Bài thơ về đại tướng Võ Nguyên giáp

     Sau khi hay tin Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ trần, nhà thơ Anh Ngọc - cha đẻ của bài thơ "Vị tướng già" đã chia sẻ những dòng tâm sự nghẹn ngào, đầy xúc động.

Chúng ta hãy cùng đọc lại những vần thơ đầy cảm xúc trong bài "Vị tướng già", hiện đây cũng là một trong những bài thơ được cộng đồng mạng chia sẻ nhiều nhất:

Vị tướng già

"Những đối thủ của ông đã chết từ lâu

Bạn chiến đấu cũng chẳng còn ai nữa

Ông ngồi giữa thời gian vây bủa

Nghe hoàng hôn chầm chậm xuống quanh mình

Bàn chân đi qua hai cuộc chiến tranh

Giờ chậm rãi lần theo dấu gậy

Đôi bàn tay nhăn nheo run rẩy

Đã từng gieo khủng khiếp xuống đầu thù

Trong góc vườn mùa thu

Cây lá cũng như ông lặng lẽ

Tám mươi tuổi ông lại như đứa trẻ

Nở nụ cười ngơ ngác thơ ngây

Ông ra đi

Và...

Ông đã về đây

Đời là cuộc hành trình khép kín

Giữa hai đầu điểm đi và điểm đến

Là một trời nhớ nhớ với quên quên

Những vui buồn chưa kịp gọi thành tên

Cõi nhân thế mây bay và gió thổi

Bầy ngựa chiến đã chân chồn, gối mỏi

Đi về miền cát bụi phía trời xa

Ru giấc mơ của vị tướng già

Có tiếng khóc xen tiếng cười nức nở

Một chân ông đã đặt vào lịch sử

Một chân còn vương vấn với mùa thu".

Phần nhận xét hiển thị trên trang

Té ra là vậy sao?:

Tiểu thuyết Đại gia: Đại già,

Đại giả”

PHẠM THÀNH

Cảm nhận, không phải phê bình văn học, khi đọc tiểu thuyết Đại gia của nhà văn Thiên Sơn.

Chân dung Phạm Thành

Ấy là cảm nhận của tôi khi cố gắng đọc hết tập 1 và lướt nhanh qua tập 2 tiểu thuyết Đại gia của nhà văn Thiên Sơn.

Tôi nói phải cố gắng vì tạng óc đọc của tôi không có “ngăn” nào đồng điệu với cách viết tiểu thuyết trong Đại gia của Thiên Sơn.

Tôi đã lay lứt cả tuần mới đọc hết tập 1, vì cứ đọc được vàì chục trang thì không thể đọc tiếp nổi nữa, đành quẳng đi.

Quảng đi rồi, lại  nghĩ “thiên hạ đang ì sèo, lại có lệnh cấm của Bộ Văn Thể Du, hẳn có điều gì đáng đọc?” nên đầu óc lại hiện lên quyết tâm “phải đọc cho kỳ hết”.

Đọc hết, để xem căn cứ vào nội dung nào của tiểu thuyết mà Bộ Văn Thể Du lại ra lệnh cấm?.

Nhà văn Thiên Sơn

Và, để cho quyết tâm đọc hết Đại gia được thực hiện, tôi đành để tập truyện “Chuyện đời vớ vẩn” của nhà văn Nguyễn Quang Lập và tiểu thuyết “Gia phả của đất” của nhà văn Hoàng Minh Tường bên cạnh làm mồi xúc tác, nuôi cảm hứng cho việc đọc.
Tôi cứ đọc được vài chục trang của Đai gia thấy chán dâng lên “tận cổ” thì quẳng nó ra rồi vội đọc một vài trang trong “Chuyện đời vớ vấn” hay “Gia phả của đất” thì cảm hứng đọc mới khôi phục lại được.

Cứ như thế, lay lứt hết cả một tuần mới đọc hết tập 1 và lượt qua tập 2 của “Đại gia”.

Tại sao chán?

Trước hết là lối hành văn của Đại gia.

Hơn 1000 trang, trang nào cũng như trang nào, nội dung của nó như một chồng dầy của những bản tham luận về phát triển kinh tế đất nước, về phát triển doanh nghiệp, về quản lý gái mãi dâm hám tiền… được Thiên sơn “ôm vào lòng” rồi dựa vào đó phiên ra các chủ đề, rồi đặt từng chủ đề vào miệng từng nhân vật mang một cái tên nào đó, như là Lê Đức, Lê Vượng, Tấn Đạt, Hoàng Độ, Bà Ngần, Vân Chi hay Quỳnh… Biến những cái tên này hoàn toàn thành cái máy nói của Thiên Sơn.

