranh luận thì cũng thuần học thuật, đừng mang chính trị áp vào. Sự thật sẽ là bài học lớn. Điều này thời chính quyền của Đảng Nhân dân cách mạng thì cũng có khó khăn, nhưng dưới thời đa đảng thì thuận lợi". Rất bất ngờ, ông chia sẻ quan điểm với tôi, đất nước của các vua Hùng của người Việt không chỉ bó hẹp ở Phong Châu và Đồng bằng sông Hồng, mà nó là phạm vi gần trùng với nước Nam Việt, còn lớn hơn nước Nam Việt của Triệu Đà. Bởi vì khi Hai Bà Trưng khởi nghĩa, là khôi phục nước Nam Việt và đất của vua Hùng. Chỉ có điều đó mới phù hợp với chính sử về gốc tích các vua Hùng (bây giờ thì việc Hai Bà chiếm 65 thành ở Nam TQ, có đền thờ khắp Quảng Đông, Quảng Tây đã nhiều người biết).

Nói sự thật, điều đó với việc tuyên truyền lịch sử ở Việt Nam còn đi sau Mông Cổ, còn đuổi mệt mới kịp...

7.
Người Mông ở Việt Nam (và các nước khác) là một bộ phận dân Mông Cổ đã thiên di. Điều đó là khẳng định của ông Dashtsevan. Ông đã nghiên cứu vấn đề này, đến cộng đồng Mông ở khắp các nước Đông Nam Á (Lào, Thái, Miama, Malaysia, Indonesia). Riêng ở Việt Nam, theo nguyện vọng của ông, tôi đã dẫn ông lên Bắc Hà để quan sát người Mông Bắc Hà.

Trong các tài liệu chính thức phổ biến ở Việt Nam, thì người Mông có nguồn gốc ở Nam Trung Quốc, di cư đến VN khoảng trên dưới 300 năm, có bộ phận chỉ 100-150 năm, và ý kiến nguồn gốc Mông Cổ là lần đầu tiên tôi nghe từ ông Dashtseven, một người nghiên cứu khoa học xã hội Mông Cổ.

Ông Dashtseven khảo cứu về truyền thuyết nguồn gốc di cư, có cộng đồng dân cư nói rõ đi từ thảo nguyên Mông Cổ, có bộ phận không nói rõ, nhưng đều nhận từ thời gian gần (mấy trăm năm) là từ miền cao nguyên Tây Tạng.

Lịch sử văn hóa Mông Cổ gắn chặt với Tây Tạng. Hiện nay, chữ của người Mông Cổ chính là bộ chữ truyền thống Tây Tạng, trông như giun nhưng viết từ trên xuống. Khi cách mạng dân chủ thành công, người Mông Cổ bỏ bộ chữ Xlavo của Nga, dùng chữ truyền thống của mình. Chữ Tây Tạng truyền theo con đường truyền đạo Phật. Tương tự như các giáo sĩ Bồ làm chữ quốc ngữ cho người Việt. Các thiền sư Tây Tạng đã mang chữ của họ cho người Mông cổ trung đại. Và khi người Mông Cổ làm chủ Hoa Hạ, nô dịch người Hán, họ có mối liên hệ quan trọng với người Tây Tạng. Khi nhà Nguyên thất bại, bộ phận dân cư không phải quý tộc và quan lại đã ở lại vùng chân núi Tây Tạng. Đó là bộ phận dân cư của các bộ tộc nghèo, nhiều bộ tộc khác với các bộ tộc theo Tringit Khan làm vua ở triều đình. Và họ tiếp tục chạy nữa, sau triều Tống, đến triều Thanh chinh phục Tây Tạng, họ vẫn chạy. Họ di cư đến vùng đất mới sau thì phải chọn chỗ trên cao như Việt Nam, chứ không phải đâu cũng ở cao. Ở Lào, người Mông ở thấp.

