Hà Nội: Bắt đối tượng đặt mìn tại ngõ Thông Phong

 

Nghi phạm trong vụ nổ mìn tại ngõ Thông Phong bất ngờ bị cảnh sát mật phục vây bắt tại chỗ khi vừa ngồi xuống mâm cỗ trong đám giỗ.

Xe cấp cứu đến hiện trường vụ nổ lúc 21h ngày 11/9. (Ảnh: Tiền Phong)

Theo tin tức trên báo, khoảng đầu tháng 6, Công an phường Mai Dịch (Cầu Giấy, Hà Nội) đã nhận được thông tin, một đối tượng cộm cán trong giới “giang hồ” sẽ tổ chức đám giỗ cho anh trai. Khách mời trong đám giỗ đa số đều là dân “anh chị” nhiều băng nhóm, trong đó sẽ có Trần Quốc Thiệp, nghi can 34 tuổi đang bị truy nã trong vụ hai băng nhóm nổ mìn thanh toán nhau trong ngõ Thông Phong (quận Đống Đa).

Xem Video: Cận cảnh hiện trường vụ nổ tại ngõ Thông Phong khiến một người tử vong

XEM VIDEO CLIP:Đóng QC, Xem nhanh Youtube nhấn: 

Trung tá Nguyễn Thế Hiếu, Phó trưởng công an phường Mai Dịch cho biết, ngay sau khi tiếp nhận thông tin, cơ quan điều tra đã lập tức triển khai kế hoạch truy bắt, với yêu cầu đầu tiên là phải đảm bảo tính mạng.

Trung tá Hiếu cho biết, việc vây bắt nếu không tổ chức khéo léo sẽ khó thành công vì xung quanh có nhiều nhà dân. Việc không để lộ dấu vết mật phục là nhiệm vụ quan trọng với tổ công tác.

Xem Video: Khởi tố, tuy bắt thủ phạm vụ đặt mìn ở ngõ Thông Phong làm 1 người chết

XEM VIDEO CLIP:Đóng QC, Xem nhanh Youtube nhấn: 

Trung tá Hiếu kể lại, nghi phạm rất ranh mãnh khi cho em trai thám thính trước rồi mời đến dự. Khi Thiệp vừa ngồi vào mâm thì bị trinh sát ập tới bẻ tay. Các chiến hữu, bạn bè của Thiệp lập tức hô hoán, kích động, chống đối việc bắt người trong đám giỗ.
Trước tình cảnh này, cảnh sát đã rút súng thị uy khống chế thành công Thiệp, hóa giải nguy cơ xảy ra cuộc tấn công đánh tháo người của hàng chục “dân anh, chị”. Ngay trong buổi trưa hôm đó, Công an phường Mai Dịch đã bàn giao nghi phạm Thiệp cho Công an quận Đống Đa.
Liên quan đến vụ án này báo Lao Động cho biết, vụ nổ mìn tại ngõ Thông Phong  xảy ra vào chiều tối ngày 11/9/2015. Công an thành phố Hà Nội cho biết, vụ nổ kể trên do đối tượng mâu thuẫn với người trong gia đình nạn nhân nên đã đặt mìn tự tạo bằng thuốc nổ tại ngôi nhà số 23, ngách 64 (ngõ Thông Phong, P.Quốc Tử Giám, quận Đống Đa, Hà Nội).
Công an TP. Hà Nội cho biết, để trả thù gia đình ông Phạm Gia Hải nghi phạm đã lên một kế hoạch rất kỹ lưỡng. Mìn tự tạo được gài phía bên trong cửa nhà nên khi phát nổ, sức ép đã đẩy bật tung cánh cửa sắt ra phía ngoài đường và phá tan hoàn toàn tầng 1 của căn nhà.  
Vụ nổ khiến ông Nguyễn Đồng Đảng (60 tuổi, ngụ ở ngách 25, ngõ Thông Phong) thiệt mạng tại chỗ khi đi ngang qua ngôi nhà bị đánh bom. Hai nạn nhân khác bị thương trong vụ nổ mìn bao gồm anh Nguyễn Anh Lâm (19 tuổi, ngụ ở phố Tôn Đức Thắng, Q.Đống Đa) và chị Phạm Thị Phương (38 tuổi, ngụ ở ngõ Thông Phong). Cả hai nạn nhân đều được đưa đi cấp cứu ngay sau khi sự việc xảy ra.

Tin tức nguồn: http://www.xaluan.com/modules.php?name=News&file=article&sid=1574196#ixzz4JiskQGH7
doc tin tuc xaluan.com

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Bà Phạm Chi Lan: ‘Xảy ra vụ như Formosa thì có bán tài sản của ông Vũ cũng không bù nổi’

"Ngành thép là ngành cần nhiều điện, vậy ông có làm nhà máy điện không? Hay chạy bằng gì? Chi phí như thế nào? Ông Vũ chịu hay tỉnh lại gánh chịu?", bà Phạm Chi Lan nói.