Bởi vậy, đọc hết tập 1, lướt nhanh qua tập 2, tôi không hề nhặt được bất kỳ một từ nào, đoạn văn nào nào khác ngoài ngôn ngữ hội thảo, trong khi “Chuyện đời vớ vẩn” hay “Gia phả của đất” ngôn ngữ cuộc đời có nhan nhãn.

Tôi cũng không hề nhận ra mặt mũi riêng của từng Đại gia ông, Đại gia bà nào trong suốt hơn 1000 trang sách.

Lời ăn, tiếng nói, tư duy của các nhân vật na ná như nhau. Có thể cắt toàn bộ “lời ăn tiếng nói” của Đại gia đàn ông này hay Đại gia đàn bà này rồi nối vào “lời ăn, tiếng nói” của Đại gia đàn ông kia, Đại gia đàn bà kia cũng không có gì kệnh, không ai có thể phát hiện ra là đã “lấy râu ông nọ cắm vào cằm ông kia”, hoặc lấy váy của Đại gia đàn bà này mặc cho Đại gia đàn bà kia.

Đặc biệt, tôi cũng không hề có được sự hồi hộp, buồn vui, tức giận hay cao hơn là căm hờn với bất kỳ một vụ việc hay một nhân vật nào trong tiểu thuyết Đại gia về hanh động “ cướp của giết người” của họ. Nó kém xa cảm xúc khi ta đọc các bài tường thuật phản ánh về vụ cưỡng chế đất đai ở Hưng Yên hay vụ nổ súng chống lại lực lượng cưỡng chế của anh em nhà Đoàn Văn Vươn ở Hải Phòng đăng trên các bolog lề dân, đặc biệt là blog Cuvinh hay những phóng sự một thời về Thuyết buôn vua.

Có thể nói, lối hành văn và ngôn ngữ trong tiểu thuyết Đại gia mang nặng tính báo cáo đề tài trong một hội thảo lề đảng.

Không có một từ ngữ nào mang sắc thái Thiên Sơn.

Các bối cảnh xảy ra sự kiện cũng chỉ quanh đi quẩn lại Khách sạn, ô tô, phòng Vip. Khách sạn thì sang trọng, (nhưng không thấy miêu tả nó có những gì mà sang trọng), ô tô thì bóng loáng đắt tiền, rồi người thì mở cửa, đóng cửa, lên xe, xuống xe và xe thường xuyên “lao vút đi”,

Còn bọn đàn bà thì da em nào cũng trắng ngần, thịt mát rượi, thích làm tình để kiếm tiền.

Có thể khái quát như thế này:

Suy cho cùng chủ đề của tiểu thuyết Đai gia là phản ảnh tình cảnh cướp của giết người làm giầu bất chính của các Đại gia ở Việt Nam. Thế mà chả đọc được một cảnh cướp của tàn bạo, giết người dã man, rùng rợn; cũng chẳng nghe được tiếng rên xiết của người dân nào bị cướp đoạt.

Ngay cả đoạn văn được trích ở bìa 4 của sách tôi cũng thấy nó giả giả thế nào ấy:

“ Chưa bao giờ ông thấy cuộc đơi lại chặt hẹp, cưc khổ như đẫ mang lấy danh vị. Cũng có lúc ông cảm thấy chán cảnh giầu sang, chán cảnh chức cao quyền trọng, chán cảnh bị đưa trước đón sau. Chán…Chán…chán ngấy đến tận cổ cái thân phận có vẻ như cao quý của mình. Nhưng lạ lùng sao, ông không bao giờ có can đảm từ bỏ nó”.

Lạy cụ Vua Hùng, cụ hãy ngồi lại trên ngai, triệu tập đám quan lại đương đại, vạch mặt chỉ tên xem có tên quan nào lại có ý nghĩ như tay Đại gia này của Thiên Sơn không?. Tôi tin là cụ có “mỏi mòm con mắt” cũng không thể tìm ra.

