Kho giống má trên cánh đồng chữ nghĩa!

Thứ Năm, 24 tháng 4, 2014

"Mừng hơn anh Tú hỏng thi - Buồn hơn cô gái ngày đi lấy chồng"


Việt Nam không bị phạt khi rút đăng cai Asiad
Sau cuộc làm việc ngày 23/4, Hội đồng Olympic châu Á (OCA) đã chấp thuận lời đề nghị rút đăng cai Asiad 2019 từ phía Việt Nam, đồng thời khẳng định sẽ không đưa ra mức phạt khi Việt Nam xin rút không tổ chức sự kiện này.
Như đã thông tin, trong ngày hôm qua, Bộ trưởng Bộ Văn hóa – Thể thao &Du lịch Hoàng Tuấn Anh đã dẫn đầu đoàn Việt Nam sang Kuwait làm việc với Ủy ban Olympic châu Á (OCA) về quyết định xin rút đăng cai Asiad 18. Đoàn Việt Nam gồm các lãnh đạo Bộ Văn hóa – Thể thao & Du lịch, đại diện Bộ Ngoại giao, Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội, Tổng cục Thể dục thể thao và Ủy ban Olympic Việt Nam.

Trước đó, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng giao Bộ Văn hóa – Thể thao & Du lịch chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao và Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội khẩn trương làm việc với OCA và các đối tác liên quan để có phương án phù hợp rút đăng cai, không tổ chức ASIAD 18 tại Hà Nội. Việt Nam sẽ xin đăng cai tổ chức ASIAD vào thời điểm thích hợp.

Trong cuộc làm việc với Chủ tịch OCA Sheikh Ahmad Al-Fahad Al-Sabah tại trụ sở OCA ở Kuwait, Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh đã trình bày những khó khăn trong quá trình chuẩn bị tổ chức Asiad 18 của Việt Nam như thiếu kinh nghiệm tổ chức sự kiện lớn, gặp khó khăn về kinh phí…

Sau khi lắng nghe phía Việt Nam đưa ra lý do rút lui, Chủ tịch OCA đã rất thông cảm với tình hình hiện tại của Việt Nam đồng thời khẳng định OCA không phạt Việt Nam vì việc rút đăng cai.

Theo thông tin từ một thành viên trong đoàn Việt Nam, OCA thậm chí đã rất hài lòng khi Việt Nam đã thẳng thắn nói rõ những vướng mắc. Sau khi rút đăng cai Asiad 18, OCA muốn Việt Nam tập trung tổ chức thật tốt Đại hội thể thao bãi biển châu Á năm 2016 tại Nha Trang.

Theo Dân trí


"OCA vui mừng vì VN quyết định rút đăng cai Asiad sớm"

TTO - Hội đồng Olympic Châu Á (OCA) đã chính thức đồng ý để Việt Nam rút quyền đăng cai Asiad 2019 mà không đưa ra bất kỳ hình phạt nào.


Chủ tịch OCA Sheikh Ahmad chia sẻ với khó khăn của Việt Nam. Ảnh: OCA

Ngày 23-4, ông Sheikh Ahmad, chủ tịch Hội đồng Olympic Châu Á (OCA) đã có cuộc đón tiếp đoàn đại biểu của Việt Nam, đứng đầu là Bộ trưởng Bộ VH-TT&DL Hoàng Tuấn Anh tại Kuwait.

Trong cuộc họp, ông Hoàng Tuấn Anh đã bày tỏ sự tiếc nuối về việc phải rút quyền đăng cai Asiad 2019 và đưa ra những lý do như suy thoái kinh tế, khó khăn trong ngân sách, không đủ kinh nghiệm tổ chức những sự kiện thể thao lớn...

Ông Sheikh Ahmah đã tỏ ra thông cảm với hoàn cảnh khó khăn của Việt Nam. Hãng tin KUNA (Kuwait) dẫn lời ông Sheikh Ahmah: "Chúng tôi hoàn toàn hiểu rõ tình cảnh của Việt Nam, nên đây là một quyết định chung của OCA và Việt Nam. OCA không hề khó chịu với quyết định này và vui mừng vì Việt Nam đã đưa ra quyết định này sớm để chúng ta có thời gian tìm ra một địa điểm thay thế thích hợp."

"Trong gia đình thể thao châu Á, sự thống nhất và đoàn kết luôn là điều được hướng đến, vì vậy sẽ không có bất kỳ loại hình phạt nào mà thay vào đó là sự hỗ trợ và cảm thông.OCA vẫn có nhiều kỷ niệm tốt với Việt Nam từ kỳ Asian Indoor Games năm 2009 tại Hà Nội và chúng tôi sẽ hỗ trợ Việt Nam để tổ chức thành công Đại hội thể thao Bãi biển châu Á năm 2016 tại Nha Trang" - Ông Sheikh Ahmah nói. 

