Chính sách Đối ngoại Việt Nam Giai đoạn Mới

Nguyễn Quang Dy     

Trước cơn địa chấn chính trị với hệ quả khôn lường đang diễn ra tại Mỹ và toàn cầu, trước đám mây đen và sóng dữ tại Biển Đông, con tàu Việt Nam phải làm thế nào để thoát hiểm và vượt ra biển lớn? Đây là thách thức to lớn và cơ hội mong manh đối với Việt Nam, tại bước ngoặt lịch sử khi thế giới đang bước sang một giai đoạn mới. 

Bước ngoặt lịch sử  

Tuy đã hơn bẩy thập kỷ sau ngày độc lập (2/9/1945) và hơn bốn thập kỷ sau ngày kết thúc chiến tranh Việt Nam (30/4/1975), nhưng đất nước dường như vẫn còn luẩn quẩn tại ngã ba đường của lịch sử. Việt Nam có quyết tâm đổi mới thể chế toàn diện hay không? Có thực sự đi theo con đường kinh tế thị trường và dân chủ hóa hay không? Liệu tranh luận về “hai con đường” đã đến lúc ngã ngũ, hay Việt Nam vẫn tiếp tục “đu dây”? 

Một yếu tố mới xuất hiện, như một cơn địa chấn chính trị đang xô đẩy Việt Nam phải chọn một con đường. Ngày 8/11/2016 là “ngày định mệnh” đối với nước Mỹ (cũng như nhiều nước khác), khi Donald Trump bất ngờ thắng cử, trở thành tổng thống thứ 45 của Mỹ. Đó là một chính biến làm thay đổi cuộc chơi (game changer), khiến nước Mỹ (và phần lớn thế giới) ngỡ ngàng, bối rối và lo sợ. 

Đó không phải chỉ là sự kiện thay đổi tổng thống Mỹ như “đến hẹn lại lên”, mà là một bước ngoặt lịch sử, mở ra một giai đoạn mới bất định. Khủng hoảng chính trị Mỹ có thể làm đảo lộn trật tự thế giới, “như khi Liên Xô sụp đổ” (năm 1991). (“America: the Failed State”, Francis Fukuyama, Prospect, December 13, 2016).

Cơn địa chấn chính trị bất ngờ và bất định này đang làm nước Mỹ chia rẽ sâu sắc, đe dọa trật tự thế giới cũ và quan hệ quốc tế. Trong cuốn sách mới xuất bản, Richard Haass (president of the  Council on Foreign Relations) nhận xét rằng từ đầu năm 2017, chúng ta đang chứng kiến “sự đảo lộn có tính hệ thống” (systemic disorder) và “mất phương hướng chiến lược” (strategic disorientation). (“A World in Disarray: American foreign Policy and the Crisis of the Old Order”, Richard Haass, Penguin Press, January 2017).

Nếu Donald Trump chơi lá bài Nga để chống Tàu (khác với Nixon-Kissinger chơi lá bài Tàu để chống Nga trước đây) thì ông ta có thể làm đảo lộn bàn cờ chiến lược Biển Đông, cũng như chính sách đối ngoại của các nước Đông Á và ASEAN (trong đó có Việt Nam). Học thuyết Kissinger về tam giác chiến lược Mỹ-Nga-Trung có thể bị đảo ngược (“Reverse Kissinger”, Blake Franko, American Conservative, January 10, 2017).

Nghịch lý Donald Trump là một hiện tượng lạ, nhưng đã có tiền lệ trong lịch sử. Thời xưa tại Trung Quốc, Lã Bất Vi ngộ ra rằng “buôn vua” lãi hơn tất cả, nên đã bỏ kinh doanh đi “buôn vua” và dựng lên Tần Thủy Hoàng. Lã bất Vi còn đúc kết kinh nghiệm viết “Lã Thị Xuân Thu”. Nay tại Mỹ, Donald Trump cũng bỏ kinh doanh bất động sản, nhưng không “buôn vua” mà làm vua luôn. Donald Trump là Lã Bất Vi của nước Mỹ!

Trump vốn là con người thất thường, nên chính sách của Trump cũng bất thường. Đặc điểm chính sách của Trump là hành động ngay (không cần nghĩ trước), vì vậy mọi chính sách của chính quyền Trump có thể là “lâm thời” (ad hoc). Chính vì Trump thiếu nhất quán nên làm thiên hạ khó đoán. Lệnh cấm nhập cảnh (travel ban) đối với 7 nước Hồi giáo là một ví dụ, đang gây tranh cãi và phản ứng làm náo loạn cả nước Mỹ.

Trong khi Trump quyết định rút khỏi TPP (bỏ ngỏ khu vực này cho Trung Quốc thao túng) thì ông ấy lại bổ nhiệm những nhân vật “diều hâu” chống Trung Quốc (như Peter Navarro và Rex Tillerson) vào những vị trí then chốt. Trước đây, Nixon-Kissinger đã “vô tình” tạo ra con quái vật Frankenstein và dung dưỡng nó lớn mạnh bằng kế sách “Constructive Engagement”, nay Trump lại “vô ý” rút khỏi TPP vì “America First”, mà hệ quả là bỏ rơi khu vực này để nó tha hồ lũng đoạn. Trung Quốc có thể thay thế TPP (do Mỹ đứng đầu) bằng RCEP (do TQ cầm cái), phân hóa và làm đảo lộn trật tự của Mỹ tại khu vực này.         

Sắp xếp nhân sự

Sắp xếp nhân sự chủ chốt của Trump chính là dấu hiệu về đường lối chính sách (đối nội cũng như đối ngoại). Không chờ nhậm chức (20/1/2017) Trump đã bất ngờ ra tay trước bằng mấy nước cờ táo bạo, làm đảo lộn bàn cờ quốc gia lẫn quốc tế, đe dọa xóa sổ di sản của Tổng thống Obama và các đời tổng thống trước đó. Theo Newt Gingrich, “khoảng 60% hoặc 70% sắc lệnh của Obama sẽ bị Trump hủy bỏ” (Fox News, 26/12/2016).    

Thứ nhất, Trump không đợi Trung Quốc nắn gân mà đã phá lệ, thách thức Trung Quốc trước bằng cuộc điện đàm với tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn (2/12/2016). Sự kiện đó không phải ngẫu nhiên, mà là kết quả chuẩn bị nhiều tuần trước đó, giữa các quan chức hàng đầu hai bên (Bob Dole, Reince Priebus, Edwin Feulner). Bằng 10 phút điện đàm, Trump đe dọa làm sụp đổ chính sách “Một Trung Quốc” đã tồn tại hơn 4 thập kỷ. Tiếp theo điện đàm, Trump còn khẳng định, “Tôi quá hiểu chính sách ‘Một Trung Quốc’, nhưng tôi không hiểu tại sao chúng ta bị ràng buộc bởi chính sách đó” (Fox News, 11/12/2016).

Thứ hai, Trump bổ nhiệm Peter Navaro đứng đầu Hội đồng Thương mại Quốc gia, có văn phòng ngay trong Nhà Trắng, có nhiệm vụ phối hợp chính sách kinh tế để đối phó với sự trỗi dậy của Trung Quốc. Navarro là nhân vật chống Tàu, tác giả cuốn sách (và bộ phim) “Chết Bởi Trung Quốc”, nay trở thành nhà kinh tế quyền lực nhất. Bắc Kinh bị sốc trước quyết định bổ nhiệm Peter Navarro, cũng như Wilbur Ross (Bộ trưởng Thương mại), Robert Lighthier (Đại diện Thương mại). Sau cuộc điện đàm với Thái Anh Văn, việc bổ nhiệm ba nhân vật “diều hâu” chống Tàu là tín hiệu rõ ràng về ưu tiên của Trump. Chiến tranh thương mại và chạy đua vũ trang với Trung Quốc chỉ là vấn đề thời gian. Có nhiều lý do để Trung quốc lo ngại vì kinh tế đang xuống dốc và chính trị bất ổn. (“Peter Navarro is about to become one of the world’s most powerful economists”, Economist, Jan 21, 2017).