Cứ ba mươi trang trong tiểu thuyết lại có hai pha làm tình. Nhưng chỉ duy nhất có một vụ làm tình thật với vài câu miêu tả sơ lược như thế này:

“Sự hưng phấn như những đợt sóng cuộn lên, ông bắt đầu đi vào cô gái. Người con gái oặn mình, rên rỉ và ông càng lúc càng tiến vào cô với tốc độ cao hơn. Khi sự điên cuồng đã lên tột đỉnh, khi khoái cảm đã làm con người bất chấp tất cả, người con gái bắt đầu đưa tay lên giật phắt mảnh băng đen trên mắt.”

Khó chịu nhất, trước khi làm tình, các Đại gia bà lại cũng hội thoại với Đại gia ông giống như hội thoại ở diễn đàn hội thảo.

Phần kết của tiểu thuyết đưa ra cậu chuyện đứa con của Đại gia Tấn Đạt trong bụng cô Quỳnh, “phát triển bình thường nhưng lại không có tim”, cứ như kẻ có nhiều tiền, có địa vị cao trong xã hội đều phải có con “phát triển bình thương” nhưng “không có tim” như vậy?

Tôi tự ngẫm, trong tiểu thuyết Đại gia, cái gì cũng còn còn giả. Các nhân vật chỉ là thứ ro bot nói tiếng Việt, vô hồn, vô tính cách.

Bộ Văn Thế Du cấm nó vì “vấn đề nhạy cảm”. Vậy, nhạy cảm trong tiểu thuyết Đại gia là gì? Về Chính trị ư? Có những chưa đến độ. Những chữ được cho là nhạy cảm về chính trị, còn cực kỳ xa những bài viết của nhà văn Phạm Đình Trọng, Trần Mạnh Hảo hay các nhà chính trị như tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, Lê Hiếu Đằng, Hồ Ngọc Nhuận hay các nhà kinh tế xã hội như Nguyễn Quang A, Lê Đăng Doanh, thậm chí là ở bà Phạm Chi Lan để mà phải cấm.

Về ám chỉ ư? Ám chỉ ai, còn mù mờ như tìm đường trong rừng rậm nguyên sinh.

Còn về văn hóa thì tiểu thuyết sạch như không có gì sạch hơn: không có bất kỳ một từ tục tỉu nào, các nhân vật được sinh ra, lớn lên và hoạt động trong một phòng thí nghiệm khoa học.

Tóm lại,

Không tục tằn;

không có bất kỳ tiếng nói căm hờn, uất hận nào phạm quy chính trị;

các cuộc làm tình cũng chỉ toàn là làm tình giả;

vậy lấy gì bảo Đại gia chống đối chế độ hay tuyên truyền lối sống trụy lạc để mà cấm?

Có lẽ vì vậy mà lệnh cấm chỉ nêu lý nhảo nhoẹt, vô lối thế này: “ Cuốn sách viết về đề tài nhạy cảm, cường điệu, có những nhận định chủ quan, không có lợi cho người đọc”

Vậy thì, vì cái nỗi gì mà cấm? Phải chăng, cấm là “động tác giả”, là sự liên kết giữa hai nhà ( Nhà – Công ty xuất bản sách với nhà – Cơ quan quản lý nhà nước) để PR cho sách, bán chạy sạch, kiếm được bộn tiền? Tôi tin, cấm, hẳn là ở lý do này.

Tiểu thuyết đã giả, đến việc cấm cũng giả, thế thì gọi chung tiểu thuyết Đại gia là Đại già, Đại giả, chả đúng sao?

Phần nhận xét hiển thị trên trang

TOÀN BỘ THÔNG TIN ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP TỪ TRẦN:

Ngày 4 tháng 10 năm 2013:

19h22: Trang Tễu vinh dự là nơi đầu tiên loan tin Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ trần.

Theo dòng thời gian Ba Sàm điểm tin: 
Ngày 6 tháng 10: 

- TS: Trần Thu Dung: VÕ NGUYÊN GIÁP VÀ HỘI TAM ĐIỂM (DĐXHDS). – Phạm Gia Minh: VỀ MỘT BỨC THƯ CỦA ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP.  – Nguyễn Trung: Kính cẩn vĩnh biệt Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

- Audio phỏng vấn Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh: ‘Đại tướng băn khoăn vì đất nước tụt hậu’ (BBC).  – TS. François Guillemot: Tướng Giáp – người hùng và nghịch lý.  – Bùi Văn Phú: Tướng Giáp, hậu chiến tranh.  – Học giả nước ngoài nói về Tướng Giáp.