HUY ĐĂNG

http://thethao.tuoitre.vn/tin/2014/04/24/tieu-diem-cac-mon-khac/oca-vui-mung-vi-vn-quyet-dinh-rut-dang-cai-asiad-som/47434.html
Phần nhận xét hiển thị trên trang

Mãi lộ trước mặt chuyên gia chống tham nhũng

Hoàng Thiên Nga

Ông Jairo và cô Huyền chia sẻ trải nghiệm mãi lộ mới nhất tại Hội thảo
Là cố vấn chính sách về Cải cách hành chính và Chống tham nhũng của Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc tại Việt Nam, ông Jairo Accuna Alfaro cùng cộng sự vừa đáp xuống sân bay Buôn Ma Thuột hơn chục phút đã chứng kiến cảnh mãi lộ ngay trên đường vào thành phố.


Hội thảo “Trao đổi chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh (PAPI) 2013” khu vực Nam Trung bộ và Tây Nguyên được Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc tại Việt Nam (UNDP VN ) phối hợp với Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc VN tổ chức tại trung tâm tỉnh Đắk Lắk vào sáng 21/4. Ông Jairo Accuna Alfaro là trưởng nhóm tác giả báo cáo PAPI năm 2013, nên tối trước đó đã đáp chuyến máy bay từ TP Hồ Chí Minh lên Buôn Ma Thuột lúc 19h. 

Ông Jairo cùng trợ lý Đỗ Thanh Huyền lên taxi của hãng Quyết Tiến để vào thành phố. Xe vừa bon trên mặt đường quốc lộ 27 một đoạn ngắn thì bị 2 người mặc trang phục cảnh sát giao thông, cầm gậy điều khiển ra hiệu tài xế tấp vào lề đường, trình diện. 

Sau vài câu trao đổi với 2 người nọ, tài xế trở lại xe lấy tiền kẹp vào sổ giấy tờ cầm ra. Ông Jairo bèn xuống xe đi theo tài xế, nhưng “cảnh sát giao thông” ra hiệu buộc ông trở lại xe. Khi xong việc, xe chuyển bánh, cô Huyền và ông Jairo hỏi mãi, tài xế mới chịu nói anh vừa phải nộp 200 nghìn đồng dù không rõ mình phạm lỗi gì, cũng không có chứng từ hóa đơn. 

Ông Jairo bảo nếu anh cần làm rõ sự việc, 2 chuyên gia UNDP sẵn sàng làm nhân chứng. Nhưng tài xế xin đừng “đụng đến mấy ổng” để anh “ còn đường làm ăn”. 

Câu chuyện nhức nhối trên được ông Jairo Accuna Alfaro chia sẻ ngay trong báo cáo đề dẫn tại hội thảo. Đã có 7 năm sống và làm việc cho UNDP tại VN, nói được một ít tiếng Việt, đây không phải là lần đầu tiên ông Jairo tận mắt chứng kiến hành vi mãi lộ nhưng ông vẫn đau lòng vì thực trạng này. 

Ông nói: Mức độ chịu đựng của người tài xế taxi rất cao, dễ hiểu vì sao như thế, và chính điều đó lại tiếp tục tạo điều kiện cho hành vi tham nhũng, đòi mãi lộ của cảnh sát giao thông. Trải nghiệm này cho thấy người tài xế taxi không biết, không tin về quyền của họ theo luật Phòng chống tham nhũng, hoặc chính quyền địa phương đã không điều hành tốt việc phòng chống tham nhũng trên địa bàn. 

Trò chuyện với phóng viên Tiền Phong, ông Jairo kể: Tại quê hương Costa Rica của ông từng có thời nạn mãi lộ hoành hành. Các nghiệp đoàn taxi đã tự bảo vệ mình bằng giải pháp yêu cầu tài xế hễ thấy CSGT có dấu hiệu mãi lộ, lập tức phát tín hiệu cấp báo tới tổng đài; Hãng sẽ chi viện các xe gần đó tập trung tới hiện trường cùng yêu cầu CSGT phải có đủ các loại giấy tờ thủ tục, chứng cứ hợp lệ mới nộp phạt, từ đó nạn mãi lộ giảm hẳn.

