Họ mừng vì “bất chiến tự nhiên thành”…

Posted by adminbasam on 14/04/2017

Đôi lời: Một bài viết của nhà nghiên cứu Trương Nhân Tuấn trên Facebook, ông là người có nhiều bài viết cống hiến cho độc giả trang Ba Sàm trong vài năm qua. Xin được ghi nhận tấm lòng và cảm ơn những lời khen tặng của ông, cũng như lời đề nghị và mong muốn đóng góp mà ông dành cho trang Ba Sàm.

____

FB Trương Nhân Tuấn

13-4-2017

Những tờ báo “lề phải” không thể có tiếng nói độc lập. Ảnh: internet

Sáng nay đọc báo thấy có “Lời chia tay” của Đinh Ngọc Thu, chủ biên trang Ba Sàm. Lá thư này làm nhiều người vui mừng, nhưng chắc chắn cũng làm nhiều người buồn.

Người vui mừng nhiều nhứt dĩ nhiên phải là tập đoàn độc tài CSVN. Trong tay tập đoàn này có hàng ngàn tờ báo (báo viết có, báo mạng có) và hàng trăm đài radio, truyền hình. Nếu tính thêm “loa phường” thì con số này nhiều không kể hết. Họ độc quyền truyền thông, mà thực ra là tuyên truyền với mục đích ngu dân. Hàng ngày, hàng giờ họ ra rả nhồi nhét những tín điều bịp bợm vào đầu người dân.

Họ mừng vì “bất chiến tự nhiên thành”. Tận dụng biết bao con người, biết bao phương tiện, vậy mà số độc giả của họ không nhiều hơn trang Ba Sàm.

Từ nay tập đoàn độc tài đảng trị có thể ngủ yên. Từ nay lớp trí thức độc lập “phản tỉnh”, lớp đảng viên “tự diễn biến, tự chuyển hóa”, lớp người dân oan… sẽ không còn một “diễn đàn tự do” để nói lên những ý kiến, những “bức xúc”, những thảm trạng của xã hội VN, hay những bê bối trong nội tình đảng CSVN…

Mở dấu ngoặc nói về tên “Ba Sàm”. Không biết cái tên “ba sàm” này đến từ đâu và tại sao người sáng lập lại chọn nó. Không biết chủ trương lúc mới sáng lập của trang này ra sao. Nhưng rõ ràng Ba Sàm bây giờ là một tờ báo tiên phong trong lãnh vực khai dân trí và hô hào dân chủ tự do. Mà điều quan trọng hơn hết, Ba Sàm đã trở thành một trụ cột truyền thông độc lập, là “sân chơi” của nhũng tay viết độc lập, của những cá nhân muốn đất nước Việt Nam ngày càng tươi đẹp hơn.

Vui mừng kế đến là những trang web độc lập, hay những trang báo “nổi tiếng” của nước ngoài, bị trang Ba Sàm giành hết độc giả. Làm báo như lập gánh hát. Gánh hát đào kép hát mõi cổ mà không có khách. Bây giờ Ba Sàm “vãn tuồng”, còn nỗi vui mừng nào hơn cho những gánh hát bội ven sông này?

Tôi thấy lâu lâu, trên BBC (hay các cơ quan thông tin nước ngoài có chương trình tiếng Việt), thường hay phỏng vấn, kiểu “đánh bóng gà nhà”, chủ biên những “tờ báo hải ngoại”.

Nhưng dầu quảng cáo cách mấy, những trang báo này cũng không thu hút được độc giả. Hữu xạ tự nhiên hương. Không phải được hà hơi, thổi phồng lên, là con ếch sẽ to bằng con bò.

Nhưng lời từ giã của Đinh Ngọc Thu cũng làm nhiều người buồn.

Từ nay, những tay viết độc lập (như tôi) sẽ “mồ côi”, không còn đất dụng võ.

Thử xét lại tình trạng báo chí của VN. Mỗi “tờ báo” là một “thế giới” riêng, có lãnh tụ, có thần dân, có quần thần riêng biệt.

Ngay cả những tờ báo như VOA, BBC, RFA, RFI… Những cơ quan truyền thông này hoạt động bằng tài chánh của nước ngoài. Sự hiện hữu các cơ quan truyền thông này có lý do của nó. Tiêu chí “tự do ngôn luận” vì vậy chỉ áp dụng một chiều.