Bà Phạm Chi Lan

Nỗi lo từ nhiều vấn đề
Dự án Khu liên hợp luyện cán thép Hoa Sen Cà Ná-Ninh Thuận mà Công ty cổ phần tập đoàn Hoa Sen dự kiến triển khai với tổng vốn đầu tư lên đến 10,6 tỉ USD cùng các phát ngôn của ông Lê Phước Vũ trong những ngày qua đang thu hút sự chú ý của dư luận.
Liên quan đến dự án này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với bà Phạm Chi Lan, nguyên thành viên Ban cố vấn Thủ tướng.
PV: Bà có đánh giá, nhìn nhận như thế nào về dự án khu liên hợp luyện cán thép Hoa Sen Cà Ná - Ninh Thuận đang được dự kiến triển khai cùng những phát ngôn, cam kết mạnh mẽ của Chủ tịch Hoa Sen Lê Phước Vũ?
Bà Phạm Chi Lan: Tôi cũng đã một vài lần nêu lên bức xúc của mình đối với dự án này. Nó dựa trên mấy vấn đề chính mà tôi băn khoăn.
Trước hết, nhà đầu tư nào thì bài toán đầu tiên mà tính cũng là về thị trường, nhưng về mặt thị trường thép thì sự dư thừa công suất thép đang cực kỳ lớn, đặc biệt là dư thừa ở Trung Quốc và mỗi năm người ta tính nước này dư thừa lên tới hơn 80 triệu tấn.
Nước này đang phải ra sức đẩy sang nước khác để tiêu thụ cho mình số thép thừa đó và thực tế, nước này cũng chưa chạy hết công suất.
Nếu họ chạy hết công suất các nhà máy thép thì sự dư thừa sẽ còn lớn hơn. Ở đây, nhiều nước, trong đó, các nước Đông Nam Á hay Việt Nam gần Trung Quốc thì càng phải đáng lo ngại hơn về sự dư thừa thép đó sẽ đe dọa đến ngành thép đang có của mình.
Vì vậy, trong khu vực này chẳng có ai dám nghĩ sẽ đầu tư mới vào thép cả, nhất là chủng loại thép xây dựng bình thường mà Trung Quốc đang thừa.
Còn thép cao cấp muốn làm vẫn có khả năng nhưng đầu tư thì lại cực kỳ tốn kém, đòi hỏi công nghệ cao. Các nước có điều kiện như Việt Nam sẽ khó và có lẽ, tôi không tin là Tôn Hoa Sen đủ khả năng đầu tư vào các dự án thép cao cấp.
Hiệu quả về mặt thị trường thì tôi thực sự lo dự án thép của Tôn Hoa Sen sẽ cộng thêm vào dư thừa thép đã có ở Việt Nam hiện nay rồi.
Ngành thép mấy năm trở lại đây không năm nào không kêu cứu với Nhà nước để tăng thêm hàng rào đối với thép nhập khẩu từ ngoài vào, sức ép đó không chỉ đặt nặng lên nhà đầu tư trong nước mà cả nước ngoài.
Một số dự án đầu tư nước ngoài ở Việt Nam cũng đã chủ động rút đi khi thấy không còn đủ khả năng, khả thi về thị trường. Trừ Formosa là người ta đã đầu tư cách đây 8 năm, khi yếu tố thép Trung Quốc chưa có sức ép dữ dội như bây giờ.
Nếu có sức ép dữ dội như bây giờ thì dù Việt Nam có cho bao nhiêu ưu đãi, cho miễn các thứ về đất đai, thuế thì chưa chắc họ đã dám đầu tư.
Ông Lê Phước Vũ có nói là theo tính toán, nhu cầu thép ở Việt Nam còn lớn lắm và sản xuất không đủ cho những năm tới.
Nhưng tôi nói thật, tôi luôn luôn nghi ngờ quy hoạch của các ngành như thép, xi măng khi mà họ muốn làm thì đều vống lên nhu cầu, dự báo nhu cầu rất cao so với thực tế. Họ tính ở tốc độ khi đỉnh cao nhất và cứ thế đem nhân lên để tính tương lai về thị trường còn cần nhiều sản phẩm, xin đầu tư.
Nhưng thực tế, tốc độ cao lên bao giờ cũng khó hơn so với những năm đầu chưa có, khi mình có rất ít thì nhu cầu có thể tăng 10 - 15%, nhưng khi có nhiều rồi thì mức tăng 10 - 15% là một dung lượng lớn hơn nhiều so với ban đầu, rõ ràng có nhiều cái sai số rất lớn, không khả thi.
Nếu như không tính toán kỹ thì ông Vũ và Hoa Sen có thể tính sai bài toán đó. Ở đây, cần xem xét lại thật kỹ vấn đề này.
Về chi phí cho đầu tư, muốn làm một nhà máy thép với mức độ, công nghệ hiện đại để có thể không gây ra ảnh hưởng về môi trường thì thực sự là tốn kém đấy chứ hoàn toàn không dễ dàng đầu tư được đâu.
Khi mà nó tốn kém, đắt đỏ như vậy thì liệu một lúc nào đó có dẫn đến việc ông không chịu được chi phí về môi trường rồi như Formosa phải thay đổi bài toán môi trường đi, hạ thấp chuẩn môi trường xuống, dùng công nghệ, thiết bị lạc hậu để thải ra môi trường Việt Nam, bắt xã hội gánh chịu.
Tôi nghĩ là bài toán này hoàn toàn không chủ quan được đâu. Tôi cũng rất ngần ngại như trên báo chí nói, đưa mấy người vào thăm dò thiết kế lại là mấy công ty Trung Quốc, dù ông Vũ cải chính nói đây chỉ là họ vào thăm dò thôi còn ông chưa quyết định dùng ai.
Nhưng rút cục nếu tính theo chi phí trên thị trường thì có thể giá chào thấp hơn của phía Trung Quốc sẽ lại đủ hấp dẫn để dùng đầu tư của Trung Quốc? Như tôi đã nói Trung Quốc đang dư thừa thép rất lớn nên họ có động lực để ai cần mua nhà máy thép thì họ sẵn sàng tháo dỡ để đưa đi.
Và thường những nhà máy đó cũng là những nhà máy lạc hậu. Họ đẩy thứ rác thải công nghệ lạc hậu sang nước khác để lấy tiền đầu tư vào thứ hiện đại hơn. Liệu ông Vũ có đủ tài giỏi để tránh bài toán đó không? Hay lại đi mua tất cả những thiết bị, công nghệ cũ kỹ đó về mà giá chưa chắc đã rẻ.
Đây là bài toán tư nhân của ông Vũ nhưng tác động về môi trường, kết quả sản phẩm sẽ không thể đảm bảo được.
Ông Vũ có hứa là nếu xảy ra sự cố sẽ đóng nhà máy, mang cả tài sản ra đền bù nhưng cả tài sản nếu là một nhà máy với thiết bị, công nghệ lạc hậu thì đáng giá bao nhiêu? Có ai dám mua lại để chạy không?
Còn khi xảy ra tác hại môi trường nếu như giống với Formosa thì có bán tài sản của ông Vũ đi cũng không bù nổi đâu.
Nhân tố nữa đó là các tài nguyên khác để cho ông Vũ làm thì vùng Ninh Thuận thiếu nước là thường xuyên. Mấy năm gần đây, tình trạng khô hạn còn nặng nề hơn rất nhiều.
Cả một tỉnh thiếu nước như vậy, giờ nói là có phương án lọc nước biển để làm, về công nghệ thì có thể được nhưng chi phí thì liệu có hiệu quả hay không khi mà chi phí nước cũng đắt hơn lên.
Ngành thép là ngành cần nhiều điện, vậy ông có làm nhà máy điện không? Hay chạy bằng gì? Chi phí như thế nào? Ông Vũ chịu hay tỉnh lại gánh chịu?
Đất đai cũng vậy, lấy hàng nghìn ha để làm khiến bao nhiêu người dân mất nguồn lợi sinh sống, vậy lợi ích của người dân ở đâu? Chi phí cơ hội người dân bị mất đi cho dự án như thế nào?
Ông Vũ nói làm cho đất nước, cho sự phát triển chung nhưng trước hết, làm ở đâu phải tính cho người dân ở đó đã. Tôi được biết, ông Vũ cũng theo đạo Phật nên rất cần từ cái nhân của đạo Phật để tính toán cho có trách nhiệm hơn với người dân ở vùng đó (Cà Ná, Ninh Thuận - PV).
Đừng vì dự án của mình làm mất cơ hội sinh sống của bao nhiêu người mà ở đây là những người nông dân như làm muối là mất cơ hội sinh sống từ đời này sang đời khác, mất cả nghề của người ta.
Mà nghề làm muối giống như nghề đi biển của người dân Hà Tĩnh, mất nghề đó, người ta không làm được nghề khác và không thể quen thuộc được.
Cả bản thân doanh nghiệp nhất là tỉnh phải cẩn trọng, tính toán rất kỹ dựa trên lợi ích của người dân. Đừng ham dự án đầu tư để GDP tăng trưởng hơn, oai phong hơn so với tỉnh khác để chấp nhận hệ quả cho người dân.
Về hệ quả môi trường thì hiện nay, Formosa mới đang bị phanh phui chủ yếu về xả thải ra biển còn sản xuất thép sẽ có chất thải rắn và chính Formosa cũng có chuyện chôn lấp, đang bị cơ quan chức năng xử lý.
Ngoài ra, một dự án nhà máy thép còn gây ô nhiễm không khí, tiếng ồn...



Mô hình khu liên hợp luyện cán thép Hoa Sen Cà Ná - Ninh Thuận.

Mong Chính phủ vào cuộc
PV: Như những gì bà đã phân tích ở trên thì chúng ta nên ứng xử như thế nào đối với một dự án như thế này?
Bà Phạm Chi Lan: Như tôi đã nói, ở đây tỉnh và hơn thế là Chính phủ phải xem xét. Tôi nghĩ, không nên coi đây là một dự án giữa doanh nghiệp và địa phương quyết định với nhau.
Tôi ngạc nhiên khi Bộ Công thương lại đưa dự án Khu liên hợp luyện cán thép Hoa Sen Cà Ná-Ninh Thuận bổ sung vào quy hoạch ngành thép giai đoạn 2020 xét đến 2025.
Có phải chăng, quy hoạch của Nhà nước, Bộ làm ra sẽ lại thay đổi theo dự án của doanh nghiệp? Vậy quy hoạch đó trước đây được làm trên cơ sở nào mà giờ có thể dễ dàng đưa vào một dự án lớn như thế? Làm như vậy, có phải là trách nhiệm chung với đất nước không?
Còn về phía Nhà nước, tôi nghĩ các Bộ khác như Bộ Kế hoạch đầu tư và nhất là Bộ Tài nguyên và Môi trường cần phải lên tiếng. Vừa qua, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã rất đau đầu với Formosa rồi thì giờ rất cần phải lên tiếng bằng trách nhiệm của mình với đất nước.
Và hơn hết, tôi mong Thủ tướng xem xét, chỉ đạo các ngành tính toán cẩn thận. Thủ tướng đã tuyên bố sẽ nói không với các dự án gây tác hại lớn với môi trường. Đối với dự án này, nó là một trong những trường hợp có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường ở vùng biển phía Nam miền Trung.
Phía Bắc của vùng biển miền Trung đáng gánh chịu rồi giờ đến phía Nam thì cả miền Trung sẽ sống thế nào đây. Tôi nghĩ là Chính phủ cần có trách nhiệm tính toán lại, đưa quyết định.
Vấn đề này xảy ra trên đất Việt Nam nên không chỉ có quyền của tỉnh và doanh nghiệp muốn làm gì thì làm mà cần có Nhà nước quyết định.
Dù động lực có tốt đi mấy nhưng nếu tác dụng chung, lợi ích chung của nền kinh tế, của đông đảo người dân không đạt được thì Chính phủ cũng nên từ chối. Tôi mong Chính phủ có thái độ cương quyết trong việc này.
PV: Tại đại hội cổ đông bất thường của Tôn Hoa Sen vào sáng 6/9, ông Lê Phước Vũ đã cho rằng nếu nhìn thấy Hòa Phát (Tập đoàn Hòa Phát - PV) quý vừa rồi lời đến 2.000 tỉ đồng từ thép mang lại thì "ngu gì không làm, ngu gì không đầu tư"(!). Bà có bình luận gì về phát ngôn này?
Bà Phạm Chi Lan: Hòa Phát lãi theo tôi hiểu do họ có nhân tố khác ở Việt Nam là họ còn khai thác quặng.
Ở đây, ông làm kinh doanh mà sao ông lại tính đơn giản như vậy. Một người đã làm kinh doanh, đầu tư sẵn rồi thì bây giờ người ta có thể thắng, thắng 2.000 tỷ nhưng rồi các ông khác lại nhảy vào thì liệu 2.000 tỷ đó có còn không?
Thị trường có mức độ nhất định thôi chứ. Tôi cũng hơi ngạc nhiên về cách tính như vậy của một doanh nghiệp cũng nổi tiếng thành công trong lĩnh vực kinh doanh của mình là tôn. Tôi cho là cách như vậy cũng không thỏa đáng.
Tôi rất mong ông Vũ xem xét lại trước hết từ chính lợi ích của bản thân doanh nghiệp, công ty.
Qua báo chí, tôi cũng được biết là, thông tin cho hay, lượng vốn của công ty hạn chế nên sẽ phải huy động thêm từ các nguồn khác như trái phiếu, vay mượn ngân hàng...
Nhưng tôi nghĩ với lãi vay ở Việt Nam mà làm những dự án lớn, dài hạn như vậy thì không biết là hiệu quả kinh tế về mặt tài chính có còn không? Cá nhân tôi rất nghi ngờ về việc này...
Xin cảm ơn bà về cuộc trao đổi này!