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Truyện ngắn của Phương Văn


index
Phương Văn và Ngô Bảo Châu
Văn Việt: Phương Văn sinh 1973, tốt nghiệp Khoa Vật Lý Tổng Hợp và Fulbright Economics Teaching Program, hiện sống ở Sài Gòn. Anh là chủ nhân của blog 5 xu khá nổi tiếng, đồng tác giả với Ngô Bảo Châu cuốn Ai và Ky ở xứ sở những con số tàng hình, cuốn sách dẫn giải toán học cho các em nhỏ bằng ngôn ngữ văn chương rất thú vị. Trong bài phóng vấn của Lý Đợi ở báo Thể thao văn hóaanh nói về mình như sau:  “Tôi là người lao động bình thường, sống một cuộc sống bình thường, ở một quận bình thường, trong một đô thị phi thường của một xứ bất thường”
1.
Mỗi khi buồn người ta thường ngắm hoàng hôn. Hoàng tử Bé nói thế.
Mỗi hoàng hôn vớt đi một nỗi buồn. Mỗi ngày mới mang tới một niềm vui. Nhưng làm sao lấy đi được sự thất vọng. Nhất là khi ta thất vọng với chính cuộc sống của mình. Sự thất vọng, như một con bạch tuộc khổng lồ kéo người ta xuống đáy biển sâu lạnh lẽo. Sâu đến mức người ta không còn thiết đạp chân để ngoi lên thở. Cho dù cái đáy vực sâu ấy, chỉ là cái đi-văng trong phòng khách nhà mình, nơi mình đang nằm để mặc kệ con bạch tuộc nó lôi mình chìm xuống.
Tôi nằm trên cái đi-văng màu mận chín, trong một buổi chiều hè oi ả, nghe Adagietto của Mahler, tự mình đưa đám ma của chính mình trong nghĩa địa san hô dưới đáy đại dương.
2.
Em ngồi sát bên tôi, trên chiếc ghế gỗ bé cũ kỹ của quán cóc trên vỉa hè. Đã qua nửa đêm. Bên kia đường là khu chợ khổng lồ im lìm trong bóng tối. Em thong thả gọt từng củ mã thầy trong khi tôi luyên thuyên những lời vô nghĩa.
Tôi không hiểu tại sao đã gọi điện cho em vào giờ đấy, khi đang rất say. Đây là lần đầu tiên tôi rủ em đi chơi. Câu trả lời của em rất đơn giản và gọn gàng: em cũng chưa ăn gì, anh qua đón em đi.
Cái quán cóc bên hông chợ là nơi tôi hay ghé lại sau mỗi lần đi chơi đêm. Tôi thích bà cụ bán hàng và góc phố này. Từ những đêm đông mưa gió tối tăm ngày xưa, khi khu chợ chưa được cải tạo. Cho tới hôm nay, góc phố sáng rực và náo nhiệt khu ăn đêm.
Những củ mã thầy mát họng. Một cô gái dịu dàng trong quần jeans cũ và áo sơ mi. Một người đàn ông tựa sát bên cô. Hút thuốc rẻ tiền và nói những lời vô nghĩa.
Ở cái góc phố đêm vừa tĩnh lặng vừa náo nhiệt ấy, người ta vô tình bỏ quên nỗi thất vọng dưới tít bể sâu.
Chỉ vài tiếng nữa là trời sáng.
3.
Tôi ngồi đợi cô ngay phía ngoài phòng làm việc. Suốt một tuần nay ngày nào tôi cũng ngồi đây đợi cô. Tôi biết, sáng nào cô cũng đợi tôi đến.
Công ty của cô ở tầng trệt của một căn biệt thự cũ. Cô khéo léo biến cái hành lang nhỏ phía sau thành một bàn uống cafe nho nhỏ nhìn ra vườn. Cô luôn tự tay pha cafe để tôi uống trong lúc đợi cô loay hoay với đống giấy tờ của mình.
Tôi ngồi uống cafe và nhìn ra khu vườn nhỏ. Suốt một nửa năm nay tôi sống như trong làn sương mù dày đặc. Không một thứ gì có thể đâm xuyên qua màn sương đấy để đến được với tôi. Kể cả những niềm vui nho nhỏ.
Từ trong phòng làm việc, tôi biết, cô đang lặng lẽ nhìn tôi, bằng đôi mắt to trong sáng. Chúng tôi quen nhau đã lâu, qua công việc. Nhưng chỉ một tuần trước đây, khi chỉ có hai người trong phòng, cô bỗng dưng nhìn tôi rất lâu và hỏi: tại sao em không thấy anh cười. Tôi khẽ cười vì bất ngờ. Cô bảo: anh cười hiền lắm, anh biết không. Đâu đó trong đám sương mù xám ngoét, có một cái gì đó đã tan ra.
Tôi và cô hay đi lăng quăng trong cái siêu thị khổng lồ cách công ty cô hai ngã tư. Không mua gì, chỉ ngó nghiêng. Rất khó tả cảm giác đi trong hàng lang dài tấp nập, tựa vai vào một người con gái cao lớn, vừa đi vừa ăn kem, vừa nhìn những người qua lại. Có khi nào người ta cảm được nhau qua bờ vai.