Thứ ba, Trump bổ nhiệm Rex Tillerson làm Ngoại Trưởng, một quyết định gây tranh cãi, không phải chỉ vì Tillerson là CEO của Exxon-Mobil, mà còn là nhân vật thân với Putin. Phát biểu của Tillerson trong buổi điều trần tại Thượng Viện (12/1/2017) càng làm lãnh đạo Trung Quốc bị sốc. Tillerson đã nói thẳng thừng rằng chiến dịch Trung Quốc xây đảo nhân tạo trị giá hàng tỷ đô-la tại Biển Đông (với tài nguyên dầu khí) là “bất hợp pháp và giống Nga chiếm Crimea…” và “Chúng ta sẽ nói rõ với Trung Quốc rằng trước hết, họ phải chấm dứt xây dựng đảo và thứ hai, chúng ta sẽ không cho phép họ tiếp cận các đảo này…”

Đó là một tín hiệu thay đổi lớn trong quan điểm của Mỹ về Biển Đông, với hàm ý là Mỹ sẽ dùng sức mạnh quân sự để ngăn chặn Trung Quốc bành trướng. Phát biểu của Tillerson đã làm chính giới và dư luận Trung Quốc bất ngờ và tức giận. Thực ra, Tillerson từ lâu đã lo ngại về Trung Quốc và thấy phải chống lại ý đồ quân sự hóa và bành trướng của Trung Quốc tại Biển Đông, sau vụ Exxon-Mobil (và các công ty khác) bị Trung Quốc ngăn cấm hợp tác dầu khí với Việt Nam. (“Rex Tillerson’s South China Sea Remarks Foreshadow Possible Foreign Policy Crisis”, Michael Forsythe, New York Times, Jan 12, 2017).

Stephen Bannon (chiến lược gia của Trump tại Nhà Trắng) cũng quan tâm đến chiến lược Châu Á và cho rằng chủ trương “xoay trục” sang Châu Á của Obama thất bại vì thiếu ngân sách quốc phòng nên yếu thế. Trump cũng bổ nhiệm nhiều tướng “diều hâu” và chuyên gia về Trung Quốc vào các vị trí chủ chốt như Bộ trưởng Quốc phòng (James Mattis), Cố vấn An ninh Quốc gia (Michael Flynn), Bộ trưởng Hải Quân (Randy Forbes), Giám đốc Châu Á tại Hội đồng An ninh Quốc gia (Matt Pottinger), Trợ lý Bộ trưởng về Châu Á tại Bộ Ngoại Giao và Bộ Quốc Phòng (Randall Schiver và Victor Cha). Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc là Terry Branstad, tại Nhật là William Hagerty, tại Ấn Độ là Ashley Tellis. (“Trump could make Obama’s pivot to Asia a reality”, Josh Rogin,Washington Post, Jan 8, 2017).  

Bối cảnh quốc tế

Có thể nói, chính sách đối ngoại của chính quyền mới hình thành ngay trong giai đoạn chuyển giao quyền lực, trước khi Donald Trump nhậm chức. Diễn văn nhậm chức của Trump sặc mùi dân túy, chẳng khác diễn văn tranh cử trước đó, khẳng định quan điểm đối ngoại cứng rắn của Trump, và phủ nhận gần hết các di sản của Obama. Nó không chỉ làm người Mỹ chia rẽ mà còn làm thế giới hoang mang lo ngại, nhất là Trung Quốc.

Một số nhà phân tích cho rằng Trump sẽ chơi trò “ngoại giao tay ba” (Triangular Diplomacy) với Nga và Trung Quốc, nhưng “tinh tế hơn” (Alexander Vuving). Thay vì dùng lá bài Trung Quốc để chống Nga (thời Nixon-Kissinger), Trump sẽ dùng lá bài Nga để chống Trung Quốc. Lãnh đạo Trung Quốc tỏ ra lúng túng và bị động (như bị “phục kích”), chưa biết nên phản ứng và đối phó thế nào. Họ chưa gặp một Tổng thống Mỹ nào lại ăn nói và hành xử như vậy. Đối với một người không biết sợ như Trump, Trung Quốc rất khó nắn gân và hù dọa. Khó đoán được ý đồ thực của Trump là một thách thức lớn đối với Trung Quốc (“Trump Tweets China Retreats”, Gordon Chang, National Interest, Jan 6, 2017).

Trong khi Trung Quốc trỗi dậy “không hòa bình”, bắt nạt các nước khu vực và thách thức vai trò của Mỹ, thì Mỹ vẫn “chiều” họ bằng chính sách “Một Trung Quốc” (như chiều “Frankenstein”).  Tuy Nixon đã qua đời, nhưng Kissinger, là tác giả của chính sách “Một Trung Quốc” (theo “Shanghai Communique”), vẫn còn nhiều ảnh hưởng như một cây cổ thụ về chính sách đối ngoại từ thập niên 1970 (dù nay đã 93 tuổi). Tính đến nay, Kissinger đã đến thăm Trung Quốc tới 80 lần, và quen biết hầu hết lãnh đạo nước này.

Gần đây nhất, sau khi Trump đắc cử, Kissinger đã đến Bắc Kinh gặp Tập Cận Bình và Vương Kỳ Sơn (1/12/2016), trong khi Trump điện đàm với Thái Anh Văn (3/12/2016). Không biết là Kissinger đã nói gì với Trump khi họ gặp nhau bàn về Trung Quốc, nhưng sau đó khi được hỏi ông nghĩ gì về cựu ngoại trưởng Kissinger, Trump đã Twitted, “Một cây cổ thụ đã mục ruỗng, thì không nên tưới bón làm gì, chỉ tốn thời gian”.

Không phải Kissinger chỉ quan hệ chặt chẽ với Bắc Kinh, mà còn quan hệ chặt chẽ với Nga. Gần đây nhất, Kissinger đã đến Moscow đàm phán (bí mật) với Putin (3/2/2016). Ông cho rằng Mỹ sai lầm lớn nếu để Nga và Trung Quốc hình thành một liên minh kinh tế và chính trị. Vì vậy, Mỹ phải hợp tác với Nga để “cân bằng lực lượng toàn cầu”.  Nhưng tại sao Trump lại thân thiện với Nga mà không thân thiện với Trung Quốc, trong khi cả Nga và Trung Quốc đều tìm cách thách thức lợi ích và vai trò toàn cầu của Mỹ? 

Theo các cơ quan tình báo Mỹ (CIA và FBI), Nga đã can thiệp vào chính trị Mỹ bằng hacking (qua tin đồn giả) không phải chỉ làm Hillary Clonton thất cử, mà còn làm Donald Trump đắc cử, nhưng trở thành tổng thống “vịt què”, vì có tin đồn là Trump đã quan hệ với gái điếm Nga tại Moscow. Nói cách khác Trump đã từng bị tình báo Nga theo dõi và khống chế. Việc rò rỉ tin xấu vào đúng lúc Trump sắp nhậm chức có thể là đòn gió của Putin, muốn tác động vào sắp xếp nhân sự và chính sách của Trump (đối với Nga).

Dưới chính quyền Obama, chủ trương xoay trục sang Châu Á là một tầm nhìn đúng, nhưng thực hiện lại yếu vì Obama thiếu quyết đoán. Nay dưới chính quyền Trump, triển vọng có thể ngược lại, vì Trump là một tổng thống “con buôn” (dealer). Theo John Hudak (Brookings), có nhiều khả năng Trump sẽ điều hành Nhà Trắng như CEO của một tập đoàn kinh doanh. Có người còn cho rằng lãnh đạo thực sự của nước Mỹ không phải là Donald Trump mà là Rex Tillerson, vì “nước Mỹ không còn là một chế độ dân chủ, mà là một chế độ tài phiệt”. (Jimmy Carter interviewed by Oprah Winfrey, September 27, 2015).   

Bối cảnh khu vực

Tuy ASEAN đã trở thành “cộng đồng kinh tế” (AEC), nhưng đoàn kết ASEAN ngày càng yếu, vì bị Trung Quốc thao túng. Không chỉ có Campuchea và Thailand, mà cả Philippines và Malaysia cũng “xoay trục” sang Trung Quốc. Nếu không sớm cải tổ cơ chế thì ASEAN có thể mất vai trò và “Đoàn kết ASEAN” chỉ còn là khẩu hiệu.

Nếu vai trò lãnh đạo của Mỹ về kinh tế và an ninh khu vực giảm đi, với tương lai bất định của TPP và chính sách “xoay trục” dưới chính quyền mới, thì vai trò kinh tế và an ninh của Nhật tại khu vực phải mạnh lên tương ứng. Bất ổn trong “tam giác Mỹ-Trung-Việt” cần được hóa giải bằng “tứ giác Nhật-Úc-Ấn-Việt” trên cơ sở đối tác chiến lược toàn diện, với vai trò đầu tàu của Nhật, thay thế một phần vai trò lãnh đạo của Mỹ. 