Bài báo nào của “phe” tôi thì tôi đăng. Dầu bài viết sai bét đi chăng nữa, nếu “có lợi” thì bài viết không chỉ được đăng một lần mà còn đăng tới đăng lui, đăng đi đăng lại nhiều lần. Còn những bài viết khác, tiếng nói khác, nếu tôi “không thích” thì tôi không đăng. Sự thật vì vậy chỉ được nhìn từ một phía.

Biên tập viên Đinh Ngọc Thu viết lời chia tay. Trang Ba Sàm đình bản. Ngoài chuyện vui buồn của các phía, còn lại là sự mất mát cho độc giả. Đây mới là điều quan trọng nhứt.

Độc giả cũng “mồ côi”. Những trang báo khác, tư nhân hay nhà nước, sẽ không thay thế được tinh thần “độc lập” của Ba Sàm. Mà khi một dân tộc bị “định hướng”, thì điều xấu vượt lên trên điều tốt.

Theo tôi, việc Đinh Ngọc Thu muốn “chia tay”, là việc riêng cá nhân. Nhưng trang Ba Sàm đã trở thành một “tài sản chung”, quyền lợi chung của độc giả người Việt. Gầy dựng từ “tay trắng” để trở thành một “tài sản” lớn lao như vậy phải nhìn nhận Đinh Ngọc Thu là người “có bãn lãnh” ít ai bì kịp.

Đinh Ngọc Thu muốn “chia tay” nhưng độc giả có “đồng ý” hay không là chuyện khác.

Tôi đề nghị, để giữ gìn và củng cố một “tài sản chung” là trang Ba Sàm, mỗi người nên đóng góp một tay. Theo tôi, trang Ba Sàm cần phải chuyển sang một hình thức sinh hoạt khác, có tư cách pháp nhân để “trọng lượng” của mình “đáng nể” hơn. Vì vậy tôi đề nghị mở ra một “quĩ sinh hoạt” cho Ba Sàm. Tôi tự nguyện đóng góp (tượng trưng) 200 đô la mỗi năm cho quĩ sinh hoạt này.

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Các hư chiêu và thực chiêu của Trump

Nguyen Tieu Quoc Dat

TTXVH - Sau khi họp hành tại khu oánh golf Mar-a-Lago cùng Tập Cận Bình, không hiểu kỹ năng nhà Tập như thế nào, nhưng cuối cùng ông ta đã thuyết phục với Tổng thống Mỹ rằng, Trung Quốc không hề thao túng tiền tệ như những cáo buộc lôi kéo phiếu bầu của Trump cách đây vài tháng. Chửi Tàu dường như là một chiêu thế vô cùng quan trọng để dẫy lên nỗi niềm phẫn nộ của dân cần lao Mỹ về sự trỗi dậy của Trung Quốc đang cướp đi công ăn việc làm của họ. Khẩu hiệu người Mỹ dùng hàng Mỹ như chất men tăng lượng like twitter chóng mặt.

Tuy nhiên cuộc gặp thân mật, đặc biệt màn đưa cháu gái cưng hát tặng vợ chồng Tập Chủ tịch cho thấy một quang cảnh vô cùng ấm cúng, một thông điệp chính trị: các vấn đề tầm cỡ quốc gia mà Mỹ – Trung sẽ chưa có câu trả lời cụ thể, nhưng chuyện làm ăn giữa gia tộc Trump với thị trường rộng lớn, đầy tiềm năng từ Trung Quốc đã sang một trang mới. Trước chuyến thăm của Tập, một loạt các thương hiệu hàng hoá của Trump đã đăng ký bảo vệ bản quyền thành công từ quần áo đến bệ xí. Tỷ lệ hàng hoá sản xuất tại Trung Quốc, do người Trung Quốc để lại dấu ấn ngay cả trên chiếc mũ Làm nước Mỹ vĩ đại again.

Việc cho con cái làm tại Nhà trắng không ăn lương là một cú lách khéo léo qua khe cửa hẹp Luật chống gia đình trị của Mỹ giúp cho tập đoàn thêm cánh và móng vuốt mới khi họ có quyền tiếp cận với các tài liệu mật thông qua nhiệm vụ báo cáo cho bố/bố vợ hàng ngày.