4.
Tôi rất thích những người con gái ăn sầu riêng. Những người con gái mê sầu riêng thường đam mê nhục cảm. Tôi ghét những người phụ nữ quá sạch sẽ. Họ không chịu nổi mùi vị mạnh mẽ của ái tình. Những người con gái ăn sầu riêng, dường như bất cứ lúc nào, cũng có thể quấn vào mình hương vị nồng nàn của ái ân.
5.
Nàng gọi tôi rồi nói ngắn gọn: ga cũ anh nhé.
Lần nào cũng vậy, mỗi lần trốn được xếp, nàng lại hẹn tôi ở cái khách sạn mà chúng tôi gọi đùa là ga cũ. Lần nào cũng vậy, nàng chỉ có hai tiếng để tự đốt cháy mình trong đam mê.
Chúng tôi quen nhau rất nhanh. Chỉ trong một buổi chiều. Câu đầu tiên nàng thốt lên sau khi tôi làm nàng ngạt thở bằng một nụ hôn dài trong quán cafe: anh làm em gai hết cả lưng, mình đi chỗ khác đi.
Cái chỗ khác ấy, chúng tôi gọi là ga cũ. Chưa bao giờ tôi gặp nàng ở một chỗ nào khác ngoài ga cũ. Chưa bao giờ tôi biết tên thật của nàng. Nàng cũng không hỏi tên tôi. Giữa chúng tôi chỉ là ga cũ và số điện thọai di động.
Bên cạnh chúng tôi là Nằm Nghiêng của Phan Huyền Thư. Mỗi lần thỏa mãn, nàng giữ tôi nằm yên, áp mặt vào khuôn ngực hoa hậu ướt mồ hôi, để nghe nàng đọc thật chậm, những câu thơ của Nằm Nghiêng.
Một lần, khi tôi đang châm thuốc lá, nàng vừa mặc áo vừa lặng lẽ nhìn tôi rồi nói: anh làm hư em rồi.
Từ đó nàng không bao giờ gọi tôi nữa.
6.
Tôi rất thích những người con gái dám uống say. Khi say tất cả chúng ta đều khác. Tự do hơn, trần trụi hơn, khát khao hơn và cũng bớt trần tục hơn. Tôi ghét những người cả cuộc đời lúc nào cũng tỉnh táo. Họ không biết say thú vị thế nào. Tôi thích những người con gái dám uống say. Họ khát khao tự do hơn những kẻ suốt đời tỉnh như sáo.
7.
Cô gọi tôi vào một buổi tối mùa thu. Cô gọi tôi đến gặp cô ở một quán bar ngoài trời. Cô bắt tôi uống tequila. Cô nhảy nhót và hát theo Kid Rock. Cô đâu uống được nhiều đâu mà sao hôm nay uống nhiều như thế. Cô hỏi tôi: anh đã về nhà chưa? Tôi đã bỏ nhà đi một tuần nay. Trước khi đi tôi đã đập nát căn phòng của mình. Tôi không trả lời, chỉ uống tiếp.
Chai tequila hôm đó được trả bằng một trận ẩu đả tơi bời. Cô là người quậy trước còn tôi là người ra can. Đám bảo vệ quán bar tiễn chúng tôi ra cửa. Thằng đội trưởng còn níu tôi lại để bắt tay trong khi ghé sát vào tai tôi nói: may có anh là công an. Tôi cười tỉnh cả rượu. Bước ra phía ngoài, cô đã lấy xe, cởi áo khóac đưa cho tôi mặc. Mình về đi anh.
Suốt quãng đường về cô không nói gì. Chỉ tựa má vào vai tôi. Mãi khi đến gần nhà cô mới vỗ nhẹ vào lưng tôi rồi nói: anh gọi điện xin lỗi mẹ, rồi về nhà đi.
Sáng hôm sau tôi thức dậy, ở nhà mình, đầu óc trong suốt, chân tay rời rạc mỗi thứ nằm một nơi, như con mèo Tom bị vỡ ra trên mặt nước. Chai tequila thật là giá trị.
Tôi xuống nhà ăn sáng với mẹ. Lần đầu tiên sau sáu tháng, tôi thấy xung quanh mình không còn sương mù màu xám.
8.
Tôi thích những người con gái lưng cong chân dài. Những người con gái lưng cong trườn mình không mệt mỏi dưới sự đam mê của đàn ông. Những người con gái chân dài sẵn sàng trở mình cưỡi lên trên khoái cảm. Những người con gái vượt lên bên kia của giới hạn. Những người con gái làm đàn ông si mê.
9.
Em lại ngồi bên tôi trên vỉa hè, lần này là một quán cafe trẻ trung và sáng ánh đèn. Đêm mùa hè mát dịu. Em lấy đầu gối đá đá vào chân tôi: anh hết say chưa?
Anh hết say rồi, từ lúc ăn mã thầy và tựa vào chân em duỗi dài trên phố cũ. Tựa vào cơ thể khỏe mạnh của em, dưới bầu trời rộng lớn, anh thấy em dịu dàng thế.
Ở trong quán, Nelly Furtado hát khe khẽ “I’m like a bird. I’ll only fly away. I don’t know where my soul is. I don’t know where my home is”
Em được lắm, em biết không!
Phần nhận xét hiển thị trên trang