Quá trình du mục thảo nguyên chuyển đến du mục trên các triền núi, người Mông bắt buộc phải thay đổi nhiều tập quán, nhưng giữ lại tập tục du mục, trang phục và ứng xử với ngựa. Ở Bảo tàng dân tộc tại Mông Cổ, có thể tìm thấy các bộ trang phục na ná người Mông Việt Nam. Tại sao chỉ có người Mông ở trên núi cheo leo vẫn gắn bó với con ngựa như thế? Khi đến Bắc Hà, ông Dashtseven chú ý tìm hiểu các từ ngữ liên quan đến ngựa, và thấy nó có nhiều tương đồng với người Mông Cổ. Người Việt gắn bó với con gà, con lợn, thì đực, cái, động tác của chúng đều có từ riêng, nhưng với ngựa thì không như vậy. Còn người Mông thì khác, ngựa đực, cái, động đực, chạy, phi... đều có từ riêng cả.

Ở Mông Cổ, con dê thịt ra quý nhất cái đầu, con ngựa thì quý nhất bộ ruột. Người Mông Việt Nam làm thắng cố không có bộ ruột thì coi như không thành. Họ đem những hoa quả thuốc thang ở vùng nhiệt đới cho vào món ruột, làm nên món đặc biệt của người Mông.

Thời xưa làm báo, tôi đã đọc văn bản của Văn phòng chính phủ hướng dẫn các báo gọi chính thức người Mông là "Mông", không phải H'mong như người Pháp gọi, vì người Mông tự gọi mình như thế (tuyệt nhiên không nên gọi là Mèo, vì đó cũng là cách gọi miệt thị có từ thời Pháp thuộc). Người Mông Cổ tự gọi mình là "Môn-gô". Từ "Mông" là một từ Mongo đã Việt Hóa (có nước gọi là Môn). Cho đến nay, có lẽ nước ta cũng nên không gọi tên nước người ta theo kiểu Hán là Mông Cổ nữa. Cứ nên gọi là Mongo thì có khó gì.

Thực ra, hầu như nước nào lân cận đường chinh phạt của Tringit Khan đều có chuyện cộng đồng người gốc Mongo. Nhân có cơ duyên đi Mông Cổ, gặp ông Dashtseven được biết nhiều chuyện, viết nên để hầu bạn FB một lần.

Mông Cổ có 1 người như ông Dashtseven, ở đâu có người Mông là đến để nghiên cứu, để điền dã. Người Việt mình có ai như thế không ạ?

8.
Khi bắt đầu viết về Mông Cổ, tôi không ngờ câu chuyện lại kéo dài đến 8 kỳ. Chính bạn đọc FB đã khiến tôi có hứng thú. Vì người Việt ít thông tin về đất nước đó, nhưng cái chính là đất nước và con người Mông Cổ thực sự hấp dẫn.

Khi đến Mông Cổ, nhiều nơi có treo bản đồ Mông Cổ thế kỷ 13. Buồn cười là các bản đồ này chỉ na ná nhau mà không hoàn toàn giống nhau, bao gồm hết Trung Á, châu Âu, toàn bộ miền Địa Trung Hải, cả Đông Á, chỉ trừ Ấn Độ, Nhật Bản và Tây Tạng. Bởi vì vó ngựa Tringit Khan thổi qua Âu Á quá nhanh, quá nhiều, để lại cho hậu thế nhiều cách nhìn khác nhau. Có nơi, bản đồ có bao gồm Việt Nam ngày nay, nhưng có nơi lại chừa Việt Nam, coi như không có chuyện đã chiếm Việt Nam. Họ giải thích: Quân Mông Cổ đã đến đó, nhưng khí hậu không hợp, nên rút về. Ai chứ tôi thì thấy giải thích đó thỏa đáng.

Lịch sử Mông Cổ có trang hào hùng thế kỷ 13, nhưng cũng có trang bi thảm thế kỷ 17-18-19. Nhà Thanh làm vua Trung Quốc, sau khi đã thống trị Mông Cổ. Thời nhà Thanh, Trung Quốc đúng là bao gồm hết đất Mông Cổ và Tây Tạng. Cách mạng Tân hợi 1911 lật đổ Thanh triều, sau đó chuyển chính quyền sang Quốc dân đảng, có một thời kỳ tạo cơ hội độc lập cho Mông Cổ, nhưng phải đến 1922, dưới cái ô của Liên Xô, sau khi đã có Xukhe Bator chiến đấu với Hồng quân Liên Xô, thì Mông Cổ mới giành được độc lập một phần, nay là lãnh thổ hiện tại. Còn một phần gọi là Nội Mông đành nằm lại Trung Quốc.

