Kho giống má trên cánh đồng chữ nghĩa!

Thứ Tư, 11 tháng 1, 2017

Bản lĩnh nhà báo Hữu Nguyên


BÁ TÂN (nhà báo)

Hữu Nguyên là một trong hàng chục ngàn người có thẻ nhà báo và đang hành nghề trong làng báo chí quốc doanh.

Tên tuổi Hữu Nguyên trở nên quen thuộc với số đông bạn đọc, thông qua những bài viết có sức nặng trên báo Đại Đoàn Kết cũng như blog cá nhân của nhà báo này. Sống cũng như viết, Hữu Nguyên luôn thể hiện sáng ngời tinh thần: đâm mấy thằng gian bút chẳng tà.

Cách đây chưa lâu, Hữu Nguyên gây sốc dư luận khi trở thành trường hợp “xưa nay hiếm” đứng ra khởi kiện người đứng đầu tờ báo mà Hữu Nguyên là thuộc cấp. Điều mà chính anh bảo "cực chẳng đã mà phải làm" bởi không thể để cái xấu cái sai tác oai tác quái mãi. Góp ý, khuyên bảo nhau mãi không xong thì phải đưa ra tòa. Tòa án quận Hoàn Kiếm (Hà Nội) đưa vụ án ra xét xử, Hữu Nguyên đại thắng, bị đơn nguyên là tổng biên tập báo Đại Đoàn Kết thua kiện nhục nhã.

Trước khi phát đơn khởi kiện người đứng đầu báo Đại Đoàn Kết, Hữu Nguyên nhiều lần có văn bản gửi cơ quan chủ quản nêu rõ các sai phạm của tờ báo này, đồng thời kiến nghị xử lý đúng mức.

Thay vì kiểm tra để xử lý sai phạm, cơ quan chủ quản tìm cách né tránh, thậm chí bao che sai phạm cho người đứng đầu báo Đại Đoàn Kết.

Thất vọng với cơ quan chủ quản nhưng Hữu Nguyên không nao núng, vẫn kiên trì và kiên quyết đấu tranh bảo vệ lẽ phải và đem đến thắng lợi cả về pháp lý cũng như đạo lý cho báo Đại Đoàn Kết.

Trong làng báo chí Việt Nam, mấy ai có được bản lĩnh và cốt cách như Hữu Nguyên. Đó là người không vì miếng cơm manh áo mà chấp nhận quỳ gối.
Trong sinh hoạt cơ quan, giống như trên mặt báo, Hữu Nguyên luôn thẳng thắn, không ngại va chạm, không sợ nói khác người khác. Viết cũng như nói, Hữu Nguyên chọn đúng vấn đề, cách thể hiện sắc bén và thuyết phục.

Hữu Nguyên thêm một lần gây ấn tượng mạnh ở báo Đại Đoàn Kết, hôm tổng kết công tác năm 2016 vừa tổ chức ngày 7.1.2017 tại Hà Nội. Sau cuộc họp này, dư âm phát biểu của Hữu Nguyên thực sự “gây bão” với cơ quan chủ quản báo Đại Đoàn Kết cũng như dư luận xã hội nói chung.

Tại cuộc họp, sau khi phản biện lại sự đánh giá thuần túy tô vẽ của người đang đứng đầu báo Đại Đoàn Kết, Hữu Nguyên “chốt hạ” 2 vấn đề bị đánh giá là cực kỳ nghiêm trọng xảy ra ở báo.

Một là, trong vụ “truyền thông bất lương” với nước mắm truyền thống, báo Đại Đoàn Kết theo như kết luân5 của Bộ Thông tin - Truyền thông thuộc nhóm sai phạm rất nghiêm trọng. Thế nhưng cơ quan chủ quản cũng như nội bộ báo Đại Đoàn Kết chỉ xử lý theo kiểu “phủi bụi” (chữ dùng của Hữu Nguyên) là tại làm sao.

Hai là, cách đây chưa lâu, một ấn phẩm của báo Đại Đoàn Kết đưa ra thông tin làm choáng váng dư luận chính thống: Việt Nam xâm lược Campuchia. Thông tin này thể hiện trên bản tin nhanh điện tử Vntinnhanh.vn ( thuộc báo Đại Đoàn Kết, đưa tin ngày 12.9.2016 ). Hữu Nguyên chất vấn tung ra nguồn tin như vậy nhằm mục đích gì, ai chịu trách nhiệm vấn đề này, đây là sai phạm đặc biệt nghiêm trọng nhưng đến nay không có ai bị xử lý.