Thứ Tư, 23 tháng 4, 2014

Người lạ!


Phần nhận xét hiển thị trên trang

Ngọc Bảo An: Hư cấu

Vào tháng tám năm nay, lần đầu tiên, tôi nhìn thấy một người đàn ông – chàng trai – cậu bé có một đôi cánh trắng. Người đàn ông – chàng trai – cậu bé có đôi cánh đang hiện diện trước mặt tôi, khi thần trí tôi đương tỉnh táo và đôi mắt tôi đang mở lớn nhìn về phía cánh đồng trước mặt.
(Đó không phải là đôi cánh mà tôi nhìn thấy trong một giấc chiêm bao, trên một bức hình trong tạp chí mỹ thuật số chuyên đề hay những trang mạng xã hội đầy rẫy đám trẻ con chơi hoá trang theo phong cách Nhật Bản.)
Mà đó là một đôi cánh. Một đôi cánh thực thụ.
Vậy mà người đàn ông – chàng trai – cậu bé không sử dụng đôi cánh để bay lên khoảng không gian rộng lớn, vốn là nơi ẩn náu an toàn của những hữu thể có cánh, rời khỏi mặt đất xám xịt bởi tro và bụi, bởi mùi hôi thối nồng nặc của các con sông và xác chết của các loài vật tấp vào từ biển...
Với nụ cười hiền của kẻ quen trò chuyện một mình, với đôi mắt chăm chú trên chiếc đầu nghiêng nghiêng, anh mải mê đi giữa cánh đồng rộng, thi thoảng cúi nhặt một mẩu đất vuông vắn, chắc nịch, không bị cỏ làm rễ ở trong: “Chừng này hãy còn chưa đủ cho một con tàu...”
Ngần ngừ chọn một gốc cây đứng nắng, anh chậm rãi dùng đôi bàn tay khéo léo, tỉ mẩn nhào nặn miếng đất để dần dà khối đất nâu xù xì trở thành hai khúc vuông đối xứng... rồi trở thành hai khối trụ đều đặn, rồi thanh mảnh, rồi thuôn đều và mút ở cuối... Cho đến khi hai khối mềm mại đối xứng ấy nổi vân, tôi mới biết đó là một đôi cánh.
Vậy mà liền sau đó, tôi nghe anh thở dài: “Giá như mình và họ, mỗi người có một đôi cánh.”
Tôi bật cười. Tiếng cười lớn đến nỗi những người nông dân trên cánh đồng phải ngước lên, nhìn quanh một chặp, rồi như không thấy sự lạ, họ lầm bầm vài câu trong lúc tiếp tục cuốc cày trỉa hạt.
Vậy ra người đàn ông – chàng trai – cậu bé mà tôi vừa nhìn thấy bằng xương bằng thịt từ lâu đã ước mình có một đôi cánh. Anh hoàn toàn không biết trên mình đã mọc một đôi trắng muốt, mà chỉ cần chớp mắt, đôi cánh ấy đã có thể đưa anh rời mặt đất này.
Và những đôi cánh mà anh tạo tác kia, một ngày, sẽ gắn vừa vặn vào những tấm lưng đương mướt mồ hôi của những người nông dân còng lưng phía dưới.

4/2014


Phần nhận xét hiển thị trên trang

Duy Ngô Nhĩ và An Ninh Đông Nam Á

Hùng Tâm 


Dân Thiểu Số Đông Thổ Và Bài Toán Quốc Tế Của Bắc Kinh

 * Dân Duy Ngô Nhĩ trong một trại tạm cư Thái Lan, ngày 14 Tháng Ba 2014 *


Vụ xung đột hôm 18 tại cửa Bắc Phong Sinh của tỉnh Quảng Ninh tiếp giáp với Trung Quốc đã khiến bảy người thiệt mạng, kể cả hai sĩ quan biên phòng của Việt Nam. Biến cố ấy khiến ta nên chú ý tới những vấn đề sâu xa hơn của Bắc Kinh trong cách giải quyết bài toán Duy Ngô Nhĩ, với hậu quả lan rộng vào cả khu vực Đông Nam Á. "Hồ Sơ Người-Việt" sẽ tìm hiểu chuyện này.


Từ Đông Thổ tới Duy Ngô Nhĩ


Trong các sắc dân tại Trung Á, người Hồi Hột hay Đột Quyết đã từng có nền văn hóa và lịch sử lâu dài trước khi bị Hán tộc xâm chiếm và dần dần đồng hóa từ đời Mãn Thanh cho đến thời nay.

Tên gọi là Uighurs hiện nay là do dân Nga đặt ra dưới thời Xô viết, được người Trung Hoa dùng lại và phiên dịch thành Duy Ngô Nhĩ. Sắc dân này thuộc gốc Thổ (Turkic) tương tự như người dân tại các nước Kazakhstan, Kyrgyzstan, Azerbaijan, Turkmenistan hay Turkey, v.v... Đa số của họ theo đạo Hồi. Nhưng nếu người dân của các nước trên đều có một quốc gia riêng thì dân Uighurs lại không có lãnh thổ vì xứ sở bị Bắc Kinh thôn tính và sát nhập vào đất Trung Quốc từ năm 1949, với tên gọi là "Khu Tự trị Dân tộc Duy Ngô Nhĩ" ở Tân Cương.

Chính cái tên Tân Cương, biên cương mới, là do nhà Thanh đặt ra năm 1884 sau khi chinh phục vùng đất mà người Đột Quyết gọi là Đông Thổ (đất của dân Thổ miền Đông). Quốc tế gọi đó là East Turkestan, với chữ "stan" có nghĩa là "đất của". Nói đến Đông Thổ là hàm ý nhắc lại gốc tích khác biệt, độc lập, hay "không phải là Trung Quốc" của dân địa phương. Sau thời Nội chiến, năm 1949, Mao Trạch Đông hoàn tất việc thôn tính với chánh sách biến đất Tân Cương thành vùng trái độn quân sự được Hán hóa, và dân Duy Ngô Nhĩ bị đồng hóa, thành sắc dân thiểu số.