Đến khi kết thúc chiến tranh thế giới thứ 2, lần nữa Mông Cổ có cơ hội lấy lại Nội Mông, nhưng không thể xảy ra, cũng vì cuộc mặc cả vì lợi ích các nước lớn. Liên Xô chỉ vì lợi ích của họ, lấy Nội Mông làm thứ mặc cả với Trung Quốc, chứ không kiên quyết lấy lại Nội Mông. Sự kiện này khiến cho xảy ra một số cái chết của lãnh đạo nhà nước Mông Cổ, cho đến nay vẫn là một nghi vấn lớn. Lãnh đạo Mông Cổ thời kỳ trước năm 1960 không hoàn toàn theo chủ nghĩa Stalin, các chủ trương tập thể hóa làm không đến nơi đến chốn, có phần hời hợt. Troibanxan là lãnh đạo nhà nước thời kỳ 194x, 195x còn là người có đầu óc độc lập dân tộc, chỉ coi Mông Cổ là nước liên kết với Liên Xô. Cái chết của ông vẫn còn là nghi vấn. Chỉ đến Xedenban 1960, nước Mông Cổ mới hoàn toàn theo mô hình Liên Xô. Tuy nhiên, ngay từ những năm 193x, khi Liên Xô những người Staninit thanh trừng nhau đẫm máu, Mông Cổ không bị lún sâu vào các mâu thuẫn xã hội kiểu Liên Xô hay kiểu cải cách ruộng đất ở Việt Nam. Nên vào đầu những năm 199x, khi có làn sóng dân chủ, những người cộng sản đã công khai nhận lỗi lầm và chịu thất bại trước lực lượng dân chủ. Và thảo nguyên của họ nhanh c hóng sống lại nếp sống hàng nghìn năm (chỉ có bị gián đoạn 70 năm).

Khi tôi vào bảo tàng Mông cổ thời hiện đại, còn những bức ảnh một người cầm loa trước cuộc biểu tình lớn ở thủ đô Ulan Bato, đó là người trở thành vị tổng thống dân chủ đa đảng đầu tiên của Mông Cổ. Người Mông Cổ sống ngàn năm với đàn gia súc, và họ học tính cách của các con vật của thảo nguyên. Nếu có cuộc tranh giành, thì con yếu quay đầu để đầu hàng trước, ít khi xảy ra tỷ thí đổ máu. Lực lượng trí thức tinh hoa là những người cầm đầu cuộc cách mạng dân chủ. Khi tôi đến Trường phổ thông liên cấp Hồ Chí Minh, mọi người đều hãnh diện vì trường sản sinh ra các lãnh đạo nhà nước thời kỳ dân chủ, và họ cũng khoái chí vì đã mang tên Hồ Chí Minh. Trong hiểu biết của nhiều người Mông Cổ, Hồ Chí Minh là lãnh tụ đã giành độc lập cho Việt Nam năm 1945, còn chuyện Người là cộng sản thì dĩ nhiên như vậy, cũng như Sukhe Bator của họ thôi. Sukhe Bator đã lập nước Mông Cổ thập kỷ 20, khuyết điểm của Đảng Nhân dân cách mạng sau năm 1960 không thể đổ tại Sukhe Bator được.

Cái nhìn của những người ban Mông Cổ về lịch sử cận đại khiến tôi rất suy nghĩ. Bao giờ nước Việt Nam tiến đến thực tế như của họ, quan điểm như của họ?

N.X.H.
Nguồn: https://www.facebook.com/nguyenx1

THÔNG CỐNG - CẢ HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ VÀO CUỘC

Nhà 146 Quán Thánh sẽ đi vào “lịch sử trì trệ”

của Thủ đô Hà Nội!? 