Và đương nhiên công việc làm ăn đang mang lại lợi nhuận cực lớn chính là buôn vũ khí. Trước ngày Mỹ không kích Syria, con rể Trump đã có cuộc gặp với lãnh đạo Airborn Dragon, một nhà thầu vũ khí Mỹ tại Iraq, không phải lớn nhất nhưng có lẽ sẽ có thể thêm nhiều hợp đồng trong thời gian mới. Để buôn vũ khí, Trung Đông sẽ tiếp tục được duy trì bất ổn. Và điều này cũng có lợi cho nước Nga. Giá dầu đã tăng ngay sau cuộc không kích. Cuộc gặp gỡ giữa Ngoại trưởng Rex Tillerson và Putin với nụ cười tươi rói từ 2 bên khiến người ta nhớ rằng, chính Putin đã từng trao huân chương công huân cho Rex, lúc đó là CEO tập đoàn dầu ExxonMobil. Có vẻ như đó vẫn là chuyện làm ăn, sau đó mới thêm vài lời cảnh báo Mỹ đừng gây hấn thêm tại Syria.

Và đúng là Mỹ đã không gây hấn thêm tại Syria. Ngày hôm qua, Mỹ đã ném 2 quả bomb cực mạnh (GBU-43/B, dài hơn 9m, chưa từng được sử dụng tấn công) xuống khu vực được cho là nơi IS đáng trú ẩn tại Afganistan (quận Achin). Đây có lẽ chính là cái mà Tổng thống nói trước đó về kế hoạch suất sắc mà ông sẽ dùng để quét sạch nhà nước Hồi giáo cực đoan chỉ trong vòng vài ngày. Đúng theo nghĩa đen, đó là kế hoạch dùng bomb, mạnh hơn thời Obama. Không có gì mới. Nước Mỹ đã từng tìm cách xoá sổ cộng sản Bắc Kỳ trong chiến tranh VN, biến cả một khu đông dân sầm uất trên phố Khâm Thiên thành bãi hoang tàn, đổ nát.

Trước kia, Trump vẫn chỉ trích chính quyền Obama mỗi khi họ không kích tên lửa đạn đạo và ném bom vào các địa điểm ISIS tập kết dầu và tập kết tiền về cách nước Mỹ can thiệp tới những nơi không thuộc vùng American First. Nay nó cho thấy, lời chỉ trích đó không biến ông ta thành phiên bản đẹp hơn Obama. Ông là một phiên bản gần với Orban của Hungary, người đã dựng tường chặn người nhập cư và đang sửa Hiến pháp để thâu tóm quyền lực tuyệt đối. Rất gần đến tương lai mà các nhà hoạt động dân sự Mỹ lo ngại. Và đây cũng là thách thức đầu tiên của người Mỹ khi Trump đúng là độc đáo, ngoại lệ so với các đời tổng thống đã từng có xuất hiện trong 3 trăm năm, nhưng không xa lạ gì nhiều với lịch sử các nhà độc tài trên thế giới. Phương pháp gây chiến luôn là chiêu đánh lạc hướng dư luận khỏi các vấn đề trong nước, dấy lên lòng yêu nước cồn cào. Giờ ai chỉ trích Trump như chỉ trích Obama ngày trước đều có thể bị xếp vào nhóm chống phá, fake news, tầm nhìn hạn hẹp…

Giờ người ta sẽ hóng thêm chuyện ở Bắc Hàn. Nhiều người chống cộng, còn mơ rằng, Mỹ sẽ xoá sổ chế độ độc tài man rợ đó trong vòng vài nốt nhạc! Mơ đi.

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Dự thảo cấm dùng thiết bị nguỵ trang ghi âm, ghi hình: Triệt tiêu quyền người dân

Theo dự thảo “Nghị định quy định điều kiện kinh doanh thiết bị, phần mềm ngụy trang dùng để ghi âm, ghi hình, định vị” vừa được Bộ Công an đề xuất, thì chỉ cơ quan chuyên trách bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội mới được sử dụng thiết bị ngụy trang ghi âm, ghi hình. Điều này đã dấy lên nhiều ý kiến trong dư luận.

Dự thảo của Bộ công an đề xuất, thì chỉ cơ quan chuyên trách bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội mới được sử dụng thiết bị ngụy trang ghi âm, ghi hình. (Ảnh minh họa từ Internet)

Bộ Công an vừa công bố toàn văn dự thảo Nghị định quy định điều kiện kinh doanh thiết bị, phần mềm ngụy trang dùng để ghi âm, ghi hình, định vị để lấy ý kiến.