Tin tức nguồn: http://www.xaluan.com/modules.php?name=News&file=article&sid=1581087#ixzz4JipT2si4
doc tin tuc xaluan.com

Phần nhận xét hiển thị trên trang

THỢ KẠO

                       Truyện Ngắn Hồng Giang.

Con dao mỏng và sắc như lá lúa từ từ đưa vào lỗ tai. Xoáy nhẹ, xoáy.. nhẹ vài vòng. Dừng lại. Thợ Kạo lấy miếng giấy bản kề sát lỗ tai, lôi con dao ra.. Nhìn động tác ấy ai nấy rùng mình vì lưỡi dao rất bén. Chỉ cần một li, một lai, máu sẽ chảy, người ngồi trên ghế, chòang khăn trắng qua vai sẽ giãy nảy, kêu lên!

Thợ Kạo se sẽ lấy ra một miếng ráy tai nom như miếng sáp bị cán mỏng. Mặt anh ta vẫn thản nhiên như không. Như thể thợ vừa xoáy một chiếc vít nhỏ nằm sâu phía bên trong mà anh thuộc từng đường ren, bước ren không thể nào sai sót.

Trán thợ chỉ hơi lấm tấm tý mồ hôi, hơi thở vẫn đều, không có vẻ gì là căng thẳng hay lo lắng điều gì cả. Bàn tay trắng có những ngón hồng vẫn nhịp nhàng uyển chuyển, không có vẻ gặp trở ngại, không hề run.

Cho đến lúc anh ta xong việc, gấp con dao lại tra vào cái bao nhỏ mầu nâu, tôi mới thở phào nhẹ nhõm, cho dù đó không phải lỗ tai của mình. Tai một người khác.. Một người đi đường nào đó tôi không quen.

Người ta đi đường, thời buổi nhiều bụi bặm này, lỗ tai bẩn, lấy ráy là chuyện rất thường. Cũng như tôi bây giờ ngồi đây, đang chờ được làm một chuyện tương tự như vậy. Có gì là đáng nói kia chứ?

Mình rõ vớ vẩn, cứ lo hão như thế mới thật là buồn cười!

Ngoài đường nắng vẫn nắng gay nắng gắt. Mặt đường hơi nóng hắt lên thành lớp khí phản quang rập rờn, múa nhảy, nửa giống thủy tinh lỏng, nửa giống hơi nước. Cây bàng lá xanh mướt, nắng nôi thế này lá cũng cụp xuống, ỉu xìu xìu. “Dễ phải đến ba sáu, ba bảy độ”. Ông khách xong việc đã đứng lên, lầm bẩm một mình như vậy.

Không ai nói gì.

Nếu người không biết sẽ cho là thợ Kạo kém xã giao, ít lời. Không biết makettinh. Bởi sau câu nói cho có chuyện đó của khách là động tác móc bóp lấy tiền. Có ông thợ nào lại im lặng trước những giờ phút sắp xảy ra sự kiện như vậy?

Trả tiền. Khách đi.

Thợ vẫy tay ra hiệu cho tôi. Vẫn không ra lời.

Tôi không lấy làm lạ, lặng lẽ ngồi vào chỗ của mình, nơi anh ta vừa chỉ cho.

Khi tôi về thị trấn này, anh ta chưa là một người câm, giờ không thấy nói khi nào, câu nào, không nói bất cứ chuyện gì.

Thị trấn nhỏ nên chẳng có gì là bí mật mãi mãi cả. Người với người ở với nhau một thời gian là biết tuốt nhau. Cứ trong suốt như thủy tinh, chẳng ai dấu ai được điều gì.

 Thợ Kạo xưa là tay khéo tay, đa tài, hát và thổi sáo rất hay.

Vậy mà bây giờ trở nên câm nín là cớ làm sao?

Tôi cố vắt óc ra một thời gian dài để tìm hiểu. Anh ta chán đời? Khinh đời? Hay mọi người khinh anh? Đời chán anh, anh không thèm nói?

Toàn phỏng đoán vớ vẩn cả. Không có gì là cơ sở biện chứng kiểu “khách quan vô tư” bề ngoài.

Cả thị trấn có nhiều kẻ được cho là tinh vi cũng mù tịt, không ai biết chuyện!

Trừ Chiến đen! Nhưng hắn không hề nói với ai.

**

Câu chuyện bắt đầu từ năm năm trước. Hôm đó trời cũng nóng nực như hôm nay. Có một khách lữ hành cao ráo, da ngăm đen bước chân tới tiệm cúp đầu của thợ. Anh ta không cắt tóc cạo râu, chỉ tỉa lông mũi và lấy ráy tai. Mái tóc loăn xoăn kiểu đàn ông Phi châu không cần đụng đến dao kéo. Cằm và má nhẵn thín khỏi cần cạo râu cũng là lẽ tất nhiên, không cần bàn cãi.

Thợ làm rất nhanh, chỉ thoáng là xong. Trả tiền. Đáng lẽ sau đấy lữ khách chào và đi, anh ta lại ngồi xuống ghế ngắm quanh một vòng.

Cái tiệm xềnh xoàng này có gì mà ngắm?

Phải công nhận là khách có con mắt tinh đời. Anh ta phát hiện ra cái tủ kính con con kê ở góc phòng. Mặc dù nó bằng gỗ thường, đóng qua quýt, lại bụi bặm, nhưng bên trong có đồ quý giá. Hất hàm hỏi thợ:

- Còn làm thêm nghề này nữa à?

Thợ khi bấy giờ còn mau miệng:

- Vâng em làm thêm tí chút.. Những chả ăn thua bác ạ!

Khách ngạc nhiên:

- Chú nói thế nào ấy chứ? Nghề này đang thịnh. Người ta đang hốt bạc nhờ nó sao lại bảo chẳng ăn thua?

- Là ở chỗ khác, phố xá đông vui. Ở thị trấn bé bằng cái lỗ mũi này có bao nhiêu “thượng đế” hả bác?

Khách vẫn lắc đầu:

- Là chú nghĩ thế! Có cái chìa khóa vàng trong tay mà không biết mở thời cơ vận hội của mình. Nghề sửa chữa và buôn bán điện thoại đang là nghề thịnh. Chẳng qua chú chưa biết đón lấy thời vận đang lên của nó. Nếu thực sự muốn mở kinh doanh, để tôi bày cho, chứ làm theo kiểu này không có kết quả là phải. Nhưng nghề này chú học ở đâu và lâu chưa?

- Cũng mới. Em có anh bạn dưới quê lên bày cho. Nhưng dân ở đây nghèo. Cả vùng mới có độ chục cái điện thoại di động, lại ít khi hỏng, lấy đâu ra khách?

Khách cười mủm mỉm, nhìn là biết ngay anh ta đã phát hiện ra mấu chốt vấn đề..

Trưa hôm đó khách ở lại chơi. Thợ đãi cầy tơ bảy món, rượu chuối đặc sản “Lưu Vân”. Thứ rượu lần đầu tiên khách được biết đến. Cứ tấm tắc khen ngon!

Chiều hôm ấy thợ để vợ theo khách về Hà Nội. Thợ không thể đi, vì nghề chính của anh là ông giáo làng, dạy một buổi, không thể bỏ lớp. Nghề sửa chữa điện thoại và cạo đầu, cắt tóc thực ra là nghề phụ, chỉ được phép làm ngoài giờ.

Để vợ đi như thế thực ra thợ không yên tâm lắm. Sợ “gửi trứng cho ác”, “gửi vợ hàng bè”. Nhưng ở đời có những hoàn cảnh, những ham muốn khiến người ta quên cả nỗi lo âu, sợ hãi, nghi ngại thông thường.

Thoát cảnh nghèo khó vẫn phải là ưu tiên số một, hàng đầu.

Không thể cứ “ Vợ bán chỉ, chồng buôn kim” mãi được!

Mình gõ đầu trẻ, làm thêm nghề vặt, cộng cả lại không bằng người ta hắt xì.. một cái. Vợ mấy bó rau, vài nải chuối ngồi dài mặt ra ở cái chợ quê này, giỏi cũng chỉ thêm được đồng muối, lạng chè.