Dân trí

Thứ tư, 16/08/2017 - 04:58 

Hoàn toàn có thể như thế bởi có lẽ không chỉ Việt Nam mà trên thế giới, hiếm có nơi nào mà việc thông một cái cống tắc gian nan như thế, với sự tham gia của nhiều quan chức cao cấp như thế, với một thời gian cũng trường kỳ như thế...

>> Chủ tịch TP Hà Nội chỉ đạo thông đường cống tắc, giải cứu cư dân 146 Quán Thánh
>> Nhà 146 Quán Thánh thành ổ sốt xuất huyết, người dân khẩn cầu được giải cứu!
>> Dừng thi công đường cống mới, hoàn trả mặt đường vào nhà 146 Quán Thánh

Có lẽ để tiện theo dõi, xin điểm lại công cuộc “trường chinh” của những người dân nơi đây và cũng là sự dai dẳng “kiên cường” của chính quyền sở tại.

Tháng 3/2015, sau gần 2 năm (7/2013) sống lầm than trong khu nhà lầy lội, 10 hộ dân nơi đây đã gửi Đơn kêu cứu khẩn cấp đến Báo Dân trí cho biết đường thoát nước thải sinh hoạt có nhiều chục năm của khu dân cư chảy ra hệ thống thoát nước ở phố Đặng Dung có dấu hiệu bị chặn lại.

Sau 20 bài báo đăng tải trên Báo Dân trí, sáng ngày 30/6/2015, UBND quận Ba Đình, Sở Xây dựng, Công ty Thoát nước Hà Nội đã huy động lực lượng và các phương tiện dò tìm, khẳng định nguyên nhân nhấn chìm hơn 10 hộ dân nhà 146 Quán Thánh trong ô nhiễm suốt nhiều năm là do cống thoát nước bị tắc bất thường dưới nền nhà số 5 Đặng Dung bởi gạch vụn và giẻ rách đùn kín.

Điều bất thường sau đó là dù đã tìm ra đường cống bị bịt tắc nhưng UBND Quận Ba Đình vẫn quyết định rút từ ngân sách ra 500 triệu đồng để xây cống mới. Song, đã vấp phải sự phản ứng quyết liệt của người dân bởi tại sao không thông đường cống cũ mà lại xây đường cống mới? Tiền ngân sách là tiền thuế của dân, không thể muốn chi thế nào thì chi, tiêu thế nào thì tiêu.

Vì thế, UBND Quận Ba Đình buộc phải dừng việc xây dựng này lại. Sau đó, UBND TP Hà Nội đã thanh tra và phát hiện ra hàng loạt sai phạm từ cấp sổ đỏ đến vi phạm trật tự xây dựng của ngôi nhà này.

Kể từ đó, là các cuộc tiếp xúc và chỉ đạo của lãnh đạo cao cấp Thành phố và cả Chính phủ như Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ truyền đạt ý kiến của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Bí thư Thành ủy Hà Nội Hoàng Trung Hải ra tối hậu thư…

Gần đây, Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Đức Chung sau khi họp bàn lãnh đạo đã thống nhất chỉ đạo:

“Giao UBND quận Ba Đình chủ trì, Công ty TNHH MTV quản lý và phát triển nhà Hà Nội phối hợp, chịu trách nhiệm thuê đơn vị tư vấn nghiên cứu, xây dựng phương án thông tắc đường cống thoát nước tại số nhà 146 Quán Thánh. Thuyết phục, vận động hộ gia đình nhà bên cạnh đồng thuận (bằng văn bản) để cho Công ty TNHH MTV Quản lý và phát triển nhà Hà Nội sử dụng, đào nền nhà, thực hiện việc thông cống thoát nước”.

Đặc biệt, để làm rõ hồ sơ kết cấu, hạ tầng của biệt thự cổ 146 Quán Thánh, ông Chung còn giao Sở Ngoại vụ đề nghị Đại sự quán Pháp hỗ trợ cung cấp bản sao hồ sơ, tài liệu gốc của số nhà 146 Quán Thánh để phục vụ việc đối chiếu, kiểm tra.

