Phạm Nguyên Trường dịch
Trotsky, Lenin, Kamenev
Lời người dịch: Cách đây đúng 80 năm đã diễn ra những phiên tòa có tính trình diễn ở Moscow để xét xử những người có vai trò trực tiếp và quan trọng trong cái gọi là Cuộc Cách Mạng Tháng Mười Nga Vĩ đại. Xin giới thiệu phần bình luận trên tờ Guardian Manchester của Trotsky, một trong những người có vai trò chính trong cuộc Cách mạng và Nội chiến ở Nga trong giai đoạn 1917-1922, về những phiên tòa này.
Ngày 25 tháng 1 năm 1937: Trả lời yêu cầu của Guardian Manchester đề nghị bình luận về những phiên tòa ở Moscow, Leon Trotsky đã gửi từ Mexico tới bức điện như sau:
Không nghi ngờ gì rằng chủ nghĩa Trosky (Trotskyism) là một đề tài cực kì khó hiểu, nhưng ngay cả những người bảo vệ Stalin hăng hái nhất cũng khó phủ nhận rằng những người bị gán cho cái tên đó phải được coi là các chuyên gia, những người nắm vững chủ nghĩa đó hơn cả. Không phải vô tình mà ngày 15 tháng tháng 1 chúng tôi đã đăng bài viết về những phiên tòa ở Moscow do con trai của Trotsky viết và hôm nay chúng tôi đăng bức điện do chính Trotsy gửi từ Mexico tới. Cả hai người đều phủ nhận tất cả những cáo buộc rằng họ đã âm mưu với những tù nhân bất hạnh trong các phiên tòa hiện nay cũng như trước đó. Dĩ nhiên, câu trả lời đơn giản là tuyên bố rằng họ không nói đúng sự thật, nhưng không phụ thuộc vào mức độ đúng đắn của những lời khai của họ, cần phải tính tới sự kiện là những lời khai của họ là lời khai của những người mà sự sống có thể phụ thuộc vào chính những lời khai đó. Ngoài ra, có thể nói rằng đề nghị của Trotsky nhằm bảo vệ mình và buộc tội Stalin trước một tòa án quốc tế vô tư không có gì nguy hiểm bởi vì có rất ít khả năng là đề nghị của ông ta sẽ được chấp nhận; nhưng không có lý do nào để nghi ngờ về sự chân thành của lời đề nghị đó, và đấy chắc chắn là đề nghị can đảm. Vì một người đã bị nửa nước ở châu Âu đuổi như Trotsky có thể tìm một tòa án công bằng hay không? Thật vui là hiện nay Trotsky đang viết một tác phẩm trình bày những quan điểm của mình; như Julius Caesar và Winston Churchill và người hành động khác đã dùng bút lực của họ để giải thích đóng góp của mình với lịch sử, mà không cần hậu thế phải bảo vệ. Nhưng hiện nay, vì lợi ích của các tù nhân ở Moscow cũng như của chính Trotsky, giúp cho mọi người cùng nghe thấy đòi hỏi công lý của ông ta là việc làm đúng đắn.
Điện của Trotsky
Tất cả các vụ án chính trị khét tiếng nhất lịch sử dường như cũng chỉ là trò đùa cợt ngây thơ nếu so với những vụ bịa đặt do Stalin ở Nga dựng lên mà thôi. Những vụ án hiện nay chứa đựng những lời tố cáo chính chúng. Kể từ năm 1928 tôi đã không có quan hệ gì với Radek hay Piatakoff, hai ông này thường xuyên xúc phạm tôi trên báo chí chính thức. Piatakoff không bao giờ đến thăm tôi ở Oslo. Tôi chỉ đến Oslo cùng với gia đình Knudsen và những người thư ký riêng của tôi. Tôi không biết Vladimir Romm là ai, ông này được cho là làm trung gian giữa tôi và Radek.