Biết đến bao giờ mới ngửng lên cùng thiên hạ?

Ngày lấy nhau, vợ tin tưởng ở mình lắm. Con nhà nghèo, chỉ được mỗi cái xinh gái, bao nhiêu anh theo đuổi chẳng chịu anh nào! Gật đầu lấy mình là tin vào “tương lai sáng lạn” mình vẽ ra. Một phần nữa nhờ cái mã cao to bóng bảy và đôi bàn tay khéo của mình. Ngủ quên thì thôi, thức là luôn canh cánh trong lòng. “Thân nam nhi chả lẽ chỉ hứa láo, nói suông, không nên tàn tổ gì?”

Thôi thì cứ liều thử một lần. Vợ ngoan hiền, đoan chính xưa nay chắc không xảy ra chuyện gì đâu!

**

Mà đúng, không có chuyện gì thật. Chiến đen ( lữ khách bữa trước) dẫn Ngoan hiền đến một con phố nhỏ giữa lòng thủ đô. Con phố này quanh co ngoắt ngéo có từ thời tây, giờ chưa cải tạo được vì hai bên những nhà là nhà. Cao tầng cũng có, thấp tầng cũng có. Mặt tiền nhà nào cũng hẹp, đều phải cơi nới ra vỉa hè.

Trên thì giời, dưới la liệt hàng hàng điện tử. Ti vi, tủ lạnh không nói làm gì, vì mấy thứ này lâu nay không còn là của hiếm.

Đặc biệt nhiều, đặc biệt đa dạng là món hàng mới. Từ Camera, máy ảnh, máy tính xách tay và nhiều nhất là điện thoại di động, cũ mới đều có cả.

Có thứ bán chiếc một, có thứ bán lô, bán ký tùy theo sở thích và yêu cầu của khách. Bền đẹp chưa nói nhưng đặc biệt rẻ vì là “hàng bãi”.

Đây chính là giai đoạn cuối ở nước ta trong công cuộc tiêu thụ “hàng rác” của các xứ người.

Dân mình kể cũng tội kể từ khi có câu ca: “Ra đường thấy cánh hoa rơi.. Hai tay bưng lấy cũ người mới ta”

Ăn tiêu theo kiểu con nhà nghèo thì đành chịu vậy,chớ biết làm sao?

Thôi, không lan man nữa, thẳng ngay vào vấn đề:

Chiến đen hỏi:

- Đấy em xem, tiêu được loại nào để anh chọn?

- Chồng em đã tin tưởng cậy nhờ anh thì anh cứ quyết. Em đi theo trả tiền thôi, chứ em đâu biết gì?

- Vậy thì được! Một lời đã biết đến nhau.. Em nói thế anh yên tâm rồi. Theo ý anh thị trường chỗ em mua thế này thích hợp hơn..

Miệng nói, tay Tin tưởng chỉ chỗ quầy bán đồ cũ.

Điện thoại thật đúng là bày ra như hàng khoai lang! Xanh đỏ, đen trắng đủ các màu, các cỡ. NoKia, Sam Sung, Mobile, Qmobile.. Ngoan hiền nhìn cứ hoa cả mắt.

Nàng nhói cả tai, rùng mình khi biết giá của nó rẻ cũng thật bất ngờ!

       Cái đắt bù cái rẻ chỉ trăm hơn, trăm ngót! Có cái vài mươi ngàn đồng. Thật không thể tin được!

Những thứ này chưa nói ở“thị trấn tắc kè” của nàng, ngay ngoài thành phố mới thành lập còn “non tuổi” quê nàng, người ta bán gấp mấy lần tiền!

Thí dụ chiếc Nô đen đen kia, bán được cả triệu là cái chắc!

Sao lại có chuyện chênh lệch đến ghê gớm như vậy? Nàng không hiểu nổi?

Mặt bằng dân trí và bức tường kỹ thuật vi mạch là khoảng cách mà lúc này nàng chưa thể vượt qua!

Thật là cơ may ngàn vàng. Vừa bán vừa cho, vừa vứt đi những cái hỏng không thể dùng, nàng cũng lãi chán!

Nhưng làm gì có chuyện vứt đi, khi Chiến đen, người tin tưởng, ân nhân của nàng cẩn thận chọn từng chiếc? Hắn ta lắp thẻ, cài pin gọi vớ vẩn đi đâu đấy, máy làm việc, ok luôn!

Mấy ngày liền thị trấn nhỏ sôi lên vì điện thoại di động giá bèo. Thoạt đầu là các thầy cô giáo, các loại cán bộ ủy ban, người buôn trâu, buôn chuối, buôn chó.. Đến cả trẻ con chăn trâu bò cũng mỗi đứa một cái.

Tiền vài triệu thì khó, chứ tiền trăm, người mua đầy!

Lại thêm nhà mạng Viettel, Vina phồn tăng cường phủ sóng. Nói mỗi người một cái thì là nói ngoa. Mỗi nhà một hai cái là chuyện có thực.

Cuộc cách mạng thông tin khiến cả một vùng khởi sắc, vợ chồng thợ Kạo như được trời “ỉa vào nồi”. ( Như láng giềng vui, mừng cho, bông phèng mà nói thế ). Nghe, thợ chỉ cười, không giận! Ngoan Hiền má lúm đồng tiền, xinh lại càng tươi, nhớ ơn Chiến đen lắm lắm!

Chưa hết..

Thấy làm ăn được, cũng nhiều người “vác rá đi đơm”. Lần mò về tận Hà thành đong máy cũ, bãi thải lên.

Lẽ đời trâu chậm làm gì còn nước trong? Vợ chồng thợ Kạo phường “con chim bồ câu” ở thị trấn này ăn nhả bã ra rồi, kiếm khẳm một mớ, giờ mới theo, đâu đến lượt họ?

Một chiêu nữa, thiên hạ nhụt hẳn khí thế, bỏ cuộc cạnh tranh lành mạnh này. Ấy là mấy tháng sau Chiến đen mách thêm cho thợ Kạo nước cờ mới.

Ngoan Hiền lần nữa theo anh ta cắp cặp sang Tàu. Không biết người Trung Quốc làm thế nào mà giá hàng điện tử rẻ đến nát óc cũng không ai nghĩ ra được. Có bền hay không còn là chuyện lâu dài. Điện thoại di động Tàu mẫu mã chẳng kém gì hàng xịn của Nhật, của Hàn. Có cái kiểu dáng màu mè còn đẹp hơn. Về cái khoản hình thức này họ là bậc thầy thiên hạ!

Thợ Kạo lại một phen trúng quả đậm! Buôn một bán lãi hai ba làm gì mà không giàu?

Vợ chồng Thợ đào móng, xây nhà, mở rộng kinh doanh..Phát đạt trông thấy từng ngày.

Chỉ có điều thợ phân vân, nghi hoặc. Hình như vợ mình bây giờ không còn Ngoan Hiền như trước nữa?

Lâu lâu cô ấy lại có chuyện phải đi vài ngày. Chồng hỏi, vợ bảo: “ Có quăng quật mới bật màu. Có phải sung đâu mà há miệng cho rụng vào mồm? Đồng tiền kiếm được cứ phải là lăn lóc như cóc bôi vôi”. Thợ chả biết nói sao, chỉ lẩm bảm: “Bôi gì thì bôi, đừng bôi bẩn, xấu mặt thằng này là được!”

Hư Hỏng lườm một cái, huề cả làng!

**

Bẵng đi một thời gian, thợ bỏ nghề. Chiến đen cũng không xuất hiện ở thị trấn này. Tiệm hớt tóc của thợ cho người khác mượn.

Tôi vẫn phải tháng tháng tới đây.

Thấy tay thợ mới khoe vợ chồng Ngoan Hiền+ Hư Hỏng dạo này đổi nghề. Chuyện ấy cũng thường.

Thị trấn này ai chả thế? Nhất nghệ tinh có mà khoai chả có mà ăn!

Thí dụ: Anh hàng ba toa bán thịt kiêm thêm bán hoa quả, cải bắp, su hào. Chị bán vải kiêm thêm giày, dép các loại. Tiệm thuốc kiêm cả “đông tây y kết hợp”.,vv

Có như thế mới phát huy được tiềm năng “tổng hợp” của vài ba thứ nghề. Mới sống nổi ở cái thị trấn, thị trường vừa nhỏ lại vừa hẹp này.

Tôi không lạ!

Tôi chỉ hơi ngạc nhiên khi tay thợ cạo mới này hỏi:

- Thầy Binh ( chính danh thợ Kạo phường) đã gặp chú chưa?

Hỏi chuyện gì? Anh ta kể: 

- Hai ông bà ấy bây giờ chuyển sang làm việc cho “Pooli sừn”, đang vận động tham gia bảo hiểm nhân thọ, nhân thiếc gì đấy. Ai ông ấy cũng mời tham gia, chả nhẽ chỗ thân quen ông ấy không nói gì với chú?

- Không thấy nói!

- Người tham gia đông lắm vì “siêu lợi nhuận” chú ạ! Cháu tiếc mình không có khả năng, nếu không cũng tham gia rồi!