Chủ trương này cũng được áp dụng tại Tây Tạng.

Ngày nay, lãnh thổ Tây Tạng cùng Đông Thổ hay Tân Cương, được lãnh đạo Bắc Kinh gọi là "quyền lợi cốt lỗi", hay "hạch tâm nghĩa lợi". Dĩ nhiên là dân Tây Tạng và Đột Quyết không muốn vậy. Nhưng nếu dân Tây Tạng đấu tranh tương đối ôn hòa theo chủ trương của đức Đạt Lai Lạt Ma - họ chỉ xin được quyền tự trị chứ không đòi độc lập - thì dân Đột Quyết hay Hồi Hột lại có đường lối cực đoan hơn.

Họ không từ chối giải pháp bạo động để giành lại độc lập, có tổ chức chính trị như Đảng Hồi giáo Turkestan thì cũng có lực lượng bán quân sự như ETIM, Phong trào Hồi giáo Đông Thổ (East Turkestan Islamic Movement), một tổ chức bị Bắc Kinh kết án là khủng bố.

Nhìn lại lịch sử và tấm bản đồ Trung Quốc thì Hán tộc tập trung tại khu vực Trung Nguyên ở miền Đông đã từng bị các dị tộc tấn công và làm chủ hơn 60% của khoảng thời gian trên ngàn năm vửa qua. Vì vậy, lãnh đạo Trung Quốc qua các thời kỳ đều muốn khống chế biên vực và lập ra vùng trái độn quân sự để bảo vệ Trung Nguyên. Ngược chiều kim đồng hồ từ vùng Đông Bắc trở xuống thì đấy là đất Mãn Châu, Nội Mông, Tân Cương và Tây Tạng.

Nơi có vấn đề nặng nhất chính là đất Tân Cương.

Do hai khía cạnh sắc tộc là gốc Thổ và tôn giáo là theo đạo Hồi, nỗ lực đấu tranh của dân Đột Quyết hay Hồi Hột, Duy Ngô Nhĩ, tại Tân Cương có mối quan hệ đến nhiều xứ Hồi giáo khác, kể cả nước Turkey (hay Thổ Nhĩ Kỳ) ở rất xa. Bên trong lãnh thổ Trung Quốc, do chính sách dời dân để dễ đồng hóa của Bắc Kinh, dân Hồi Hột hiện sống tản mác ở nhiều nơi ngoài đất Tân Cương, kể cả Hồ Nam hay Vân Nam.

Việc đấu tranh của họ gây ra nhiều biến động liên tục và kết thúc với nhiều vụ thảm sát mà thế giới bên ngoài không chú ý. Sau vụ khủng bố 9-11 năm 2001 tại Hoa Kỳ, Bắc Kinh còn khéo lợi dụng tâm lý của quốc tế và nước Mỹ, để đưa các tổ chức đấu tranh của dân Hồi Hột vào danh mục khủng bố.

Một bước ngoặt của việc đấu tranh này là vụ thảm sát tại Côn Minh, thủ phủ của Vân Nam, vào đầu Tháng Ba vừa qua.


Vụ Thảm Sát Côn Minh


Xưa nay, dân Hồi Hột có áp dụng phương pháp bạo động khi tấn công đồn bót hay trụ sở công an, chủ yếu là trong khu vực Tân Cương, và nhắm vào cán bộ hay cảnh sát của Trung Quốc. Hôm mùng một Tháng Ba vừa qua, các nhóm dân quân của họ lại ra tay theo đường lối khác hẳn.

Họ tấn công thường dân, và tại nhà ga hỏa xa của Côn Minh. Khoảng một chục người rút dao chém bừa trong nhà ga khiến 29 người thiệt mạng và 130 người bị thương. Cảnh sát bắn chết bốn hung thủ ở tại chỗ, bắt được một nghi can là phụ nữ và truy lùng những người còn lại mà chưa ra tông tích.

Biến cố xảy ra khi lãnh đạo Trung Quốc đang chuẩn bị "lưỡng hội" là hai hội nghị của Quốc hội và Hiệp chính (Hội nghị Hiệp thương Chính trị, một cơ chế tư vấn của đảng) nhưng đáng chú ý vì nhắm vào thường dân vô tội và ở ngoài khu vực Tân Cương.

Đáng chú ý hơn cả chính là địa điểm Côn Minh thuộc tỉnh Vân Nam.

Vân Nam là một tỉnh bị khóa trong lục địa (land-locked province), tiếp giáp với Tây Tạng, tỉnh Quảng Tây, Miến Điện, Lào và Việt Nam. Đây là một tỉnh nghèo, có mức thất nghiệp cao, thường xuyên bị động vì sự bất mãn của người dân chống chính quyền tham ô và bọn cường hào ác bá có liên hệ đến đảng viên cán bộ. Vân Nam còn nổi tiếng vì ba đặc sản là 1) các tổ chức ma túy, 2) các nhóm buôn lậu qua biên giới và 3) mâu thuẫn giữa các sắc tộc thiểu số với nhau.