Theo Bộ Công an, việc cần thiết ban hành Nghị định trên là do trong những năm qua, tình hình kinh doanh thiết bị, phần mềm ngụy trang để ghi âm, ghi hình, định vị diễn ra phức tạp, tiềm ẩn nhiều nguy cơ xấu.

Dự thảo Nghị định gồm 4 chương, 19 điều được Bộ Công an đề xuất.

Cụ thể, tại khoản 3, Điều 4 dự thảo Nghị định này đề xuất:

“Chỉ cơ quan chuyên trách bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội được sử dụng thiết bị, phần mềm ngụy trang dùng để ghi âm, ghi hình, định vị phục vụ cho hoạt động bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, phòng, chống tội phạm và nhiệm vụ quốc phòng”.

Tại khoản 6 Điều 5 của dự thảo cũng nghiêm cấm việc sử dụng thiết bị, phần mềm ngụy trang dùng để ghi âm, ghi hình, định vị gây phương hại an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội.

Trước thông tin về dự thảo, đã có nhiều luồng ý kiến khác nhau trong dư luận. Trong đó, phần nhiều ý kiến cho rằng, dự thảo này sẽ hạn chế quyền lợi của người dân.

Dự thảo đi ngược lại quy định về quyền thu thập chứng cứ của người dân

Dự thảo Nghị định quy định, các hoạt động kinh doanh thiết bị, phần mềm ngụy trang dùng để ghi âm, ghi hình, định vị bao gồm việc sản xuất, lắp ráp, vận chuyển, tồn trữ, mua bán, cho thuê, sửa chữa thiết bị, phần mềm ngụy trang dùng để ghi âm, ghi hình, định vị là hoạt động kinh doanh có điều kiện. Nghĩa là, các hoạt động kinh doanh này bắt buộc phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự được cấp bởi Cơ sở kinh doanh thuộc Bộ Công an, cơ sở kinh doanh thuộc Bộ Quốc phòng phục vụ cho lực lượng quân đội và cơ sở kinh doanh không thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng được Bộ Công an có văn bản chấp thuận.

Theo luật sư Nguyễn Thế Truyền (Công ty Luật hợp danh Thiên Thanh) trao đổi với báo Dân Việt: “Quy định này đã đi ngược lại quy định về quyền thu thập chứng cứ của người dân trong Luật Tố tụng dân sự 2015, đã có hiệu lực tại Điều 94, Điều 95 quy định nguồn chứng cứ là các dữ liệu điện tử được thu thập; tổ chức cá nhân có quyền thu thập tài liệu chứng cứ bằng những biện pháp như thu thập tài liệu đọc được, nghe được, nhìn được, thông điệp dữ liệu điện tử”.

Ông Truyền cũng dẫn chứng thêm, Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 tới đây có hiệu lực cũng có quy định mới về dữ liệu điện tử ở chương về chứng cứ tại Điều 99, cụ thể:

Dữ liệu điện tử là ký hiệu, chữ viết, chữ số, hình ảnh, âm thanh hoặc dạng tương tự được tạo ra, lưu trữ, truyền đi hoặc nhận được bởi phương tiện điện tử. Dữ liệu điện tử được thu thập từ phương tiện điện tử, mạng máy tính, mạng viễn thông, trên đường truyền và các nguồn điện tử khác.

giá trị chứng cứ của dữ liệu điện tử được xác định căn cứ vào cách thức khởi tạo, lưu trữ hoặc truyền gửi dữ liệu điện tử; cách thức bảo đảm và duy trì tính toàn vẹn của dữ liệu điện tử; cách thức xác định người khởi tạo và các yếu tố phù hợp khác…

Ông Truyền cho rằng, việc gom quy định những người sử dụng vào vô hình chung đã tạo ra cơ hội vi phạm pháp luật cho tất cả mọi người.

Luật sư Truyền cũng đặt vấn đề: Các thiết bị điện thoại thông minh cũng có chức năng ghi âm, ghi hình và có thể được hiểu đã được nguỵ trang dưới hình thức, tên gọi là điện thoại. Những dữ liệu ghi trong điện thoại thông minh đó có vi phạm theo quy định tại dự thảo Nghị định này hay không?

Hơn nữa, theo quan điểm của luật sư Truyền, có những lĩnh vực đặc biệt như báo chí, luật sư, những đối tượng phải sử dụng thường xuyên các thiết bị ghi âm, ghi hình đặc thù là hoàn toàn phù hợp với quy định của luật chuyên nghành là Luật báo chí, Luật luật sư nhằm mục đích phục vụ cho công việc hành nghề của mình.