Cả cơ quan gần như chết lặng khi nghe Hữu Nguyên chất vấn. Ban biên tập vừa lúc nãy như súng liên thanh bắn chỉ thiên vô tội vạ, bây giờ trở thành… hến.

Có sự khác biệt mọi năm. Hôm tổng kết công tác 2016 của báo Đại Đoàn Kết, cơ quan chủ quản không có bất cứ người nào đến dự, cho dù năm vừa rồi tờ báo này có những sai phạm rất nghiêm trọng.

Hai vấn đề Hữu Nguyên đưa ra trong buổi tổng kết công tác 2016 của báo Đại Đoàn Kết có đầy đủ chứng cứ, không thể bác bỏ.

Đó là những chất vấn trở thành câu hỏi lớn, không thể không trả lời. Hãy chờ xem cơ quan chỉ đạo, cơ quan quản lý báo chí cũng như cơ quan chủ quản xử lý như thế nào.

Đảng, nhà nước luôn kêu gọi và có chính sách khen thưởng những người dũng cảm đấu tranh chống tiêu cực, trước hết là đấu tranh tại nơi công tác.

Nhà báo Hữu Nguyên đáng được tôn vinh là nhà báo dũng cảm chống tiêu cực. Hữu Nguyên là người có bề dày “truyền thống” chống tiêu cực tại báo Đại Đoàn Kết, nơi mà anh đã nhiều năm gắn bó và hiện thời vẫn hết lòng cống hiến cho tờ báo này.


Bá Tân

Phần nhận xét hiển thị trên trang

‘5 lý do kinh tế VN phát triển tốt’ năm 2017"


Các ngành truyền thống như may mặc và giầy dép đang được thay thế bằng hàng điện tửI
Các ngành truyền thống như may mặc và giầy dép đang được thay thế bằng hàng điện tử GETTY IMAGES
Trang web kinh doanh Hoa Kỳ Forbes hôm 5/1 đăng bài của tác giả Ralph Jennings nói về những lý do kinh tế Việt Nam tiếp tục có đà phát triển tích cực.
TPP
Tổng thống đắc cử Trump cảnh báo TPP sẽ là một trong những việc ông loại bỏ ngay khi nhậm chức, Nhưng nếu điều này xảy ra, Việt Nam vẫn còn lựa chọn khác.
“Việt Nam đã tham gia vào 16 thỏa thuận mậu dịch tự do (FTA) trong đó có Trung Quốc và Nhật Bản.
“Họ có thể tham gia các thỏa thuận song phương khác với các thành viên trong TPP nếu Quốc hội Hoa Kỳ từ chối thông qua thỏa thuận này,” Ralph Jennings nhận định.
Việt Nam hiện cũng đang đàm phán tham gia thỏa thuận được xem là đối trọng với TPP do Trung Quốc chủ xướng có qui mô chi phối 30% GDP toàn cầu.
Sửa luật đầu tư
Ralph Jennings đánh giá 2016 là “năm chuyển dịch” cho những thay đổi về chính sách tại Việt Nam cho các công ty nước ngoài.
Oscar Mussons, chuyên viên tư vấn kinh doanh quốc tế của Dezan Shira & Associates tại Tp HCM được dẫn lời nói rằng 2017 là năm Việt Nam sẽ bắt đầu “thu hoạch từ việc đưa ra các luật lệ kinh doanh có tính cạnh tranh và có cơ chế tốt hơn và cũng giúp Việt Nam trở thành một trong các điểm chế tạo chính trên thế giới”.
‘Dân giàu hơn’
Tầng lớp trung lưu của Việt Nam được đánh giá là sẽ tăng gấp đôi vào năm 2020, tới mức 33 triệu người, và điều này có nghĩa là tiêu dùng tăng.
Lớp trung lưu, đối tượng dành tiền mua điện thoại, xe cộ, thuốc men và du lịch thêm bởi đồng lương của họ cũng tăng cùng với đà phát triển trong khu vực xuất khẩu.
Thay mặt hàng xuất khẩu
Yếu tố thứ tư được đánh giá góp phần đưa kinh tế Việt Nam phát triển nhanh hơn là tỉ trọng xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao mà Việt Nam gia công và chế tạo tằng từ 5% năm 2010 lên 25% năm 2015 và đang tiếp tục tăng.
Đầu tư từ Hon Hai Precision, Intel và Samsung – trị giá nhiều tỉ đô la góp phần chính trong hướng đi này.
“Hàng điện tử đang thay thế các ngành truyền thống như may mặc và giầy dép,” Ralph Jennings nhận định.
Khu vực tư nhân
Tác giả cho rằng khu vực kinh tế tư nhân của Việt Nam đang được mở rộng và đa dạng hóa.
Khu vực tư nhân dần dần thay thế khu vực nhà nước trong một số lĩnh vực. Các công ty khởi nghiệp được mở ra trong các lĩnh vực truyền thông, giải trí và thanh toán qua 
Phần nhận xét hiển thị trên trang