Quan điểm cứng rắn của Rex Tillerson về Biển Đông là một dấu hiệu đáng mừng, xuất phát từ kinh nghiệm của ông ấy tại khu vực này, khi Exxon-Mobil có quan hệ hợp tác tốt về dầu khí với PetroVietnam (năm 2009) để khoan thăm dò hai vị trí tại Biển Đông. Khi bị Trung Quốc phản đối, các công ty khác buộc phải rút, nhưng Exxon-Mobil không bỏ cuộc, mà vẫn lặng lẽ theo đuổi dự án khai thác dầu khí tại Biển Đông. Vai trò của Exxon-Mobil (như một cường quốc) không chỉ có hợp tác dầu khí, mà còn vì địa chính trị.    

Đáng chú ý là quan điểm cứng rắn của Rex Tillerson lại trùng hợp với quan điểm cứng rắn của TNS John McCain (và một số người khác). McCain cho rằng không quốc gia nào ủng hộ cho sự thành công của Trung Quốc nhiều hơn là Mỹ… nhưng Trung Quốc lại chọn cách sử dụng sức mạnh và vị thế đang lớn lên của họ để phá vỡ trật tự đó. Trung quốc đã từng bước triển khai chính sách dọa dẫm và cưỡng bức để hỗ trợ cho mục tiêu bành trướng, một tiến trình được tăng tốc quyết liệt dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình.

McCain còn cho rằng Mỹ và Việt Nam chia sẻ một loạt những quyền lợi kinh tế và chiến lược, và tin rằng đã đến lúc hai quốc gia cần triển khai “Sáng kiến Hàng hải Việt-Mỹ” (US-Vietnam Maritime Initiative). Sáng kiến này có thể bao gồm việc mở rộng các cuộc tập trận hỗn hợp trên biển. McCain hoan nghênh Việt Nam tham gia cuộc tập trận “Pacific Rim” và cho rằng Hải quân Hoa Kỳ cần tăng cường thăm Việt Nam…

TNS John Mccain và TNS Jack Reed đã cộng tác để bảo trợ “Sáng kiến An ninh Hàng hải” (Maritime Security Initiative), với kinh phí 1/2 tỉ USD, cho phép Bộ Quốc phòng Mỹ nâng cao năng lực hàng hải cho các đối tác của Mỹ tại Đông Nam Á…Năm nay, Ủy ban hành động lưỡng đảng sẽ nâng cấp sáng kiến này và cung cấp thêm nhiều nguồn lực mới. McCain cũng ủng hộ TPP, và cho rằng “Nếu TPP thất bại thì sự lãnh đạo của Mỹ tại Châu Á-Thái Bình Dương có thể thất bại theo…” (“The Need for Renewed American Leadership in Asia-Pacific”, John McCain, the Herritage Foundation, December 29, 2016). 

Bối cảnh Việt Nam

Trong giai đoạn mới, ngoại giao Việt Nam lại đứng trước ngã ba đường. Việt Nam phải định hướng lại mục tiêu chiến lược (vì lợi ích dân tộc) và điều chỉnh chính sách kịp thời. Chính sách “đu dây” của Việt Nam nhằm giữ thăng bằng với hai nước lớn (Trung Quốc và Mỹ) là một đặc thù lâu nay gây nhiều tranh cãi. Đây là một dịp tốt để lý giải nhằm làm rõ và điều chỉnh chính sách “đu dây” này trong bối cảnh quốc tế mới.

Trong lịch sử, Việt Nam đã từng phải “đu dây” giữa hai cường quốc cộng sản “thân hữu” nhưng “đồng sàng dị mộng” là Liên Xô và Trung Quốc. Muốn hay không, đó là định mệnh (hay nghịch lý) đối với Việt Nam, một nước nhỏ phải dựa vào hai nước lớn “thân hữu” để “chống Mỹ cứu nước”.  Thật trớ trêu, Việt Nam nay lại phải “đu dây” giữa Mỹ và Trung Quốc, như sự kế thừa và tiếp nối một định mệnh (hay một nghịch lý).

Trong khi Trung Quốc là nước láng giềng khổng lồ mà Việt Nam không được lựa chọn nhưng phải chung sống suốt đời, thì Liên Xô và Mỹ (cũng như Pháp) là những đế quốc “ngoại bang” mà Trung Quốc luôn ôm mối hận để phục thù. Điều đó lý giải tại sao Việt Nam phải “đu dây”.  Vấn đề không phải chỉ là hành động “đu dây” mà là lý do “đu dây”, và cách thức “đu dây”, liên quan đến bối cảnh lịch sử, lợi ích dân tộc, ràng buộc ý thức hệ, có thể làm người ta lẫn lộn về thái độ chính trị và ngộ nhận về bạn/thù. Đừng quên rằng, “không có đồng minh và kẻ thù vĩnh viễn, chỉ có lợi ích dân tộc vĩnh viễn” (Palmerston). 

Chủ nghĩa “tiệm tiến” (gradualism) và quan niệm “đặc thù” (exceptionalism) trong chính sách của Việt Nam, phản ánh tư tưởng bảo thủ (vì ý thức hệ), tư duy truyền thống (theo quy trình), và tâm trạng lo sợ hoặc nghi ngại (do tâm lý). Tâm trạng này có thể trở thành rào cản đối với tư duy đổi mới sáng tạo trong một cục diện mới. Theo Alexander Vuving, “Việt Nam tiếp tục tách xa dần (nhưng không quá xa) Trung Quốc, và tiếp tục xích lại gần (nhưng không quá gần) Mỹ, sợ làm Trung Quốc tức giận”.  (“Cops, Robbers and the South China Sea’s New Normal”, Alexander Vuving, National Interest, Dec 23, 2016). 

Đến lúc phải xoay trục   

Đã đến lúc phải “kiểm toán” chính sách đối ngoại Việt Nam trong thời kỳ “Hậu Thành Đô” (1990-2016), trên cơ sở thành công hay thất bại. Qua mấy thập kỷ, Việt Nam đã bị lệ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc, cả về kinh tế, chính trị, và đối ngoại, vì mắc phải cái vòng “kim cô”. Muốn khắc phục những hệ lụy to lớn và lâu dài đó, Việt Nam phải đổi mới thể chế toàn diện, cả về kinh tế lẫn chính trị, cả về đối nội lẫn đối ngoại.

Quan hệ “4 tốt” và “16 chữ vàng” chính là cái vòng “kim cô” để Trung Quốc thực hiện tham vọng bành trướng bá quyền ở Biển Đông (như “Đường 9 đoạn”). Nó làm Việt Nam lệ thuộc và mất dần chủ quyền lãnh thổ. Sau khi Việt Nam mất Hoàng Sa (1974) và một phần Trường Sa (1988), sự kiện dàn khoan HD981 tại Biển Đông là một bước ngoặt bộc lộ bộ mặt thật của Trung Quốc, làm lãnh đạo Việt Nam giật mình tỉnh ngộ.   

Chính sách đối ngoại của Việt Nam giai đoạn trước dựa trên bốn trụ cột: (1) độc lập tự chủ (trong đó có chính sách “3 không”), (2) đa phương đa dạng hóa (trong đó có chủ trương “thêm bạn bớt thù”), (3) vừa hợp tác vừa đấu tranh (trong đó có “đối tác hợp tác” và “đối tượng đấu tranh”), (4) chủ động và tích cực hội nhập quốc tế (để trở thành “đối tác tin cậy” của cộng đồng quốc tế). Các trụ cột đó về cơ bản là đúng (như khẩu hiệu), nhưng không ổn (về thực chất) vì sự bất cập giữa tuyên bố chính sách (declared policy) và thực tiễn (reality), do thể chế lỗi thời và cái “vòng kim cô” làm lệ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc.    

Chính sách đối ngoại giai đoạn mới phải giúp Việt Nam thoát khỏi lệ thuộc vào Trung Quốc, để quan hệ dựa trên “tái cân bằng tích cực” (active rebalance). Tái cân bằng tích cực không phải là “đu dây”, và “thoát Trung” không có nghĩa là quay lưng lại với Trung Quốc. Sau sự kiện dàn khoan HD 981 và chiến dịch quân sự hóa các đảo mà Trung Quốc chiếm giữ tại Biển Đông, Việt Nam đã xích lại gần Mỹ. Chuyến thăm Mỹ chính thức của CTN Trương Tấn Sang (7/2013) và TBT Nguyễn Phú trọng (7/2015) là một bước ngoặt cho “đối tác toàn diện” và tầm nhìn chung Mỹ-Việt về an ninh quốc phòng, làm tam giác Mỹ-Trung-Việt thay đổi, nhưng vẫn chưa đủ trở thành “đối tác chiến lược” (vì cái “vòng kim cô”). 

Chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Obama (23/5/2016) với tuyên bố bỏ cấm vận vũ khí, đã kết thúc quá trình bình thường hóa hơn 2 thập kỷ. Nhưng đáng tiếc, Việt Nam đã “đu dây” quá lâu (suốt 8 năm) không tranh thủ được cơ hội “xoay trục” của Mỹ dưới thời Obama để nâng cấp quan hệ thành “đối tác chiến lược” (như với 10 nước khác). Cơ hội đó đã bị tuột mất vì dưới chính quyền Donald Trump, TPP đã bị gác lại, chủ trương “xoay trục” cũng bị xem xét lại, và di sản của Tổng thống Obama có thể bị xóa sổ.   

Những giá trị cốt lõi

Thực chất quan hệ Trung-Việt (thời kỳ “Hậu Thành Đô”) là bất bình đẳng và lệ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc. Đã đến lúc Việt Nam phải “xoay trục” để thoát khỏi tình trạng “cân bằng tiêu cực”, thể hiện qua chính sách “3 không” và “đu dây” với các nước lớn để tồn tại. Chính sách đối ngoại trong giai đoạn mới (đổi mới vòng 2) cần dựa trên ba tiêu chí cơ bản, như giá trị cốt lõi: (1) độc lập trưởng thành (mature independence), (2) tái cân bằng tích cực (active rebalance), và (3) hội nhập tích cực (proactive integration).  

Một chính sách đối ngoại “độc lập trưởng thành” phải nhất quán về tư duy chiến lược, lấy lợi ích dân tộc làm mục tiêu tối hậu, không lệ thuộc vào ý thức hệ đã lỗi thời.  Đã đến lúc người Việt phải đổi mới tư duy triệt để, không thể tiếp tục “đu dây” cả về đối nội và đối ngoại tại ngã ba đường, như mấy thập kỷ qua. Cái giá phải trả về lợi ích lâu dài (do sự trì trệ) lớn hơn nhiều so với cái lợi trước mắt (vì “hoàng hôn nhiệm kỳ”).

Một chính sách đối ngoại “tái cân bằng tích cực” phải dựa trên sự cân đối và tương hỗ giữa đối nội và đối ngoại, giữa lợi ích quốc gia và hội nhập quốc tế, giữa cải cách thể chế kinh tế và đổi mới thể chế chính trị, để phát triển bền vững và dân chủ hóa. Để khai phóng năng lượng sáng tạo của người dân, phải xóa bỏ cơ chế lỗi thời về quyền sở hữu ruộng đất và độc quyền cho doanh nghiệp nhà nước theo “định hướng XHCN”.

Một chính sách đối ngoại “hội nhập tích cực” phải giúp các doanh nghiệp có điều kiện và cơ hội để hội nhập quốc tế, tham gia chuỗi giá trị và cung ứng toàn cầu. Dù tương lai TPP ra sao, thì Việt Nam vẫn phải sẵn sàng tham gia các thể chế tự do mậu dịch quốc tế (thế hệ mới). Việt Nam đã đi được một quãng đường dài từ WTO đến TPP, nhưng nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa quen với sân chơi toàn cầu hóa. Cần giúp họ phát huy các lợi thế tương đối của mình, để tăng cường năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh Tổng thống đắc cử Donald Trump điện đàm với bà Thái Anh Văn, bổ nhiệm Peter Navarro làm chủ tịch Hội đồng Thương mại Quốc gia, và cử Rex Tillerson làm Ngoại trưởng (với những phát biểu cứng rắn chống Trung Quốc), thì TBT Nguyễn Phú Trọng lại vội vàng sang thăm Trung Quốc (từ 12/1/2017). Ngay hôm sau, ngoại trưởng Mỹ John Kerry tới thăm Việt Nam lần cuối (13/1/2017). Thời điểm hai chuyến thăm bộc lộ sự bất cập chứng tỏ Việt Nam vẫn đang “đu dây” (vì sức ép của Trung Quốc).

Trong khi đó, PetroVietnam và Exxon-Mobil ký hai hợp đồng về khí tại mỏ “Cá voi xanh” (Blue Whale). Điều đáng lưu ý là thời điểm ký kết trùng với chuyến thăm của TBT Nguyễn Phú Trọng và ngoại trưởng John Kerry, điều trần tại Thượng Viện của Rex Tillerson (ngoại trưởng mới được đề cử) với những phát biểu cứng rắn chống Trung Quốc. Trong bối cảnh Trump quyết định rút khỏi TPP, thì hợp đồng hợp tác dầu khí với Exxon-Mobil tại Biển Đông không chỉ quan trọng về kinh tế, mà còn có ý nghĩa lớn về địa chiến lược.  

Ngay sau đó, thủ tướng Nhật Shinzo Abe đã đến thăm Việt Nam (16/1/2017) nhằm tăng cường hợp tác tại Biển Đông. Nhật muốn cải thiện năng lực tuần duyên của Việt nam, nên đã quyết định viện trợ cho Việt Nam thêm 6 tầu tuần duyên mới. Một quan chức Bộ Ngoại Giao Việt Nam phát biểu “hy vọng Nhật có vai trò lớn hơn về hợp tác an ninh quốc phòng”. Quan hệ Nhật-Việt cần phát triển theo hướng xây dựng nền tảng cho một tứ giác chiến lược mới do Nhật làm đầu tầu (“Japan-Australia-India-Vietnam Partnership”).     

Thay lời kết

Khi môi trường quốc tế và khu vực có nhiều biến động khó lường, và tình hình kinh tế, chính trị trong nước có nhiều bất ổn, đòi hỏi phải cải cách thể chế toàn diện (cả kinh tế và chính trị), thì chính sách đối ngoại cũng phải đổi mới theo tương ứng. Chính sách đối ngoại tuy là cánh tay kéo dài của chính sách đối nội, nhưng có nhiệm vụ làm đòn bẩy, hỗ trợ quá trình “đổi mới vòng 2” để phát triển bền vững. Đề cương đổi mới chính sách đối ngoại cần dựa trên đề cương đổi mới toàn diện của chiến lược phát triển quốc gia.

“Báo cáo Việt Nam 2035” chính là đề cương đổi mới, làm cơ sở xây dựng chính sách đối ngoại thời kỳ mới. Muốn thay đổi, phải gắn kết được trên với dưới, trong với ngoài, để huy động tối đa nguồn lực của dân tộc, nhằm kiến tạo một quốc gia giàu mạnh và văn minh. Đến lúc người Việt phải chứng minh Việt Nam không phải là một quốc gia hèn kém và lệ thuộc, quen dựa vào viện trợ nước ngoài, rằng người Việt Nam có thể hòa giải dân tộc, đứng dậy từ đổ nát và li tán, để tái tạo một quốc gia độc lập và dân chủ. Chỉ có độc lập và dân chủ mới thu phục được nhân tâm để kiến tạo một quốc gia giàu mạnh và văn minh.  

NQD. 1/2/2017 (5 Tết Đinh Dậu) 

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Tư duy lãnh đạo

Xã Bình Hưng có 4 ấp. Bí thư đảng ủy, người đứng đầu về đảng của xã (chứ không phải trưởng ấp nhé) đi làm việc với từng ấp. Ông đảng nhấn mạnh:

-Tại ấp 1, ông nói: Ấp 1 có vị trí chiến lược rất quan trọng, có truyền thống yêu nước và cách mạng, là đầu tàu về các mặt (ý này, ông mượn của trưởng ấp), cần phát huy tiềm năng, thế mạnh để phát triển.

-Tại ấp 2: Ấp 2 là đầu tàu về các mặt của xã ta, có vị trí chiến lược rất quan trọng, truyền thống cách mạng lâu đời, tiềm năng, thế mạnh dồi dào, cần phát huy, khai thác.

- Tại ấp 3: Ấp 3 là nơi giàu truyền thống yêu nước, là vị trí địa chiến lược, tiềm năng thế mạnh chưa được khai thác hết, cần phải là đầu tàu của cả xã.