Lạ nhỉ? Thời buổi khó khăn này, kiếm miếng ăn đã cực, lại có cái gì mà siêu lợi nhuận? Mình cũng chịu khó tăm tia, nghe ngóng mà đâu có biết?

Lúc tôi tìm đến nhà, thấy một mụ nữa beo béo, tròn tròn đang cười hớn hở. Thợ Kạo, à quên, thầy Binh chỉ người đó bảo:

- Cô Thúy vừa được phong giám đốc công ty, phụ trách mảng trên này đấy. Chân này trước định dành cho chú, lại sợ chú e dè nên không dám bảo. Làm ăn lớn phải có cái gan. Thò thò, thụt thụt khá được cũng còn lâu. Nhưng nếu chú nhiệt tình tôi vẫn giới thiệu cho chú được một chân..

Tôi ngồi nghe hai người trao đổi. Hình như ngày mai Chiến đen sẽ đánh xe lên đón hai người về công ty “Pooli Sừn Sừn” gì đấy dự đại hội.

Lại vẫn là Chiến đen mở ra cơ hội này.

Nghe loáng thoáng thoáng, biết thầy Binh cũng kiếm được mớ kha khá. Mỗi thành viên gia nhập, thầy được công ty cho hai mươi phần trăm trích lại. Từ đầu đến giờ ẵm cả tỷ hơn tỷ ngót rồi!

Hình như thầy cố ý tiết lộ, vận động khéo người nghe như một sự vô tình! Ngày mai hai người này “hạ quyết tâm đánh một quả lớn”.

Nếu được, họ sẽ có chuyến du lịch Thái Lan một tháng miễn phí cùng với hơn tỷ lợi nhuận mà không phải nhỏ mồ hôi! Thật là phi thường!

Về cứ ngậm ngùi cho bản thân. Người ta làm giàu cứ dễ như đùa, như trở bàn tay, còn mình..!

**

Tôi không phải chờ đợi lâu. Ba ngày sau Ngoan Hiền hay là Hư Hỏng hớt hải đến nhà. Nàng nói, vợ chồng nàng vừa bị một “cú lừa ngoạn mục”, không thể ngờ được!

Nàng ngẹn ngào kể trong nước mắt cho tôi nghe câu chuyện của gia đình nàng. Chồng nàng và béo béo tròn tròn  vừa “khâu vá” khắp chỗ, cho đủ ba tỷ đồng để đoạt giải công ty!

Cứ khai vống tên người tham gia, mặc dù họ không có đồng nào! Chỉ cần tham gia chữ ký và cái chứng minh nhân dân là đủ!

Hai người dự tính được cái khuyến mại “kếch đùng” kia bù vào, trừ đi vẫn còn dư cả tỷ cho mỗi người.

“Không ai ngờ cái trò đếm cua trong lỗ đáo để đến thế này!”. Nàng ngậm ngùi kết luận.

Người ta nói trắng trợn, xanh rờn: “ Kinh doanh bao giờ cũng có khi gặp rủi ro, Công ty đang gặp khó khăn như vậy. Mong được các thành viên chia sẻ với công ty”!

Nhưng ai là người chia sẻ với số nợ mấy tỷ khai khống cho người tham gia của nàng đây? Ý kiến thắc mắc cũng không đi tới đâu. Cả hai ngã vật ra hội trường, phải đi cấp cứu ngay giữa chừng đại hội!

Tôi hỏi bây giờ thày giáo thế nào? Nàng bảo: “đã ra viện, nhưng vẫn chưa nói được câu nào, có lẽ nhà tôi cấm khẩu mất chú ạ. Chú hay thuốc, có cách nào cứu anh ấy, tôi đội ơn chú?”

Tôi làm hết cách và hết sức của mình, nhưng không kết quả. Người ta có thể chữa được bệnh chứ ai chữa được lòng trời, khi ông ấy đã có ý muốn éo le?

Ngoan Hiền về xuôi tìm thầy, rước thợ chữa cho chồng. Nàng đi nửa năm rồi vẫn chưa thấy về..

Thợ Kạo trở lại nghề cũ như xưa.Còn béo béo tròn tròn đi buôn chuối quả.

Thợ chưa nói được, hay không nói được nữa, cho đến giờ tôi vẫn phân vân?

Chợt có chiếc xe bốn chỗ đỗ ngay trước cửa tiệm. Ngoan Hiền từ trong xe bước ra. Tiếp đến là Chiến đen, tóc vẫn loăn xoăn như ngày đầu đến thị trấn này.

Có tiếng quát:

- Thằng khốn!

Tôi quay lại, thấy thợ Kạo tay cầm cái kéo, mặt tái dại, miệng hơi méo lao ra như định đâm ai?

Anh ta đã cất tiếng. Chỉ có điều đó là câu nói không ai muốn nghe.

Ngoan Hiền nhẹ nhàng, khéo léo:

- Mình cứ bình tĩnh, đừng nên nóng. Nóng giận là hỏng việc. Anh Chiến đây đến để cứu mình, có cách rồi!

 Chưa ai biết nàng nói có cách là như thế nào?

Sững nhìn nhau. Thợ đặt cái kéo lên bàn, lặng im một lúc không nói gì..

Ngoan hiền bảo tôi với mấy người khác:

- Nhà em có việc bận đột xuất, mong mọi người thông cảm. Có cắt thì đợi đến mai!

**

Thôi, chẳng nay thì mai. Với tôi sớm muộn một ngày chả quan trọng. Quan trọng bây giờ là thầy giáo Binh, thợ Kạo phường tôi đã nói được rồi!

Không có người này, tất có người khác. Không phải lo chuyện cắt tóc cạo râu hay lấy ráy tai.

Quan trọng ở chỗ tôi với thợ lâu nay là chỗ thân gần, chả giấu nhau chuyện gì!

Nếu thợ không khỏi bệnh câm nín, “cơ quan ngôn luận” không trở lại bình thường, những lúc buồn tôi biết chuyên trò, tâm sự với ai?

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Khu Vực 51 - Những Bí Ẩn Về Người Ngoài Hành Tinh

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Shostakovich: Câu chuyện về sự hèn nhát

Hinde Pomeraniec

Phạm Nguyên trường dịch

Lời người dịch: Xin coi bản dịch này như nén tâm nhang thắp trước hương hồn những người như Trần Đức Thảo, Nguyễn Hữu Đang, Hoàng Cầm, Phùng Quán… 

Một khách sạn tuyệt vời, 180 phòng, hiện nằm trong chuỗi khách sạn Four Seasons (Bốn mùa), nhưng có lịch sử riêng, và cũng là minh họa tuyệt vời cho nỗi sợ hãi trước một bạo chúa. Đấy là khách sạn Moskva, một tòa nhà được coi là biểu tượng của thủ đô Nga, nằm cách điện Kremlin khoảng 100 mét. Khách sạn này khánh thành năm 1935. Một trong số các đặc điểm cần chú ý là mặt tiền không đối xứng của nó, một sự hỗn hợp kỳ lạ giữa phong cách kiến tạo và phong cách Xô Viết.

Truyền thuyết nói rằng, vì chưa biết chắc chắn quyết định cuối cùng, kiến trúc sư Alexei Shchusev đã chuyển hai bản phác thảo với những phong cách khác nhau cho Stalin để lãnh tụ chọn. Như người ta khẳng định, Stalin đã ký tên lên ngay giữa bản vẽ và vì không ai dám hỏi ông ta định nói gì, Shchusev đành chấp nhận rằng khách sạn sẽ được xây dựng dựa trên cả hai bản phác thảo. “Nghệ sĩ theo trường phái hiện thực vẽ những gì hắn trông thấy; nghệ sĩ ấn tượng vẽ cái hắn cảm nhận được; còn nghệ sĩ hiện thực xã hội chủ nghĩa thì vẽ những gì cấp trên bảo”. Có thể thấy câu văn hài hước này trong tác phẩm của Tomás Varnagy (Tây Ban Nha): Proletarios de todos los países… ¡Perdonadnos! (Vô sản toàn thế giới, hãy tha tội cho chúng tôi!).

Lịch sử khách sạn Moskva và câu chuyện hài hước liên quan với nó nhắc nhở chúng ta về quá khứ độc tài và những vụ đàn áp, khi bất đồng chính kiến có nghĩa là tù đày, tra tấn và chết, còn các văn nghệ sĩ thì phải làm theo yêu cầu của chính quyền và thỏa mãn thị hiếu của họ. Cuốn tiểu thuyết nổi tiếng The Noise of Time (Tiếng ồn ào của thời gian) của nhà văn Anh, Julian Barnes, viết về gian đoạn này và những khó khăn của nó – đây là tác phẩm kể lại cuộc đời của một trong những nhà soạn nhạc vĩ đại nhất của thế kỷ XX.