Tổng Bí thư Trọng đi TQ


Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch Nước Trung Quốc Tập Cận Bình (bên trái) và Tổng Bí thư Việt Nam Nguyễn Phú Trọng tại Hà Nội, ngày 05/11/2015.
 Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch Nước Trung Quốc Tập Cận Bình (bên trái) và Tổng Bí thư Việt Nam Nguyễn Phú Trọng tại Hà Nội, ngày 05/11/2015.
Việt Nam loan tin Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng sẽ bắt đầu chuyến thăm 4 ngày đến Trung Quốc vào thứ Năm tuần này. Ông Trọng dự kiến sẽ gặp nhà lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc, Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch Nước Tập Cận Bình.
Hôm Chủ nhật, Tân Hoa xã cũng xác nhận chuyến thăm Trung Quốc của ông Nguyễn Phú Trọng từ ngày 12 đến ngày 15 tháng 01, theo lời mời của ông Tập.
Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng, một chuyên gia về Chính trị và Bang giao Quốc tế của Đại học George Mason, đồng thời là một học giả của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quan hệ Quốc tế ở Thủ đô Hoa Thịnh Đốn (CSIS) nhận định rằng chuyến thăm Trung Quốc của ông Trọng lần này chỉ mang tính xã giao, “không có thông điệp gì quan trọng.” Việt Nam sẽ phải tiếp tục giữ thế cân bằng giữa Mỹ và Trung Quốc.
“Thế nhưng khi Mỹ có chính quyền mới, trong mối bang giao giữa ba nước Việt Nam - Trung Quốc - Hoa Kỳ thì Việt Nam sẽ tiếp tục đi dây giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ. Những chuyến thăm của lãnh đạo Việt Nam đến cả Hoa Kỳ và Trung Quốc đều phục vụ cho mục tiêu này. Ngoài ra khi hai nhà lãnh đạo Việt - Trung gặp nhau, ông Tập dĩ nhiên là muốn biết chiến dịch chống tham nhũng ở Việt Nam đi đến đâu và thái độ của Việt Nam đối với chính quyền mới của Mỹ ra sao.”
Được biết sau khi tái đắc cử chức tổng bí thư ở đại hội đảng lần thứ XII, ông Trọng mở chiến dịch chống tham nhũng với châm ngôn “đánh chuột không vỡ bình”. Tuy nhiên, chiến dịch này đang giậm chân tại chỗ và ông Trọng đã tuyên bố rằng việc chống tham nhũng hiện nay vô cùng khó khăn, bởi vì “ta đánh vào ta.”
Theo giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng, khi ông Trọng hội đàm với ông Tập, ông Trọng rất mong muốn lắng nghe những suy nghĩ và thái độ của nhà lãnh đạo tối cao của Trung Quốc đối với những chính sách Á châu sau ngày 20/01 khi Hoa Kỳ chính thức có tân thổng thống.
“Ông Trọng cũng muốn biết ông Tập nghĩ gì và sẽ làm gì đối với chính quyền mới của ông Trump.”
Giáo sư Hùng cũng nhận định rằng rất khó đoán việc chính quyền mới của ông Donald Trump sẽ ảnh hưởng đến chính sách ngoại giao của Việt Như như thế nào. Bởi vì, hiện nay chính sách của ông Trump về châu Á và Biển Đông chưa rõ ràng.
“Tuy nhiên, căn cứ vào qua những điều mà ông Trump tuyên bố cho đến giờ phút này và căn cứ vào những người mà ông ấy bổ nhiệm thì ông ấy có nói đến Biển Đông, nhưng ưu tiên tầm quan trọng của ông Trump là quan hệ của Mỹ với Trung Quốc, đặc biệt là vấn đề kinh tế được ưu tiên hơn vấn đề chiến lược.”
Giáo sư Hùng cũng cho rằng các nước nhỏ ở Đông Nam Á, trong đó Việt Nam rất quan tâm đến quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc bởi vì hai cường quốc này vì lợi ích kinh tế của mình mà mang các vấn đề khác trao đổi lẫn nhau. Một khi các nước lớn không thể thỏa hiệp được các lợi kinh tế thì vấn đề Biển Đông sẽ mang ra làm vật trao đổi, trong khi đó Việt Nam vẫn chưa tỏ rõ tầm quan trọng trong chính sách của tân tổng thống Mỹ Donald Trump. Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng phân tích thêm:
“Việt Nam chưa lộ rõ hình ảnh quan trọng đối với ông Trump. Điều đó không có nghĩa là Việt Nam không quan trọng. Bởi vì nó tùy thuộc vào thái độ của ông ấy và thái độ các nước khác đối với Mỹ. Thí dụ, nếu Trung Quốc và Mỹ không giải quyết được vấn đề tranh chấp kinh tế, dĩ nhiên là có ảnh hưởng đến hai nước và trong đó có vấn đề Biển Đông. Ông Trump có thể đổi chác vấn đề Biển Đông với Trung Quốc.”
Khi phân tích lý do trên, Giáo sư Hùng dự đoán rằng có thể vấn đề Biển Đông cũng sẽ được sắp xếp trong nghị trình chuyến thăm Trung Quốc của ông Trọng. Tuy báo chí Việt Nam chưa đề cập vấn đề Biển Đông trong nghị trình của ông Trọng vì đây là chủ đề rất nhạy cảm và “tế nhị”, nhưng điều đó không có nghĩa là không xảy ra.
Ngoài ra, Giáo sư Hùng cũng chắc chắn rằng ông Trọng sẽ không như Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte, người đã dám tuyên bố cắt đứt quan hệ với Mỹ. Bởi vì ngoài Trung Quốc ra, Hoa Kỳ vẫn là một đối tác rất quan trọng của Việt Nam.