- Bài đã đăng trên báo SGGP số 1198 ngày 28 tháng 3 năm 1979 và đăng trên Tạp chí Cộng sản tháng 3/1979 của tướng Giáp: NHÂN DÂN VIỆT NAM NHẤT ĐỊNH THẮNG LỢI, GIẶC TRUNG QUỐC XÂM LƯỢC NHẤT ĐỊNH THẤT BẠI (FB Tin Không Lề). – Tướng Giáp- 2  – Trích từ “Bên Thắng Cuộc”: Tướng Giáp – 3 (Quê Choa).   - Đại tướng Võ Nguyên Giáp: DĨ CÔNG VI THƯỢNG (Bùi Văn Bồng).  – VÕ NGUYÊN GIÁP – MỘT CON NGƯỜI (Nguyễn Duy Xuân).  – Bùi Minh Quốc: Gửi từ rừng thông Đà Lạt - Thành Kính anh linh, hương hồn  Đại tướng Võ Nguyên Giáp (Bùi Văn Bồng).

- TƯỚNG GIÁP TIẾT LỘ 4 BÍ MẬT VỀ CHIẾN TRANH VIỆT NAM (Thuyền nhân). “Ở Việt Nam, ai cũng biết ông là một vị đại tướng trong thời chiến và một bại tướng trong thời bình…”.   – Võ Nguyên Giáp – ông giáo, danh tướng và nhà chiến lược (Đoan Trang). “’Ông đã chọn cách im lặng, không phải vì ông hèn, mà vì ông là trí thức, và vì ông thấy cần phải giữ gìn sự đoàn kết cho đại cuộc’ – một người thân của ông có lần nói với tôi như thế.  Tôi không có ý kiến. Vì tôi không ủng hộ lối tư duy ‘nhẫn nhịn, im lặng trước cái xấu, vì đại cuộc’. Nhưng tôi lại cũng nghĩ, nếu Võ Nguyên Giáp lên tiếng mạnh mẽ từ những năm ấy, ông chắc sẽ không tránh khỏi số phận của Trung tướng Trần Độ sau này“.

- Việt Nam để quốc tang tướng Võ Nguyên Giáp trong hai ngày  (RFI).   – Tang lễ Đại tướng Võ Nguyên Giáp gây bối rối cho chính quyền . – Tướng Võ Nguyên Giáp: Từ nguyên khí đến vĩnh hằng. – Bùi Tín: Tướng Võ Nguyên Giáp, như tôi từng biết (Blog VOA). – TS Cù Huy Hà Vũ và GS Nguyễn Huệ Chi nói về Tướng Võ Nguyên Giáp(RFA).  – Quãng đời nhẫn nhục của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. – Đảng vẫn để Đại Tướng sống thêm (BBC).“Chuyện Đảng ép các báo để Tướng Giáp sống thêm nhiều tiếng là hành động bắt giới truyền thông “quỳ xuống” trước truyền thông quốc tế”.  – Sẽ tổ chức Quốc tang cho Tướng Giáp (BBC).

- “Đại tướng Võ Nguyên Giáp ra đi rất thanh thản” (VOV).  – Thông báo Lễ viếng, Lễ truy điệu Đại tướng Võ Nguyên Giáp.  – Dòng người đổ về nhà Đại tướng (VNN). Video: Đại tướng Võ Nguyên Giáp – Thiên tài quân sự thế kỷ 20 (VTV). Thế giới tiếc thương Đại tướng  – Tình cảm của người dân với Đại tướng Võ Nguyên Giáp.  –Lỗi lạc mà gần gũi (NLĐ).  – Tướng Giáp từng làm báo cách mạng như thế nào? (TTXVN).  – Những trận chiến lịch sử lưu danh Đại tướng Võ Nguyên Giáp (TT).  – Những trận chiến lịch sử lưu danh Đại tướng Võ Nguyên Giáp Kỳ 2: Cuộc đấu trí, đấu lực quy mô lớn đầu tiên.  – Sử gia Mỹ: Tướng Giáp là một nhân vật kiệt xuất (VOV).  – Báo Anh: Tướng Võ Nguyên Giáp là “Napoleon Đỏ” (TTXVN).  – Báo chí quốc tế ca ngợi Đại tướng vì Hòa bình Võ Nguyên Giáp (VOV).

Ngày 5 tháng 10:

- Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua đời (RFI). - Đức độ của Tướng Giáp thời ”sửa sai” Cải cách ruộng đất.  -  Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua đời (BBC).  - Tướng Giáp trong mắt người Phương Tây . - Đại Tướng Võ Nguyên Giáp từ trần  (VOA). -  Tướng Võ Nguyên Giáp từ trần, thọ 103 tuổi (RFA).

- Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên – Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh: TANG LỄ ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP SẼ ĐƯỢC TỔ CHỨC NHƯ THẾ NÀO? (Tễu). – Huy Đức – Bên Thắng Cuộc: Tướng Giáp- 1 (Quê Choa). - MẪU CHUYỆN NHỎ CỦA ĐẠI TƯỚNG, BÀI HỌC LỚN CỦA TÔI (Tân Châu). - NHỮNG THÁNG NGÀY NGẰN NGẶT NỖI BUỒN – Bình luận (Trần Kỳ Trung). - CHÚC MỪNG TƯỚNG GIÁP TỚI VĨNH HẰNG (Nguyễn Trọng Tạo).

- “Thời thanh niên sôi nổi” (Đoan Trang). “Năm 1927, Võ Nguyên Giáp viết bài báo đầu tiên, bằng tiếng Pháp: ‘À bas le tyranneau de Quoc hoc!’ (Đả đảo tên tiểu bạo chúa trường Quốc học!), gửi đăng ở tờ L’Annam của luật sư Phan Văn Trường tại Sài Gòn. Bài báo tố cáo mạnh mẽ nền giáo dục ngu dân của những kẻ cai trị. Sau đó, anh tổ chức một phong trào bãi khóa để phản đối việc nhà trường đàn áp học sinh, đuổi học Nguyễn Chí Diểu, cấm học sinh đọc sách báo yêu nước v.v. Với vai trò người cầm đầu, anh bị đuổi học“. - Lê Phú Khải: Đại tướng Võ Nguyên Giáp như tôi đã biết (Boxitvn).  - VÔ CÙNG THƯƠNG TIẾC ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP..

- Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ trần (TT). Không báo nào dám đưa tin như Tuổi trẻ? – Đây rồi Thanh niên: Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ trần. - Tin Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ trần chiếm vị trí trang trọng trên hàng loạt báo quốc tế (Gafin).

- Võ Nguyên Giáp: Vị tướng tài chào đời mùa nước lũ (TTXVN).  - Đại tướng Võ Nguyên Giáp và chiến dịch Điện Biên.  - Đại tướng Võ Nguyên Giáp và những thời khắc lịch sử (VNN).  - Vị tướng của nhân dân.  -  - Đại tướng Võ Nguyên Giáp thưởng lãm “vua chiến trường” (VTV).  - Võ Nguyên Giáp – Một con người huyền thoại (VOV).  - Võ Nguyên Giáp: Vị Tướng tài đức, văn võ song toàn.  - Đại tướng Võ Nguyên Giáp bàn về quan hệ Việt – Mỹ.  - ‘Mối tình đầu’ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp (VNN).  - Dân Việt làm thơ tưởng nhớ Đại tướng Võ Nguyên Giáp (ĐV/Thebox).  - Tướng Đồng Sĩ Nguyên nói về Đại tướng Võ Nguyên Giáp (NLĐ).

- Hình ảnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp và bạn bè quốc tế (TT).  - Mời xem lại một số hình ảnh “Đại tướng Võ Nguyên Giáp 102 mùa xuân cuộc đời”.  - 10 bức ảnh đẹp ấn tượng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp (TP).  - Ảnh xúc động về đời thường của Tướng Giáp (KT).  - Hình ảnh Tướng Giáp qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ (VTC).  - Những bức ảnh lịch sử về Đại tướng Võ Nguyên Giáp (phần 1) (LĐ).

- Thế giới ca ngợi nghệ thuật quân sự của Đại tướng Võ Nguyên Giáp (Soha). - Truyền thông quốc tế ca ngợi huyền thoại Võ Nguyên Giáp (TN). - Thế giới nói về tướng Giáp: Thầy giáo dạy sử làm nên lịch sử (DV).  - Hãng thông tấn Mỹ nói về Đại tướng Võ Nguyên Giáp (VOV).  - Bloomberg: Đại tướng Võ Nguyên Giáp giúp VN thành ‘bạn của tất cả các nước’ (TN). -John McCain: Tướng Võ Nguyên Giáp và chúng tôi là “kẻ thù danh dự” (GDVN).