Ngày 28 tháng 1 năm 1936, cùng với một nhóm tùy tùng, Joseph Stalin đi nghe bản opera “Phu nhân Macbeth ở quận Mtsensk” của Dmitri Shostakovich . Lúc đó mới 29 tuổi, nhưng nhà soạn nhạc này đã rất thành công và được mọi người công nhận, kể cả ở nước ngoài. Trước khi buổi hòa nhạc kết thúc, Stalin tỏ ra tức giận và cùng đoàn tùy tùng ra khỏi Nhà hát Lớn. Chẳng bao lâu sau, thái độ bất mãn đã được tung lên trong bài xã luận báo Sự Thật: “Mớ hổ lốn chứ không phải là âm nhạc”. Bài báo chỉ trích nhà soạn nhạc vì tác phẩm “mơ hồ và phi chính trị”, “giật gân”, “dùng âm nhạc mang tính thần kinh suy nhược và lớn giọng nhằm mơn trớn thẩm mĩ truỵ lạc của giai cấp tư sản”. Bài viết này đặt dấu chấm hết cho sự nghiệp âm nhạc opera của Shostakovich, khởi đầu cho thời kỳ bách hại ông, cả trên phương diện cá nhân lẫn phương diện nghệ thuật, đã để lại dấu ấn lên cả nghệ thuật cũng như hành vi của ông.

Hèn nhát Barnes nghĩ, khó hơn hẳn anh hùng hay một người cần cù lao động. “Muốn thành anh hùng chỉ cần thể hiện lòng can đảm ở một thời điểm nào đó mà thôi: rút một khẩu súng ra, ném một quả lựu đạn, bấm ngòi nổ một quả bom hẹn giờ, thế là đi đời tên bạo chúa và cả mình. Nhưng để trở thành một kẻ hèn nhát – đấy là công việc phải làm suốt đời”. Sau khi bản opera bị cấm, Shostakovich buộc phải từ bỏ quan điểm của mình về đời sống và nghệ thuật, và chấp nhận những điều kiện mà chính quyền áp đặt không chỉ đối với sự nghiệp sáng tác mà cả những lời phát biểu công khai. “Thay vì giết ông, người ta để cho ông sống, nhưng trong khi để cho ông sống, họ đã giết ông”, cuối đời, nhà soạn nhạc đã cảm thấy như thế, đấy là theo lời của Barnes.

Lúc đó có nhiều biện pháp tác động lên tâm hồn con người, sỉ nhục được thể hiện bằng những hình thức tinh vi nhất. Nếu thời Stalin là đàn áp, thì giai đoạn sau là ức chế lâu dài về mặt tinh thần (“Thời kì kiêng khem”, như nhà thơ Anna Akhmatova nói). Mục tiêu tối thượng là buộc người làm nghệ thuật phải phục vụ bộ máy quan liêu, biến người đó thành chiếc loa tuyên truyền của chế độ toàn trị. “Có ba cách hủy hoại tâm hồn con người: bằng những hành động mà người khác làm với mình; bằng những hành động mà người khác buộc mình phải làm, và bằng những hành động mà mình tự nguyện làm. Một trong ba phương pháp là đã đủ, nhưng nếu sử dụng cả ba cùng một lúc thì kết quả thật là khủng khiếp”.

Dmitri Dmitriyevich Shostakovich (1906-1975)

Nếu, sau khi đã bị tù đày, mà lại được ngồi trên một chiếc ghế êm để đánh giá về cuộc đời của những người khác, thì ta sẽ phải thừa nhận rằng quan trọng nhất là sống sót. Ở Liên Xô, một nhà soạn nhạc mà không phải là hội viên Hội nhạc sĩ và không phù hợp những tiêu chuẩn thẩm mĩ của chính quyền thì đừng có mơ không chỉ công diễn tác phẩm mà còn không thể mua được cả giấy viết nhạc. Và người đó luôn luôn đứng trước lựa chọn khó khăn: giữ mạng sống của những người thân và của chính mình, đồng thời trở thành đầy tớ của chế độ. Shostakovich tiếp tục sáng tác, trong khi phải cắt phần quan trọng trong một số tác phẩm, đồng thời lại tự cho phép mình được tự do thể hiện trong một số tác phẩm khác. Ông qua đời năm 1975. Cuộc đời ông, theo mô tả của Barnes, có thể được coi là câu chuyện về sự hèn nhát.

Nguồn: La Nacion Argentina, Dịch theo bản tiếng Nga tại địa chỉ: Inosmi.ru

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Khiêm nhường vì tự do

Steven Horwitz

Phạm Nguyên Trường dịch

Một trong những lời phàn nàn thường gặp về việc để cho con người sống cuộc đời của họ, nói chung không bị chính trị can thiệp vào, là nhiều người đơn giản là không đủ khôn ngoan để có thể tự quản lý cuộc sống của mình. Những người phê bình như thế thường phản ứng lại với các luận cứ do những người ở phía bên kia đưa ra, nói rằng lý do để mọi người được phép tự do là chúng ta đủ khôn ngoan để tự quản lý cuộc sống của mình.

Đánh giá quá cao lý trí của con người là nguyên nhân để một số người có quyền kiểm soát một số người khác, một quyền mà không người nào đủ sức nhận lãnh. 

Thứ nhất, có lẽ là rõ ràng: Nếu người ta không đủ khôn ngoan để có thể tự quản lý cuộc sống của mình thì tại sao chúng ta phải tin rằng có những người đủ khôn ngoan để quản lý cuộc sống của những người khác? Ví dụ, điều gì đảm bảo rằng chúng ta bầu hay bổ nhiệm một số ít người thực sự đủ khôn ngoan - đủ sức quản lý cuộc sống của chính họ - vào chính quyền để chỉ đạo cuộc sống của tất cả những người khác?

Và điều gì đảm bảo rằng họ đủ khôn ngoan để biết cái gì là tốt nhất không chỉ cho mình mà còn cho những người khác? Luận cứ về “người không đủ khôn ngoan” có thể quay trở lại để chống lại những người bảo vệ nó như thế đấy.

Nhưng luận cứ “nhân dân là những người đủ khôn ngoan” cũng có vấn đề. Đây là câu hỏi mang tính thực nghiệm về việc nhân dân nói chung khôn ngoan đến mức nào và họ có thực sự đủ khôn ngoan để quyết định hay không. Bằng chứng thực nghiệm từ tâm lý học và kinh tế học hành vi cho thấy hầu như tất cả mọi người đều còn lâu mới có lý trí hoàn hảo của Con Người Kinh Tế.

Thậm chí nếu sự thật là chúng ta đủ khôn ngoan để quản lý cuộc sống của chúng ta, thì điều đó cũng không có nghĩa là chúng ta có thể đủ khôn ngoan để quản lý cuộc sống của những người khác? Về mặt lịch sử, luận cứ ủng hộ chủ nghĩa xã hội và các hình thức can thiệp không đến mức bao trùm như thế của chính phủ thường dựa vào lời tuyên bố mạnh mẽ về lý trí của con người. Nếu chúng ta đủ khôn ngoan để kiểm soát thiên nhiên, thì chắc chắn là chúng ta có thể làm tương tự như thế đối với xã hội.

Thái độ kiêu ngạo chết người

Luận cứ như thế thường xuất hiện trong ngôn từ của những người muốn làm những điều tốt nhất cho xã hội, cũng như những người chân thành tin rằng chúng ta có thể cải thiện số phận của nhiều người bằng cách giao cho chính phủ hay toàn dân nhiều quyền quyết định hơn.

Nhưng, niềm tin sai lầm như vậy vào sức mạnh của lý trí, Hayek gọi là “thái độ kiêu ngạo chết người”, có thể và đã dễ dàng trượt vào quyền lực chỉ vì quyền lực khi những nỗ lực lập kế hoạch xã hội một cách duy lý thất bại thường biến thành những nỗ lực phi nhân tính nhằm kiểm soát xã hội, gắn liền với thuyết ưu sinh trong Kỷ Nguyên Tiến Bộ (ở Hoa Kỳ, từ những năm 1890 đến những năm 1920 - ND).

Sự thất bại gần đây nhất của chủ nghĩa xã hội phong cách Chavism tại Venezuela là một lời cảnh báo cực kỳ rõ ràng cho những nhà chính trị gia kiêu ngạo nghĩ rằng một học thuyết có thể thay đổi khách quan.

Đánh giá quá cao lý trí của con người là nguyên nhân để một số người có quyền kiểm soát một số người khác, một quyền mà không người nào đủ sức nhận lãnh.

Vậy, nếu con người không đủ khôn ngoan để đưa ra quyết định, kể cả những người có chức có quyền, nếu người ta thậm chí không thể quản lý được cuộc sống của chính mình, thì tự do chính xác có nghĩa là gì?

Chúng tôi muốn phân biệt hai tuyên bố khác nhau sau đây:

“Tôi rất khôn ngoan và vì vậy có thể quản lý cuộc sống của tôi một cách tuyệt vời”.

và

“Tôi không hiểu biết nhiều, nhưng không ai hiểu biết tốt hơn tôi cách thức quản lý cuộc sống của chính tôi”.