Phần nhận xét hiển thị trên trang

11/01/1956: Ngô Đình Diệm ban hành Sắc Lệnh Số 6

Nguồn: Diem issues Ordinance No. 6, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 1956, Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Ngô Đình Diệm đã ban hành Sắc lệnh số 6, cho phép bắt giữ các cựu thành viên Việt Minh và những người “được coi là nguy hiểm đối với quốc phòng và an ninh chung.”
Việt Minh là tổ chức cộng sản đã lật đổ chế độ thực dân Pháp và lên nắm quyền kiểm soát chính phủ miền Bắc Việt Nam vào tháng 10/1954. Việc cho phép bắt giữ các cựu thành viên Việt Minh là một nỗ lực của Diệm nhằm củng cố quyền lực của ông tại miền Nam. Trước đó, ông đã dập tắt sự phản đối từ nhiều tôn giáo và còn tiến hành một chương trình chống lại các thành viên Việt Minh bấy giờ vẫn đang ở miền Nam.
Tính đến cuối năm 1956, Diệm đã đập tan khoảng 90% các nhóm quân nổi dậy của cựu Việt Minh ở Đồng bằng sông Cửu Long. Thế nhưng, chiến dịch tàn nhẫn chống lại mọi bất đồng chính kiến này chẳng hề gia tăng sự ủng hộ của người dân dành cho Diệm, trái lại, nó còn khiến ông mất rất nhiều đồng minh tiềm năng.
Ngô Đình Diệm cầm quyền cho đến tháng 10/1963 thì bị ám sát trong một cuộc đảo chính của các tướng quân đội miền Nam.
- See more at: http://nghiencuuquocte.org/2017/01/11/ngo-dinh-diem-ban-hanh-sac-lenh-6/#sthash.8Ci15Na0.dpuf

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Thứ Ba, 10 tháng 1, 2017

Hà Nội từ 1947 đến 1954 (1)


Vừa mới xong đây, ngoài nhiều điều khác, ta đã thấy rất rõ rằng giai đoạn Hà Nội 1945-1946 là một "vùng trắng" - về nó xưa nay gần như ta không biết gì. Một đoạn khác còn là "vùng trắng" khủng khiếp hơn: Hà Nội từ đầu năm 1947 cho đến năm 1954.