Ông Truyền đánh giá, quy định trong dự thảo Nghị định trên vô hình chung đã đi ngược lại với quy định của luật, đi ngược lại quy định của Hiến pháp. Với người dân có trách nhiệm tố giác tội phạm tham nhũng, đây là những chủ thể đặc biệt, có quyền lực do pháp luật trao. Việc tố cáo không có căn cứ (do không được sử dụng các thiết bị ghi âm, ghi hình đặc thù) của người dân đối với các tội danh tham nhũng sẽ bị rơi vào trường hợp vi phạm tội “vu khống” hoặc tệ hơn có thể sẽ bị xử lý hình sự.

“Thời gian qua rất nhiều vụ tham nhũng đình đám được phanh phui nhờ vào sự tố giác của dân chúng, của truyền thông và hầu như đều phải có những chứng cứ điện tử là file ghi âm, ghi hình và không ít trong số đó được thực hiện dưới hình thức giấu kín, hay nguỵ trang”, ông Truyền lo ngại.

Hình ảnh nhà báo của báo Tuổi Trẻ bị hành hung trên cầu Nhật Tân (Hà Nội), ngày 23/9/2016 được ghi lại từ camera điện thoại. (Ảnh: M.C/tuoitre.vn)

Hạn chế hoạt động điều tra đặc thù của báo chí

Những nội dung trong dự thảo nghị định này đã thu hút được sự quan tâm của các cơ quan chức năng, tổ chức chuyên ngành và cộng đồng, đặc biệt là đối với hoạt động báo chí điều tra.

Theo đó, nhiều người lo ngại rằng, Nghị định sẽ hạn chế hoạt động điều tra đặc thù của báo chí.

Theo Luật Báo chí 2016, Điểm a, d Khoản 2 Điều 4 đã nêu rõ về nhiệm vụ, quyền hạn của báo chí:  “Thông tin trung thực về tình hình đất nước và thế giới phù hợp với lợi ích của đất nước và của nhân dân”; “… đấu tranh phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật và các hiện tượng tiêu cực trong xã hội”.

Điều 9 của Luật Báo chí gồm 13 khoản cũng quy định các hành vi bị nghiêm cấm đối với hoạt động nghề nghiệp đặc thù này, trong đó Khoản 5 có nêu hành vi tiết lộ thông tin thuộc danh mục bí mật nhà nước, bí mật đời tư của cá nhân và bí mật khác theo quy định của pháp luật.

Nội dung quy định tại dự thảo Nghị định của Bộ Công an được cho là sẽ hạn chế hoạt động điều tra độc lập của báo chí.

Điều 13 Luật Báo chí quy định trách nhiệm của Nhà nước đối với quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận trên báo chí của công dân. Trong đó, Nhà nước tạo Điều kiện thuận lợi để công dân thực hiện quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận trên báo chí và để báo chí phát huy đúng vai trò của mình; Báo chí, nhà báo hoạt động trong khuôn khổ pháp luật và được Nhà nước bảo hộ. Không ai được lạm dụng quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận trên báo chí để xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức và công dân.

Trong nhiều năm qua, nhiều hành vi sai trái trong lĩnh vực chống tham nhũng, hối lộ của cơ quan công quyền, các hoạt động buôn lậu, lĩnh vực an toàn vệ sinh thực phẩm,… đã được các nhà báo, phóng viên bí mật điều tra, thu thập chứng cứ. Vì vây, nội dung quy định của dự thảo Nghị định của Bộ Công an sẽ khiến báo chí khó có thể thực hiện nhiệm vụ phát hiện và chống các hành vi vi phạm pháp luật, các hiện tượng tiêu cực trong xã hội.

Theo luật sư Truyền, với những vấn đề bất cập và hạn chế thì dự thảo Nghị định phần nào đã triệt tiêu quyền của người dân. Do vậy có thể đánh giá quy định của dự thảo Nghị định này không khả thi.

Bảo An tổng hợp

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Thái Lan sắp bỏ lệnh cấm các đảng phái hội họp

Đăng ngày 12-04-2017 Sửa đổi ngày 12-04-2017 14:37

Thủ tướng Thái Lan hôm nay 12/04/2017 tuyên bố sẽ dỡ bỏ lệnh cấm các đảng chính trị hội họp trước cuộc bầu cử năm tới, tuy nhiên không cho biết thời điểm bầu cử hoặc khi nào bãi bỏ lệnh cấm tụ tập.