- Tại ấp 4: Chưa có nơi nào quan trọng như ấp ta, một vị trí chiến lược quan trọng, tiềm năng thế mạnh cực kỳ lớn để trở thành đầu tàu của xã. Đó là chưa kể nhân dân ấp luôn nêu cao truyền thống yêu nước và cách mạng.

Dân các ấp bảo nhau, chúng ta có vinh dự được sự lãnh đạo của robot, may mà xã ta chỉ có 4 ấp, chứ 63 ấp thì nghe chắc điên. Một phó thường dân còn bảo, chả thấy vị nào nhắc đến sự nghèo đói bền vững của cả 4 ấp nhỉ.

Nguyễn Thông

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Khoa học Anh chỉ ra hiểm họa tận thế, Vanga đoán đúng?

Các nhà khoa học Anh nói giống Vanga về hiểm họa tận thế, khoa học chỉ ra hiểm họa trái đất tận thế xuất phát từ 3 nguyên nhân là dịch bệnh, biến đổi khí hậu và chiến tranh hạt nhân.

Các nhà khoa học đưa ra cảnh báo về việc tận thế có thể xảy ra.

Nếu như việc trái đất và loài người tận thế, diệt vong luôn chỉ được nhắc đến trong những dự báo rùng rợn của các nhà tiên tri, chiêm tinh, phong thủy hay bói toán thì nhiều người còn cảm thấy ngờ vực về nó. Nhưng ngay cả khoa học cũng lên tiếng cảnh báo điều khủng khiếp này.
Theo các nhà khoa học Anh, tận thế là kết cục tồi tệ nhất của nhân loại và nó hoàn toàn có thể xảy ra vào một thời điểm nào đó trong tương lai khi mà mọi thứ không còn thể kiểm soát được nữa.
Nhìn vào thực tại có thể thấy được nguy cơ của ngày tận thế đến từ ba nguyên nhân, đó là sự biến đổi của khí hậu theo chiều hướng xấu đi nhanh chóng, sự bùng nổ của dịch bệnh lớn và chiến tranh hạt nhân.
Đây là những hiểm họa chính gây ra sự hủy diệt sự sống, hủy diệt trái đất. Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh, để có thể góp phần ngăn chặn thảm họa này xảy ra, chỉ có thể nhờ vào chính sự nỗ lực của con người.
Sau báo cáo của các chuyên gia Anh, nhiều người lo lắng nhớ lại lời tiên tri trước đây của bà mù Vanga. Sinh thời, Vanga dù chưa một lần nhắc đến hai từ tận thế, song bà đã từng đưa ra những cảnh báo liên quan đến điều này.
Vanga cũng có những dự báo khá tương đồng với bài trình bày của các nhà khoa học Anh. Biến đổi khí hậu, bệnh dịch và vũ khí hóa học được nhà tiên tri mù chỉ ra như một lời nhắc nhở cho tương lai.
Gần như cả cuộc đời Vangasống trong thị trấn Petrich nhỏ bé. Nhưng không ít lần những hình ảnh đổ máu, chết chóc hiện hữu lên trong tâm trí bà. Nó là những bí ẩn của tương lai sẽ xảy ra vào một lúc nào đó. Theo Vanga, trong hành trình tồn tại, nhân loại sẽ còn đối mặt với nhiều thảm họa và sự kiện sóng gió.
Loài người đã đi qua nhiều cuộc chiến và còn tiếp tục phải chiến đấu. Chiến tranh còn nổ ra ở nhiều nơi, hòa bình sẽ chưa thể có ngay, thậm chí, con người sẽ phải đối chọi với hiểm họa khủng khiếp từ các loại vũ khí độc hại, những vũ khí hóa học, vũ khí sinh học...
Chưa kể trái đất đang ngày càng nóng lên. Sự nóng lên toàn cầu dẫn đến hàng loạt thảm họa từ thiên nhiên. Các cuộc khủng hoảng cùng với dịch bệnh tràn lan sẽ hủy hoại con người. Theo Vanga, đến một lúc, tất cả mọi thứ trên trái đất sẽ bị huỷ diệt.
Đó cũng là thảm họa mà nhân loại có thể phải gánh chịu được nhiều nhà tiên tri khác như Nostradamus (Pháp) hay Kaede Uber - cô bé người Pháp được coi là truyền nhân của Vanga - đã từng thấy trước.


Cô bé Uber và Vanga.
Uber cũng từng cảnh báo mối nguy hiểm đến từ khủng bố, chiến tranh và thảm họa môi trường. Theo Uber, trong vòng 6 năm tới, trái đất sẽ gặp thảm họa sinh thái và nhân loại có thể thiếu nguồn nước uống ngọt trầm trọng.
Sự thiếu nước này là do tình trạng xâm nhập mặn từ việc biến đổi khí hậu, trái đất ngày càng nóng lên và nước biển dâng cao.
Cách đây chưa lâu, ở Salento ((Italy) bất ngờ xảy ra hiện tượng thời tiết bất thường đúng với lời dự báo từ 500 năm trước của nhà thông tháiMatteo Tafuri (1492-1582). Ông được mệnh danh như Nostradamus của Italy.


Matteo Tafuri đã tiên đoán đúng về hiện tượng thời tiết bất thường ở Salento của 500 năm sau khiến nhiều người kinh ngạc.
Tafuri từng tiên đoán: "Hai ngày tuyết rơi ở Salento, hai chớp sáng trên bầu trời, tôi biết thế giới sẽ bị diệt vong nhưng tôi không mong muốn điều đó". (Theo Tafuri, việc xảy ra trận mưa tuyết kèm theo nắng kéo dài hai ngày liên tiếp ở Salento và hai chớp sáng sẽ là sự khởi đầu dẫn tới kết cục tồi tệ của thế giới là ngày tận thế)".
Và quả thật, sau 500 năm, tại vùng Salento ấm áp, khí hậu ôn hòa, quanh năm không xảy ra hiện tượng băng tuyết lại bất ngờ phủ đầy tuyết băng dày đặc trong hai ngày. Điều này khiến nhiều người lo sợ về lời tiên đoán ngày tận thế của ông sẽ linh ứng.
Vì ngoài Salento, nhiều nơi khác cũng xảy ra hiện tượng thời tiết bất thường. Khắp châu Âu phải trải qua đợt giá rét kỷ lục. Nhiều người tin rằng, sự bất thường này của thời tiết đến từ nguyên nhân biến đổi khí hậu mà các nhà tiên tri, khoa học khác từng cảnh báo.

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Khi một lũ vừa ngu vừa tham làm quy hoạch

 by luongkhaulao

Hà nội sáp nhập với Hà Tây, thủ đô mở rộng về phía Tây, đáng lẽ đó là cơ hội vàng cho các nhà kiến trúc quy hoạch đô thị , nhưng hỡi ôi, họ đã phá vỡ tan tành cảnh quan Hà Nội chỉ bởi hai chữ ngu và tham

Nói về quy hoạch Hà Nội, tôi đã viết rất nhiều bài . Có nhiều bài được các trang báo chính thống đăng tải, có nhiều bài các báo không dám đăng đành đưa lên blog cá nhân hoặc Facebook như : Kiến trúc sư trưởng. ông là ai ? Quy hoạch Hà Nội đã hết thuốc chữa, Thư ngỏ gửi KTS Nguyễn Thế Thảo …

Họ, những nhà quản lý, những nhà kĩ trị , họ biết cả đấy nhưng một là họ làm ngơ để “ngậm miệng ăn tiền” hai là họ chả có quyền hành gì cả. Kiến trúc sư trưởng Hà Nội là tập thể vô hình mà lại hữu hình . Tập thể Thường vụ Thành ủy, Thường trực Ủy ban- những người cùng hội cùng thuyền chả biết mẹ gì về quy hoạch cả dù đi tham quan ( thực chất là đi chơi) rất nhiều nước – mới là kiến trúc sư trưởng có thực quyền . Họ lại được các cấp trên có thẩm quyền ủng hộ, phê duyệt vì đều nằm trong thành phần của “Nhóm lợi ích”. Vì thế Hà Nội càng mở rộng , càng xây nhiều càng lanh tanh bành . Còn thua xa những gì người Pháp làm cho Hà Nội từ đầu thế kỉ thứ 19

Đã định thôi không thèm nói nữa với một ê kíp lãnh đạo vô cảm , vô cảm đến mức dám chặt cả một hàng cây 100 tuổi là lá phổi sống của Hà Nội nhưng rồi càng đi, càng ngứa mắt và ngứa tay luôn nên lại phải viết