Câu đầu tiên là tuyên bố chắc chắn về lý trí của con người. Câu thứ hai là tuyên bố khiêm tốn hơn, nó nói rằng, so với những người khác thì tôi là người có nhiều khả năng hơn trong việc đưa ra những quyết định tốt nhất đối với tôi.

Nhưng tuyên bố thứ hai vẫn bỏ qua một số yếu tố quan trọng, biện minh cho việc cho phép những người thậm chí là thiếu lý trí và sai lệch về nhận thức được tự do quản lý cuộc sống của mình. Nếu nhân loại có các tổ chức kinh tế, chính trị và xã hội đúng đắn, thì người ta có thể quan sát hành vi của nhau và xác định được loại hành vi nào “có ích”, còn loại nào không và họ có thể bắt chước những lựa chọn làm cho những người khác thành công.

Các tiến trình xã hội là tiến trình học tập, và tất cả chúng ta sống tốt hơn bằng cách bắt chước những sáng kiến giúp những người khác thành công. Cả quá trình tiến hóa trong lĩnh vực sinh học lẫn lĩnh vực xã hội đều đòi hỏi phải có đổi mới, đòi hỏi phải có một số biện pháp nhằm xác định xem đổi mới như vậy có lợi hay không, và sau đó là quá trình bắt chước hay sao chép đổi mới của những người khác. Những quá trình đổi mới và bắt chước như thế là nguồn gốc của tiến bộ, cả trong thế giới tự nhiên và lẫn trong xã hội loài người.

Tiến hóa sinh học, tất nhiên, có cả ba. Đổi mới diễn ra thông qua đột biến gen. Những đột biến làm cho một gen hay một con vật hoặc một nhóm sống sót và sau đó được truyền lại cho thế hệ tiếp theo. Sống sót là tiêu chuẩn của thành công, còn chuyển giao đột biến đó thông qua sinh sản là hành động bắt chước.

Thị trường là quá trình học tập

Từng cá nhân, chúng ta có thể không biết nhiều, nhưng cùng nhau, với những thiết chế đúng đắn, chúng ta có thể học hỏi nhau và, ở trong tập thể, chúng ta biết nhiều.

Chúng ta thấy các quá trình tương tự như thế trên thị trường. Các doanh nhân xuất hiện với ý tưởng mới, và đó là đổi mới. Các tín hiệu lãi và lỗ của thị trường là chỉ dấu về thành công hay thất bại trong việc tạo ra giá trị cho những người khác. Những người sản xuất khác phản ứng với tín hiệu lợi nhuận bằng cách bước vào thương trường và làm ra món hàng tương tự, và đấy chính là quá trình bắt chước và học tập về kinh tế.

Trong cả hai quá trình đó, tiến bộ được xác định từ quan điểm học tập, và quá trình học tập như vậy diễn ra bởi vì có thể để xác định được những đổi mới giúp những người khác thành công và cách bắt chước họ. Cái gì tạo ra tiến bộ thì cũng có cơ hội sống sót tốt hơn (trong quá trình tiến hóa về sinh học) hoặc khả năng tạo ra giá trị (trên thị trường). Đó là cái đẹp của lời tuyên bố của Matt Ridley rằng tiến bộ xã hội xuất phát từ “ý tưởng làm tình”. Một quá trình tương tự cũng diễn ra trong lĩnh vực văn hóa, nơi, sáng tạo có thể được công nhận và bắt chước, đó là nhận thức ban đầu về “trào lưu”.

Châu Âu đã phát triển bởi cuộc cách mạng giải phóng con người, nơi mọi người có thể tự do theo đuổi những thứ quyền lực mà họ mong muốn.

Từng cá nhân, chúng ta có thể không biết nhiều, nhưng cùng nhau, với những thiết chế đúng đắn, chúng ta có thể học hỏi nhau và, ở trong tập thể, chúng ta biết nhiều.

Con đường duy nhất dẫn tới tiến bộ là để cho mọi người tự do đổi mới 

Luận cứ biện minh cho quyền tự do của con người không phải là chúng ta khôn ngoan đến mức chúng ta có thể quản lý được cuộc sống của mình thực sự tốt, mà là từng người chúng ta không khôn ngoan đến như thế và biện pháp duy nhất để chúng ta có thể trở thành khôn ngoan hơn là học hỏi lẫn nhau.

Quá trình học tập đòi hỏi phải có quyền tự do sáng tạo và tự do bắt chước và nó phải bao gồm quy trình đáng tin cậy chứng tỏ sự thành công. Không ai có đủ kiến thức để quản lý cuộc sống của mình một cách hoàn hảo, cũng không ai có đủ kiến thức để quản lý cuộc sống của những người khác. Đó là lý do vì sao chúng ta cần tự do, tự do và đặc biệt là tự do kinh tế, để thử nghiệm, dù thành công hay thất bại và bắt chước để cải thiện. Tương tự như vậy, điều mà John Stuart Mill gọi là “làm thí nghiệm trong lúc sống” cũng quan trọng đối với tiến bộ xã hội, văn hoá, như tinh thần kinh doanh đối với tiến bộ kinh tế.

Luận cứ ủng hộ quyền tự do, được do những người theo chủ nghĩa tự do cổ điển, như Hayek, đưa ra, không phải là dựa trên những cá nhân rất duy lý, có khả năng đưa ra những quyết định tối ưu. Mà là tín điều khiêm tốn, cho rằng lý trí của chúng ta là có giới hạn.

Và đó thái độ khiêm tốn như thế chính là nền tảng cho quyền tự do: con đường duy nhất dẫn tới tiến bộ là để cho mọi người tự do đổi mới và bắt chước bằng cách phát triển các thiết chế nhằm cung cấp thông tin và động lực cần thiết để đánh giá thành công và khuyến khích người ta bắt chước.

Đấy chính là cái mà thị trường tự do và quyền tự do xã hội trong xã hội tự do và cởi mở cung cấp cho người dân. Chúng ta không đủ khôn ngoan để đưa nó vào cuộc sống, nhưng chúng ta có thể dễ dàng bị đau khổ do thái độ ngạo mạn, đủ sức phá hủy trật tự của các thiết chế giúp cho tự do làm công việc của mình, mặc cho những định kiến về nhận thức và lý trí có giới hạn, vốn là đặc điểm của những người tiến bộ nhất trên hành tinh của chúng ta. Những điều chúng ta học được của nhau, chứ không phải những điều mỗi người chúng ta biết là cơ hội của tự do.

Steven Horwitz là Giáo sư kinh tế học tại St. Lawrence University và tác giả cuốn Hayek’s Modern Family: Classical Liberalism and the Evolution of Social Institutions.

Đã đăng trên Luật Khoa

Nguồn: https://fee.org/articles/the-humble-case-for-freedom/

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Ảnh, video, “nude tự sướng” là miếng mồi ngon

Mấy tháng vừa qua, chuyện “Sextortion”(Bóc lột tình dục) bỗng ồn ào trở lại và trở thành đề tài nóng hổi vì nó đã lan rộng ra toàn cầu. Đây là lúc các cư dân mạng cần phải lưu ý, nhất là các bậc cha mẹ có con cái vào tuổi teen là tuổi dễ bị mắc bẫy nhất.

Mới đây hai sinh viên của trường đại học George Mason University ở tiểu bang Virginia, Hoa Kỳ, đã là nạn nhân của một vụ tống tiền. Cảnh sát cho biết những kẻ gian đã tạo được lòng tin ở các em trên mạng và dụ dỗ các em thể hiện các hành vi dâm dục nhất là các ảnh, video, “nude tự sướng” rồi truyền qua webcam của chúng. Sau đó chúng doạ nạt sẽ tung những hình ảnh và video clip đó đi khắp nơi nếu không đưa chúng tiền hoặc tình, hoặc làm bất cứ gì chúng đòi hỏi.

Năm 2012, Amanda Todd, một nữ sinh 15 tuổi ở Canada đã tự tử vì video clip của cô bị tung lên mạng. Cô đã là nạn nhân của “Sextortion” từ năm cô 13 tuổi. Cô đã dùng loại “video chat” trên mạng để kết bạn cũng như trò chuyện với người lạ và nhận được nhiều lời khen cô đẹp. Kẻ gian đã dụ dỗ và thuyết phục cô phô ngực trần qua máy quay phim suốt một năm trời. Sau chúng đe doạ sẽ tung hình ảnh lõa lồ của cô lên mạng cho các bạn bè cô xem, nếu cô không làm theo lời chúng yêu cầu là thực hiện những show dâm dục tự sướng. 

Không đạt được mục đích, chúng mở một facebook có tràn ngập những hình ảnh phô ngực của cô và gởi cho tất cả bè bạn cô. Chúng tiếp tục theo dõi và làm nhục cô với các hình ảnh đó trong nhiều năm trời. Cô bị nhục nhã, xấu hổ rồi sinh ra trầm cảm, phải dùng rượu và ma túy để giải toả. Cô tự tử nhiều lần nhưng bất thành. Cuối cùng cô chết vì tự tử thành công.