Nói chuyện với báo chí, ông Prayut Chan-O-Cha cho biết : « Tiến trình bầu cử sẽ bắt đầu vào năm tới, và các đảng chính trị có thể tiến hành hội họp ». Ông nhấn mạnh trước hết quốc dân phải lo tổ chức hỏa táng quốc vương Bhumibol Aduyadej, dự kiến vào cuối tháng 10.

Đây là lần đầu tiên thủ tướng Thái khẳng định các đảng phái dân sự có thể tổ chức mít-tinh trước bầu cử. Tuy nhiên vấn đề là chính phủ dân sự tương lai sẽ có quyền lực như thế nào theo Hiến pháp mới – Hiến pháp thứ 20 kể từ năm 1932.

Ông Prayut cũng nói rằng các chính phủ sắp tới phải cam kết tuân thủ một « kế hoạch 20 năm mang tính ràng buộc về luật pháp » hiện đang được soạn thảo. Một loạt dự luật sắp được công bố quy định những ai có thể lập đảng chính trị.

Ông Prayut Chan-O-Cha, tổng tham mưu trưởng quân đội trở thành thủ tướng Thái Lan sau cuộc đảo chính năm 2014, đã cấm các đảng chính trị tổ chức mít-tinh, đàn áp bất đồng chính kiến và tự cho mình quyền đứng trên luật pháp, nhân danh an ninh quốc gia.

Hiến pháp mới của Thái Lan quy định Thượng viện do tập đoàn quân sự cầm quyền bổ nhiệm, trong đó có 6 ghế dành cho giới quân nhân, và chế độ bầu cử theo tỉ lệ nhằm giảm bớt ảnh hưởng của các đảng lớn. Tòa Bảo Hiến sẽ được củng cố, khiến việc truất phế một lãnh đạo dân sự trở nên dễ dàng hơn.

Theo AFP, trong 10 năm gần đây, tại Thái Lan đã xảy ra nhiều cuộc biểu tình đẫm máu, một loạt chính phủ chỉ đứng được một thời gian ngắn và hai cuộc đảo chính của quân đội, mà chính phủ quân sự hiện tại là độc tài nhất.

Thái LanChâu ÁBầu cửChính trị

http://vi.rfi.fr/chau-a/20170412-thai-lan-sap-bo-lenh-cam-cac-dang-phai-hoi-hop

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Vua Hùng là ông tổ của ai?

Mỗi năm, cứ gần tới ngày giỗ tổ Hùng Vương, nghe đài báo rầm rộ đưa tin các nơi chuẩn bị hành hương về đền Hùng, trong tôi cứ lớn dần một câu hỏi muốn cật vấn những người hiểu biết: Vua Hùng là ông tổ của 1 trong số 54 dân tộc ở Việt Nam hay là của toàn thể 54 dân tộc ở Việt Nam?

Tôi tin rằng, với những bộ óc bình thường, với sự hiểu biết bình thường, người ta đều có thể trả lời: vua Hùng chỉ được coi là ông tổ của một dân tộc Kinh (= Việt) thôi; dân Kinh (Việt) chỉ là 1 trong 54 dân tộc ở Việt Nam. Vậy 53 dân tộc còn lại đều có ông tổ riêng của mình, chứ không phải vua Hùng.

Chuyện “ông tổ” nói ở đây, tất nhiên là chuyện của truyền thuyết. Người ta không đòi hỏi truyền thuyết phải là sự thật. Trong cộng đồng dân tộc có truyền tụng một thuyết về một ông tổ chung thì người ta thờ chung ông tổ ấy, không đòi hỏi chứng minh bằng chứng cứ lịch sử (có đòi cũng không ai chứng minh được!). Mà dân tộc nào không có thứ truyền thuyết tương tự, thì như thế không có nghĩa dân tộc ấy không có một nguồn cội chung của họ.

Nhưng vấn đề là có “dân tộc” theo nghĩa sắc tộc, tộc người (như người Kinh, người Mường, người Thái, người Tày, v.v.) và “dân tộc” theo nghĩa là dân cùng một quốc gia (theo nghĩa này ta nói: dân tộc Việt Nam, dân tộc Lào, v.v.).