Công bằng thì tại thời điểm này, đây mới chỉ là thành công “trên giấy”, không biết thực tế sẽ diễn ra như thế nào? Tuy nhiên, cũng cho thấy thêm một lần nữa sự quyết liệt của lãnh đạo thành phố.

Song, dù có kết quả thế nào đi chăng nữa thì có lẽ chuyện chiếc cống tắc ở thủ đô Hà Nội sẽ mãi mãi đi vào lịch sử bởi sự trì trệ, tắc trách của Quận Ba Đình bởi một sự việc rất đơn giản mà phải mất đến 4 năm (7/2013 – 8/2017) vẫn chưa có kết quả dù đã có sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thành ủy và lần này là Chủ tịch UBND Thành phố.

Chợt nhớ lại câu nói của ông Nguyễn Phong Cầm năm 2015, khi là Phó Chủ tịch UBND Quận Ba Đình: “Xây đường cống mới không cần phải hỏi người dân có đồng thuận hay không” và lời ca thán nẫu lòng của ĐB Dương Trung Quốc: “Nói rằng không cần lấy ý kiến người dân thì người đó không những chỉ là dại dột mà là người dốt”.

Trở lại với chỉ đạo mới đây của Chủ tịch Nguyễn Đức Chung, không biết các bạn nghĩ thế nào? Còn với người viết bài này thì mừng bởi đã từng có chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, rồi Bí thư Thành ủy và lần này là của Chủ tịch Thành phố chắc chắn sẽ thành hiện thực.

Tuy nhiên, “Không thành danh thì cũng thành… thương hiệu”. Dù kết quả thế nào thì cũng xin “chúc mừng” UBND Quận Ba Đình đã đóng góp một “sản phẩm trì trệ” nhằm khẳng định thêm giá trị hiện thực của câu “thành ngữ mới”: “Hà Nội không vội được đâu”! 

Bùi Hoàng Tám

Câu chuyện Trịnh Vĩnh Bình: Ai gánh hậu quả?