Những câu hỏi dành cho Stalin
Có hai hoặc ba câu hỏi cơ bản mà cả công tố viên nhà nước, Vishinsky, cũng như vị luật sư thờ ơ của ông ta, D.N. Pritt, không thể tránh được. Thứ nhất, làm sao có thể tin được rằng tất cả những người đã trải qua các cuộc cách mạng - trừ Stalin – bỗng chốc đều đã trở thành những kẻ khủng bố, thành kẻ thù của chủ nghĩa xã hội, thành gián điệp của Gestapo, sẵn sàng xé Liên Xô thành từng mảnh nhỏ? Thứ hai, làm sao tin được rằng những “tên tội phạm này”, những kẻ đã phạm tội ác khủng khiếp trong suốt gần mười năm qua lại bất ngờ có thể ăn năn và xin lĩnh án tử hình? Thứ ba, làm thế nào giải thích được rằng Zinovieff, Kameneff và các nhà lãnh đạo khác, những người bị cáo buộc là “Nhóm Trotskyist” không biết gì về kế hoạch lố bịch là chia cắt Liên Xô để phục vụ cho quyền lợi của Hitler và Mikado, trong khi Radek, người chưa bao giờ và chưa có ai trong chúng tôi thực sự coi trọng, bây giờ lại tự nhận là người đứng đầu âm mưu mang tầm thế giới như thế?
Chế độ độc tài của Stalin
Chế độ độc tài toàn trị của Stalin bắt đầu xung đột ngày càng nghiêm trọng với sự phát triển về kinh tế và văn hóa của đất nước. Ông ta là hiện thân của bộ máy hành chính quan liêu. Sự liều lĩnh mà ông học được trong trường học của cách mạng hiện nay được áp dụng chỉ để duy trì uy quyền tuyệt đối của chính ông ta bằng những biện pháp khéo léo về mặt hình sự đến mức có thể coi là kì quái. Phiên tòa này cho thấy một cuộc khủng hoảng chính trị khủng khiếp đang sắp đổ vào ở Nga. Tôi sẵn sàng tố cáo Stalin trước bất kì ủy ban quốc tế vô tư và có thẩm quyền nào. Tôi gửi lời kêu gọi này tới tất cả những người có thiện chí và những tờ báo còn trung thực và độc lập. Và tôi tin rằng Manchester Guardian sẽ là một trong những tờ báo đầu tiên đứng lên vì sự thật và lòng nhân ái.
LEON TROTSKY
[Trotsky bị kết án vắng mặt trong những phiên tòa có tính trình diễn ở Moscow, năm 1940 bị tình báo Liên Xô ám sát ở Mexico]
Ghi chú của ban biên tập: Bức điện của Trotsky
Không nghi ngờ gì rằng chủ nghĩa Trosky (Trotskyism) là một đề tài cực kì khó hiểu, nhưng ngay cả những người bảo vệ Stalin hăng hái nhất cũng khó phủ nhận rằng những người bị gán cho cái tên đó phải được coi là các chuyên gia, những người nắm vững chủ nghĩa đó hơn cả. Không phải vô tình mà ngày 15 tháng tháng 1 chúng tôi đã đăng bài viết về những phiên tòa ở Moscow do con trai của Trotsky viết và hôm nay chúng tôi đăng bức điện do chính Trotsy gửi từ Mexico tới. Cả hai người đều phủ nhận tất cả những cáo buộc rằng họ đã âm mưu với những tù nhân bất hạnh trong các phiên tòa hiện nay cũng như trước đó. Dĩ nhiên, câu trả lời đơn giản là tuyên bố rằng họ không nói đúng sự thật, nhưng không phụ thuộc vào mức độ đúng đắn của những lời khai của họ, cần phải tính tới sự kiện là những lời khai của họ là lời khai của những người mà sự sống có thể phụ thuộc vào chính những lời khai đó. Ngoài ra, có thể nói rằng đề nghị của Trotsky nhằm bảo vệ mình và buộc tội Stalin trước một tòa án quốc tế vô tư không có gì nguy hiểm bởi vì có rất ít khả năng là đề nghị của ông ta sẽ được chấp nhận; nhưng không có lý do nào để nghi ngờ về sự chân thành của lời đề nghị đó, và đấy chắc chắn là đề nghị can đảm. Vì một người đã bị nửa nước ở châu Âu đuổi như Trotsky có thể tìm một tòa án công bằng hay không? Thật vui là hiện nay Trotsky đang viết một tác phẩm trình bày những quan điểm của mình; như Julius Caesar và Winston Churchill và người hành động khác đã dùng bút lực của họ để giải thích đóng góp của mình với lịch sử, mà không cần hậu thế phải bảo vệ. Nhưng hiện nay, vì lợi ích của các tù nhân ở Moscow cũng như của chính Trotsky, giúp cho mọi người cùng nghe thấy đòi hỏi công lý của ông ta là việc làm đúng đắn.