- Võ Nguyên Giáp: Nhà chính trị đi trước nhà quân sự (VNN). - Thế giới viết về Tướng Giáp: Một trong 21 vị danh tướng của thế giới (DV). - Thượng nghị sỹ John McCain tưởng nhớ Đại tướng Võ Nguyên Giáp (Infonet). - Chuyện Đại tướng Võ Nguyên Giáp và nhạc sĩ Văn Cao (TTVH). - Kim cổ ngọc ư tư [Đề ảnh "Đại tướng trênđường ra chiến khu"] (VHNA). - Hàng triệu người tự cài lấy băng tang (GDVN). - Nhà văn Nguyễn Quang Lập khóc nhớ Đại tướng Võ Nguyên Giáp (Soha).

- CHÚC MỪNG TƯỚNG GIÁP TỚI VĨNH HẰNG (Nguyễn Trọng Tạo). - NGƯỜI LÍNH GIÀ (FB Võ Trung Hiếu). – Lê Phú Khải: ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP NHƯ TÔI ĐÃ BIẾT (Nguyễn Trọng Tạo).  - Giận thì giận, thương thì thương (Lê Khả Sỹ). – Nguyễn Đình Ấm: Nếu tôi là gia đình đại tướng Võ Nguyên Giáp (Bà Đầm Xòe). - Một đánh giá kỳ khôi về Tướng Giáp (FB Nguyễn Hồng Sơn). - Ký Tên Vào Lịch Sử (Đinh Tấn Lực).

- Kính cẩn vĩnh biệt Đại tướng Võ Nguyên Giáp (DĐXHDS). - Cử hành lễ tang Đại tướng Võ Nguyên Giáp theo nghi lễ nào? (GDVN). - Tang lễ Đại tướng Võ Nguyên Giáp sẽ được tổ chức với nghi lễ quốc gia đặc biệt (Infonet).

- Làng xóm khóc thương Đại tướng (TN). - Những hình ảnh mới nhất về ngôi nhà Đại tướng Võ Nguyên Giáp ở quê (TN).  - Facebook ngập tràn nỗi đau và sự ngưỡng mộ Tướng Giáp (DV).

- Truyền thông quốc tế nghiêng mình trước cố Đại tướng Võ Nguyên Giáp (DT).

- Tổ chức 2 ngày quốc tang Đại tướng Võ Nguyên Giáp (TTXVN). - Tổ chức Quốc tang Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong 2 ngày (GDVN). - Lễ viếng Đại tướng Võ Nguyên Giáp được tổ chức ngày 12/10 (Infonet). - Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng làm Trưởng Ban lễ tang Đại tướng Võ Nguyên Giáp (DV). - Quốc tang được tổ chức như thế nào? (NLĐ). - Đại tướng Võ Nguyên Giáp sẽ yên nghỉ tại quê nhà Quảng Bình (VNE).

- ‘Biết sẽ đến, nhưng lòng nặng trĩu Đại tướng ơi!’ (VNN). - GS.Hoàng Tụy nói về lo lắng thường trực cuối đời Tướng Giáp (ĐV). - Đại tướng Võ Nguyên Giáp – người thức thời (VNN).- Những vần thơ tiếc thương Đại tướng Võ Nguyên Giáp (TT). - Thế giới đưa tin ‘vị tướng của hòa bình’ từ trần (VNN). 

Ngày 4 tháng 10:

TIN BUỒN - 19H30′ – Đại tướng Võ Nguyên Giáp vừa từ trần chiều tối nay, tin từ CTV và một nhà báo thân thiết cho biết.

22h5′ - Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua đời (RFI). - Đức độ của Tướng Giáp thời ”sửa sai” Cải cách ruộng đất.  -  Đại tướng Võ Nguyên Giáp qua đời (BBC).  - Đại Tướng Võ Nguyên Giáp từ trần  (VOA). -  Tướng Võ Nguyên Giáp từ trần, thọ 103 tuổi (RFA).

-  Offiicals say Gen. Vo Nguyen Giap, who ousted the French and US from Vietnam, has died (AP/ NZH). –  Gen Giap, victor over France, US dies (BBC/NTI).

- Một bài rất dài: Legendary Vietnam Gen. Vo Nguyen Giap dies (The Leaf Chronicle). “At age 97, Giap took a high-profile role in a debate over the proposed expansion of a bauxite mine that he said posed environmental and security risks, in part because it was to be operated by a Chinese company in the restive Central Highlands. He also protested the demolition of Hanoi’s historic parliament house, Ba Dinh Hall. Both projects, however, went ahead as planned.”

Nguồn: Ba Sàm.

Phần nhận xét hiển thị trên trang