Tất nhiên, tính chất "trắng" là không đồng nhất. Sự "trắng" này có thể được biểu hiện theo nhiều cách, ở nhiều mức độ. Nhưng phải nói rất rõ rằng, về đoạn 47-54 mà ta đang quan tâm, từ trước đến nay đã có không ít thứ được nói hoặc kể lại. Chỉ có điều, cũng như ở nhiều chỗ khác, cả ở đây, cũng có một câu chuyện khác.

Sau ngày 19 tháng Chạp năm 1946, ta có thể dễ dàng hình dung thành phố Hà Nội một mặt trở nên hoang vắng với rất nhiều người đi khỏi, một mặt trở nên hết sức hỗn loạn, khi mà ta không thể nói đến một chính quyền dân sự đúng nghĩa. Những chuyện gì đã xảy ra ở đây?

Bảo Đại là một nhân vật kỳ lạ, có số phận dường như chỉ dành để "trám" vào những đoạn ngày tháng chờ đợi, mọi quyền lực mà Bảo Đại từng nắm đều là quyền lực nửa vời, phải chịu chi phối, và là chi phối từ rất nhiều phía, phía nào cũng có thực lực mạnh hơn Bảo Đại. "Đế quốc Việt Nam" hồi 1945 và "Quốc gia Việt Nam" hồi 1949 đều có vai trò trung tâm là Bảo Đại, nhưng sự tồn tại của các chính thể này mang đủ hết các yếu tố của chập chờn, lảo đảo. Vị vua cuối cùng của triều Nguyễn lặp lại các tổ tiên mình ở một bản hiệp ước ký với người Pháp cũng ngày 5 tháng Sáu, nhưng là năm 1948 (đây là cuộc gặp Vịnh Hạ Long với Cao ủy Bollaert), so với bản hiệp ước ký cùng ngày cùng tháng năm 1862 (Hòa ước Nhâm Tuất, dưới triều Tự Đức, dẫn đến việc nhà Nguyễn chính thức mất ba tỉnh miền Đông, rồi sau đó là các hoạt động tuyệt vọng của những người như Phan Thanh Giản). "Giải pháp Bảo Đại" đi qua rất nhiều dùng dằng phức tạp, cuối cùng rồi cũng được hiện thực hóa - ta ở vào thời điểm 1949, và người ta đã bắt đầu gọi Bảo Đại là "cựu hoàng", sau một hiệp định nữa ký với người Pháp, ngày 8 tháng Ba năm 1949. Các nhân vật con thoi kiểu Sainteny hoạt động tất bật: sau Bollaert còn có thêm Cao ủy Pignon, trước khi một số chuyện quan trọng được thỏa thuận và dàn xếp xong xuôi.

Các nhân vật đã xuất hiện sau đó thường xuất hiện trở lại. Phan Huy Đán, người thế chỗ Khái Hưng Trần Khánh Giư làm chủ bút tờ Bình minh (tháng Năm 1945) ở quãng 1948 có thời điểm làm bí thư cho Bảo Đại, làm công việc giống như đại diện của Bảo Đại (còn ở Pháp, chưa về Việt Nam) đi thương thuyết với các phe phái ở Việt Nam. Trần Trung Dung của Đại Việt Quốc dân đảng thì đi gặp các nhóm Bình Xuyên hay Hòa Hảo. Các nhân vật đôi khi đột nhiên biến mất, không thấy dấu vết nữa, nhưng đó chủ yếu là vì ta chưa tìm kỹ mà thôi. Có những người biến mất hoàn toàn, như Khái Hưng từ sau 19 tháng Chạp năm 1946, nhưng dư âm vẫn còn lại. Tôi từng bỏ không biết bao nhiêu thời gian để tìm dấu vết của Ngô Thúc Địch: năm 1949 hiển nhiên Ngô Thúc Địch còn sống, lại viết điếu văn cho Nhượng Tống (xem ở kia), nhưng sau đó bỗng mất hút. Tôi từng hỏi rất nhiều người, không ai biết cả, cho đến ngày tình cờ đọc trong một cuốn sách rất bí hiểm, trong đó Ngô Thúc Địch được nhắc đến cặn kẽ ở thời điểm qua đời, năm 1952 tại Hà Nội, vì câu chuyện liên quan đến "đảng kỳ" (một lúc nào đó, tôi sẽ quay trở lại câu chuyện này).