Muốn giải quyết vấn nạn ách tắc giao thông phải thực hiện vận tải công cộng . Vận tại hành khách công cộng phải đi trước một bước, đi song song với mở rộng mạng lưới cơ sở hạ tầng cầu cống đường xá , đi trước cả việc xây dựng nhà cửa

Nhưng đã có ai nghĩ đến chuyện đó khi chỉ nhăm nhăm quy hoạch xây các khu đô thị để đưa người của mình vào làm chủ đầu tư để kiếm lời một cách nhanh nhất trong nhiệm kì công tác ngắn ngủi của mình

Vậy nên mới có hình ảnh ngã tư Thanh Xuân- Khuất Duy Tiến hiện đang chồng lên 4 làn đường vuông góc. Bạn đã đi các nước, những nút giao cắt lập thể như thế này là điểm nhấn kiến trúc hiện đại với nhiều vòng xoáy uốn lượn tô điểm cho những ngôi nhà chọc trời . Bạn hãy quay trở lại với nút giao kể trên thấy nó vô lối bức bối con mắt biết chừng nào. Đến khi làm xong đường sắt trên cao- Dự là không phải cuối năm 2016 mà theo tôi cứ cho chắc phải là 2020 với số vốn đội lên 1 tỉ đô la chứ không phải vài trăm triệu như bây giờ-, bạn sẽ được ngồi ở độ cao tương đương một tòa nhà 5 tầng khi đi qua nút giao này và thầm mong nó không xảy ra sự cố bỗng dưng một ngày “ đẹp trời” tàu bánh sắt trượt khỏi đường ray và … rơi xuống đất như đã từng rơi các phụ kiện khi đang xây dựng

Chưa nói về cảnh quan, về mỹ quan , chỉ nói khâu an toàn đã thấy cả một vấn đề cần quan tâm rồi. Người ta có thể lập luận nếu làm các vòng xuyến lập thể sẽ mất rất nhiều đất sẽ mất rất nhiều tiền để giải phóng mặt bằng. Xin thưa chỉ với số vốn đội lên khi làm đường sắt trên cao, số tiền vô hình mất đi do ách tắc giao thông kéo dài cả chục năm nay thì đã thừa tiền giải phóng mặt bằng . Chưa kể nếu các bên A-B bớt đi số tiền bỏ túi từ 40-50 %xuống còn 10 %thì đã đủ tiền làm metro từ lâu rồi

Đi theo chủ trương “chiến lược” phát triển vận tải hành khách công cộng, mấy năm nay Hà Nội cho triển khai tuyến xe buýt hiện đại nhất hành tinh trên tuyến đường Lê Văn Lương- Tố Hữu- Lê Trọng Tấn

Đường Lê Văn Lương vừa làm xong bỗng dưng được bóc lên, đường nhựa bị đào bới  để xây dựng đường bê tông riêng cho xe buýt. Ý nói xe buýt to lắm.nặng lắm phải làm đường riêng, kiên cố thì mới chịu được. Nhưng đường nhựa vừa làm xong thừa sức chịu được trọng tải của xe buýt . Vấn đề là hai anh chủ đầu tư thuộc hai ông chủ khác nhau , anh này chỉ biết việc của mình được giao đếch thèm biết công trình của anh kia,  gây nên sự lãng phí xã hội ghê gớm. Đã có những phản ứng và công trình phải tạm dừng lại để nghe ngóng dư luận. Đến khi thấy êm êm thì ta lại xây tiếp. Và bây giờ đến giai đoạn xây lắp các Trạm dừng xe ở giải phân cách giữa đường . Riêng giải phân cách để rộng ba bốn mét chiếm hết chiều rộng của hai chiều đường hai bên đã là một sự vô lý . Nếu giải phân cách chỉ là một gờ tường con trạch thì mỗi chiều đường có thể có tới ba làn xe cơ giới, một làn cho xe máy thì nạn ách tắc trên đường Lê Văn Lương kéo dài đã không diễn ra hàng ngày như hôm nay

Mỗi lần đi trên con đường này, nhìn thấy các Trạm dừng xe buýt mọc lên mỗi ngày tôi cứ tự hỏi mình : Không biết nếu đỗ xe buýt sát vào Trạm dừng cho hành khách lên xuống thì cửa xe buýt phải đổi từ bên phải của xe như hiện nay sang phía bên trái , cùng chiều với cửa lên xuống của lái xe . Vậy hàng loạt xe buýt mới sẽ được đóng theo kiểu không giống ai trên thế giới và sáng kiến này có thể đăng kí dự giải Nobel !

Rồi hành khách từ bên phải đường phải ngó trước ngó sau để băng qua đường vào Trạm dừng chờ. Không cẩn thận sẽ gãy giò hoặc tử thương vì tai nạn giao thông? Lúc đó tác giả của Trạm xe buýt kiểu này sẽ trốn biệt nếu bị truy cứu trách nhiệm hình sự . Rồi trong Trạm dừng chờ có máy lạnh không nhất là mùa nóng bức như thế này. Nếu có thì giá thành xe buýt phải cộng thêm giá điện năng …

Ôi ! Nghĩ mà điên hết cả đầu. Ai biết giải đáp giùm tôi những thắc mắc kể trên với . Nhưng nghĩ cho cùng, khi quy hoạch thành phố được giao vào tay những con người vừa ngu, vừa tham, vừa vô trách nhiệm thì những chuyện như chặt hạ tàn sát cây xanh hay Trạm dừng xe giữa đường, xây đường chồng lên đường , vừa xây xong đã phá… còn xảy ra dài dài

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An cho biết tỉnh không có chủ trương và không lấy kinh phí nhà nước làm cặp bánh chưng (tổng trọng lượng khoảng 700 kg) dâng lên khu mộ thân mẫu Chủ tịch Hồ Chí Minh.

 

(PLO)-

Ngày mùng 6 tết Đinh Dậu (tức ngày 2-2), tại khu mộ bà Hoàng Thị Loan (núi Đại Huệ, xã Nam Giang, huyện Nam Đàn, Nghệ An) - thân mẫu Chủ tịch Hồ Chí Minh diễn ra lễ dâng cặp bánh chưng "khổng lồ" có tổng trọng lượng khoảng 700 kg.

Để đưa được cặp bánh chưng (gói từ 1.000 lá dong, 600 kg nếp và 100 kg đậu xanh, thịt, hành) lên khu mộ, ban tổ chức phải cho xe tải chở từ TP Vinh lên chân núi Đại Huệ. Sau đó, huy động khoảng 30 thanh niên trai tráng cùng gánh bánh lên khu mộ.

Chiếc bánh chưng bỏ trong khuôn lồng sắt được hàng chục thanh niên gánh lên khu mộ. Ảnh: NHƯ BÌNH

Theo ban tổ chức, đây là năm thứ năm tổ chức sự kiện này. Lễ dâng bánh chưng nặng hàng trăm ký mỗi chiếc tại khu mộ bà Hoàng Thị Loan có ý nghĩa tri ân, giáo dục truyền thống uống nước nhớ nguồn cho thế hệ trẻ.

Tuy nhiên, có một số ý kiến trái chiều cho rằng việc dâng cúng là thành tâm sao phải làm bánh chưng "khổng lồ"; trước đó tỉnh Nghệ An vừa tiếp nhận 1.800 tấn gạo cứu đói nên việc làm cặp bánh chưng 700 kg là có phần phô trương, lãng phí.

Chiều 4-2, trao đổi với PV qua điện thoại, ông Nguyễn Mạnh Cường - Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Nghệ An cho biết: "Sở Du lịch tỉnh Nghệ An không tham gia dâng bánh chưng tại khu mộ mà chỉ có Hiệp hội Du lịch Nghệ An tham gia".

Trả lời câu hỏi có nên làm cặp bánh chưng lớn đến như thế hay không, ông Cường nói: "Sở Du lịch vừa thành lập, không tham gia, không chỉ đạo. Kinh phí làm cặp bánh chưng là do gần 1.000 doanh nghiệp đóng góp".

Cắt bánh chưng phát cho người dân, du khách. Ảnh: NHƯ BÌNH

Ông Lê Minh Thông - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An cho biết: "Hôm ấy, chủ tịch tỉnh phân công tôi đi thắp hương trên mộ bà Hoàng Thị Loan. Việc dâng bánh chưng là Hiệp hội Du lịch của tỉnh và các doanh nghiệp thực hiện. Họ làm, dâng bánh năm năm nay rồi chứ không phải tỉnh Nghệ An đứng ra tổ chức. Bánh dâng xong được phát cho dân nghèo, đó là thành tâm của họ chứ không phải chủ trương của tỉnh Nghệ An, kinh phí cũng do các doanh nghiệp tự đóng góp".