Từ “dân tộc” khá dễ dàng bị lái hàm nghĩa, nhất là khi người ta cố ý.



Truyền thuyết Hùng Vương bị chính trị hóa?

Chẳng hạn, khi người ta gọi lễ giỗ tổ Hùng Vương là quốc lễ (như có người gọi “quốc giỗ” – một từ ngữ pha tạp rất khó lọt tai!), người ta đã ngầm coi vua Hùng như ông tổ của dân tộc theo nghĩa dân cùng một quốc gia. Điều này, trên thực tế, đã biến vua Hùng trở thành ông tổ chung của toàn bộ 54 dân tộc (= sắc tộc, tộc người) hiện sinh sống trên đất ViệtNam. Đó là một sai lầm cố ý, một trò lái hàm nghĩa, một sự lạm dụng.

Cần nói rõ: mọi người dân của 54 dân tộc sống trên đất Việt Nam đều mang quốc tịch Việt Nam, nhưng chỉ những ai là người của dân tộc Kinh (Việt) mới coi vua Hùng là ông tổ. Còn những người thuộc các dân tộc khác, tuy họ đều có quốc tịch Việt Nam, nhưng họ không phải là con cháu vua Hùng. 

Họ không cần về Đền Hùng lễ tổ mỗi dịp ngày mồng mười tháng ba hàng năm. Dư luận nên nói rõ sự thực này chứ đừng lạm dụng hàm nghĩa dân tộc để tập trung tất cả mọi dân tộc còn lại trên đất Việt, buộc họ hướng về Đền Hùng, buộc họ coi vua Hùng là ông tổ! Làm như thế tức là buộc họ phải coi tổ người Kinh như tổ dân tộc mình, phải theo lệ tục người Kinh, tức là đồng hóa họ vào cộng đồng người Kinh; đó chính là xem thường họ, xúc phạm họ.

Tôi biết, có người cho rằng dùng cách mù mờ từ chỗ nói vua Hùng là ông tổ dân Kinh (Việt) rồi dần dà biến vua Hùng thành ông tổ dân tộc, rồi lái nghĩa dân tộc từ sắc tộc sang hàm nghĩa dân cùng quốc gia! Ấy là cách xây dựng tâm thế cộng đồng dân tộc!

Tôi phản đối cách xây dựng tinh thần dân tộc theo lối lạm dụng, lợi dụng, bất minh ấy.

Phải từ chỗ tôn trọng bản sắc riêng, nguồn cội riêng mỗi dân tộc (= sắc dân) cùng sinh tồn trên đất Việt hiện tại để xây dựng ý thức cộng đồng.

Ta nên chú ý 2 hiện tượng trái chiều: trong khi ở những nước có rất ít sắc tộc, ví dụ nước Đức, người ta đã tận dụng hiện tượng mới của thế giới hiện đại là hiện tượng nhập cư, nhân việc có thêm những sắc dân khác đến xứ mình sống chung trong cộng đồng để xây dựng xã hội đa sắc tộc, đa văn hóa; thì ở Việt Nam, có xu hướng ngược lại, ta đang dùng cách mở rộng các thần tượng của một dân tộc đa số (dân tộc Kinh) ra thành thần tượng cho các dân tộc thiểu số khác cùng sống trên đất Việt. Cái dụng ý biến lễ giỗ vua Hùng từ giỗ tổ của người Kinh thành quốc lễ của mọi người dân có quốc tịch Việt là ví dụ rất rõ! Đây hiển nhiên là sự áp đặt văn hóa nghi lễ của tộc người đa số cho các tộc người còn lại.

Điều không ngạc nhiên là một số khá đông công chúng tán thưởng “chiến lược” này. Điều ngạc nhiên là không ít chuyên gia am hiểu, không ít quan chức, không ít nhà khoa học, thậm chí nhà sử học hàng đầu, lại tán thưởng, thậm chí góp sức luận chứng cho cách làm này, – cách làm mà trên thực tế, nó chính là một thứ sô-vanh văn hóa (cultural chauvinism).

Tôi cho rằng những người hiểu biết không nên ủng hộ thứ sô-vanh văn hóa này.

Lại Nguyên Ân

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Biển đông sáng 14/4: Cả thế giới lo ngại cơn ác mộng Mỹ Trung Quốc Triều...

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Biển đông tối 13/4: Nhục nhã và Sốc Triều Tiên Ôm Hận khi Trung Quốc có ...

Phần nhận xét hiển thị trên trang