Việt Nam từ đầu 1947 đến khi "Giải pháp Bảo Đại" được hiện thực hóa là một Việt Nam vô cùng phức tạp. Nam Kỳ có tự trị hay không nổi lên thành vấn đề rất lớn. Người Pháp luôn luôn nắm lấy Nam Kỳ đầu tiên (Trung Bắc bao giờ cũng tiêu thổ kháng chiến rất nhanh chóng và lợi hại); cho đến tận đầu năm 1949, một "Hội đồng Lãnh thổ" vẫn còn được tổ chức (số đại biểu người Việt Nam lớn gấp đôi số đại biểu người Pháp) để bỏ phiếu xem Nam Kỳ tự trị hay Nam Kỳ sẽ thuộc Việt Nam. Kết quả là người ta quyết định Nam Kỳ thuộc Việt Nam, và Bảo Đại, trên danh nghĩa, cầm quyền trên cả đất nước, về cơ bản giống như Gia Long. Nhưng nhân vật quan trọng của Nam Kỳ giai đoạn này là Nguyễn Văn Xuân (Nguyễn Văn Xuân mới là người đặt bút ký bản hiệp định 5/6/1948 với Bollaert, như đã nói ở trên).

Tạm bỏ qua Nam Kỳ. Trung Bắc thì như thế nào?

Trước hết, là đổ nát. Đến tận năm 1949, báo ở Hà Nội còn làm kiểm kê, cho biết cụ thể Hà Nội và Hải Phòng có bao nhiêu ngôi nhà bị tàn phá do cuộc đụng độ bắt đầu từ 19 tháng Chạp 1946. Hải Phòng thiệt hại vài trăm nhà, còn Hà Nội có chừng 13.000 nhà đổ, bị phá theo đủ mọi mức độ. Ta đã biết rõ cách chiến đấu trong thành phố của đoạn lịch sử ấy, nên không lạ với con số khủng khiếp kia. Thời điểm 49 đó, trên 13.000 nhà hỏng, người ta mới làm lại được chưa đầy 1.000 nhà. Vai trò dựng lại nhà tập trung một phần lớn vào hội Hợp Thiện. Khi chính quyền không thực sự tồn tại, các hội nhóm trở nên rất quan trọng (trong lòng Hà Nội, hội Trí Tri cũng sẽ quay trở lại hoạt động).

Sang đến năm 1947, trước tình hình tan hoang, miền Trung và miền Bắc đã xuất hiện một cơ quan tên là "Hội đồng An dân", trong đó ở miền Trung nổi bật nhân vật Trần Văn Lý (ở Huế giai đoạn này, có vẻ tờ báo Sóng mới rất quan trọng). Miền Bắc cũng có "Hội đồng An dân", và có thêm một "Hợp tác xã": mỗi người dân góp vào đây 5 đồng để hợp tác xã buôn bán lương thực, một hình thức "công ty cổ phần". Về sau, Hợp tác xã ở Hải Phòng có vẻ buôn bán thành công, hằng tháng chia lãi cho cổ đông, trong khi Hợp tác xã ở Hà Nội bị phàn nàn rất ghê, suốt mấy năm không chịu hạch toán lỗ lãi, và đến khi chịu sức ép không nổi thông báo tình hình hoạt động thì hóa ra lỗ nặng, chẳng ai được đồng nào.

Hiển nhiên, nhân vật quan trọng của giai đoạn này tại Hà Nội là Nghiêm Xuân Thiện. Nghiêm Xuân Thiện là ai? là một người rất không xa lạ với Nghiêm Xuân Yêm mà ngày nay ta vẫn biết rõ. Nghiêm Xuân Thiện có vẻ là đồng chí thân thiết của Trần Trung Dung, và Nghiêm Xuân Thiện sẽ là Tổng trấn Bắc phần (chức vụ này khi Bảo Đại đã lên thường được gọi là "Thủ hiến" - và Bảo Đại sẽ nhanh chóng cử một người Nam ra thay chỗ Nghiêm Xuân Thiện, đó là Thủ hiến Nguyễn Hữu Trí).