Ông Thông cho biết thêm có nghe thông tin, ý kiến trái chiều về làm cặp bánh chưng lớn trên nhưng ông không tham gia mạng xã hội nên không có ý kiến thêm.

Đ.LAM 

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Hàng triệu mảnh thủy tinh bị vứt xuống biển, 10 năm sau điều không ai ngờ đến đã xảy ra

Diệp Anh 

Cách đây 10 năm, ít ai có thể ngờ rằng việc hàng triệu mảnh chai thủy tinh bị vứt xuống biển khi xưa lại có thể tạo ra điều bất ngờ đến thế. 

Khu vực biển được nhắc đến ở trên là bãi biển Ussuri của nước Nga. Nơi đây từng là một bãi rác chứa thứ rác thải đáng sợ, có thể lấy máu người và gây nguy hiểm cho khách du lịch mang tên mảnh thủy tinh.

Đã có những thời điểm, bãi biển Ussuri phải hứng chịu hàng triệu tấn rác thải thủy tinh, gốm sứ đổ xuống hàng năm.

Tuy nhiên, sau một thời gian dài bị những con sóng lớn bào mòn, những thứ bị bỏ đi năm xưa đã biến bãi biển ở phía đông của nước Nga trở thành một điểm đến đẹp và độc đáo bậc nhất thế giới hiện nay.

Mảnh chai bia, chai rượu vodka hay gốm sứ sắc nhọn trước đây hoàn toàn không còn hình thù vốn có. Chúng đã được mài giũa để trở thành những miếng thủy tinh nhẵn mịn, nhiều màu sắc, vô hình chung tạo nên một thiên đường cho khách tham quan.

Theo trang The Sun của Anh, hầu hết tất cả các khách du lịch đến đây, dù ở bất cứ độ tuổi nào cũng đều tỏ ra bất ngờ, ngạc nhiên trước khung cảnh tuyệt vời nơi đây.

Họ ưu ái gọi nơi này là bãi biển thủy tinh, với sự thoải mái vô điều kiện, không còn chút cảnh giác hay sợ hãi bị mảnh thủy tinh vô tình làm chảy máu chân.

Đặc biệt vào mùa đông, khung cảnh bãi biển càng trở nên đẹp mê hồn bởi băng và tuyết góp phần làm tôn màu sắc sống động của những mảnh thủy tinh vốn đã nhiều gam màu lấp lánh. Nhà chức trách Nga hiện đang bắt tay vào việc phân loại và bảo vệ bãi biển độc đáo này.

Cùng chiêm ngưỡng những hình ảnh tuyệt đẹp của bãi biển thủy tinh Ussuri:

theo Trí Thức Trẻ

Phần nhận xét hiển thị trên trang

CHUYỆN BỐ CON ÔNG VUA CHÓ LÀM THƠ

Phạm Ngọc Tiến

(Bảo Sinh là vua chó. Nói thế ông không hề giận mà còn thích. Nhưng nói thật, thích hay không chả quan trọng với nhà thơ dân gian này. Thơ Bảo Sinh mới quan trọng. Quan trọng cho tất cả những ai đã “trót” đọc phải Bảo Sinh dù thích hay không thích.).

Dạo này có cái mốt, các nhà văn giữ chuyên mục ở báo hay mời nhau viết bài. Âu cũng là cách hay để thi thoảng luyện bút, vuốt chữ. Thì đây, một bài chừng hai ngàn từ. Về cái gì? Gì cũng được, đề tài mở nhưng tốt nhất là một cái gì đó gắn với đô thị, về những tiếng rao phố, những chuyện vỉa hè chẳng hạn. Trời ạ, đô thị thì ti tỉ thứ viết nhất là vào đúng thời kỳ người ta mang nhập làng vào phố, Hà Nội bây giờ là đô thị lớn vào hàng nhất nhì thế giới, tiếng rao đã thành hoài niệm kia phỏng nước non gì mà viết với chả lách. Cái làm nên Hà Nội xưa và nay phải là chủ nhân của chúng, người Hà Nội. Nghĩ đại như thế bỗng thấy phấn chấn. Bảo Sinh, phải rồi, một người Hà Nội chẳng giống ai. Bố của Bảo Sinh nữa. Thì viết. Chuyện hai cha con Bảo Sinh làm thơ có vô khối thứ để kể.

Thực sự tôi biết đến Bảo Sinh là nhờ đọc Nguyễn Huy Thiệp viết về thơ Bảo Sinh. Hơn thế, trong truyện ngắn của nhà văn tài danh này luôn trích dẫn những câu thơ dí dỏm đậm chất dân gian, có chút thiền, có chút đời, có chút đạo, có chút tình, có chút tục, có chút dâm, có chút ngang chút ngạnh, nửa thơ, nửa vè của cái ông Bảo Sinh nổi danh vì nuôi chó nuôi mèo kia. Trời đất phải sinh ra ta/Nếu không sao được gọi là hóa công/Vào ra trời đất mênh mông/Thân ta là chỗ hóa công ở nhờ. Không riêng gì tôi, nhiều người yêu thích thơ Bảo Sinh đã lọ mọ mò đến cái hotel chó mèo ở số 30 ngõ 167 Trương Định làm quen với chủ nhân. Thơ khác người đã đành, cái cách dựng nghiệp, dưỡng nghiệp của ông càng khác. Bảo Sinh nuôi chó mèo, chữa bệnh cho chó mèo, làm quản trang cho chó mèo. Khuôn viên 5000m2 đất ở Trương Định thời đất đai đắt đỏ hơn vàng này được làm khách sạn kiêm nghĩa trang cho chó mèo quả thật là một điều đáng kinh ngạc. Giầu trí tưởng tượng đến mấy tôi cũng không tài nào hình dung ra nổi cơ ngơi của ông lại phong phú, lại độc đáo đến vậy. Chuồng trại nuôi đã đành, những ngôi mộ chó mèo có bia mộ hẳn hoi đã đành, thơ phú được khắc, được chạm trên bia trên đá như bày binh bố trận khắp đường đi lối lại, góc vườn, tường nhà…cũng đã đành. Sự độc đáo ở chỗ ông cho xây một cái hồ, trong hồ có đủ rong rêu cua cá, trên mặt hồ dựng cơ man nào là tượng. Tượng Bồ tát, Tiên đồng, Ngọc nữ, tượng Đường Tăng thỉnh kinh thì nhiều người làm rồi, đằng này Bảo Sinh tự tay đắp chính tượng…mình chắp tay A-di-đà nhập vào dàn tượng kia mới thật là độc đáo và bội phần ngông ngạo. Ông còn xây cả Cửu trùng đài, đắp tượng 18 vị La hán xếp thành hàng bên tường rào, trước mỗi vị là một bát hương. Sự bài trí hài hòa giữa người-vật, thơ-họa, sinh-tử…khiến cơ ngơi của ông nói không ngoa như một cuộc trình diễn của hội họa sắp đặt vừa mang tính hiện đại vừa trĩu nặng tâm linh.

Bảo Sinh là ai?

Khi tập tọe lập blog theo đuôi blog đang hot của nhà văn Nguyễn Quang Lập, tôi rất hay treo thơ Bảo Sinh trên blast của mình.

– Cuối cùng tất cả chúng ta/Đều lên nóc tủ ngắm gà khỏa thân.

– Lạc trong đời đạo dắt ra/Lạc trong đạo sẽ có ma dắt vào.