Ờ một cấp độ cao hơn, về an ninh và kinh tế, Vân Nam còn là bàn đạp cho Bắc Kinh mở đường giao thương với Lào, Miến, Thái Lan và tiến xuống vùng Đông Nam Á. Tiến tới Đông Nam Á ở hướng Tây Nam, thay vì hướng Đông Nam như qua vùng biển Hoàng Sa và Trường Sa và eo biển Malacca.

Ngay sau vụ thảm sát tại Côn Minh, một lãnh tụ của đảng Turkestan Islamic Party và có liên hệ với tổ chức võ trang ETIM là Abdullah Mansour đã ra thông cáo ngợi ca hành động này. Ông ta hiện lẩn trống trong khu vực biên giới giữa Afghanistan và Pakistan.

Dù sao trong vụ Côn Minh, có thể là các nhóm võ trang ô hợp và rời rạc của dân Duy Ngô Nhĩ đã "tiện đâu đánh đấy" chứ cũng chẳng có một chủ trương hay lãnh đạo thống nhất. Nhưng mà nhìn từ Bắc Kinh thì mối liên hệ giữa dân Duy Ngô Nhĩ với các nhóm khủng bố Hồi giáo hoạt động rải rác từ Trung Á đến Nam Á và Đông Nam Á mới là chuyện đáng lo.

Còn người Việt chúng ta nên tự hỏi là vụ Côn Minh và Bắc Phong Sinh có liên hệ gì với nhau? "Hồ Sơ Người-Việt" tìm câu trả lời... tại Thái Lan.



Thái Lan và Hồi Dân Nhập Lậu


Mươi ngày sau khi xảy ra vụ thảm sát thường dân tại Côn Minh, thời sự quốc tế loan một cái tin quá nhỏ.

Hôm 13 Tháng Ba, Chính quyền Thái Lan tại quận Sadao trong tỉnh Songkla bắt hai nhóm Hồi giáo nhập lậu vào Thái, một nhóm 218 người, một nhóm 78 người. Họ theo đạo Hồi, tự xưng là người Thổ (Turkish) nhưng nếu tinh ý thì ai cũng biết là Đông Thổ, hay Uighurs. Giới chức Thái tinh ý biết ngay vì năm ngoái họ đã bắt giử 112 người tỵ nạn Hồi giáo, và sau vụ Songkla mươi ngày thì chặn thêm 15 người Hồi giáo tỵ nạn xâm nhập từ Cam Bốt vào tỉnh Sa Kaeo. Ngần ấy người tỵ nạn đều có chung đạo Hồi, xuất xứ Uighurs và... có tiền.

Họ không là khủng bố mà là nạn dân đã trả tiền, có khi tới gần hai chục ngàn đô la, để ra khỏi lãnh thổ Trung Quốc. Tức là Thái Lan vừa bắt thêm một mẻ lưới trong mạng lưới di dân Hồi Hột. Có kinh nghiệm về nạn dân - chuyện thuyền nhân của chúng ta là một – và có vấn đề về Hồi giáo tại các tỉnh miền Nam, Chính quyền Thái bèn mở cuộc điều tra và tìm cách đối phó.

Họ thấy người Duy Ngô Nhĩ có mạng lưới nhiều ngả để ra khỏi Trung Quốc, đi qua bốn nước hạ vực Mekong là Miến, Lào, Miên, Việt để tới miền Nam Thái Lan rồi Mã Lai Á. Từ Malaysia, di dân Hồi giáo hy vọng được giấy thông hành để tới xứ Thổ Nhĩ Kỳ, hoặc một xứ văn minh dân chủ là Úc.

Thái Lan tìm ra điều mà Bắc Kinh đã biết từ lâu.

Lãnh đạo Trung Quốc tất nhiên là biết rằng dân Duy Ngô Nhĩ của họ đã tìm cách liên lạc với thế giới bên ngoài để qua ngả Tây Nam của lãnh thổ mà tìm đất sống ở nơi khác qua sự can thiệp hay trợ giúp của quốc tế, kể cả Cao ủy Tỵ nạn Liên hiệp quốc. Trên đường đào thoát qua ngả Tây Nam, Côn Minh của tỉnh Vân Nam là một trạm quan trọng vì 1) được Bắc Kinh dùng làm bàn đạp kinh tế xuống Đông Nam Á; 2) dân Hồi giáo đã bị đẩy khá đông về đây sau vụ nổi dậy đẫm máu năm 2009 tại Ô Lỗ Mộc Tề (Urumqi) của Tân Cương; và 3) trong các mặt hàng buôn lậu sở trường của tỉnh Vân Nam, nhiều người Hoa đã khai thác thêm món nạn dân Hồi giáo.

Với Bắc Kinh thì đây là vấn đề chính trị vì phơi bày thực trạng Hồi giáo tại Tân Cương, nhưng biến thành an ninh sau vụ thảm sát tại Côn Minh, và trở thành tiêu chuẩn về ngoại giao. Bắc Kinh yêu cầu các nước Đông Nam Á phải giải giao người Hồi giáo nhập lậu về cho họ vì đấy là những kẻ liên hệ đến khủng bố.