Về những đoạn "trắng" và "rất trắng" như thế này, cách duy nhất để tìm hiểu, thêm một lần nữa, là: các tờ báo. Nghiêm Xuân Thiện, trước khi trở thành Tổng trấn (dường như trong sự thỏa thuận với "Thủ tướng" Nguyễn Văn Xuân) là một chủ báo.

80 Quán Thánh là địa điểm trung tâm khi ta nói đến đoạn làm báo cuối đời của Khái Hưng: đó là trụ sở ("báo quán") của cả Việt Nam lẫn Chính nghĩa. Đây cần được coi là "thánh địa" của lịch sử báo chí Việt Nam, theo đủ mọi nghĩa mà từ này bao hàm. Ở đó, tầng dưới cùng chính là nhà in. Nghiêm Xuân Thiện sẽ tiếp quản luôn nơi này, đặt làm báo quán cho hai tờ nối tiếp nhau, những tờ báo rất hiếm hoi của một đoạn Hà Nội điêu tàn: trước tiên là tờ Trật tự, rồi đổi tên thành tờ Thời sự (khi đã vào Sài Gòn, Nghiêm Xuân Thiện tiếp tục làm báo, và mở ra tờ Thời cuộc).

Như vậy, về cơ bản, ta đã có thể hình dung, tại Hà Nội từ đầu 1947 cho tới quãng 1949, ngoài Hội đồng An dân có Tổng trấn Phủ (Nghiêm Xuân Thiện), ngoài ra còn có Dinh Thị trưởng. Thị trưởng Hà Nội giai đoạn này là Phan Xuân Đài. Phan Xuân Đài là thị trưởng sau Trần Văn Lai, Trần Duy Hưng, Bùi Văn Quý và trước Thẩm Hoàng Tín, Đỗ Quang Giai. Rất có thể, Hội đồng An dân cũng chính là Tòa Thị chính, hoặc một "thế thân" của nó.

Cũng như ở đoạn 1945-1946, chuyện Việt Cách và Việt Quốc chống Việt Minh về cơ bản nên coi chỉ là huyền thoại (Việt Cách không chống Việt Minh nhiều cho lắm), ở đoạn 1947-1954, chuyện người Hà Nội sống ở thành phố Hà Nội ủng hộ Pháp cũng chỉ là một huyền thoại nốt. Các tờ báo giai đoạn này đều coi việc đòi Pháp trả độc lập (một cách thực sự) cho Việt Nam là công việc quan trọng nhất của mình.

Nếu đọc sâu vào báo chí ở nhiều giai đoạn, ta có thể đi tới một hình dung về "thời thực dân" ở Việt Nam. Dường như các tờ báo đã tạo ra một không gian hoàn toàn khác. Đọc chúng, ta gần như không thấy có sự hiện diện của người nước ngoài. Các tờ báo làm cho tinh thần Việt Nam được bảo tồn. Nếu đọc thêm các báo tiếng Pháp, ta bắt đầu thấy như thể hai thế giới hoàn toàn cách biệt đang tồn tại, gần nhau nhưng chẳng hề liên quan mấy. Báo tiếng Pháp của người Pháp tại Đông Dương viết (và phát hành ngay tại Đông Dương) lại càng xa vời, cứ như thể là đang không ở đây. Các tờ báo nói lên không chỉ tin tức, chúng còn hé lộ những sâu kín của phong khí, của những gì vô hình, của cả sự cự tuyệt sâu xa.

Ở trên đã nhắc đến mấy tờ rất quan trọng liên quan đến Nghiêm Xuân Thiện, Trật tự và Thời sự. Nhưng đâu là tờ báo quan trọng nhất của Hà Nội trong giai đoạn lịch sử mà chúng ta đang quan tâm?

Sau rất nhiều năm, tôi mới xác định được mà không sợ nhầm lẫn: tờ báo quan trọng nhất của đoạn này là tuần báo Cải tạo. Tờ báo bắt đầu ra từ năm 1948, của Phạm Văn Thụ.

Vai trò chủ bút hết sức quan trọng của Cải tạo: Đào Trinh Nhất. Có lẽ Đào Trinh Nhất làm chủ bút ngay từ số 1. Một cách chính xác, Đào Trinh Nhất ngừng làm chủ bút sau số 70, trong năm 1949. Ngay sau đó, Đào Trinh Nhất sẽ vào Nam và nhanh chóng qua đời (xem thêm ở kia và ở kia). Sự nghiệp báo chí của Đào Trinh Nhất không hề thua sự nghiệp báo chí của Phan Khôi (xem ở kia). Cho đến nay, sự nghiệp ấy của Đào Trinh Nhất cũng là một vùng trắng hoàn toàn.