– Suốt đời chỉ yêu một người/Bệnh ấy còn nặng gấp mười ung thư…

Thơ Bảo Sinh là thế, đơn giản như một câu nói có vần điệu bỗng dưng buột ra. Đơn giản, cực kỳ đơn giản không cần ngẫm cũng đã thấy lồ lộ cái gọi là chân lý vì ý tứ đúng một cách không thể đúng hơn. Rất nhiều blogger nắc nỏm khen thơ Bảo Sinh mà lơ béng đi cái phần lẽ ra họ vào blog để đọc là những truyện ngắn tôi post lên trong các entry. Kỳ lạ thay cho sức sống của những vần thơ dân giã. Cho đến hôm rồi, vừa mới đây, một blogger thân quen vốn là một nữ tiến sĩ khảo cổ gặp tôi trong quán nhậu cứ tủm tỉm cười nhạo về sự chậm trễ của tôi trong việc biết thương hiệu Bảo Sinh: “Thấy anh treo thơ Bảo Sinh mà tức cười. Dân blog đã quá quen thuộc với món đó rồi. Anh thật lạc hậu.”. Món Bảo Sinh? Chao ôi cái sự đời, một người làm thơ được coi là “món” ví như một vị nhắm thử hỏi có vinh dự nào hơn. Mà cái người làm thơ này chẳng phải hội viên hội nghề nghiệp nào, cũng chẳng in báo in sách, thơ chỉ được phát tán bằng truyền khẩu, giờ thì được lưu thông bằng blog, bằng bản phô tô, thậm chí còn bị tam sao thất bản nhầm lẫn lung tung cả. Lạ là kể cả những dị bản này vẫn đúng, vẫn hay.

Bảo Sinh là ai? Biệt danh vua chó bắt nguồn từ ngày ông khởi nghiệp nuôi chó cách nay đã lâu vẫn đeo đẳng ông đến tận bây giờ. Nhưng ông bảo nghiệp “chó” vận vào ông từ nhỏ. Bằng chứng là trên mặt Bảo Sinh vẫn còn dấu tích hai vết sẹo của một vố bị chó đẻ tớp cho một nhát khi ông còn là một chú bé con chui vào gầm giường định cho chó ăn. “Nói về chó thì vô hồi kỳ trận, tôi có thể kể triền miên qua ngày.”. Bảo Sinh cười cười phô chiếc răng cửa sứt khiến khuôn mặt ông rất trẻ rất duyên bảo vậy. Đã có nhiều bài báo viết về cái sự nuôi chó, “nghiệp chó” của Bảo Sinh, ông giầu lên là nhờ chính vào những chú cẩu ở cả phương diện nuôi, chữa bệnh và mai táng chúng nhưng có lẽ ít người biết từ nuôi chó, làm thơ đến vẽ vời đắp tượng với Bảo Sinh đều là có nòi, nghĩa là không phải ngẫu nhiên mà đích thực là gia truyền.

Bảo Sinh kể:

• Tôi sinh năm 1940, là con thứ 3, con duy nhất thừa hưởng thú mê thơ kỳ lạ từ cha tôi…

Kể về người cha mới khuất núi được 3 năm, ông già sắp chạm đến ngưỡng thất thập cổ lai hy Bảo Sinh không giấu được niềm kiêu hãnh và tự hào. Cụ Nguyễn Hữu Mão ( cụ đặt bút danh là Xuân Phong vì thần tượng Hồ Xuân Hương) sinh năm 1911 mất năm 2006. Cụ có nghề thú y, vẽ truyền thần nhưng đặc biệt là người mê thơ có thể liệt vào bậc kỳ lạ xưa nay hiếm. Nghề thú y của cụ thôi không bàn vì chí ít ông con trai đã thừa hưởng xuất sắc bằng cái nghiệp nuôi dưỡng chó mèo. Bảo Sinh cùng anh trai Nguyễn Bảo Nguyên là cặp bài trùng về truyền thần có hạng của Hà Nội. Hiện ông vẫn còn ‘suất” ở cửa hàng truyền thần nổi tiếng 51 Hàng Đào. Tiếng thế nhưng không thể sánh được với cụ Mão. Nội chỉ bức chân dung “Nàng tiên nữ” cụ vẽ người yêu treo ở trong nhà suốt cuộc đời đã khiến mọi người vì nể. Năm 17 tuổi, cụ Mão sống cùng ông chú làm tuần phủ Lạng Sơn. Mối tình đầu của cụ với cô Sơn nữ thật say đắm và thê thảm. Cô Sơn nữ bị một thanh niên cùng bản ghen và đẩy xuống vực thẳm mấy ngày sau mới tìm thấy xác. Quá đau đớn cụ truyền thần bức chân dung cô Sơn nữ và làm bài thơ khóc mối tình đầu: “…Thôi đành ôm giấc tàn mơ/Ôm thiên trường hận để chờ kiếp sau…”. Hàng ngày cụ ngâm nga bài thơ từ sáng đến tối khiến tất cả người ghét thơ trong nhà đều phải thuộc lòng. Mà nhà Bảo Sinh thì chỉ có ông là mê thơ giống cha còn thì tất tần tật đều…ghét cay ghét đắng.

Cụ Mão có thói quen hàng tuần sáng tác thơ rồi gửi bưu điện từ nơi cụ ở số 7 Ô Quan Chưởng về quê gốc Tương Mai cho Bảo Sinh. Tôi đã không giấu được sự xúc động thán phục khi được đọc những bức thư thơ này. Có một chuyện thật mà như bịa. Anh trai thứ hai của Bảo Sinh đến nhà em chơi thấy trên bàn để mấy bài thơ liếc qua và cười nhếch mép:

• Xuân Phong là thằng cha nào mà làm thơ thối như cứt thế?

Bảo Sinh vội đỡ lời:

• Đấy là thơ của bố đấy.

Anh kia nghệt mặt ra không thốt nổi một lời. Cũng hàng tuần cụ đến thăm Bảo Sinh tha thiết yêu cầu được tâm sự chia sẻ cảm hứng thi ca. Một lần cụ ốm nặng gần đất xa trời bèn gọi Bảo Sinh tới bên giường hỏi như trăng trối:

• Có người bảo thơ tôi hay hơn thơ anh, có người bảo thơ anh hay hơn thơ tôi, anh thấy thế nào?

Bảo Sinh cầm tay bố:

• Thơ bố hay hơn là cái chắc!

Cụ bật dậy cầm tay con:

• Thế là anh đã báo hiếu cho tôi rồi, từ nay mọi sai lầm của anh tôi cho qua hết.

Sau đó cụ khỏi bệnh. Ngoài 90 tuổi, cụ vẫn thường ra Bờ Hồ tập trung những bà thích thơ rồi đọc cho nghe những sáng tác mới nhất. Số người này rất quý cụ, biết tin cụ ốm, họ đến tận nhà để thăm và nghe thơ cụ. Như thường lệ đọc xong cụ lại rút tiền thưởng cho mọi người gọi là tiền nhuận tai. Lúc này cả nhà mới biết vì sao cụ không có nhu cầu gì mà lại tiêu khá nhiều tiền xưa nay. Đến khi cụ mất, gia đình tìm thấy một cuốn sổ ghi tiền chi trả nhuận tai đến mấy trăm triệu đồng. Trước khi mất, cụ làm hai câu thơ tặng vợ: “Bẩy ba năm có là gì/Coi như giấc mộng xuân thì mà thôi.”

Đó là cụ tặng 73 năm chung sống với cụ bà. Lúc đó cụ không cầm bút được nữa chỉ thều thào đọc cho con cháu chép. Đọc xong hoàn chỉnh hai câu thơ thì cụ nhắm mắt ra đi.

Bảo Sinh nói:

• Tôi được thừa kế độc quyền toàn bộ thơ của cha, tài sản tâm linh này nhà tôi chẳng có ai tranh chấp.

Rút cục thì tôi cũng đã viết gần hết số chữ quy định của khuôn khổ một bài báo mà vẫn chưa nói rõ được Bảo Sinh là ai. Hai lần nhập ngũ với gần chục năm phục vụ Quân đội dạo sau hòa bình và chiến tranh chống Mỹ, từng học sư phạm văn, nuôi chó, vẽ truyền thần, làm thơ, từng mở cả lò dạy võ. Nhiều, nhiều lắm vẫn chỉ là một Bảo Sinh cần cù trong hotel và nghĩa trang chó mèo của mình.

Biết tôi viết về Bảo Sinh, một bạn lính của tôi giờ công tác cựu chiến binh phường chép miệng than thở:

• Bảo Sinh à, gay quá, ông ấy làm thơ hay lắm nhưng bảo mấy lần vẫn chưa tìm đủ giấy tờ xác nhận để làm chế độ chính sách quân ngũ. Rõ là thiệt!

Tôi không bình luận chỉ đọc cho bạn tôi nghe mấy câu thơ của Bảo Sinh: “Cùng chung một chuyến đò ngang/Kẻ thì sang bến người đang trở về/Lái đò lái mãi thành mê/Sang về chẳng biết mình về hay sang.”

Hà Nội 2009

PNT

Nguồn: Facebook Phạm Ngọc Tiến

Phần nhận xét hiển thị trên trang