Ngẫu nhiên sao – hoặc tiện lợi chừng nào - vụ thảm sát tại Côn Minh hôm mùng một Tháng Ba, rồi vụ xung đột tại Bắc Phong Sinh của Việt Nam hôm 18 vừa qua, lại chứng minh là Bắc Kinh có lý! Trả dân khủng bố Duy Ngô Nhĩ về cho Trung Quốc là điều hợp lý.

Khi theo dõi kỹ chuyện này, người ta có thể thấy ra một quy tắc chung. Vì biết trước số phận đen tối của nạn dân, các quốc gia tương đối có tư thế mạnh đều đắn đo ngần ngại trước lời đòi hỏi của Bắc Kinh, như trường hợp của Mã Lai và Thái Lan. Chính quyền Thái còn tìm cách liên lạc với quốc tế hay một quốc gia đệ tam như Turkey để xin họ đón nhận nạn dân Duy Ngô Nhĩ.

Các nước bị sức ép quá nặng của Bắc Kinh thì mau mắn chấp hành và cũng chấp nhận luôn lý luận của Trung Quốc: người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ là khủng bố. Vụ Bắc Phong Sinh nên được nhìn lại theo ý nghĩa đó.

Cụ thể là trên đường vượt tuyến có cả đàn bà con trẻ thì có mấy ai đi tỵ nạn mà nổ súng? Biết đâu chừng, kẻ nổ súng chính là người dẫn đường?

______________________

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Nhà văn "niêm cất" ?!


Đỗ Quốc Bảo


Chẳng cần phải giải thích dài dòng, người trong nghề và ngay cả bạn đọc bình thường cũng hiểu rằng: nhà văn khác người và hơn người ở chỗ họ là “nhà chữ”. Nhà văn dùng câu chữ để xây dựng hình tượng văn học, phản ánh cuộc sống qua một sản phẩm trí tuệ - tinh thần - tình cảm là tác phẩm văn học. Nhà văn “sống” ở thì hiện tại bằng chính việc sáng tác.
Con đường đi đến với nghề văn có nhiều cách. Có người nhờ tài năng thiên bẩm, ngay từ tác phẩm đầu tay đã nổi tiếng. Có người thì dần dần khẳng định qua từng trang viết. Nhưng, để trụ được với nghề, ngoài vô vàn yếu tố cần thiết thì không thể thiếu sự học. Học trong sách vở, học trong cuộc sống, học ở bạn bè, đồng nghiệp… Học để có thêm vốn nghề, để giữ vốn và tăng trưởng vốn. Ngừng quan sát, học hỏi, ngừng viết thì nhà văn chững lại và bắt đầu quá trình tụt hậu. Đáng tiếc là ngay cả trong tình trạng đó, ít người dám công khai nói mình tự nguyện bỏ nghề văn vì không theo nổi. Vì cái tiếng, vì sĩ diện, hay vì những nguyên nhân nào đó, người ta vẫn muốn thiên hạ mãi coi mình là “nhà văn”, nhà văn suốt đời, nhà văn ngay cả khi không còn viết nổi một tác phẩm nào nữa. Chẳng ai trong số đó ghi trong danh thiếp “đã từng là nhà văn”, mà chỉ thấy ghi “nhà văn”. Thật phi lí vì trong tình trạng đó, nhà văn thậm chí không còn giống những chiếc xe ôtô đặc chủng được đưa vào kho “niêm cất”, khi cần lại đưa ra sử dụng vì dù sao, nó còn nguyên dạng chiếc xe ở tình trạng tốt. Còn nhà văn, khi không hoạt động văn học (giả sử các mức sau 5 năm hoặc 10 năm kể từ khi ra một tác phẩm mà không viết tiếp được nữa), thì nên gọi thế nào? Chả lẽ lại gọi là nhà văn “niêm cất”(!?), nhà (kho) văn “tiềm năng”(!?), hay chỉ gọi là anh A., chị B., người từng có hoạt động sáng tác văn học?
 Có ý kiến cho rằng, nên đưa ra khỏi các hội văn học - nghệ thuật những ai không còn sáng tác hoặc không còn khả năng sáng tác. Nhưng kiểm định thế nào, không dễ. Thiết nghĩ, đó có thể là một ý kiến tốt, nhưng nếu chưa thực hiện thì cũng không sao. Chính nhà văn không viết được nữa mới là người đã tự loại mình ra. Chỉ sợ họ mang danh “nhà văn” đi làm những chuyện “mang tiếng” cho văn học và giới sáng tác . 
Sự học đối với nhà văn luôn là điều cần thiết. Họ có cách học riêng. Kết quả học tập không ngừng của họ sẽ thể hiện qua việc sáng tác không đứt đoạn và luôn chuyên tâm, cho dù văn chương xưa nay vẫn không giúp được chuyện mưu sinh. Nghề đấy mà nghiệp đấy. Họ là những người dũng cảm trên lĩnh vực sáng tạo văn chương - nghệ thuật; dám dấn thân vào cuộc “độc hành” nhưng không cô độc vì luôn được đồng nghiệp và bạn đọc cổ vũ .

Phần nhận xét hiển thị trên trang