Cũng trên Cải tạo, Đào Trinh Nhất đăng, nhiều kỳ, với số lượng rất đáng kể, bản dịch Liêu trai chí dị.

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Hơi Thở Của Vũ Trụ: Về những ước mơ

Hơi Thở Của Vũ Trụ: Về những ước mơ: Đây là phần thứ hai của tác phẩm "Vị ngọt không lừa dối". Phần thứ nhất là bài "Ở đây có bán mật ong!"          ... Phần nhận xét hiển thị trên trang

Trích tiếp" Gió bay về trời">:

DHG
43.
Ngưòi ta bảo : “Kali Yuga”
là thời của những tên đần,
những người câm
và những tên bạo ngược,
không cần gì hơn ngoài quyền bính và tiền!
Thời sụp đổ đền đài tư tưởng
thời không sinh ra Hê ghen, Anhstanh, Mạnh, Khổng..
Nhân loại ước thèm
nhân loại uổng công!
nói gì đến tình yêu,
lý tưởng..
Chúng ta lẽ nào chỉ là những tên thực dụng tầm thường?
Thản nhiên nhìn sai lầm và tội ác
người ta vừa diệt xong Bin la đen
lại nở ra nhiều tên khác
Trước khi chết Ka đa Pi vẫn cao giọng kiêu hùng
trong tay hắn có tiền
chân lý có hay không là điều không cần biết!
Một thời chúng ta từng tha thiết :
Xã hội loài người không còn nữa bất công!
Người không bóc lột người
hạnh phúc hưởng chung
không còn chủ nô
không còn nô lệ..
Nhưng xem ra thật tệ :
khi hàng ngày phần đông đang học thuộc lòng:
Sự tôn sùng lớp chủ,
gọi “Sếp”, “Đại ca” không chút ngượng mồm!
Phải thời thế vần xoay về chỗ cũ
Nên cách xưng hô khỏi phải dài dòng?
đừng bàn cãi lôi thôi tốn nhiều giấy mực !
Sự tráo đổi ngôn từ
làm tốn công tốn sức,
ai biết được đổi bằng những đau thương ?
Máu và mồ hôi
lớp lớp trên đường..
Bao lớp người đi tìm hạnh phúc ?
Ôi cuộc hành hương khó nhọc !
Thế giới luôn đưa nước Việt mình theo..
44.
Thế giới này rồi sẽ ra sao?
Khi vẫn xử sự với nhau như thời trung cổ ?
mạnh được yếu thua..
thuyết lý bầy quỷ dữ
lấy thịt đè người
lấy mưu gian làm cung nỏ
Hài hước làm sao: Từng mong ước Đại Đồng ?
Mẹ đứng bên bờ biển Đông
trước mặt trùng trùng sóng dữ
Bao lần ngồi lên bành voi,
mấy ngàn năm trong lửa ?
Đã từng mất đất đai
mất chữ
ngay cả những trang lịch sử
chỉ còn là huyền thoại hoang mơ..
Nhưng còn đến hôm nay:
To nhỏ cũng cõi bờ
Dù chỉ còn câu ca dao cũng là hồn dân tộc,
còn một thân cây cũng sẽ thành bãi cọc
không giống bất cứ nơi nào: Mạnh được yếu thua!
“ Văn minh ăn thịt người,
đạo lý du côn,
hành xử phường khủng bố”,
chưa bao giờ là truyền thống Việt Nam.
Bởi chúng ta luôn quý bạn như vàng
láng giềng phên dậu,
hiền từ
đoan trang..
Dù đã bao nhiêu đói rách cơ hàn
không bao giờ lừa thầy phản bạn..
Sao giờ mắc phải hàm oan
gió bay lên trời
có trời chứng dám
làm rõ ngay gian
ai tà tâm ?
ai mới thực đàng hoàng?
Mẹ Việt Nam ơi
Mẹ cần lên tiếng
mai sau con tỏ thau vàng,
Và để hôm nay con thôi bỡ ngỡ
Phân vân khi ngã ba đường..
Dù thế giới này còn chưa hết tang thương..

Phần nhận xét hiển thị trên trang