Điện của Trotsky
Tất cả các vụ án chính trị khét tiếng nhất lịch sử dường như cũng chỉ là trò đùa cợt ngây thơ nếu so với những vụ bịa đặt do Stalin ở Nga dựng lên mà thôi. Những vụ án hiện nay chứa đựng những lời tố cáo chính chúng. Kể từ năm 1928 tôi đã không có quan hệ gì với Radek hay Piatakoff, hai ông này thường xuyên xúc phạm tôi trên báo chí chính thức. Piatakoff không bao giờ đến thăm tôi ở Oslo. Tôi chỉ đến Oslo cùng với gia đình Knudsen và những người thư ký riêng của tôi. Tôi không biết Vladimir Romm là ai, ông này được cho là làm trung gian giữa tôi và Radek.
Những câu hỏi dành cho Stalin
Có hai hoặc ba câu hỏi cơ bản mà cả công tố viên nhà nước, Vishinsky, cũng như vị luật sư thờ ơ của ông ta, D.N. Pritt, không thể tránh được. Thứ nhất, làm sao có thể tin được rằng tất cả những người đã trải qua các cuộc cách mạng - trừ Stalin – bỗng chốc đều đã trở thành những kẻ khủng bố, thành kẻ thù của chủ nghĩa xã hội, thành gián điệp của Gestapo, sẵn sàng xé Liên Xô thành từng mảnh nhỏ? Thứ hai, làm sao tin được rằng những “tên tội phạm này”, những kẻ đã phạm tội ác khủng khiếp trong suốt gần mười năm qua lại bất ngờ có thể ăn năn và xin lĩnh án tử hình? Thứ ba, làm thế nào giải thích được rằng Zinovieff, Kameneff và các nhà lãnh đạo khác, những người bị cáo buộc là “Nhóm Trotskyist” không biết gì về kế hoạch lố bịch là chia cắt Liên Xô để phục vụ cho quyền lợi của Hitler và Mikado, trong khi Radek, người chưa bao giờ và chưa có ai trong chúng tôi thực sự coi trọng, bây giờ lại tự nhận là người đứng đầu âm mưu mang tầm thế giới như thế?
Chế độ độc tài của Stalin
Chế độ độc tài toàn trị của Stalin bắt đầu xung đột ngày càng nghiêm trọng với sự phát triển về kinh tế và văn hóa của đất nước. Ông ta là hiện thân của bộ máy hành chính quan liêu. Sự liều lĩnh mà ông học được trong trường học của cách mạng hiện nay được áp dụng chỉ để duy trì uy quyền tuyệt đối của chính ông ta bằng những biện pháp khéo léo về mặt hình sự đến mức có thể coi là kì quái. Phiên tòa này cho thấy một cuộc khủng hoảng chính trị khủng khiếp đang sắp đổ vào ở Nga. Tôi sẵn sàng tố cáo Stalin trước bất kì ủy ban quốc tế vô tư và có thẩm quyền nào. Tôi gửi lời kêu gọi này tới tất cả những người có thiện chí và những tờ báo còn trung thực và độc lập. Và tôi tin rằng Manchester Guardian sẽ là một trong những tờ báo đầu tiên đứng lên vì sự thật và lòng nhân ái.
LEON TROTSKY
[Trotsky bị kết án vắng mặt trong những phiên tòa có tính trình diễn ở Moscow, năm 1940 bị tình báo Liên Xô ám sát ở Mexico]
Phần nhận xét hiển thị trên trang