Ông Trịnh Vĩnh Bình. Huỳnh Ngọc Chênh Theo blog Huỳnh Ngọc Chênh Doanh nhân Trịnh Vĩnh Bình tái khởi kiện nhà nước Việt Nam Hồi Trịnh Vĩnh Bình bị bắt tù và bị tịch biên toàn bộ tài sản sai trái, Thanh Niên là tờ báo tích cực nhất trong việc lên tiếng bênh vực cho ông. Cũng có không ít quan chức về hưu và trí thức tiến bộ không đồng tình với việc bắt ông Trịnh Vĩnh Bình. Ngay cả bà cựu phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình cũng lên tiến phản đối. Tuy vậy, thường vụ tỉnh ủy Bà Rịa Vũng Tàu thời đó, kẻ chủ trương ra lệnh bắt TVB vẫn khư khư giữ vững lập trường. Sau vụ án ít lâu, một lần tình cờ ngồi chung bàn tiệc với một vị trong ban nội chính tỉnh ủy BRVT, tôi nhắc lại vụ Trịnh Vĩnh Bình và nêu lại quan điểm mà báo TN đã nêu: Bắt TVB là sai pháp luật và gây tác hại nghiêm trọng môi trường đầu tư. Vị nội chính ấy rất đanh thép bật lại tôi: Đó là chủ trương đúng đắn của tập thể thường vụ tỉnh ủy chúng tôi. Thường vụ chúng tôi chịu trách nhiệm về quyết định của mình. Tỉnh chúng tôi không cần những nhà đầu tư như TVB.... Bây giờ sự việc TVB đổ bể tùm lum ra toàn thế giới gây ra biết bao thiệt hại, trước đây đã mất 15 triệu đô la đền bù, sắp đến đây khả năng thua kiện phải đền bù cho TVB trên tỷ đô la, chưa kể tai tiếng xấu trong dư luận, thì ai chịu trách nhiệm đây? Mấy ông thường vụ tỉnh ủy đầy sáng suốt ngày đó, bây giờ đã về hưu để trở thành "người tử tế" rồi, không biết có còn sót lại vị nào leo lên trung ương không nhỉ? Nhưng dù đã về hưu hoặc còn đương chức thì mấy ngài cũng phải tự giác đứng ra chịu trách nhiệm về quyết định sai trái gây hậu quả nghiêm trọng đi chứ. Còn mấy ngài vẫn kiên định cho rằng chủ trương của mấy ngài lúc đó đúng thì nên để cho tập thể các ngài bỏ tiền túi qua Paris dự phiên tòa vào ngày 21/8 tới đây để bảo vệ lập trường. Từ hồi nổ ra vụ kiện của TVB vào năm 2003 VN phải bồi thường 15 triệu usd cho đến nay không hề thấy đảng và nhà nước nhắc đến trách nhiệm của tập thể thường vụ tỉnh ủy BRVT cũng như các cá nhân cấp trên đứng sau ủng hộ chủ trường nầy. Cái thể chế nầy dường như chưa hề lôi những kẻ chịu trách nhiệm về những quyết định sai trái của họ gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho đất nước. Vì thế mà các ngài cứ núp bóng chủ trương của đảng phán bừa, làm bừa, không cần nghe bất kỳ ý kiến phản biện nào. Bô xít Tây Nguyên, Formosa Hà Tĩnh, lọc dầu Dung Quất, hàng chục nhà máy ngàn tỷ đắp chiếu... là những minh chứng. TÓM TẮT VỤ ÁN TRỊNH VĨNH BÌNH - 1987, ôngTVB, Viều Kiều Hà Lan, mang hàng triệu đô la về VN đầu tư. Do chưa có chủ trương cho VK mua bất động sản nên ông TVB nhờ người nhà đứng tên mua hộ một số cơ sở sản xuất và nhà đất tại Sài Gòn, Đà Nẵng và Bà Rịa Vũng Tàu (BRVT). - !998 chính quyền BRVT đưa ông ra tòa về tội kinh doanh đất đai và đưa hối lộ. ông bị kết án 13 năm tù giam, sau đó qua phúc thẩm giảm xuống 11 năm và tịch biên toàn bộ tài sản. - 1999, TVB "vượt ngục" thành công trốn về Hà Lan. Có dư luận thời đó cho rằng phía VN vì thấy sai nên lén thả ông ra chứ ông không thể vượt ngục (?) - 2003, TVB kiện VN ra Trung tâm trọng tài kinh tế thế giới, đòi VN bồi thường 100 triệu USD. Biết bị thua và tránh tai tiếng VN xin ra hòa giải. Hòa giải thành công với các điều kiện như sau: VN đền 15 triệu usd, hoàn trả lại toàn bộ tài sản tịch thu của ông TVB. Ngược lại ông TVB không được tiết lộ thông tin vụ hòa giải. - Mãi đến năm 2014, VN mới trả 15 triệu usd cộng lãi suất từ 2005 đến 2014, nhưng không hoàn trả toàn bộ tài sản tịch thu lại cho TVB. - 2015 ông Bình kiện VN ra tòa án trọng tài quốc tế La Haye vì phía VN không thực hiên cam kết, đòi VN bồi thường 1,25 tỷ USD. - Phiên tòa đầy tai tiếng cho VN sẽ diễn ra vào ngày 21/8 tới đây tại Paris. DANH SÁCH THƯỜNG VỤ TỈNH ỦY BRVT NHIỆM KỲ 1995- 2000 Trần Văn Khánh, bí thư tỉnh ủy Nguyễn Tuấn Minh, chủ tịch tỉnh Nguyễn Trọng Minh, phó bí thư tỉnh ủy Võ Ngọc Minh, trưởng ban tuyên giáo Võ Kim Hạnh, trưởng ban tài chính Đỗ Thanh Hải, chỉ huy quân sự tỉnh Lâm Minh Chiến, giám đốc công an

Phần nhận xét hiển thị trên trang