Chuyện Sextortion xảy ra từ lâu, không phải mới đây. Một trong những tội phạm là Anthony Stancl hiện đang phải chịu án 15 năm tù vì tội giả mạo làm phụ nữ trên Facebook, sau đó lừa gạt, dụ dỗ các nam sinh viên chia sẻ những bức ảnh sex. Hắn đã uy hiếp các nạn nhân, đe dọa sẽ tung bộ ảnh nhạy cảm đó ra nếu không chịu quan hệ tình dục với hắn. Ở Âu Châu, một nhân viên Bộ Ngoại giao tại Đại sứ quán Mỹ tại London đã bị kết án hơn bốn năm tù giam sau khi đe dọa sẽ đưa hình ảnh khiêu dâm của phụ nữ lên mạng.

Trong một số trường hợp, những kẻ tội phạm giả vờ gặp vấn đề không thể kết nối internet và đã hướng dẫn nạn nhân tải về một ứng dụng cho phép hai bên có thể tiếp tục nói chuyện. Ứng dụng này thực ra là một Malware (phần mềm độc hại), cho phép những kẻ gian truy cập vào máy tính nạn nhân và kiểm soát máy của họ từ xa. Nó cũng cho phép chúng thu thập thông tin về các bạn bè, liên lạc của nạn nhân. Mục tiêu của chúng thường là phụ nữ và các thiếu nữ vị thành niên.

Đó là trường hợp của tên lừa đảo Luis Mijangos, 32 tuổi ở California. Hắn có thể bật webcam và micro phone của họ và do thám họ, cũng như nhìn thấy tất cả mọi thứ họ đánh máy. Đôi khi, hắn ta giả vờ là bạn trai của họ để họ gửi cho hắn những hình ảnh tự sướng và sau đó hắn đã sử dụng những thứ này để tống tiền, tình họ. Đã có ít nhất 230 người là nạn nhân của hắn, 44 người trong số đó, ở độ tuổi dưới 18. Cuối cùng hắn đã bị bắt với án 6 năm tù giam.

Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đã công bố trong một bản cáo mới về “Sextortion” như thế này “Cho đến hôm nay “Sextortion” đã trở nên mối đe doạ đáng kể, vì nó ngày càng gia tăng, nhất là đối với trẻ em. Kết quả của hơn 60 phần trăm câu trả lời của những người đã dự một cuộc khảo sát tiết lộ rằng hình thức dụ dỗ trẻ em qua mạng này đã tăng lên rõ rệt”. Bộ cũng thực hiện một cuộc đánh giá “National Child Exploitation Threat Assessment” tức “Cuộc đánh giá về mối đe doạ của sự lợi dụng trẻ em ở trên toàn quốc”. Cuộc đánh giá do các điều tra viên khảo sát, công tố viên, các nhà phân tích và các nhà cung cấp dịch vụ cho nạn nhân thực hiện để xác định các mối đe dọa lớn nhất trong việc khai thác, bóc lột tình dục trẻ em. Đồng thời Bộ Tư pháp cũng muốn cảnh báo giới trẻ về sự nguy hiểm của việc chia sẻ những khoảnh khắc riêng tư qua mạng. Mối đe dọa ấy không chỉ giới hạn trong việc lạm dụng tình dục mà nó còn có những hậu quả nghiêm trọng khác trong lãnh vực sức khoẻ tâm thần của các em. Nạn nhân của Sextortion thường bỏ học hoặc học hành giảm sút, bị trầm cảm và tự hại mình cũng như tự sát ở mức báo động. Một bản phân tích của FBI năm 2015 liên quan tới 43 trường hợp Sextortion trẻ em, những nạn nhân tiết lộ, có ít nhất hai người tự tử và nhiều hơn con số 10 người đã tìm cách tự tử. Như vậy, có ít nhất 28 phần trăm của các trường hợp này và có ít nhất một nạn nhân tự tử hoặc cố gắng tự tử ".

Kể từ khi có mạng lưới internet, hình thức tấn công tình dục qua mạng như Sextortion đã nở rộ và làm thay đổi bao cuộc sống của hàng ngàn nạn nhân từ các trường đại học cho đến các căn cứ quân sự. Luật pháp Hoa Kỳ mới thực sự can dự và thực thi luật pháp vào các trường hợp này vào đầu những năm 2000. Senior Benjamin Wittes nói, “Đây là một hình thức mới của các cuộc tấn công tình dục trong khi tội phạm có thể hành động mà không cần sự có mặt của nạn nhân và có thể tấn công một cách quy mô”. Ông đã kiểm tra 78 trường hợp gần đây với hơn 3.000 nạn nhân, trong một báo cáo của ông về vấn đề này. 

Các nạn nhân đa phần là trẻ vị thành niên (78%). Những thủ phạm đều là phái nam. "Đây thực sự là một vấn đề của nam giới," Wittes nói. Các nạn nhân phần lớn là phụ nữ, có nhiều người  trưởng thành, trong khi trẻ em thì có cả gái lẫn trai. Ông Wittes cho biết thêm, “Điều đặc biệt là các bạn trẻ rất dễ bị tổn thương vì tình dục là vấn đề rất nhạy cảm”. Với sự phổ biến ngày càng lan rộng, con số bị Sextortion có thể lên tới 6,500 nạn nhân.

Vấn đề làm ông quan tâm hơn cả là có sự bấp bênh trong luật lệ. Mặc dù Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ bắt đầu nghiên cứu sâu hơn về Sextortion, thừa nhận sự tồn tại của nó, nhưng để chống lại, chưa có đạo luật cụ thể nào được viết thành luật. Nó không được xem như một tội riêng biệt trong luật liên bang hay tiểu bang tương tự như với các hình thức khác của những tội liên quan tới việc quấy rối trên mạng. Đã thế, lại không có tài liệu học thuật có sẵn để giáo dục công chúng hoặc cung cấp nguồn thông tin cảnh báo cho các nạn nhân. Trong khi kẻ tấn công lại là người vô danh và tấn công từ một nơi không rõ, không ai biết. Nó mang lại cho kẻ săn mồi việc tiếp cận dễ dàng và tấn công hàng hoạt, hàng ngàn con mồi trong một môi trường rộng lớn quy mô là thế giới ảo, nơi mà ai cũng có thể tấn công bất cứ ai và bất cứ nơi nào. Kẻ gian có thể đột nhập vào máy của nạn nhân và lấy cắp những thông tin kể cả hình ảnh riêng tư, trong đó các hình ảnh nude biến chúng thành miếng mồi ngon cho việc tống tiền, tống tình. Chỉ cần một máy tính là đủ.

Ông nhấn mạnh rằng, khi đạo luật bảo vệ trẻ em (Luật lệ để bảo vệ trẻ em ở Hoa Kỳ rất nghiêm nhặt) được thi hành trong các trường hợp trẻ em là nạn nhân Sextortion, thì các nạn nhân trưởng thành lại không được bảo vệ một cách mạnh mẽ. Con số phụ nữ trưởng thành trở thành nạn nhân cũng không nhỏ. Chính phủ nên lưu tâm đến vấn đề này.

Nói tóm lại, ngày nay, "Sextortion" đã phát triển mạnh trên toàn thế giới và lấy đi sinh mạng của một số trẻ em. Điều đáng lưu tâm là hình thức Sextortion đang được các nhóm tội phạm mạng có tổ chức, có kế hoạch sử dụng một cách rất hệ thống nhằm vào các nạn nhân cô đơn, tuyệt vọng trên mạng internet. Trở thành nạn nhân, bạn sẽ mất mát nhiều thứ trong đó có sức khoẻ tinh thần, tiền bạc, danh dự, thậm chí người thân và bè bạn.

Bạn nên cẩn thận với thế giới ảo, không nên chia sẻ những thông tin cá nhân hoặc hình ảnh, video clip, nhạy cảm với người lạ, đôi khi với cả các người thân vì chúng có thể giả dạng. Tránh lưu giữ những thông tin quan trọng hay hình ảnh nhạy cảm trong máy tính của mình. Bởi vì máy của bạn có thể bị nhiễm virus và kẻ gian xâm nhập và đánh cắp, bất cứ lúc nào mà bạn không hề biết. Nếu bạn có con em, hay các cháu nhỏ, cần cảnh báo và lưu tâm cùng nhắc nhở các em về những phương pháp thận trọng đề phòng chuyện Sextortion xảy ra. Phòng bệnh hơn chữa bệnh phải không các bạn ?

Trịnh Thanh Thủy

***

Tài liệu tham khảo

Sextortion,’ growing online problem worldwide, victimizes two George Mason students

https://www.washingtonpost.com/news/true-crime/wp/2016/05/10/sextortion-growing-online-problem-worldwide-victimizes-two-george-mason-students/

As ‘Sextortion’ Proliferates, Victims Find Precarious Place in Legal System

http://www.nytimes.com/2016/05/11/us/sextortion-victims-brookings-institution.html?_r=0

Phần nhận xét hiển thị trên trang